هزینه سنگین حضور نظامی ایران در سوریه

محمد مخبر، معاون اول ابراهیم رئیسی، نیز روز پنج‌شنبه گفت که دولت مصمم به حل مشکلات مردم بوده اما طبیعی است که وقتی در شرایطی خاص دولت را تحویل گرفته‌ایم، کمی حل مشکلات زمان‌بر باشد.

در همین حال احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت رئیسی، با بیان اینکه نتیجه عملکرد اقتصادی چهار ماه اول دولت رئیسی در آینده نمایان می‌شود، گفت: توانسته‌ایم حرکت نقطه‌ای قیمت‌ها را به ثبات نزدیک کنیم اما مردم به حق از وضعیت اقتصادی موجود شکایت دارند و باید پیام لزوم صبر برای رسیدن به موفقیت را به جامعه اعلام کنیم.

احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی، عصر پنج‌شنبه در جلسه‌ای با مدرسان اقتصاد اسلامی در دانشگاه قم، گفت که انتقادات و توصیف مشکلات و تنگناها به تنهایی چاره مشکلات کشور نیست.

خاندوزی افزود که سیاست‌های ارزی دست‌وپای ما را در حوزه تصمیم‌گیری را بسته است و باید این موضوع در مجامع روایت شود تا افکاری مانند بی‌تفاوتی دولت نسبت به برخی از تصمیم‌ها را از ذهن‌ها پاک کنیم.

وزیر اقتصاد با اشاره تلویحی به ناتوانی دولت در رفع مشکلات اقتصادی کشور، گفت که در اقتصاد غیر از جبران نقدی یارانه‌ای، راهکار فوری برای حل مسائل خانوارها نداریم ولی نقاط شروعی داریم که در چندماه آینده می‌توانیم نتیجه آن‌ها را ببینیم.

خاندوزی اضافه کرد که مردم به حق، شکایت‌هایی از وضعیت موجود دارند اما اصلاح ساختارهای نامناسب در برخی از سازمان‌ها یک حرکت زمان‌بر است که با صبر و شکیبایی به نتیجه خواهد رسید.

وزیر اقتصاد افزود که اقتصاد ایران در سال‌های گذشته در حالت انتظار قرار گرفته بود و بخش عمده تلاش ما در این مدت رفع این انتظار بود.

در این میان وزیر اقتصاد دولت رئیسی گفت که برای به حداقل رساندن مشکلات، نیازمند تلاش حداکثری و همکاری جامعه دانشگاهی و حوزوی برای ارائه راهکارهای اصولی هستیم.

ابراهیم رئیسی خود نیز در جریان سفر روز پنج‌شنبه خود به قم در دیدار با طلاب به وجود مراکز پژوهشی در حوزه‌ علمیه قم و حوزه‌های سراسر کشور اشاره کرد و گفت: این مراکز باید «مسائل پیش روی ما را بررسی کرده و راهکارهای برون‌رفت از مشکل را پیشنهاد کنند.»

یافته‌های ایران اینترنشنال نشان می‌دهد وزارت جهاد کشاورزی به جای بالا بردن کیفیت محصولات ساخت داخل بیش‌تر به مشکلات ناشی از واردات بدون نظارت مواد اولیه کم کیفیت به بهانه تحریم تمرکز دارد.

ایران سالانه بین ۲۷ تا ۳۵ هزار تن سم مصرف می کند که ۲۳ درصد از این سمومپرخطر و تهدید کننده شناسایی شدند.

از هفتاد کارخانه تولید سم در ایران تنها ده کارخانه بسیار فعال هستند ۲۰ کارخانه نسبتا فعال و مابقی فعالیت محدود دارند. همه این تولیدکنندگان بیش از ۹۸ درصد مواداولیه را وارد می کنند.

ایران یا مولکول اصلی سم که تکنیکال نام دارد و یا سم ساخته شده را وارد می کند. بنابراین محصولی که به طور انحصاری ساخت ایران باشد به آن معنا در این صنعت وجود ندارد.

در واقع سم‌هایی تجاری که شرکت‌هایی ایرانی در بازار ارائه می‌ کنند سم‌های فرموله شده با مواد وارداتی هستند.

گمرک و ترخیص ایران در سال جاری ۱۷۰ میلیون دلار کود شیمیایی و سموم تکنیکال را ترخیص کردند. عمده واردات این محصول از چین، هند و ترکیهو تعداد معدودی از سوئیس و آلمان است.

مواد اولیه سم و آفت کش‌ها از ابتدای سال ۹۹ از فهرست ارز ترجیحی خارج شدند و با ارز نیمایی انجام می‌شود.

موانع مالی که دولت به بهانه تحریم برای فروشنده اروپایی و امریکایی ایجاد کرده است دلیلی شده تا غول‌های این صنعت چون بایر آلمان، سینجنتا سوئیس کهمولکول جدید سم سنتز می‌کنند، ایران را از فهرست مشتریان اصلی خود خارج کنند.با آن که مبادله مستقیم برای این شرکت‌ها که حق مالکیت پانزده سال ساخت سم را دارند پرسود است و ایران هم می‌تواند از مزایای مصرف کالای با کیفیت و نتایج واحدهای تحقیق و توسعه این تولیدکنندگان بهره‌مند شود.

گفت‌وگوی ایران اینترنشنال با شماری از واردکنندگان خرده فروش هم نشان می‌دهد. سازمان حفظ نباتات برای واردات نوع و میزان سم‌ها و آفت کش‌های آماده مصرف، قوانین سخت‌گیرانه اعمال می‌کند اما برای ورود مواد اولیه و نحوه اجرای فرایند تا توزیع و استفاده آن توسط کشاورزان نظارت دقیقی ندارد.

تعدادی از واردکنندگان هم گفتند تجربه منع مجوز واردات سم‌های با کیفیت ساخت سوییس را هم داشتند. تنها به این دلیل که عزمی برای نظارت بر نحوه استفاده از این محصولات در سازمان حفظ نباتات تعریف نشده است.

به جای آن سازمان حفظ نباتات نسخه دست چندم ارزان مواد اولیه ساخت چین و هند را برایمصرف محصولات کشاورزی وارد می‌کند.

سازمان حفظ نباتات که پیش از انقلاب در تبیین سیاست گذاری‌های کلان در بخش صادرات غیر نفتی کشور نقش اصلی را ایفا می‌کرد و هویت مستقل تحقیقاتی و آموزشی داشت. پس از انقلاب زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی است. بخش معاونت کنترل آفات این سازمان در شرح وظایفخود مشخصا تدوین ضوابط نظارت بر عملکرد آزمایشگاه‌های سموم از نظر میزان انطباق با استانداردهای ملی و فنی را برعهده دارد.

اما ارزیابی‌ها نشان می‌دهد نه تنها از پذیرفتن مسئولیت شانه خالی می کند بلکه مقابل واردات سم‌های با کیفیتمی‌ایستد به این دلیل آن که باید برای آموزش و بومی سازی آن هزینه صرف بپردازد.

وزارت جهاد کشاورزی یارانه سموم و کود را برای کشاورزان قطع کرده است و هنوز طرح جایگزین مشخصی را برای این تولیدکنندگان پیاده سازی نکرده است.

ارائه تسهیلات جهاد کشاورزی به کشاورزان در مواجهه با سیل سراسری و یا هجوم ملخ‌ها به نوعی متوقف شده است. بنابراین افزایش میزان سم تنها در محصولات صادراتی نیست و اکثر محصولات کشاورزی را شامل می‌شود.

ابراهیم رئیسی بحران موجود را سیاست زدگی کشورهای رقیب عنوان کرده بود در حالی که در لایحه بودجه ۱۴۰۱ دولت سیزدهم ردیف تعیین شده برای موسسات تحقیقاتی فعال در حوزه کشاورزی کلا حذف شده است.

پس از اعلام جمهوری اسلامی ایران درباره پرتاب ماهواه‌بر سیمرغ به فضا، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز پنجشنبه گفت: «ایالات متحده کماکان از توسعه موشک‌های ماهواره‌بر در ایران که موجب ایجاد نگرانی‌های قابل توجهی درباره گسترش سلاح هسته‌ای می‌شود، نگران است.»

او افزود این موشک‌ها فناوری‌هایی دارند که تقریبا مشابه و قابل تغییر کاربری با آنهایی هستند که در موشک‌های بالستیک از جمله سیستم‌های دوربرد، استفاده می‌شوند.

این سخنگو مدعی شد که پرتاب‌های فضایی ایران همچنین ناقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است و از ایران می‌خواهد روی موشک‌های بالستیک با پتانسیل حمل کلاهک هسته‌ای کار نکند.

پرتاب ماهواره‌بر «سیمرغ» در شرایطی صورت گرفت که مذاکره‌کنندگان کشورهای عضو برجام و آمریکا برای برگزاری هشتمین دور مذاکرات جهت احیای برجام در وین حضور داشتند.

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با اشاره به همزمانی این پرتاب و برگزاری مذاکرات وین، گفت: «ما به دنبال بازگشت متقابل به پایبندی کامل به توافق هستیم.»

اولیانوف روز پنجشنبه به خبرنگار ایران‌اینترنشنال گفت: «ما کار زیادی انجام می‌دهیم و مشارکت مثبتی داریم. همتایان ما در این گفت‌وگوها به این نکته اذعان دارند. همانطور که ما هم تلاش‌های آنها را ارج می گذاریم.»

او همچنین گفت که در دیدار آتی ولادیمیر پوتین با ابراهیم رئیسی قطعا برنامه هسته‌ای ایران عمیقا مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

مقام‌های جمهوری اسلامی خبر داده‌اند که ابراهیم رئیسی اوایل سال میلادی جدید به مسکو سفر خواهد کرد.

نماینده روسیه در مذاکرات وین همچنین گفت که ایران، روسیه و اروپا در تلاش برای یافتن نوعی ضمانت درباره حفظ توافق احتمالی و موضوعات دیگر هستند اما در یک مذاکرات چندجانبه هیچ‌کس نمی تواند انتظار داشته باشد مواضعش از سوی دیگران بدون تغییر پذیرفته شود.

به گفته اولیانوف، چندین موضوع سیاسی و فنی، با اهمیت زیاد، همچنان در مذاکرات مورد اختلاف است، اما برای اولین بار «حتی آنهایی از ما که بدبین بودند هم اذعان دارند پیشرفت‌هایی حاصل شده اما خجالت می‌کشند که این موضوع را علنی بیان کنند».

روز پنجشنبه و همزمان با روزهای پایانی سال میلادی، گفت‌وگوهای وین برای سه روز متوقف شد و علی باقری، رییس هیات ایرانی در این مذاکرات، پیش از بازگشت به تهران گفت در دور هشتم مذاکرات تمرکز اصلی بر «لغو تحریم‌ها» بود و «پیشرفت‌های به نسبت خوبی» درباره لغو تحریم‌ها رخ داد.

علی باقری، رییس هیات ایرانی در این مذاکرات، روز پنجشنبه پیش از بازگشت به تهران گفت دور هشتم مذاکرات تمرکز اصلی بر «لغو تحریم‌ها» بود و «چند جلسه درباره راستی‌آزمایی» بین ایران و طرف‌های اروپایی برگزار شد و «پیشرفت‌های به نسبت خوبی» درباره لغو تحریم‌ها رخ داد.

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در این مذاکرات، نیز روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت طرفین همچنان درباره همزمانی بازگشت به برجام اختلاف دارند.

او تاکید کرد: «داریم رو به جلو حرکت می‌کنیم» اما موضوعات فنی و سیاسی بسیاری برای مذاکره باقی مانده است.

اولیانوف درباره نقش روسیه در این دور از مذاکرات نیز به خبرنگار ایران‌اینترنشنال گفت مسکو برای رسیدن به هدف حیاتی احیای برجام «واسطه‌ای صادق» است و تلاش می‌کند بین طرفین زبان مشترک پیدا کند. او تاکید کرد روسیه از نقش خود راضی است.

در روزهای گذشته انتشار تصویر مذاکره میخائیل اولیانوف با رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در رسانه‌های اجتماعی ایران بازتاب داشت و کاربران از عدم مذاکره مستقیم بین ایران و آمریکا و واسطه قرار دادن روسیه انتقاد کردند.

روز پنجشنبه همچنین یک منبع نزدیک به مذاکرات به خبرنگاران گفت طرفین هنوز درباره همزمانی و زمان‌بندی بازگشت به برجام صحبت نکرده‌اند به دلیل اینکه هنوز مذاکرات به آنجا نرسیده است.

این منبع در عین حال پیش‌بینی کرد که مذاکرات تا اوایل فوریه (حدود یک ماه دیگر) به نتیجه برسد.

روز چهارشنبه نیز یک دیپلمات غربی نیز در گفت‌وگوی اختصاصی با ایران‌اینترنشنال درباره وضعیت کنونی مذاکرات وین برای احیای برجام، گفت سه تضمین درخواستی از سوی مذاکره‌کنندگان جمهوری اسلامی، به سه چالش فعلی گفت‌وگوها تبدیل شده است.

سه تضمین مورد درخواست ایران شامل تضمین عدم خروج آمریکا از برجام در آینده، تضمین خارج نشدن شرکت‌های خارجی از ایران و تضمین برای صادر نشدن تحریم جدیدی علیه ایران است.

پیش از توقف مذاکرات، صبح پنجشنبه نشستی دوجانبه بین علی باقری و انریکه مورا، نماینده اتحادیه اروپا و هماهنگ‌کننده مذاکرات، و نشستی چندجانبه بین باقری و نمایندگان سه کشور اروپایی و با حضور مورا برگزار شد.

چند روز پیش مجتبی ذوالنوری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گفته بود مذاکرات وین در این دور به نتیجه نخواهد رسید.

همچنین روز پنجشنبه عباس مقتدایی، نایب رییس این کمیسیون، گفت تیم ایرانی با اختیارات کامل برای حضور در مذاکرات آماده شده و دستورالعمل‌های مربوطه در اختیار این تیم قرار گرفته است.

از سوی دیگر و همزمان با مذاکرات وین، وزارت دفاع ایران روز پنجشنبه از پرتاب موشک ماهواره‌بر سیمرغ خبر داد.

سپاه پاسداران نیز هفته گذشته از برگزاری مانور «پیامبر اعظم ۱۷» و شلیک ۱۶ موشک بالستیک در این رزمایش خبر داده بود؛ اقدامی که اعتراض بریتانیا را به دنبال داشت.

در همین حال وبسایت نور نیوز، وابسته به شورای عالی امنیت ملی، روز پنجشنبه در یادداشتی نوشت که برگزاری این رزمایش در میانه مذاکرات وین «حاوی این پیام راهبردی بود که جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت‌های تولید قدرت ملی» در «میدان» و «دیپلماسی» به صورت همزمان استفاده خواهد کرد.