محمدجواد لاریجانی: در صورت حمله، پایگاههای آمریکا در اروپا را هدف مشروع میدانیم
محمدجواد لاریجانی، رییس پژوهشگاه دانشهای بنیادی، گفت اگر از پایگاههای آمریکا در آلمان، آلبانی یا بریتانیا به ایران حمله شود، جمهوری اسلامی این پایگاهها را «اهداف مشروع» خود خواهد دانست.
لاریجانی شنبه ۱۶ آبان در گفتوگو با صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت راهبرد جدید مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، محدودیت جغرافیایی ندارد و آمریکاییها باید بدانند در نقاط دورتر نیز آسیبپذیر خواهند بود.
او گفت این راهبرد، تهران را از وضعیت «تدافعی محدود» به «تهاجمی نامحدود» رسانده و لازمه آن افزایش برد موشکها برای پوشش نقاط بیشتر است.
لاریجانی در توضیح «بازدارندگی مطلق» گفت هرگونه اقدام برای ترور رهبر جمهوری اسلامی یا مقامهای ارشد باید با اقدامی مشابه «در خانه» طرف مقابل روبهرو شود.
او افزود: «اگر یک موشک به ما اصابت کند، باید طرف مقابل بداند که ۱۰ موشک به همان نقطه اصابت خواهد کرد.»
سعید فتاحی، رئیس سازمان فوتبال باشگاه استقلال تهران پس از بازی با استقلال خوزستان درباره اخراج یاسر آسانی در دقایق پایانی مسابقه با حرکت جنجالی گفت: «به هر حال آسانی هم یک انسان و فوتبالیست است و این حجم از فشارها جایی خودش را نشان میدهد و بازیکن دیگر نمیتواند آن را تحمل کند.»
او گفت: «فشار مسابقات به خودی خود سنگین است؛ من قصد دفاع از حرکت امروز آسانی را ندارم، اما مطمئن باشید این حاشیهسازیها در بروز این اتفاق بیتاثیر نبوده است. ما بازی برده را با تساوی عوض کردیم، هرچند کسب این یک امتیاز هم با توجه به شرایط بازی بد نبود.»
همچنین، اوزجان بیزاتی مربی استقلال در نشست خبری پس از بازی دراینباره گفت: «ما تیمی هستیم که میخواستیم بدون هیچ حواشی و اتفاق منفی به کارمان ادامه دهیم اما متاسفانه اجازه نمیدهند.»
او گفت: «یکی از مهمترین بازیکنهای ما که یاسر آسانی هست را از ابتدا دنبال تخریب تمرکزش و به هم ریختن تمرکزش بودند و در نهایت هم این اتفاق افتاد. از شروع بازی، داور خط شروع به بر هم زدن تمرکز آسانی کرد و باید این را بدانید که ما قدرت جنگیدن با داور و ۹ نفره بازی کردن را نداشتیم. او کاری کرد که تمرکز بازیکن به هم بخورد و اخراج شود.»
چرا حواشی اهواز تکراری است؟
از سوی دیگر، باشگاه استقلال در بیانیهای خواستار بررسی اتفاقات استادیوم غدیر اهواز در جریان بازی با استقلال خوزستان شد: «آنچه بر اهمیت این موضوع میافزاید، شباهت برخی اتفاقات این مسابقه با رخدادهای دیدارهای مشابه در فصل های گذشته است؛ موضوعی که نمیتوان بهسادگی از کنار آن عبور کرد.»
این واکنش استقلال به حواشی بوجود آمده در دقایق آخر بازی با استقلال خوزستان بر میگردد. به طور مشخص، در دقیقه ۹۰ برخی تماشاگران در سکوهای نزدیک به نقطه کرنر سمت دروازع استقلال خوزستان، اشیاء مختلفی به سمت زمین پرتاب کردند.
همزمان با اینکه حردانی آنها را دعوت به آرامش کرد، آسانی از انها خواست به تشویق ادامه دهند. اما در جریان همین تنشها، یاسر آسانی با حرکتی به سمت کمکداور، کارت زرد دوم را گرفت و اخراج شد.
همین صحنه باعث تشدید تنشها شد. هرچند که کادر فنی عمدتا خوزستانی استقلال از جمله سهراب بختیاریزاده تلاش کردند، سکوها را آرام کنند.
استقلال اما نوشته است که حوادث بوجود آمده را، پیگیری میکند؛ «باشگاه استقلال ضمن پیگیری رسمی موضوع از مسیرهای قانونی و ارائه مستندات مربوط، انتظار دارد تدابیر لازم برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقاتی در مسابقات پیش رو اتخاذ شود. باشگاه استقلال در دفاع از حقوق خود و هواداران میلیونیاش، با قاطعیت و از مسیرهای قانونی پیگیر این موضوع خواهد بود و در این مسیر، از هیچ مطالبه بهحقی چشمپوشی نخواهد کرد.»
اما از سوی دیگر، امیر خلیفهاصل، سرمربی استقلال خوزستان پس از بازی دراین باره گفت: «هیچگونه تنشی از سوی هواداران ما نبود. این به هر حال ادب و سخاوت مردم خوزستان را میرساند. هر اتفاقی افتاد از طرف هواداران استقلال تهران بود که متاسفانه باعث شد بازی گره بخورد.»
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شنبه ۱۶ آبان در پیامی ویدیویی با هشدار درباره تشکیل دولتی متکی به حمایت احزاب عرب، خواستار تشکیل دولت وحدت ملی با مشارکت همه احزاب «اردوگاه ملی» و احزاب صهیونیستی شد و گفت چنین دولتی تهدید هستهای جمهوری اسلامی را برای همیشه از میان خواهد برد.
نتانیاهو گفت: «تنها یک انتخاب وجود دارد: نه خودکشی ملی، بلکه وحدت ملی. من خواستار تشکیل دولت وحدت ملی هستم؛ دولتی که تمام احزاب اردوگاه ملی و همه احزاب صهیونیستی را در بر بگیرد که میخواهند کشور ما را بهعنوان تنها کشور ملت یهود حفظ کنند.»
او افزود: «دولت وحدت ملی تهدید هستهای ایران را برای همیشه از میان خواهد برد، اسرائیل را بهعنوان کشوری یهودی حفظ خواهد کرد و وحدت را به میان ما بازخواهد گرداند. از این رو، از همه میخواهم در این مقطع سرنوشتساز مسئولیتپذیر باشند. این ضرورت امروز است. این ضرورتی برای بقای ماست.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که قرار است اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، یکشنبه ۱۷ آبان، فردی را که مامور تشکیل دولت جدید خواهد شد، معرفی کند.
هرتزوگ پنجشنبه، پس از پایان دو روز رایزنی با احزاب راهیافته به کنست، اعلام کرد ۶۷ نماینده از گادی آیزنکوت، رهبر حزب یاشار و اصلیترین رقیب نتانیاهو، و ۴۶ نماینده از نخستوزیر کنونی حمایت کردهاند.
هفت نماینده حزب مذهبی «یهودیت متحد توراتی»، از متحدان دیرینه نتانیاهو، از معرفی هر دو نامزد خودداری کردند.
هرتزوگ با اشاره به اختلافات میان احزاب گفت اگرچه نتیجه رایزنیها روشن به نظر میرسد، مخالفتهای متقابل میان احزاب، تشکیل دولت جدید را با دشواری روبهرو کرده است.
در انتخابات ۲۷ اکتبر، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با کسب ۲۷ کرسی، بزرگترین حزب کنست باقی ماند، اما ائتلاف احزاب راستگرا و مذهبی حامی او در مجموع ۵۳ کرسی به دست آورد و اکثریت پارلمان را از دست داد.
در مقابل، چهار حزب مخالف نتانیاهو ۴۸ کرسی و دو فهرست احزاب عرب ۱۹ کرسی کسب کردند. با حمایت هر دو حزب عرب از آیزنکوت، شمار نمایندگان حامی معرفی او برای تشکیل دولت به ۶۷ نفر رسید.
با این حال، آیزنکوت و شماری از متحدانش تاکنون مشارکت احزاب عرب در ائتلاف حکومتی را رد کردهاند. حمایت این احزاب از نامزدی او نیز لزوما به معنای مشارکتشان در دولت آینده نیست.
احزاب مخالف نتانیاهو همچنین در حال بررسی جلب حمایت احزاب مذهبی هستند. آویگدور لیبرمن، رهبر حزب اسرائیل خانه ما، که پیشتر با حضور احزاب مذهبی افراطی در دولت مخالف بود، اکنون آمادگی خود را برای مذاکره با حزب یهودیت متحد توراتی اعلام کرده است.
در صورت توافق چهار حزب مخالف نتانیاهو با دو حزب مذهبی یهودیت متحد توراتی و شاس، مجموع کرسیهای آنها به ۶۱ کرسی، حداقل اکثریت لازم برای تشکیل دولت، خواهد رسید؛ هرچند اختلاف بر سر معافیت یهودیان ارتدوکس از خدمت نظام وظیفه همچنان از موانع اصلی این گزینه است.
در مقابل، نتانیاهو طی روزهای گذشته بارها خواستار تشکیل دولتی گسترده به رهبری خود شده است. او همچنین امکان توافق بر سر تقسیم دوره نخستوزیری را بهطور کامل رد نکرده، اما آیزنکوت و دیگر رهبران اصلی مخالفان، با حضور در دولتی به ریاست نتانیاهو مخالفت کردهاند.
بنیامین نتانیاهو در پیام ویدیویی شنبه گفت وحدت خواست مردم و ضرورت امروز است، «زیرا همین هفته آینده کسانی قصد دارند دولتی را با حمایت طرفداران تروریسم بر سر کار بیاورند؛ دولتی در اسرائیل با مشارکت کسانی که رؤیای نابودی کشور اسرائیل را در سر دارند؛ کسانی که میخواهند بر ویرانههای آن، کشور فلسطین را تأسیس کنند.»
نتانیاهو با انتقاد از احزاب عرب اسرائیل، افزود: «اکنون همه ما حقیقت را میدانیم. دولتی که به حامیان حماس وابسته باشد، با حماس نخواهد جنگید. دولتی که به دشمنان یهودیت وابسته باشد، از اسرائیل بهعنوان یک کشور یهودی محافظت نخواهد کرد. دولتی که به اسلام افراطی وابسته باشد، با اسلام افراطی مبارزه نخواهد کرد.»
این در حالی است که احمد طیبی، از رهبران فهرست مشترک عرب، گفته است این فهرست برای پایان دادن به نخستوزیری نتانیاهو آماده حمایت از دولت جایگزین، بدون مشارکت در کابینه آن، است.
نتانیاهو در ادامه سخنان خود گفت: «چنین دولتی تهدید وجودی ایران را از میان نخواهد برد. این دولت از سربازان قهرمان ما در غزه و لبنان دفاع نخواهد کرد، در حالی که یکسوم اعضای آن، تأکید میکنم، یکسوم اعضایش، سربازان ارتش اسرائیل را جنایتکار جنگی مینامند و قاتلان نیروهای نخبه حماس و حزبالله را تشویق میکنند.»
او هشدار داد دولتی که به گفته او به اسلامگرایان وابسته باشد، اسرائیل را از درون متلاشی خواهد کرد.
نتانیاهو افزود: «آنچه امروز در خیابانهای پاریس و بروکسل میبینیم، در برابر آتش و شعلههایی که در خیابانهای اورشلیم، تلآویو، حیفا و دیگر نقاط اسرائیل خواهیم دید، رنگ خواهد باخت.»
نخستوزیر اسرائیل تأکید کرد: «این خیالپردازی نیست. اینها ترساندن مردم نیست. این واقعیتی است که با آن روبهرو خواهیم شد و به همین دلیل باید جلو آن را بگیریم؛ زیرا مسئله مرگ و زندگی ماست. اسرائیل با چنین دولتی بهسادگی دوام نخواهد آورد.»
بر اساس قوانین اسرائیل، فردی که از سوی هرتزوگ مامور تشکیل دولت میشود، ابتدا ۲۸ روز برای دستیابی به توافق ائتلافی فرصت خواهد داشت و این مهلت میتواند ۱۴ روز دیگر تمدید شود. تا زمان تشکیل دولت جدید، نتانیاهو در مقام نخستوزیر دولت موقت باقی خواهد ماند.
در ادامه صدور احکام اعدام و زندان علیه بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، گزارشهای تازهای از محکومیت شماری از معترضان به اعدام و زندان در مشهد، کرج و تهران منتشر شده است.
خبرگزاری هرانا شنبه ۱۶ آبان گزارش داد علی زاغی و ایلیا اکبری، دو تن از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه، در پرونده موسوم به «شاندیز» به اعدام محکوم شدهاند.
بر اساس این گزارش، شعبه پنجم دادگاه انقلاب مشهد به ریاست حسین یزدانخواه و با مستشاری سیدرضا جوادموسوی، این دو معترض را همراه با مهدی ظریف، متین شبانی، حسین رسولینسب و حسن گلشننژاد محاکمه کرده است.
اتهامهای مطرحشده علیه این شش نفر شامل «محاربه از طریق مشارکت در تخریب اموال عمومی و آتشزدن مراکز مذهبی» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور» است.
به گزارش هرانا، احکام اعدام مهدی ظریف و حسین رسولینسب تایید شده، اما احکام چهار متهم دیگر همچنان در مرحله بدوی قرار دارد. هر شش نفر در زندان وکیلآباد مشهد محبوساند.
پرونده شاندیز به اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ مربوط است که در جریان آن یک مسجد و یک دارالقرآن دچار آتشسوزی شدند. بهگفته منابع هرانا، پس از این حوادث شماری از شهروندان تحت پیگرد قرار گرفتند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو نیز شنبه از صدور حکم اعدام برای امیر دلشاد، معترض ۴۱ ساله و پدر دو فرزند خردسال، خبر داد.
این حکم از سوی همان شعبه دادگاه انقلاب مشهد، با اتهامهایی از جمله «اقدام عملیاتی مخل امنیت و منافع ملی» و مشارکت در تخریب اموال عمومی صادر شده است.
ههنگاو بهنقل از منابع خود گزارش داد دلشاد پس از بازداشت در اسفند ۱۴۰۴، تحت شکنجه و فشار برای اعتراف اجباری قرار گرفته و از دسترسی به وکیل مستقل محروم بوده است. پرونده او اکنون در مرحله فرجامخواهی در دیوان عالی کشور قرار دارد.
ههنگاو پنجشنبه نیز از صدور حکم اعدام برای متین فرنیان، ۲۳ ساله، و وحید خدریخواه، ۳۴ ساله، در پرونده دیگری در مشهد خبر داده بود. این دو نفر به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شدهاند.
به گفته این سازمان، وحید خدریخواه در جریان اعتراضات بر اثر اصابت گلوله نیروهای حکومتی مجروح شده بود.
صدور حکم اعدام برای حمید کاظمی و حسن دیوند
در پروندهای دیگر، هرانا جمعه ۱۵ آبان گزارش داد حمید کاظمی و حسن دیوند، دو بازداشتشده اعتراضات دیماه، از سوی شعبه دوم دادگاه انقلاب کرج به ریاست قاضی سبزواری به اعدام محکوم شدهاند.
این دو زندانی به اتهام «اقدام عملیاتی» و با استناد به مقررات تشدید مجازات محکوم شدهاند و هماکنون در ندامتگاه مرکزی کرج نگهداری میشوند.
هرانا اعلام کرده بررسی جزئیات اتهامات و وضعیت قضایی این دو نفر همچنان ادامه دارد.
هرانا پیش از این نیز هفتم آبان از صدور احکام اعدام برای امیررضا رضایی، وحید قهرمانی و یک روحانی به نام مهدی جلالی خبر داده بود. این احکام را شعبه ۲۳ دادگاه انقلاب تهران با اتهامهایی از جمله «اقدام عملیاتی برای اسرائیل» صادر کرده است.
به گزارش هرانا، برای این روحانی در پروندهای جداگانه در دادگاه ویژه روحانیت نیز به اتهام «ارتداد» حکم اعدام صادر شده است.
صدور این احکام همزمان با اجرای احکام اعدام شماری دیگر از معترضان ادامه دارد.
سهشنبه ۱۲ آبان، قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعدام امیرحسین ملکی و امیرحسین ابراهیمی، دو بازداشتشده اعتراضات دیماه در اصفهان، را تایید کرد.
این دو نفر از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی» بودند و با اعدام آنها شمار اعدامشدگان این پرونده به ۹ نفر رسید. سازمانهای حقوق بشری پیشتر درباره روند دادرسی و احتمال اخذ اعترافات اجباری در این پرونده هشدار داده بودند.
همزمان، احکام زندان سنگین نیز برای دیگر بازداشتشدگان صادر شده است.
سازمان حقوق بشری ههنگاو جمعه گزارش داد خسرو شاهمرادی، بهزاد همتی، میثم زمانی، امین توییقرنی و حسین زیاری در سمنان هر یک به پنج سال زندان محکوم شدهاند.
این پنج نفر به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» در مجموع به ۲۵ سال حبس تعزیری محکوم شدهاند و از زمان بازداشت تاکنون در زندان مرکزی سمنان نگهداری میشوند.
ههنگاو همچنین از صدور حکم ۲۵ سال حبس برای حسین دارابی در تهران و مجموعاً ۹ سال زندان برای سه بازداشتشده دیگر در سمنان خبر داده است.
بر اساس گزارش آماری ههنگاو در ۱۷ مهر، این سازمان تا آن زمان صدور حکم اعدام برای دستکم ۱۰۶ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه را احراز کرده بود. از این تعداد، احکام ۳۵ نفر اجرا و احکام هشت نفر نقض شده بود. ۶۳ نفر دیگر نیز در معرض خطر اجرای حکم قرار داشتند.
این آمار مربوط به یک ماه پیش است و احکام تازه را در بر نمیگیرد.
ارتش آمریکا شنبه ۱۶ آبان از تشکیل کارگروه ویژهای برای جلوگیری از انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوریهای دارای کاربرد دوگانه و کالاهای تحریمشده از مرزهای زمینی و دریای خزر به ایران خبر داد. این اقدام در ادامه محاصره دریایی و تحریم خطوط هوایی و راهآهن ایران صورت میگیرد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد دریاسالار برد کوپر دستور تشکیل کارگروهی با نام «دروازه آهنین» (Task Force Iron Gate) را صادر کرده است.
این کارگروه با حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی در مقر سنتکام در تامپا، ایالت فلوریدا، مستقر خواهد شد و وظیفه هماهنگی با دیگر نهادهای دولت آمریکا برای جلوگیری از انتقال محمولههای مورد نظر واشینگتن از مرزهای زمینی ایران و دریای خزر را بر عهده خواهد داشت.
بر اساس بیانیه سنتکام، این اقدامات علاوه بر جلوگیری از جابهجایی سامانههای تسلیحاتی پیشرفته و فناوریهای دارای کاربرد دوگانه، بر مقابله با انتقال کالاهای تحریمشده و جریانهای درآمدی غیرقانونی جمهوری اسلامی متمرکز خواهد بود.
دریاسالار کوپر تشکیل این کارگروه را گامی در جهت تقویت نتایج محاصره دریایی ایران دانست و گفت همکاری نزدیکتر سنتکام با نهادهای مختلف دولت آمریکا، توانایی جمهوری اسلامی را برای تامین مالی تروریسم، بازسازی کارخانههای تسلیحاتی و تامین مجدد تجهیزات نظامی محدودتر خواهد کرد.
سنتکام همچنین اعلام کرد محاصره دریایی آمریکا در ماههای گذشته مانع صدور بیش از ۲۵ میلیارد دلار نفت خام ایران شده است.
به گزارش رویترز، تشکیل این کارگروه بخشی از تلاش گستردهتر واشینگتن برای محدود کردن مسیرهای جایگزینی است که حکومت ایران پس از آغاز محاصره دریایی برای تامین کالا، تجهیزات و منابع مالی از آنها استفاده میکند.
درخواست آمریکا از عراق برای بستن گذرگاههای مرزی
همزمان با اعلام تشکیل کارگروه جدید، فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق، شنبه در مصاحبه با شبکه الجزیره تایید کرد آمریکا رسما خواستار بسته شدن همه گذرگاههای مرزی عراق با ایران، بهجز دو گذرگاه، شده است.
وزیر امور خارجه عراق همچنین گفت بغداد به تهران اطلاع داده که خواهان روابط دوستانه و همکاری با ایران است، اما دخالت جمهوری اسلامی در امور داخلی عراق را نمیپذیرد.
حسین با هشدار درباره احتمال ازسرگیری جنگ در منطقه گفت عراق تلاش میکند از تبدیل شدن خاک خود به صحنه درگیریهای منطقهای جلوگیری کند.
پیش از این نیز خبرگزاری فرانسه ۳۰ مهر، به نقل از منابع عراقی گزارش داده بود دولت عراق گذرگاه مرزی الشیب در استان میسان را بسته است. بهگفته دو منبع سیاسی، وزارت خزانهداری آمریکا در جریان سفر نخستوزیر عراق به نیویورک خواستار محدود شدن گذرگاههای مرزی با ایران شده بود.
یکی از این منابع گفته بود پیشنهاد آمریکا حفظ تنها دو گذرگاه، یکی در مناطق تحت کنترل دولت مرکزی عراق و دیگری در اقلیم کردستان، بوده است.
منبع دیگری نیز به خبرگزاری فرانسه گفته بود واشینگتن درخواست مشابهی را با دیگر کشورهای همسایه ایران مطرح کرده است.
محدودیتهای تجاری در مرزهای پاکستان و ترکیه
فشار بر مسیرهای زمینی ایران پیش از تشکیل کارگروه جدید سنتکام آغاز شده بود.
روزنامه والاستریت ژورنال دوم آبان گزارش داد پاکستان عبور کامیونهای ایرانی از گذرگاههای تفتان و ریمدان-گبد را متوقف کرده است. مقامهای پاکستانی دلایل امنیتی، جلوگیری از قاچاق و ضرورت رعایت تحریمها را از عوامل این محدودیتها عنوان کردهاند.
در مرز ترکیه نیز با افزایش بازرسیها و محدودیت پذیرش کامیونها، صفهای طولانی تشکیل شده است.
عبدالجلال ایری، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، ۱۲ آبان اعلام کرد ترکیه و پاکستان تعداد کامیونهای عبوری را کاهش دادهاند و بازرسیهای مکرر و ناهماهنگی دستگاههای داخلی ایران نیز بر مشکلات افزوده است.
آسوشیتدپرس نیز پیشتر گزارش داده بود در گذرگاه گوربولاغ در مرز ترکیه و ایران، شمار کامیونها از حدود ۲۰۰ دستگاه به ۱۲۰۰ دستگاه افزایش یافته و زمان انتظار برای عبور بیش از چهار برابر شده است.
با این حال، محدودیتهای مرزی ترکیه تاکنون به معنای بسته شدن کامل مرز تجاری این کشور با ایران نبوده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۱۷ مهر در گفتوگو با شبکه نیوزمکس اعلام کرد دولت ترامپ کارزار «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی را به کارزار «انزوای کامل» تبدیل کرده است.
به گفته او، این سیاست به محدودیتهای مالی منحصر نمیشود و مسیرهای ارتباط دریایی، هوایی و زمینی ایران با جهان خارج را نیز در بر میگیرد.
بسنت افزود امارات متحده عربی و عمان در اجرای کارزار «انزوای کامل» با واشینگتن همکاری میکنند و کاخ سفید در حال مذاکره با پاکستان و ترکیه برای مسدود کردن مسیرهای زمینی ایران است.
اقدامات جدید سنتکام در ادامه مجموعهای از تحریمهای گسترده حملونقل ایران صورت میگیرد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی»، ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، از جمله ایرانایرتور، آسمان، کیشایر، قشمایر و زاگرس را تحریم کرد.
بهگفته وزارت خزانهداری، هدف این تحریمها جلوگیری از استفاده جمهوری اسلامی از شبکه هوایی برای انتقال تسلیحات، نیرو و محمولههای غیرقانونی و محدود کردن دسترسی به تجهیزات و خدمات مورد نیاز صنعت هواپیمایی بوده است.
آمریکا سپس نهم مهر، تحریمها را به بخش حملونقل ریلی گسترش داد وشرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، شرکت قطارهای مسافری رجا و شرکت حملونقل ریلی، همراه با مجموعهای از صنایع خودروسازی، فولاد و تامینکنندگان خارجی آنها هدف این تحریمها قرار گرفتند.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد جمهوری اسلامی پس از محاصره دریایی، برای انتقال نفت، مواد شیمیایی و سایر کالاها به شبکه ریلی و جادهای وابستهتر شده است.
بارندگی و سیلاب در چند منطقه ایران به آبگرفتگی معابر و خسارت به خودروها و محصولات کشاورزی انجامید. همزمان، سازمان هواشناسی برای پنج استان کشور هشدار قرمز سیلاب صادر کرد.
سازمان هواشناسی کشور شنبه ۱۶ آبان درباره بارش شدید، بالا آمدن ناگهانی آب رودخانهها و آبگرفتگی معابر در بخشهایی از استانهای خوزستان، لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و کردستان، هشدار قرمز صادر کرد.
این هشدار یکشنبه ۱۷ آبان نیز در چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد ادامه دارد.
برای استانهایی از جمله تهران، البرز، قزوین و کرمانشاه هم هشدار نارنجی اعلام شده است.
سیلاب، تگرگ و خیابانهای خیس
در تهران، مدیرکل خدمات شهری شهرداری اعلام کرد بارندگیهای اخیر آبگرفتگیهایی در بخشهایی از خیابانهای مرکزی ایجاد کرده، اما تا صبح ۱۶ آبان معبری بسته نشده بود.
برای ارتفاعات و مناطق شمالی استان تهران نیز خطر بارش شدید و سیلابی شدن مسیلها اعلام شده است.
در سمنان، بارندگی ۱۲ آبان روانآب را به محدوده شهرک صنعتی و نیروگاه خورشیدی رساند.
مقامهای استانی گفتند تاسیسات نیروگاه آسیب ندیده و فعالیت آن ادامه دارد.
در هرمزگان، تگرگ در روستای چاهماخور به خودروهای عبوری و محصولات کشاورزی خسارت زد.
این رخدادها در شرایطی است که سیلاب در کرج در مهرماه خودروها را با خود برد و پنج کارگر را در باغستان گرفتار کرد.
در شهریور نیز بارش شدید، معابر چند شهر مازندران را زیر آب برد و رفتوآمد را مختل کرد.
هزینه باران را چه کسانی میپردازند؟
بارش شدید باران و برف یک مخاطره طبیعی است، اما میزان خسارت به چگونگی ساختوساز و نگهداری شهرها و عوامل متنوع و مختلفی بستگی دارد.
ساختوساز در مسیر مسیلها، تغییر مسیر آب و ضعف شبکه دفع روانآب میتواند بارندگی را به بحران شهری تبدیل کند. در چنین وضعی، اعلام آمادهباش پس از صدور هشدار جای پیشگیری و رفع گلوگاههای خطرناک را نمیگیرد.
پیامدهای سیلاب نیز برای همه یکسان نیست.
ساکنان محلههای فقیر و پاییندست و مناطقی که زیرساخت ضعیفتری دارند، معمولا با خطر و خسارت بیشتری روبهرو میشوند.
پیشبینیها از ادامه بارندگی تا دوشنبه ۱۸ آبان در بخشهایی از غرب، رشته کوه زاگرس و مرکز کشور حکایت دارد.
بالا آمدن آب رودخانهها، آبگرفتگی معابر، لغزندگی جادهها و بارش برف در ارتفاعات، از خطرهای اعلامشده است.
تکرار آبگرفتگی در شهرهای مختلف، پرسش از کیفیت پیشگیری و مدیریت شهری را دوباره پررنگ میکند: آیا مسیرهای عبور آب پیش از بارندگی پاکسازی شدهاند و ساکنان نقاط پرخطر به موقع هشدار گرفتهاند؟
پاسخ به این پرسشها با اعلام آمادهباش روشن نمیشود.