گانتس، رهبر حزب «آبی و سفید»، دوشنبه ۲۷ مهر اعلام کرد از رقابت‌های انتخاباتی پارلمان اسرائیل کناره می‌گیرد. این تصمیم با استقبال شماری از مخالفان نتانیاهو همراه شد، اما هم‌زمان نگرانی متحدان نخست‌وزیر را درباره پراکندگی آرای احزاب کوچک راست‌گرا افزایش داد.
گانتس، رییس پیشین ستاد کل ارتش و وزیر دفاع سابق اسرائیل، در سال‌های گذشته از رقبای سیاسی نتانیاهو بوده است. او سابقه همکاری با نتانیاهو را در دولت ائتلافی سال ۲۰۲۰ و عضویت در کابینه جنگ پس از حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ دارد.
گانتس در حالی از انتخابات کنار رفت که نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دادند حزب او نمی‌تواند حدنصاب لازم را برای ورود به پارلمان به دست آورد.
چرا کناره‌گیری گانتس اهمیت دارد؟
در انتخابات اسرائیل، هر حزب یا فهرست انتخاباتی باید دست‌کم ۳.۲۵ درصد آرای معتبر سراسری را کسب کند تا بتواند وارد پارلمان شود. احزابی که به این حدنصاب نرسند، هیچ کرسی‌ای دریافت نمی‌کنند.
به همین دلیل، حضور احزاب کوچک با حمایت پایین در انتخابات می‌تواند به از دست رفتن آرایی منجر شود که در صورت انتقال به احزاب بزرگ‌تر، ممکن است بر توزیع کرسی‌های پارلمان تاثیر بگذارند.
کناره‌گیری گانتس می‌تواند بخشی از این آرا را به سمت احزاب دیگر هدایت کند؛ هرچند به دلیل اعلام دیرهنگام انصراف، نام حزب آبی و سفید همچنان روی برگه‌های رای باقی می‌ماند.
استقبال مخالفان نتانیاهو و هشدار در اردوگاه راست
گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار» و از همکاران پیشین گانتس، از تصمیم او استقبال کرد و آن را اقدامی درست و مسئولانه خواند.
یائیر گولان، رهبر حزب «دموکرات‌ها»، و یائیر لاپید، از رهبران فهرست «با هم»، نیز از کناره‌گیری گانتس استقبال کردند.
گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، از احزاب کوچک راست‌گرا خواست در صورت قرار داشتن زیر حدنصاب انتخاباتی، از رقابت کنار بروند.
بتسلئل اسموتریچ، رهبر حزب «صهیونیسم دینی»، نیز درباره هدر رفتن آرای جریان راست هشدار داد و از عوفر وینتر، رهبر حزب «مردم اسرائیل»، خواست در ادامه حضور حزبش در انتخابات تجدیدنظر کند.
حزب مردم اسرائیل با رد این درخواست‌ها اعلام کرد در رقابت انتخاباتی باقی خواهد ماند.
آرای گانتس به کدام احزاب منتقل می‌شود؟
یکی از پرسش‌های مهم پس از کناره‌گیری گانتس، مقصد آرای احتمالی حزب آبی و سفید است.
آیزنکوت که پیش‌تر با گانتس همکاری سیاسی داشته، اکنون رهبری حزب یاشار را بر عهده دارد. در همین حال، فهرست «نیروهای ذخیره و حزب اقتصادی» به رهبری یوآز هندل و یارون زلیخا نیز خواستار حمایت رای‌دهندگان گانتس شده است.
حزب «مردم اسرائیل» به رهبری عوفر وینتر نیز از دیگر جریان‌هایی است که برای جذب این آرا تلاش می‌کند.
با این حال، گانتس پیش از کناره‌گیری به هیچ یک از دو بلوک اصلی انتخاباتی متعهد نشد.
او از تشکیل دولت وحدت ملی با حضور جریان‌های مختلف سیاسی حمایت کرده است. بنابراین، نمی‌توان فرض کرد که تمام آرای احتمالی حزب آبی و سفید به احزاب مخالف نتانیاهو منتقل خواهد شد.
تاثیر کناره‌گیری گانتس بر معادله ۶۱ کرسی
در انتخابات پارلمانی اسرائیل، احزاب برای تشکیل دولتی برخوردار از اکثریت مطلق کنست، به حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده از مجموع ۱۲۰ نماینده نیاز دارند.
بر اساس نظرسنجی شبکه ۱۱ اسرائیل که ۱۹ مهر منتشر شد، بلوک حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی و چهار حزب اصلی مخالف او در مجموع ۵۰ کرسی به دست می‌آورند.
در همین نظرسنجی، ۱۳ کرسی برای احزاب عرب و چهار کرسی برای فهرست «نیروهای ذخیره و حزب اقتصادی» پیش‌بینی شد.
این ارقام نشان می‌دهند بلوک نتانیاهو هشت کرسی و مخالفان او ۱۱ کرسی تا اکثریت مطلق پارلمان فاصله دارند.
اما نظرسنجی شبکه ۱۱ اسرائیل پیش از کناره‌گیری گانتس انجام شد و نمی‌توان از آن برای تعیین اثر تصمیم جدید او بر تعداد کرسی‌های احزاب استفاده کرد.
اگر بخشی از آرای گانتس به احزاب مخالف نتانیاهو منتقل شود، ممکن است موقعیت آن‌ها در تقسیم کرسی‌ها تغییر کند. در مقابل، انتقال این آرا به احزابی که از نتانیاهو حمایت می‌کنند نیز می‌تواند بر ترکیب بلوک حامی او اثر بگذارد. در نتیجه، کناره‌گیری گانتس به‌خودی‌خود به معنای تقویت قطعی هیچ یک از دو بلوک نیست.
