سند افشاشده عدالت علی: دادگاه‌های مردمی راه را برای بازداشت مقام‌های ایران باز می‌کند

در این نامه که بخش‌هایی از آن را وبسایت روزنامه شرق روز دوشنبه ۱۸ بهمن منتشر کرد، خطاب به رستم قاسمی وزیر راه و شهرسازی آمده است: «به سازمان هواپیمایی کشوری بگویید محتوای دوربین‌های فرودگاه بین‌المللی تهران در شب فاجعه را در اختیار خانواده‌ها و وکلا قرار دهند.»

امضاکنندگان این نامه که نامشان فاش نشده، تاکید کردند: «آقای مهندس رستم قاسمی! شما و وزیر قبلی و سایر مسئولان مرتبط در جایگاه پاسخگویی قرار دارید و باید به خانواده‌های داغدار پاسخ دهید.»

شرق نوشت که نگارش این نامه در واکنش به یک نامه وزارت راه و شهرسازی به برخی از خانواده‌های هواپیمای اوکراینی است که در آن درخواست تکمیل اطلاعات جهت پرداخت غرامت به این خانواده‌ها مطرح شده است.

بر اساس این گزارش، این نامه به تاریخ ۱۲ بهمن و به امضای مهری صفری، نماینده ویژه وزیر و مسئول ستاد پرداخت به بازماندگان پرواز اوکراین رسیده بود.

اما ارسال این نامه به خانواده جان‌باختگان، با اعتراض جمعی از آنان روبه‌رو شد و آنان در نامه‌ای به رستم قاسمی ضمن رد پیشنهاد پرداخت غرامت نوشتند: «از شما می‌خواهیم این رفتار ظالمانه و آزاردهنده را متوقف کنید.»

امضاکنندگان همچنین با اعتراض به روند دادگاهی که اخیرا از سوی جمهوری اسلامی در این زمینه برگزار شد، خواستار «اجرای عدالت» به عنوان مطالبه اصلی خود شدند.

در نامه این خانواده‌ها «پرداخت غرامت قبل از روشن شدن حقایق و برپایی دادگاهی عادله و مجازات دست‌اندرکاران این جنایت» را محکوم کردند و نوشتند: «سازمان شما براساس کدامین تصور به این نتیجه رسیده که می‌شود خون این انسان‌های فرهیخته و بیگناه را به متاع دنیایی معاوضه کرد؟ و دست آخر عده‌ای با تاکید فراوان بر "حادثه" بخواهند دیه با شاخه گل به بازماندگان بدهند.»

اواسط دی‌ماه و پس از پایان ضرب‌الاجل کشورهای پیگیر انهدام هواپیمای اوکراینی به ایران،‌ این چهار کشور در بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند جمهوری اسلامی به صراحت گفته است حاضر به مذاکره با آنها نیست و از این رو، این پرونده بر اساس قوانین بین‌المللی پیگیری خواهد شد.

پرواز پی‌اس-۷۵۲ هواپیمایی اوکراین اینترنشنال، بامداد چهارشنبه ۱۸ دی ماه سال ۹۸ دقایقی پس از پرواز هدف موشک‌های سپاه پاسداران قرار گرفت و همه ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند.

سعید‌ خطیب‌زاده سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشست خبری روز دوشنبه ۱۸ بهمن ماه خود با محکوم کردن این دادگاه گفته بود که وزارت خارجه‌ ایران اعتراض جدی خود را به دولت بریتانیا اعلام کرده است.

حمید صبی دادستان دادگاه بین المللی مردمی آبان در واکنش به این اظهارات اعلام کرد قوانین کشور بریتانیا و موازین حقوق بشر اصل آزادی تشکل و آزادی بیان را برای همگان به رسمیت شناخته است و هیچ دولتی، از جمله دولت انگلیس اجازه جلوگیری از جلسات دادگاه بین المللی مردمی آبان را ندارد.

او افزود «مکاتبات دولت جمهوری اسلامی با دولت بریتانیا و خواست توقف فعالیت‌های این دادگاه وجاهت قانونی ندارد.»

دادستانی دادگاه بین‌المللی مردمی آبان در پایان دومین دور جلسات خود در روز یکشنبه ۱۷ بهمن، اسامی ۱۶۰ متهم به ارتکاب «جنایت علیه بشریت» شامل مقام‌‌های ارشد و استانی از جمله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، را منتشر کرد و از همه کسانی که مدارک و اسناد بیشتری درباره آنان دارند، خواست این اسناد را به دادگاه ارائه دهند.

این فهرست علاوه بر روسای سه قوه، دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزیر کشور و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران، نیروی انتظامی و ارتش، شامل مقامات دیگر از جمله محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و مجتبی ذوالنور، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس است.

دادگاه بین المللی مردمی آبان توسط سازمان‌های «عدالت برای ایران»، «حقوق بشر ایران» و سازمان بین‌المللی «با هم علیه اعدام» برپا شده است.

مادر سجاد در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس که روز دوشنبه ۱۸ بهمن منتشر شد، گفت طبق اظهارات خود مونا (غزل) حیدری، مقتول، او حدود چهار ماه پیش هنگام آشنایی با یک مرد سوری باردار بوده و جنین‌اش سقط شده است.

همزمان یک منبع آگاه به رادیو زمانه گفته که غزل به اجبار در پانزده سالگی با سجاد ازدواج کرده بود و او پس از آن که به ترکیه می‌رود مورد سوءاستفاده و سوءرفتار مرد سوری قرار می‌گیرد و این مرد «همان رفتار شوهرش را با او انجام می‌دهد».

همچنین مادر سجاد گفت در زمانی که غزل ترکیه بود «پسرم هر روز بیشتر از دیروز کنترل خود را از دست می‌داد و نمی‌توانست بر اعصاب خود مسلط شود مخصوصا که بازاری بود و اطرافیان چپ و راست غیرت و مردانگی او را تحریک می‌کردند.»

او اضافه کرد که پس از مدتی خود غزل «پشیمان شده» و خواستار بازگشت به ایران بود و خانواده او برای بازگرداندنش از طریق پلیس بین‌الملل اقدام کردند.

بر اساس این اظهارات، غزل ظهر جمعه گذشته همراه با پدر خود و پدر سجاد به اهواز آورده می‌شود.

مادر قاتل گفت: «پسرم تهدید کرده بود غزل را می‌کشم برای همین پدر غزل و پدر سجاد در صدد مخفی کردن غزل تا تحویل آن به کلانتری بودند. زمانی که روز شنبه غزل را سوار ماشین کردند تا تحویل کلانتری بدهند سجاد به اتفاق برادرش جلوی ماشین را می‌گیرند و غزل را از آنها می‌گیرد و ظهر همان روز سجاد غزل را با قمه کشت.»

او درباره دلیل گردادن سر بریده غزل نیز گفت: «سجاد در هر محله‌ و خیابانی که به او انگ بی‌غیرت زده بودند سر غزل را گَرداند تا مثلاً به همه گوید: من آدم بی‌غیرتی نیستم.»

روز شنبه وبسایت خبری رکنا، خبر و تصاویری از یک مرد جوان را منتشر کرد که ظهر همان روز سر بریده همسر ۱۷ ساله‌اش را مقابل چشم مردم در میدان کسایی اهواز چرخاند و پس از چند دقیقه قدم زدن فرار کرد.

بر اساس گزارش رکنا، قاتل و برادرش که همدست او در این قتل بوده، بازداشت شده‌اند.

یک روز بعد، پایگاه خبری رکنا با رای هیات نظارت بر مطبوعات توقیف شد و دلیل این توقیف انتشار این تصاویر اعلام شد.

دو سال پیش نیز، فیلم «خانه پدری» به کارگردانی کیانوش عیاری که درباره قتل‌های ناموسی در ایران است، دوباره توقیف شد و سازندگان آن، تحت تعقیب قضایی قرار گرفتند.

براساس آمار رسمی ۲۰ درصد از قتل‌ها در ایران قتل‌هایی است که به «قتل ناموسی» مشهور شده‌اند.

شولتز در گفت‌وگو با روزنامه آمریکایی واشینگتن پست که روز دوشنبه ۱۸ بهمن منتشر شد، در این باره گفت: «ما به آنها [ایران] پیام روشنی دادیم که اکنون زمان تصمیم‌گیری و پیشترفت است، نه طولانی کردن روند مذاکرات.»

او با تاکید بر این که طرف‌های مذاکره با ایران توانایی این کشور در «داشتن بمب اتمی قابل استفاده» را نمی‌پذیرند، ادامه داد: «زمان زیادی برای ما باقی نمانده است، زیرا از پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران اطلاع داریم.»

صدراعظم آلمان همچنین در پاسخ به این که در صورت شکست دیپلماسی در وین، چه استراتژی علیه جمهوری اسلامی اتخاذ خواهد شد، گفت: «اکنون در شرایطی هستیم که منتظر پاسخ هستیم. باید صبر کنیم.»

او درباره درخواست‌های برخی کشورها برای گسترش این مذاکرات به دیگر موضوعات غیرهسته‌ای نیز گفت: «همه ما می‌دانیم که وقتی به ایران نگاه می‌کنیم باید به مسائل بسیاری بپردازیم. ما اکنون در حال بحث در مورد چگونگی برخورد با این توافق [برجام] هستیم و این که آیا آینده‌ای وجود دارد که تاثیر خوبی بر صلح و وضعیت منطقه داشته باشد.»

شولتز تاکید کرد: «بنابراین کاملا حیاتی است که اکنون بشنویم آیا ایران مایل به حل مشکل است یا نه.»

همزمان با انتشار این اظهارات، حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه جمهوری اسلامی دوشنبه در یک نشست خبری مشترک با پکا هاویستو همتای فنلاندی خود در تهران درباره مذاکرات هسته‌ای گفت: «در مرور آخرین متون به دست آمده از مذاکرات وین، هنوز در حوزه رفع تحریم‌ها بخش‌هایی از مطالباتمان مورد توجه قرار نگرفته است.»

امیرعبداللهیان افزود که علی باقری و دیگر مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی در روزهای آینده در وین «بر سندی که قرار است مورد توافق قرار گرفته شود تمرکز خواهند کرد و در آن سند طرف‌های مختلف بازگشت و پایبندی خود را به تعهدات در برجام نشان می‌دهند.»

در حالی که کشورهای غربی از ایران خواسته‌اند به روند مذاکرات سرعت دهد، وزیر خارجه جمهوری اسلامی رسیدن به توافق را وابسته «به ابتکار نیت و رفتار سه کشور اروپایی و آمریکا» دانست.

مذاکرات هسته‌ای ایران و قدرت‌های جهانی برای احیای برجام در وین، طی روزهای اخیر برای آنچه اتخاذ «تصمیم‌های سیاسی» خوانده شده بود، متوقف بود و قرار است مذاکرات از روز سه‌شنبه پی گرفته شود.

خطیب‌زاده روز دوشنبه ۱۸ بهمن در نشست خبری هفتگی با انتقاد از دولت بریتانیا رفتار این کشور را خصمانه خواند و گفت وزارت خارجه‌ ایران انتقاد خود را به دولت بریتانیا اعلام کرده است.

دادستانی دادگاه بین‌المللی مردمی آبان در پایان دومین دور جلسات خود در روز یکشنبه ۱۷ بهمن، اسامی ۱۶۰ متهم به ارتکاب «جنایت علیه بشریت» شامل مقام‌‌های ارشد و استانی از جمله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، را منتشر کرد و از همه کسانی که مدارک و اسناد بیشتری درباره آنان دارند، خواست این اسناد را به دادگاه ارائه دهند.

این فهرست علاوه بر روسای سه قوه، دبیر شورای عالی امنیت ملی، وزیر کشور و فرماندهان ارشد سپاه پاسداران، نیروی انتظامی و ارتش، شامل مقامات دیگر از جمله محمدجواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و مجتبی ذوالنور، رییس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس است.

دنبال منافع اقتصادی برجام هستیم

خطییب‌زاده در بخش دیگری از نشست خبری خود درباره مذاکرات وین با اعلام این که تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران روز سه‌شنبه عازم وین خواهد شد، گفت که معافیت‌‌های تحریم هسته‌ای اخیر «اسقاطیه‌هایی» بوده «که دولت ترامپ در ادامه اقدامات ضدبرجامی ملغی کرده بود.»

او افزود: «آمریکا تصمیم گرفته در حوزه‌ای که خودش می‌خواهد اقدامات را انجام دهد. اینها مواردی نیست که ارزش پرداختن جدی داشته باشد.»

خطیب‌زاده تاکید کرد: «وقتی هیات آمریکایی به وین برمی‌گردد با دستورکار مشخص و گرفتن تصمیمات لازم برگردد.»

چند روز پیش، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، به کنگره اطلاع داد برخی معافیت‌های تحریمی ایران که در دوره دونالد ترامپ لغو شده بود، با هدف «تسهیل روند مذاکرات وین» بازگردانده شده است.

در واکنش به این اقدام آمریکا، نور نیوز، وبسایت نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران، نوشت این اقدام «کاملا فاقد ارزش» و تنها «نمایشی» است و موضوعاتی که تعلیق تحریم‌های آن اعلام شده «اساسا مسائلی نیست که پیشبرد آنها با موانع جدی حاصل از تحریم‌های آمریکا روبه‌رو باشد.»

مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا نیز گفت: «ایران در ازای لغو تحریم‌ها از سوی بایدن، چیزی نمی‌هد، خامنه‌ای شاهد این ضعف است و اسرائیل بیشتر در خطر است. این [تعلیق تحریم‌ها] شبیه استیصال به‌نظر می‌رسد و آمریکایی‌ها بهای آن را پرداخت خواهند کرد.»

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در نشست خبری خود درباره مذاکرات وین ادامه داد: «تمرکز جدی ما بر انتفاع اقتصادی ایران و مردم از برجام است که در آن حوزه هیچ حرکتی انجام نشده است.»

او افزود: «ایران و ۱+۴ اصرار دارند که دولت آمریکا باید تضمین‌های درست را برای آینده بدهد. نمی‌توانیم اجازه دهیم دولت آمریکا با برجام بازی کند.»

آمادگی ایران برای مذاکره با عربستان سعودی

خطیب‌زاده همچنین درباره دور بعدی مذاکرات تهران و ریاض گفت: «ما آماده شرکت در دور بعدی مذاکرات ایران و عربستان در بغداد هستیم و برگزاری تاریخ بعدی مذاکرات ایران و عربستان منوط به ایجاد اراده در این زمینه در ریاض است و به محض که این اراده شکل بگیرد ما در بغداد حاضر خواهیم بود.»

با وجود برگزاری چهار دور از مذاکرات ایران و عربستان سعودی در بغداد، هنوز تاریخ جدید برای این مذاکرات اعلام نشده است.

روز یکشنبه، وزارت خارجه عراق اعلام کرد فواد حسین وزیر خارجه این کشور در تماسی تلفنی با فیصل بن فرحان همتای سعودی خود، درباره دلایل تاخیر در برگزاری دور پنجم مذاکرات ایران و عربستان سعودی گفت‌وگو کرد.

پس از آن، مشاور امنیت ملی عراق گفت که این کشور با این اعتقاد که ثبات منطقه با پایان دادن به اختلافات همسایگان آغاز می‌شود، نقش محوری را در نزدیک‌تر کردن دیدگاه‌های عربستان سعودی و ایران ایفا می‌کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران درباره سفر اسماعیل قاآنی فرمانده نیروی قدس به اربیل نیز گفت: «سیاست اصولی ایران تلاش برای وفاق و وحدت ملی در عراق و حضور همه گروه‌ها در شاکله عراق بوده است.»

پیشتر رسانه‌های محلی اقلیم کردستان عراق گزارش داده بودند که قاآنی برای جلوگیری از توافق میان کردها و مقتدی صدر به این اقلیم سفر کرده است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین برگزاری دور جدید دادگاه مردمی بین‌المللی آبان در لندن را محکوم کرد و گفت دولت بریتانیا و مقام‌هایش باید بدانند که «لندن را به صحنه تمرکزی در اقدامات ضد مردم ایران تبدیل کردند».