وال‌استریت ژورنال گزارش داد جمهوری اسلامی با تقویت حفاظت از سایت‌های هسته‌ای، بسیج حامیان و تهدید آمریکا و متحدانش در خلیج فارس، برای احتمال ازسرگیری حملات پس از انتخابات کنگره آماده می‌شود. تهران می‌کوشد با تهدید به گسترش جنگ و حمله زمینی، واشینگتن را از اقدام نظامی بازدارد.
بر اساس این گزارش که سه‌شنبه ۲۱ مهر منتشر شد، مقام‌های جمهوری اسلامی در اظهارات علنی و گفت‌وگوهای خصوصی با مسئولان کشورهای منطقه، هشدار داده‌اند حملات تازه آمریکا را با تشدید درگیری در سراسر خاورمیانه پاسخ خواهند داد.
از سوی دیگر، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهند تهران مکان‌های حساس، از جمله سایت‌های هسته‌ای و مناطق مرزی، را تقویت می‌کند. هم‌زمان، تبلیغ آموزش نظامی به غیرنظامیان، تجمع حامیان حکومت و روایت داستان‌های جنگ برای کودکان، گسترش یافته است.
وال‌استریت ژورنال نوشت توان محدود تهران برای مقابله با جنگنده‌های پیشرفته، بمب‌افکن‌ها و موشک‌های کروز آمریکا، انگیزه استفاده از تهدید را برای بازدارندگی افزایش داده است.
به نوشته این روزنامه، فضای جنگی همچنین توجه‌ها را از وخامت وضعیت اقتصادی و فشار بر معیشت مردم در شرایط تشدید تحریم‌ها و محاصره، منحرف می‌کند.
صنم وکیل، مدیر بخش خاورمیانه اندیشکده چتم‌هاوس، گفت وضعیت جنگی در شرایط بن‌بست دیپلماتیک، اقتصادی و سیاسی، فعلا به سود حکومت است و جنگ تازه می‌تواند راهی برای خروج آن از این بن‌بست باشد.
تهدید منطقه و آماده‌سازی آمریکا
منابع مطلع گفته‌اند برخی مقام‌های ایرانی احتمال عملیات زمینی در کشورهای همسایه را مطرح کرده‌اند. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، ۱۹ مهر امارات متحده عربی و مراکز داده منطقه را تهدید کرد.
تهران همچنین به مقام‌های عرب درباره احتمال حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی هشدار داده است.
به گفته منابع وال‌استریت ژورنال، مقام‌های حکومت ایران به میانجی‌ها گفته‌اند در جنگ تازه، نیروهای آمریکایی شدیدتر هدف قرار خواهند گرفت؛ از جمله با تلاش برای غرق کردن ناوها و کشتن خدمه آن‌ها.
در مقابل، سومین گروه رزمی ناو هواپیمابر و یک یگان اعزامی دیگر تفنگداران دریایی آمریکا به‌سوی خاورمیانه حرکت می‌کنند. پنتاگون نیز ارسال تجهیزات پدافندی و مهمات بیشتر را بررسی می‌کند.
پنتاگون نیز ارسال تجهیزات پدافندی و مهمات بیشتر را بررسی می‌کند.
ترامپ حمله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای ۱۲ آبان در آمریکا را رد کرده، اما احتمال هدف قرار دادن سایت هسته‌ای کوه کلنگ گزلا را مطرح کرده است.
وال‌استریت ژورنال همچنین گزارش داد پنتاگون هفته گذشته، به‌دلیل نگرانی از طرح حمله پهپادی سپاه پاسداران، ۱۲ بمب‌افکن بی-۱ را از پایگاه فرفورد نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا منتقل کرد.
درگیری‌های مستقیم آمریکا و جمهوری اسلامی عمدتا از اوایل مرداد متوقف مانده، اما حملات دریایی ادامه یافته است.
طبق گزارش مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا، آخر هفته دست‌کم سه کشتی تجاری هدف قرار گرفتند. حمله پهپادی به نفتکش اماراتی «پترو دلفین» نزدیک عمان نیز دو ملوان هندی را مفقود کرد.
تقویت سایت‌ها و آموزش حامیان
جمهوری اسلامی از وقفه در جنگ برای بازسازی تاسیسات موشکی و پهپادی و تجدید ذخایر تسلیحاتی خود استفاده کرده است.
مجتبی خامنه‌ای، رهبر دیده‌نشده جمهوری اسلامی، شهریور ماه از این اقدامات تمجید کرد.
بر اساس تصاویر «ونتور» که موسسه علوم و امنیت بین‌المللی بررسی کرده، تهران ماه گذشته پیرامون نطنز و کوه کلنگ گزلا خاکریزهایی برای دشوار کردن یورش زمینی ایجاد کرده است.
غلامرضا جلالی، رییس سازمان پدافند غیرعامل کشور، نیز گفته که فرودگاه‌ها، بنادر و نیروگاه‌ها با پناهگاه و ذخایر پشتیبان برای شرایط جنگ آماده شده‌اند.
تصاویر و اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد تجمع اعتراضی مردم میمه در استان اصفهان بر سر نام‌گذاری شهرستان جدید «میمه و وزوان»، با دخالت نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد.
در ویدیوهای دریافت‌شده، صدای تیراندازی شنیده می‌شود، دود گاز اشک‌آور به چشم می‌خورد و تصاویری از معترضان مجروح و خون‌آلود دیده می‌شود.
این تجمع یک‌شنبه ۱۹ مهر برگزار شد و معترضان خواستار تغییر نام شهرستان تازه‌تاسیس «میمه و وزوان» به «میمه» بودند.
مردم میمه می‌گویند نام شهرشان پیشینه تاریخی دارد و نباید با نام شهر دیگری ترکیب شود.
آن‌ها معتقدند تصمیم دولت برای نام‌گذاری شهرستان جدید، هویت تاریخی و جغرافیایی میمه را نادیده گرفته است.
از شعار «هیهات من‌الذله» تا شلیک گاز اشک‌آور
معترضان با حضور در خیابان‌های میمه و سر دادن شعار «هیهات من‌الذله»، خواستار تغییر نام شهرستان شدند.
بر اساس تصاویر منتشرشده، شماری از شرکت‌کنندگان در این تجمع پرچم جمهوری اسلامی و تصاویر علی خامنه‌ای را نیز همراه داشتند.
اعتراض‌ها تا غروب ادامه یافت، اما در ادامه نیروهای حکومتی برای متفرق کردن تجمع‌کنندگان وارد عمل شدند و گاز اشک‌آور شلیک کردند.
در تصاویری که از این درگیری‌ها به ایران‌اینترنشنال رسیده است، شماری از مجروحان با لباس‌های خون‌آلود در مراکز درمانی دیده می‌شوند.
تعداد دقیق مجروحان، نوع سلاح‌های استفاده شده و وضعیت افرادی که آسیب دیده‌اند، مشخص نیست.
از دو دهه انتظار تا اعتراض به نام شهرستان
تجمع میمه بر سر یک اختلاف در نام‌گذاری اداری شکل گرفت.
مردم میمه حدود دو دهه برای ارتقای «بخش» به «شهرستان» تلاش کردند. پس از سال‌ها پیگیری و وعده مقام‌های دولتی، هیات دولت سرانجام با این ارتقا موافقت کرد.
مرداد ۱۴۰۳، نام شهرستان جدید در استان اصفهان به‌عنوان میمه و وزوان تعیین شد؛ تصمیمی که اعتراض شماری از ساکنان میمه را به دنبال داشت.
معترضان در ماه‌های پس از این تصمیم بارها خواستار تجدید‌نظر در نام‌گذاری شهرستان شدند.
به گفته آن‌ها، مقررات وزارت کشور بر توجه به پیشینه تاریخی و جغرافیایی مناطق در نام‌گذاری واحدهای تقسیمات کشوری تاکید دارد و ترکیب نام دو شهر باید به موارد استثنایی محدود شود.
در مقابل، مقام‌های دولتی معتقدند حقوق شهر وزوان نیز باید در نام شهرستان جدید در نظر گرفته شود و نام‌گذاری انجام‌شده از موارد استثنایی است.
این اختلاف تا آستانه آغاز به کار فرمانداری شهرستان ادامه یافت و ۱۹ مهر به تجمع خیابانی گروهی از شهروندان میمه منجر شد.
جمهوری اسلامی از زمان تاسیس تاکنون اغلب با اعتراضات صنفی، معیشتی و غیر‌سیاسی شهروندان نیز با خشونت برخورد کرده است.
در سال‌های گذشته، اعتراض‌های مرتبط با کمبود آب، قطع برق، مشکلات سوخت و مطالبات اقتصادی، در موارد متعدد با برخورد نیروهای انتظامی و امنیتی همراه بوده است.
صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین پیش‌بینی خود اعلام کرد اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶، در پی پیامدهای جنگ، ۷.۶ درصد کوچک خواهد شد. این برآورد در حالی منتشر شده است که آمار مرکز آمار ایران نیز از کاهش ۱۰.۱ درصدی تولید ناخالص داخلی در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال قبل حکایت دارد.
صندوق بین‌المللی پول سه‌شنبه ۲۱ مهر، هم‌زمان با نشست‌های سالانه خود و بانک جهانی در بانکوک، چشم‌انداز تازه اقتصاد جهان را منتشر کرد.
پیش‌بینی کاهش ۷.۶ درصدی اقتصاد ایران، نسبت به برآورد ماه ژوئیه این نهاد که رشد منفی ۵.۴ درصدی را انتظار داشت، وخیم‌تر شده است.
این تغییر نشان می‌دهد چشم‌انداز فعالیت اقتصادی ایران با طولانی شدن جنگ و اختلال در تجارت انرژی تضعیف شده است.
شبکه خبری الجزیره با استناد به گزارش صندوق اعلام کرد اقتصاد خاورمیانه و آسیای مرکزی در مجموع امسال ۰.۳ درصد کوچک خواهد شد؛ در حالی که پیش‌بینی ماه آوریل، رشد ۱.۹ درصدی بود.
اختلال طولانی در کشتیرانی تنگه هرمز از عوامل اصلی این بازنگری عنوان شده است.
مرکز آمار ایران در گزارش حساب‌های ملی فصلی، کاهش تولید ناخالص در بهار ۱۴۰۵ را با احتساب نفت، ۱۰.۱ درصد و بدون نفت ۴.۶ درصد اعلام کرده بود.
این ارقام بر پایه قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰ محاسبه شده‌اند و نشان‌دهنده کاهش حجم واقعی تولید نسبت به فصل مشابه سال قبل هستند.
بر اساس گزارش مرکز آمار، ارزش افزوده نفت و گاز در بهار ۲۶.۴ درصد کاهش یافت و این بخش حدود ۶.۷۴ واحد درصد از رشد منفی اقتصاد را توضیح می‌دهد.
با این حال، افت فعالیت تنها به نفت محدود نماند.
گروه صنایع و معادن، که نفت و گاز را نیز در بر می‌گیرد، ۱۴.۷ درصد کوچک شد. در زیرمجموعه‌های آن، صنعت ۲.۵ درصد، ساختمان ۶.۴ درصد و تولید آب و برق نیز ۵.۴ درصد کاهش داشتند.
بخش خدمات هم افت ۴.۸ درصدی ثبت کرد و فعالیت حمل‌ونقل، انبارداری و ارتباطات ۱۷ درصد کاهش یافت.
کشاورزی با رشد ۲.۳ درصدی تنها گروه اصلی دارای رشد مثبت بود، اما نتوانست افت سایر بخش‌ها را جبران کند.
آمار بهار همچنین نشان می‌دهد صادرات کالا و خدمات نسبت به بهار سال قبل ۳۵.۷ درصد و واردات ۱۴.۸ درصد کاهش یافته است؛ تصویری از عقب‌نشینی تجارت خارجی هم‌زمان با افت تولید.
فشار بر صادرات نفت در ماه‌های بعد نیز ادامه یافت.
خبرگزاری رویترز پیش‌تر گزارش داده بود محاصره دریایی آمریکا انتقال محموله‌های تازه نفت ایران به چین، تنها مشتری عمده باقی‌مانده، را تقریبا متوقف کرده است.
پیش‌بینی تازه صندوق بین‌المللی پول برای ایران، کاهش تولید در کل سال را نشان می‌دهد.
در مقابل، رشد اقتصاد جهان برای سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۱ درصد برآورد شده است.
این فاصله، شدت فشار بر اقتصاد ایران را روشن می‌کند، هرچند برآورد سالانه همچنان به مسیر جنگ، محدودیت‌های تجاری و تحولات ماه‌های آینده وابسته است.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت باور ندارد پکن و مسکو به جمهوری اسلامی کمک کنند و افزود آنان در صورت حمایت از تهران «چیزهای زیادی برای از دست دادن دارند». این موضع در حالی مطرح شد که گزارش‌هایی از همکاری‌های نظامی، اطلاعاتی و اقتصادی چین و روسیه با تهران منتشر شده است.
ترامپ شامگاه دوشنبه ۲۰ مهر در تروث‌سوشال نوشت اظهارات منتقدان و مخالفانش درباره کمک چین و روسیه به جمهوری اسلامی را دیده است.
او افزود: «اگر کمک می‌کنند، در سطح بسیار پایینی است، اما باور ندارم اصلا چنین کاری کنند. آن‌ها چیزهای زیادی برای از دست دادن دارند و ما از این موضوع باخبر می‌شویم؛ آن هم خیلی سریع.»
ترامپ حدود سه ماه پیش نیز گفته بود به چین و روسیه اعتماد دارد که در جنگ ایران به تهران کمک نکنند، اما هشدار داده بود دخالت آن‌ها «برایشان بسیار بد خواهد بود».
او پیش‌تر شی جین‌پینگ، رییس‌جمهوری چین، و ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، را در این جنگ «بی‌طرف» توصیف کرده بود.
گزارش‌ها درباره همکاری نظامی و اطلاعاتی
وال‌استریت ژورنال دوم مهر با استناد به داده‌های گمرکی گزارش داد نهادهای چینی محموله‌هایی شامل قطعات و مواد قابل استفاده در برنامه‌های پهپادی و موشکی به ایران فرستاده‌اند.
به نوشته این روزنامه، افزایش پروازهای باری، مسیر مهمی برای تامین تجهیزات نظامی تهران ایجاد کرده است.
این روزنامه پیش‌تر به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده بود جمهوری اسلامی پیش از حمله موشکی تیرماه به پایگاهی در اردن، تصاویر ماهواره‌ای چین را تهیه کرده بود.
سه نظامی آمریکایی در آن حمله کشته شدند.
پکن این اتهام را نپذیرفته است.
ترامپ در شهریور این گزارش را کم‌اهمیت جلوه داد.
به گفته سفیر آمریکا در چین، او همچنین هنگام سفر شی به واشینگتن، درباره حمایت از تهران هشدار داد و از رییس‌جمهوری چین اطمینان گرفت که چنین حمایتی انجام نخواهد شد.
درباره روسیه نیز سی‌ان‌ان ۲۶ شهریور به نقل از مقام‌های آمریکایی و منابع اطلاعاتی بین‌المللی گزارش داد تهران با استفاده از اطلاعات ماهواره‌های روسیه، دقت حملات به مواضع و دارایی‌های آمریکا در منطقه را افزایش داده است.
همکاری اقتصادی و مواضع دیپلماتیک
خبرگزاری رویترز ۱۹ شهریور به نقل از دو منبع ارشد ایرانی و سه فرد مطلع گزارش داد تهران از سازوکار شبیه تهاتر برای دور زدن تحریم‌های نفتی استفاده کرده است و درآمد فروش نفت به اعتبار خرید میلیاردها دلار کالا، از جمله تجهیزات نظامی، از چین تبدیل می‌شود.
مسکو و پکن روابط نزدیکی با تهران دارند.
روسیه بارها هشدار داده است جنگ می‌تواند به مسابقه تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه منجر شود و چین حملات آمریکا را «نقض آشکار حاکمیت ایران» خوانده است.
جنگ اخیر با جمهوری اسلامی با حملات آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد و جمهوری اسلامی با حمله به اسرائیل و کشورهای خلیج فارس که میزبان پایگاه‌های آمریکا هستند، پاسخ داد.
عکس آرشیوی: مریخ‌نورد ناسا در سلفی بر فراز سنگی با نام «روشت» در مریخ
ناسا اعلام کرد مریخ‌نورد «استقامت» با پیمودن ۴۵.۲ کیلومتر از زمان فرود بر مریخ در سال ۲۰۲۱، رکورد حرکت روی سطح اجرام آسمانی خارج از زمین را شکسته است. این کاوشگر شش‌چرخ پس از پنج سال و نیم فعالیت، همچنان در وضعیت فنی مطلوبی قرار دارد.
ناسا سه‌شنبه ۲۱ مهر اعلام کرد این مریخ‌نورد که ابعادی مشابه یک خودرو دارد، در ماموریت بررسی شرایط احتمالی حیات میکروبی در گذشته مریخ به این رکورد رسیده است.
این مریخ‌نورد برخی از کهن‌ترین زمین‌هایی را بررسی می‌کند که تاکنون در منظومه شمسی کاوش شده‌اند.
استیون لی، مدیر پروژه مریخ‌نوردها در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا در کالیفرنیا، گفت تجهیزات مهندسی و ابزارهای استقامت در وضعیت بسیار خوبی قرار دارند و تمامی سامانه‌های پشتیبان آن همچنان در دسترس هستند.
به گفته او، ارزیابی تازه نشان می‌دهد سامانه‌ها توان فعالیت تا سال‌های دهه ۲۰۳۰ و احتمالا پس از آن را دارند.
رکورد قبلی متعلق به مریخ‌نورد «فرصت» بود که بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۸ حدود ۴۵ کیلومتر پیمود. مسافت طی‌شده هر دو کاوشگر از تمامی ماه‌نوردها نیز بیشتر است.
پیمایش دهانه جزرو
«استقامت» با مجموعه ابزارهای علمی خود بر دهانه «جزرو» در نیمکره شمالی مریخ تمرکز کرده است. منطقه‌ای که تصور می‌شود میلیاردها سال پیش آب آن را فراگرفته و میزبان یک دریاچه بوده است.
این کاوشگر هنگام حرکت به‌سوی منطقه «ایدوبی»، از میان ناحیه موسوم به «لاک دو شارم» در بیرون لبه غربی دهانه، رکورد را ثبت کرد. مریخ‌نورد «کنجکاوی» نیز در دهانه «گیل»، نزدیک استوای مریخ، فعالیت می‌کند.
لی گفت «استقامت» نشانه‌ای از کند شدن ندارد. سازوکارهای حرکتی آن برای اثبات توان پیمایش دست‌کم ۱۰۰ کیلومتر آزمایش می‌شوند و تجهیزات قرار است آزمون‌هایی معادل پیمودن ۱۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر را پشت سر بگذارند.
ناسا سامانه ناوبری خودکار «اتو‌نو» را از عوامل اصلی موفقیت این مریخ‌نورد می‌داند.
به گفته لی، ۹۰ درصد حرکت‌های آن بدون مداخله انسانی انجام می‌شود.
کاوشگر از سطح پیش رو تصاویر استریو می‌گیرد، نقشه سه‌بعدی می‌سازد و ایمن‌ترین مسیر را انتخاب می‌کند. یک پردازنده کمکی سریع نیز پردازش تصاویر و اجرای نرم‌افزار را تقریبا پیوسته ممکن می‌کند؛ برخلاف مریخ‌نوردهای پیشین که برای محاسبه مسیر باید توقف می‌کردند.
این مریخ‌نورد بر تجربه ۲۹ ساله مریخ‌نوردهای سوجورنر، «روح»، «فرصت» و «کنجکاوی» تکیه دارد.
لی مهم‌ترین دستاورد احتمالی «استقامت» را کشف نشانه زیستی می‌داند که سال گذشته اعلام شد؛ سرنخی از احتمال حیات میکروبی، نه تایید قطعی وجود آن.
این نشانه در سنگی سرخ‌رنگ یافت شد که احتمالا ۳.۲ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش در مسیر رودخانه‌ای منتهی به دریاچه جزرو شکل گرفته است.
به گفته لی، منطقه لاک دو شارم می‌تواند سرنخ‌هایی از فرایندهای اولیه زمین‌شناسی، از جمله برخوردهای بزرگ شهاب‌سنگی، ارائه دهد. خود دهانه جزرو نیز بر اثر چنین برخوردی شکل گرفته است.
شواهد مداری نشان می‌دهد بخش‌هایی از لبه دهانه زمانی میزبان سامانه‌های آب‌گرمایی بوده‌اند؛ محیط‌های زیرسطحی گرم و آبداری که شاید برای حیات مناسب بوده‌اند.
ماموریت اولیه تنها ۲۰ کیلومتر پیمایش را پیش‌بینی می‌کرد. ناسا اکنون کاوش لبه دهانه را تا حدود پایان سال ۲۰۲۸ تمدید کرده و سامانه تامین توان مبتنی بر پلوتونیوم نیز، به گفته لی، برای سال‌های زیادی انرژی قابل استفاده دارد.
