رادان: دشمن بهبهانه معیشت، بنزین و اقتصاد به دنبال ایجاد آشوب در کشور است
احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی، دوشنبه دوم شهریور در جمع فرماندهان و مسئولان انتظامی استان مازندران، اعلام کرد دشمن با «بهانههایی مانند مشکلات معیشتی، بنزین، اقتصاد و بیکاری، بهدنبال ایجاد آشوب در کشور است.»
فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی گفت: «وظایف مهم پلیسهای تخصصی در حوزه امنیتی و انتظامی، بهویژه پلیس فتا و پلیس امنیت عمومی، شناسایی لایههای پنهان و سیاه در جامعه و شبکههای اجتماعی و برخورد با کسانی است که مردم را تحریک میکنند.»
احمدرضا رادان همچنین اعلام کرد: «جنگ هنوز تمام نشده است و خیلی از غافلگیریها نتیجه غفلت بوده است. دشمن از ما دست برنداشته و جایی از ما دست برمیدارد که ما دست برتر داشته باشیم.»
حدود ۱۰۰ هزار نفر در این نظرسنجی اینستاگرامی شرکت کردند و به این پرسش پاسخ دادند که آیا در وضعیت فعلی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور، تمایلی به ازدواج یا فرزندآوری دارند یا خیر.
۶۸ درصد شرکتکنندگان در نظرسنجی مرد و ۳۲ درصد زن بودند.
در شاخص سن، بیشترین آمار شرکتکنندگان در نظرسنجی با ۴۰.۳ درصد، مربوط به رده سنی ۲۵ تا ۳۴ سال است.
رده سنی ۳۵ تا ۴۴ سال حدود ۲۹.۲ درصد، رده سنی ۱۸ تا ۲۴ سال ۱۳.۳ درصد و رده سنی ۴۵ تا ۵۴ سال حدود ۹.۸ درصد از این آمار را تشکیل میدهد.
بیش از ۱۲ هزار نفر نیز در بخش نظرات، از دلایل و احساس خود به این موضوع گفتند.
بررسی این نظرات نشان میدهد فشار اقتصادی، ناامنی شغلی، هزینه مسکن و نگرانی از آینده کودکان، از مهمترین دلایلی است که بسیاری از مخاطبان برای عقبنشینی از تشکیل خانواده یا داشتن فرزند مطرح میکنند.
در میان پیامها، دیدگاههای موافق نیز وجود دارد، اما شمار آنها کمتر است.
پیشتر نیز ۸۳ درصد از شهروندان شرکتکننده در نظرسنجی دیگری از ایراناینترنشنال، گفتند در صورت فراهم بودن شرایط، تصمیم به مهاجرت و ترک ایران میگیرند.
هزینههای سنگین زندگی
بخش بزرگی از پیامها مستقیما به فاصله میان درآمد و هزینههای زندگی اشاره دارد.
یک مخاطب با اشاره به درآمد ماهانه ۴۰ میلیون تومانی و اجاره ۳۰ میلیون تومانی خانه پرسید: «به نظرتان ازدواج و بچهدار شدن امری شدنی است؟»
چند مخاطب نیز از نداشتن شغل ثابت یا دشواری تامین هزینههای اولیه زندگی گفتند و تاکید کردند ماحصل تلاش شبانهروزی آنها، صرفا به «سیر کردن شکم» ختم میشود.
یک شهروند ۴۰ ساله نوشت شغل ثابتی ندارد و هر چند وقت یکبار باید دنبال استخدام بگردد و پرسید در چنین وضعی «چطور ازدواج ممکن است؟»
مخاطبی دیگر که یک سال است زندگی مشترکش را آغاز کرده، گفت تهیه لوازم ضروری خانه یک سال طول کشیده و نگرانی درباره خوراک، مواد بهداشتی و اجاره، جایی برای فکر کردن به فرزند باقی نگذاشته است.
دهها پیام به قیمت لوازم خانگی، اجاره، پوشک، شیر خشک، سونوگرافی و هزینه عروسی اختصاص یافته است.
در یکی از پیامها آمده است: «هزینه هر عروسی سه میلیارد تومان، اما درآمد سالانه ۳۰۰ میلیون تومان است. برای تامین همین خرج ابتدایی ازدواج چقدر باید دوید؟»
در این پیامها به قیمت ۲۰۰ میلیون تومانی یخچال، ۱۰۰ میلیون تومانی ماشین لباسشویی و ۲۰۰ میلیون تومانی حلقه ازدواج اشاره شده است.
برخی نیز به خرجهای ابتدایی بارداری و مراقبت از فرزند اشاره کردند؛ مانند سونوگرافی ۹ میلیون تومانی و پوشک ۸۰۰ هزار تومانی.
به گفته یک شهروند، یک کودک دستکم ۲۰ میلیون تومان خرج شیر خشک و پوشک دارد؛ یعنی اندازه پایه حقوق کارگری.
مخاطبی دیگر تاکید کرد بچه نیاز به تغذیه و تربیت، بهداشت، تحصیلات و مسکن، لباس گرم و سرگرمی دارد، اما در این شرایط نمیتوان این نیازها را تامین کرد.
دادههای رسمی نیز از شدت فشار تورمی حکایت دارند.
مرکز آمار ایران اعلام کرد تورم نقطهبهنقطه در تیر ۱۴۰۵ به ۸۷.۹ درصد و تورم سالانه به ۶۶ درصد رسیده است. یعنی خانوارها برای سبدی مشابه از کالاها و خدمات، بهطور متوسط نزدیک به ۸۸ درصد بیشتر از تیر سال قبل هزینه کردهاند.
نگرانی از آینده فرزندان
علاوه بر هزینه امروز و بحران تورم، در پیامهای شهروندان به نگرانی درباره آینده کودکان نیز اشاره شده است.
یک مخاطب که یک فرزند دارد گفت هم خودش و هم فرزندش «سردرگم» هستند و او از اکنون نگران آینده فرزندش است.
شهروندی دیگر تاکید کرد در این وضعیت بلاتکلیفی، تعلیق و نامشخص بودن آینده از لحاظ آزادی اجتماعی و اقتصادی، فرزندآوری معقول نیست.
برخی والدین نیز از احساس پشیمانی یا عذاب وجدان سخن گفتند.
یک مخاطب متاهل با دو فرزند نوشت با وجود آن که «نفسش به نفس کودکانش بند است» اما اگر به گذشته برمیگشت، با توجه به وضعیت موجود و آینده مبهم فرزندانش، هیچوقت ازدواج نمیکرد.
شهروندی دیگر که سه فرزند دارد گفت پس از تولد فرزند کوچکش دچار عذاب وجدان شده است.
این نگرانیها در شرایطی مطرح میشوند که آمارهای حکومتی از ادامه کاهش ازدواج و ولادت خبر میدهند.
مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، اردیبهشت ۱۴۰۵ با استناد به آمار سازمان ثبت احوال گفت در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۳۱ هزار ازدواج ثبت شد؛ تقریبا نصف رقم سال ۱۳۸۹.
بر اساس گزارشهای این ستاد، در سال ۱۴۰۴ حدود ۸۹۲ هزار ولادت ثبت شد که ۸.۹ درصد کمتر از سال ۱۴۰۳ بود.
در مقابل، شماری از شهروندان در پیامهای خود تشکیل خانواده را همچنان منبع امید دانستند.
یک مخاطب نوشت با وجود همه چالشها، ازدواج و داشتن فرزند میتواند «انگیزهای قوی برای تلاش بیشتر و چشیدن طعم امید در زندگی» باشد؛ به شرط آن که شرایط مهیا شود.
مخاطبی دیگر نیز گفت به ازدواج تمایل دارد و فرزندآوری را برای آینده ایران ضروری میداند، هرچند خود او نیز از ناپایداری شرایط و دشواری برنامهریزی برای آینده ابراز نگرانی کرد.
این مخاطبان گفتند جمهوری اسلامی میتواند بار دیگر بخش عمده هزینه فشارهای خارجی را به مردم منتقل کند.
نگرانی از تشدید فقر، افزایش هزینههای زندگی، دشوارتر شدن دسترسی به خدمات درمانی و آموزشی و ادامه سرکوب، از محورهای اصلی پیامهای مخاطبان بود.
در مقابل، برخی شهروندان خواستار فشار مستقیم بر مقامهای جمهوری اسلامی، داراییهای آنان و منابع مالی دستگاه سرکوب شدند.
تردید در تغییر رفتار جمهوری اسلامی
شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، یادآور شدند تشدید تحریمهای اقتصادی منجر به تغییر رفتار حکومت نخواهد شد.
به گفته آنها، جمهوری اسلامی طی سالهای تحریم در گذشته به خوبی با راهکارهای دور زدن تحریمها آشنا شده است و با قدرت لابیهای خود در غرب میتواند هزینه سیاستهای منطقهای خود و همچنین سرکوب مردم را تامین کند.
مخاطبی نوشت: «ترامپ خودش را سر کار گذاشته. درست است روی حکومت فشار میآید اما تحریمهای سنگینتر باعث سرنگونی و تغییر رفتارش نمیشود و این وسط فشار اصلی روی مردم میآید.»
او افزود تا زمانی که جمهوری اسلامی خیالش راحت است برنامه فقط تغییر رفتارش و اصلاح از درون است، هیچگاه تغییر رفتار نخواهد داد.
مخاطب دیگری گفت: «فشار اقتصادی باعث تغییر رفتار جمهوری اسلامی نخواهد شد. حکومتی که در برابر مردم پاسخگو نیست و اعتراضات اقتصادی را با شدت سرکوب میکند، کماکان به سیاستهایش ادامه میدهد.»
شماری دیگر از مخاطبان هم گفتند جمهوری اسلامی پیشتر توانسته هزینه فشارهای خارجی را به جامعه منتقل کند و این بار نیز تشدید فشار اقتصادی، پیش از آن که حکومت را هدف قرار دهد، بر معیشت مردم اثر خواهد گذاشت.
شهروندی با اشاره به همین مساله نوشت: «ترامپ به فکر خودش است و ما مردم هم به فکر خودمان. این رژیم در چند چیز استاد است؛ دور زدن تحریمها، لابیگری در کشورهای غربی و یکی هم انتقال فشار اقتصادی از گردن خود به گردن مردم و البته جنایت و دزدی. »
او افزود نابودی جمهوری اسلامی از طریق اعمال فشار اقتصادی، ممکن است سالها به طول بینجامد و در این فاصله، صدها نفر اعدام خواهند شد.
نگرانی از انتقال فشار به زندگی مردم
معیشت خانوار، دسترسی به دارو و خدمات درمانی و آموزش، از مهمترین حوزههایی بود که مخاطبان درباره تاثیر تشدید فشارهای اقتصادی بر آنها ابراز نگرانی کردند.
شهروندی با اشاره به تجربه زندگی خود نوشت: «تا چشم باز کردیم انقلاب شد، جنگ شد، تحریم شدیم، گرانی دیدیم، بدبختی دیدیم. الان هم که از ۵۰ سال رد شدیم، نگران بچهها، شغلشان، آیندهشان، هزینههای تحصیل و دانشگاه و ازدواج هستیم. از بیرون فشار، از داخل فشار. مگر یک انسان چقدر میتواند تحمل کند؟»
مخاطبی هم گفت: «فکر نمیکنم به حکومت فشاری وارد شود، چون کسری بودجهشان را از جیب مردم تامین میکنند. نوک نیزه تحریمها مستقیم مردم را نشانه رفته؛بهداشت و سلامت، تغذیه تا آموزش و ورزش؛ همه در خطر است.»
برخی دیگر از مخاطبان نیز با اشاره به تجربه خود از سالهای گذشته گفتند طولانی شدن بحران اقتصادی، فرصتهای زندگی و آینده جوانان را از بین میبرد و پیامدهای آن به سالهای بعد نیز کشیده میشود.
شماری از مخاطبان یادآور شدند هرچه فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی افزایش یابد، حکومت نیز برای جبران کاهش درآمدهای خود هزینه بیشتری به شهروندان تحمیل خواهد کرد.
یکی از آنها گفت: «آمریکا مانع فروش نفت توسط حکومت شده است، اما آنها با گران کردن بنزین، هزینهها را از جیب مردم جبران خواهند کرد.»
از وعده حمایت تا تردید به سیاستهای ترامپ
بخشی از مخاطبان سیاست دولت آمریکا در قبال جمهوری اسلامی را نیز مورد انتقاد قرار دادند و گفتند تجربه دورههای گذشته باعث شده است به نتیجه فشار اقتصادی بدبین باشند.
یکی از آنها نوشت: «این همه سال تحریم کردند، فقط مردم فقیرتر شدند. تحریم کردند، بعد میلیاردها دلار به جیب آخوندها ریختند. تحریم کردند، ولی از اموالی که فرزندان مسئولان دزدیدند و بردند آمریکا و اروپا، استقبال کردند.»
مخاطب دیگری با ذکر اینکه تحریم اقتصادی این دوره هم مردم را فقیرتر میکند، گفت: «سر بزنگاه که حکومت بخواهد از بین برود، قدرتهای غربی با تنفس مصنوعی و تزریق دلار زندهاش میکنند.»
درخواست فشار مستقیم بر حکومت به جای مردم
در مقابل، شماری از شهروندان گفتند فشار خارجی باید به جای اقتصاد عمومی ایران، مستقیما مقامهای جمهوری اسلامی، داراییهای آنان و منابع مالی حکومت را هدف قرار دهد.
یکی از مخاطبان گفت: «هر موقع توانستند حسابهای آقازادهها و مسئولان را در خارج مسدود کنند، آنوقت میشود فشار به حکومت. مالشان را توقیف کنید.»
شهروندی دیگر گفت محدود شدن منابع مالی جمهوری اسلامی میتواند توان حکومت را برای تامین مالی گروههای مسلح منطقه کاهش دهد.
مخاطبی نیز خواستار تحریمهایی شد که مستقیما منابع مالی دستگاه امنیتی و سرکوب را هدف قرار دهد.
او گفت فشارها باید تا جایی افزایش یابد که حکومت در تامین هزینه نیروهای سرکوب با مشکل روبهرو شود.
بقائی دوشنبه دوم شهریور در نشست خبری خود، استقرار هواپیماهای سوخترسان آمریکا در بلغارستان را «اقدامی خلاف حقوق بینالملل و نشانه همراهی با جنگ علیه ایران» خواند.
او گفت: «دلیلی ندارد کشوری از طرف ما نگرانی داشته باشد، مگر اینکه پایگاههایش را در اختیار طرف متجاوز قرار داده باشد.»
بقائی افزود هدف قرار دادن «منشا و مبدا» حمله را حق جمهوری اسلامی میداند و تهران در دفاع از خود «هیچ مسامحهای» نخواهد کرد.
دیمیتار استویانوف، وزیر دفاع بلغارستان، ۳۱ مرداد اعلام کرد دو هواپیمای سوخترسان کیسی-۱۳۵ آمریکا، ۳۰ مرداد این کشور را به سوی مقصدی نامشخص ترک کردهاند. همزمان تهران ضمن تهدید به «پاسخ کوبنده»، تصاویری از یک مرکز زیرزمینی تولید موشک منتشر کرد.
اعلام خبر خروج هواپیماهای سوخترسان آمریکایی پس از منتشر شدن گزارشهایی صورت گرفت مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی حمله به اهداف آمریکایی در بلغارستان و قبرس را، در صورت تشدید دوباره تنشها با واشینگتن، بررسی کرده است.
اظهارات دوم شهریور بقائی در این زمینه، میتواند تاییدیهای بر این گزارشها باشد.
هواپیماهای سوخترسان آمریکایی از ۳۱ تیر در پایگاه هوایی بزمر بلغارستان مستقر بودند.
صوفیه تاکید کرده بود ماموریت هواپیماها آموزشی بوده و آنها در حملات علیه ایران نقشی نداشتهاند.
بقائی این توضیح را نپذیرفت و گفت در اختیار گذاشتن پایگاه برای عملیات آمریکا، مشارکت در «عمل تجاوزکارانه» محسوب میشود.
تشدید فضای جنگی و ادامه تلاشها برای مذاکره
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در بخش دیگری از سخنانش گفت تهران اجازه نمیدهد پایان جنگ بر اساس شروط «طرف متجاوز» تعیین شود و هیچ مقام حکومتی حاضر به تسلیم نیست.
او محاصره دریایی ایران را مصداق «اقدام تجاوزکارانه» خواند و گفت جمهوری اسلامی در برابر آن «دستبسته» نیست.
بقائی افزود هیچ کشوری مجاز نیست در آنچه تهران «جنگ اقتصادی آمریکا» میخواند، با واشینگتن همکاری کند.
او همچنین گفت بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، سهشنبه سوم شهریور برای گفتوگو درباره «روابط دوجانبه، امنیت تنگه هرمز و مسیرهای کشتیرانی» وارد ایران خواهد شد.
محسن رضا نقوی، وزیر کشور پاکستان، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، نیز دوم شهریور وارد تهران شدند.
خبرگزاری رویترز به نقل از چند مقام پاکستانی اعلام کرد منیر هفته گذشته و پیش از سفر به تهران، با دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تلفنی گفتوگو کرده است.
سه منبع پاکستانی در گفتوگو با رویترز تاکید کردند این تماس چند روز پیش از آن انجام شد که انتظار میرفت منیر دوشنبه برای گفتوگو با مقامهای جمهوری اسلامی به تهران سفر کند.
در این گزارش آمده است که انتظار میرود فرمانده ارتش پاکستان، دوشنبه با افرادی نزدیک به مجتبی خامنهای، رهبر دیدهنشده جمهوری اسلامی، دیدار کند.
تشدید فشار آمریکا و سقوط ریال
این تهدیدها همزمان با مرحله تازهای از فشار اقتصادی آمریکا مطرح شده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به کشورهای دارای روابط مالی و تجاری با جمهوری اسلامی هشدار داد باید میان همکاری با تهران و دسترسی به آمریکا و نظام مالی جهانی، یکی را انتخاب کنند.
او گفت هدف واشینگتن قطع همه شریانهای مالی و تجاری جمهوری اسلامی و قرار دادن تهران و شرکای آن در انزوای کامل اقتصادی است.
همزمان، بهای دلار در ایران از ۲۰۰ هزار تومان گذشت و قیمت سکه امامی از ۲۱۸ میلیون تومان فراتر رفت.
تحلیل روزنامه خراسان نگرانی از اختلال در حسابهای واسط ایران در امارات و محدود شدن مسیرهای پرداخت خارجی را از عوامل جهش اخیر ارز دانسته است.
او در پیام خود به مناسبت سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین، دوشنبه دوم شهریور گفت کشورش پس از هزار و ۶۴۳ روز جنگ تمامعیار، همزمان خستگی، درد و امید را تجربه میکند: «اوکراین بیتردید خواهان صلح است، اما آماده نیست به سادگی تسلیم شود.»
زلنسکی گفت ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، همچنان اوکراین را کشوری میبیند که فشارها را تحمل میکند و سکوت پیشه خواهد کرد، اما چنین اوکراینی دیگر وجود ندارد.
او واگذاری دونباس را راه پایان جنگ ندانست و از آمریکا، اروپا و چین خواست برای واداشتن روسیه به مذاکره و پایان دادن به جنگ، فشار بیشتری به مسکو وارد کنند.
رهبران شماری از کشورهای حامی اوکراین همزمان با سالگرد استقلال این کشور در کییف گرد آمدند تا درباره تقویت پدافند هوایی، تولید موشکهای دوربرد و افزایش فشار اقتصادی بر روسیه گفتوگو کنند؛ در حالی که حملات هوایی دو طرف و تلفات غیرنظامیان افزایش یافته است.
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، دوم شهریور در نخستین سفر خارجی خود پس از آغاز به کار، وارد کییف شد. آنتونیو کوستا، رییس شورای اروپا، نیز برای شرکت در مراسم سیوپنجمین سالگرد استقلال اوکراین به این شهر سفر کرد.
دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد برنهام و کوستا شامگاه اول شهریور در قطاری که عازم کییف بود، با یکدیگر دیدار کردند. دو طرف این سفر را فرصتی مهم برای نمایش اتحاد و همبستگی با اوکراین خواندند و بر ادامه هماهنگیها در نشست «گروه کشورهای داوطلب» تاکید کردند.
برنهام قرار است همراه با امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نشست «گروه کشورهای داوطلب» را اداره کند. مکرون از طریق ارتباط ویدیویی در نشست شرکت خواهد کرد و حدود ۱۰ رهبر اروپایی در کییف حضور خواهند داشت.
هدف نشست، تقویت پدافند هوایی اوکراین، کاهش منابع مالی روسیه برای ادامه جنگ و پیشبرد گفتوگوها درباره تضمینهای امنیتی احتمالی پس از برقراری آتشبس اعلام شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، دولت بریتانیا به شرکت تسلیحاتی امبیدیای اجازه میدهد اطلاعات فنی محرمانه مربوط به قطعات بریتانیایی موشک دوربرد «اسکالپ» را در اختیار اوکراین قرار دهد.
اسکالپ نسخه فرانسوی موشک بریتانیایی «استورم شدو» است و هر دو از فناوری مشترک فرانسه و بریتانیا استفاده میکنند.
انتشار این اطلاعات زمینه را برای ایجاد خطوط مونتاژ این موشک در اوکراین با همکاری فرانسه فراهم میکند.
برنهام گفت «امنیت اوکراین، امنیت بریتانیا است» و حمایت لندن از کییف تضعیف نخواهد شد.
روسیه پیشتر درباره پیامدهای استفاده اوکراین از پهپادهای بریتانیایی برای حمله به زیرساختهای اقتصادی خود هشدار داده است.
کمبود پدافند در برابر حملات روسیه
نشست متحدان در شرایطی برگزار میشود که روسیه حملات موشکی و پهپادی به کییف و دیگر شهرهای اوکراین را افزایش داده است.
۳۰ مرداد، حمله پهپادی روسیه به یک مرکز خرید در شهر کریفی ریه دستکم ۱۶ کشته و بیش از ۱۳۰ زخمی، از جمله ۲۲ کودک، بر جای گذاشت.
مقامهای اوکراینی گفتند پهپاد دوم حدود نیم ساعت پس از حمله نخست و همزمان با حضور امدادگران به محل اصابت کرد.
حمله کریفی ریه بهطور مستقل از نظر انگیزه یا عمدی بودن اصابت دوم تایید نشده است.
حمله دیگری شامگاه اول شهریور در حومه خارکیف، سه کشته بر جای گذاشت.
بر اساس آمار سازمان ملل، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم هزار و ۳۹۶ غیرنظامی در اوکراین کشته و هفت هزار و ۹۷۸ نفر زخمی شدند. مجموع تلفات ۳۷ درصد بیشتر از دوره مشابه سال قبل بوده است.
اوکراین با کمبود شدید موشکهای رهگیر پاتریوت روبهروست؛ سامانهای که کییف برای مقابله با موشکهای بالستیک روسیه به آن متکی است.
مکرون وعده داده کمکهای پدافندی فرانسه، از جمله موشکهای رهگیر، افزایش یابد و برای دریافت رهگیرهای پاتریوت از دیگر متحدان نیز میانجیگری کند.
کمیسیون اروپا دوم شهریور بسته تازهای به ارزش ۶.۱ میلیارد یورو، معادل ۷.۱۲ میلیارد دلار، برای تقویت توان دفاعی اوکراین تصویب کرد.
این منابع برای خرید تجهیزات جدید، از جمله سامانههای پدافند هوایی، موشک، مهمات و رادار هزینه خواهد شد.
اتحادیه اروپا اعلام کرد این بسته افزون بر برنامههای خرید دفاعی به ارزش ۱۶ میلیارد یورو است که پیشتر تصویب شده بود و تاکنون ۸.۳۵ میلیارد یوروی آن پرداخت شده است.
اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، گفت: «همزمان با تشدید حملات روسیه، حمایت خود را افزایش میدهیم تا اوکراین بتواند از مردم و آسمان خود دفاع کند. اروپا در کنار اوکراین ایستاده و هر آنچه را نیاز داشته باشد، در زمان لازم فراهم خواهد کرد.»
روسیه اسفند ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
فشار در جبهه و توقف دیپلماسی
نیروهای روسیه تلاش برای تصرف بخشهای باقیمانده دونباس را ادامه میدهند و نبردهای سنگینی اطراف شهر راهبردی کوستیانتینیفکا جریان دارد.
زلنسکی گفته است مسکو احتمالا پس از انتخابات پارلمانی شهریور، ۳۰۰ هزار نیروی تازه بسیج میکند و ممکن است در سال ۲۰۲۷ شمار نیروهای جدید را به ۵۰۰ هزار نفر برساند.
روسیه این ارزیابی را تایید نکرده است.
اوکراین نیز حملات پهپادی به پالایشگاهها، انبارها و دیگر زیرساختهای اقتصادی روسیه را افزایش داده است.
پوتین هشدار داده مسکو در پاسخ، «حساسترین بخشهای اقتصادی» اوکراین را هدف قرار خواهد داد.
کشورهای حامی اوکراین قرار است فشار بر ناوگان سایه روسیه، شامل نفتکشهای دارای مالکیت و پوشش بیمهای مبهم، را تشدید کنند.
تلاشهای دیپلماتیک همچنان متوقف است؛ مسکو خواهان امتیازهای گسترده ارضی و سیاسی است و زلنسکی پذیرش این شروط را تسلیم شدن و زمینهساز حملهای دیگر میداند.
بهای دلار اول شهریور برای نخستین بار به ۲۰۰ هزار تومان رسید. این ارز در ابتدای هفته گذشته حدود ۱۸۶ هزار و ۵۰۰ تومان معامله میشد و طی کمتر از یک هفته بیش از شش درصد افزایش یافت.
شاهزاده رضا پهلوی در واکنش به عبور قیمت دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان در بازار آزاد ایران، در ایکس نوشت قیمت دلار اکنون ۲۸ هزار و ۵۷۱ برابر زمان روی کار آمدن جمهوری اسلامی است.
او حاصل نزدیک به پنج دهه حاکمیت فعلی را «فقر، فساد و انزوا برای ملت ایران» خواند و افزود: «تجربه این پنج دهه یک مساله را برای همه روشن کرده است: در جمهوری اسلامی اصلاح ممکن نیست.»
قیمت دلار در دوره مشابه سال گذشته حدود ۹۵ هزار و ۸۰۰ تومان بود. بر این اساس، بهای آن طی یک سال بیش از دو برابر شده و ریال بیش از نیمی از ارزش خود را در برابر دلار آمریکا از دست داده است.
نرخهای اعلامشده صبح دوشنبه از حدود ۱۹۹ هزار و ۹۰۰ تا ۲۰۰ هزار و ۵۰۰ تومان متفاوت بود.
با توجه به غیررسمی و پراکنده بودن معاملات، قیمت اعلامشده از سوی منابع مختلف ممکن است چند هزار تومان اختلاف داشته باشد.
شریان مالی امارات
روزنامه خراسان در تحلیل خود، عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان را فعال شدن یک «آستانه روانی» در اقتصاد ایران توصیف کرد.
این روزنامه نوشت بخش اصلی تقاضای ارز از معاملات تجاری ناشی میشود و نباید جهش قیمت را صرفا به خریدهای خرد یا سوداگرانه در بازار تهران نسبت داد. بازرگانان برای تسویه حسابهای پایان سال میلادی و تعطیلات سال نو چینی با مهلتهای مشخصی روبهرو هستند و نزدیک شدن به این زمانها فشار خرید ارز را افزایش میدهد.
بر اساس این تحلیل، تحریمها بازار رسمی و غیررسمی ارز ایران را در هم تنیدهاند. بخش مهمی از پرداختهای خارجی از طریق شرکتهای واسط، حسابهای پوششی و سازوکارهای تراستی انجام میشود و هر اختلالی در این شبکه، میتواند عرضه ارز و تامین مالی واردات را تحت تاثیر قرار دهد.
خراسان کسری تراز تجاری غیرنفتی ایران در سال جاری را بین ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار برآورد کرد، اما منبع یا شیوه محاسبه این رقم را توضیح نداد.
این روزنامه تحولات امارات و نگرانی درباره امنیت حسابهای واسط در دبی را محرک اصلی افزایش روزهای اخیر دانست.
امارات متحده عربی هفته گذشته همه مبادلات مالی و اقتصادی با ایران را تا اطلاع ثانوی تعلیق کرد.
این تصمیم یکی از مهمترین مسیرهای ایران برای واردات کالا، فروش فرآوردههای نفتی و دسترسی به شبکههای تجاری و مالی بینالمللی را با اختلال روبهرو میکند.
این اقدام پس از آن صورت گرفت که امارات جمهوری اسلامی را به شلیک دو موشک بالستیک به سوی این کشور متهم کرد. تهران این اتهام را رد کرده است.
تحریمها و مسیر آینده
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، به کشورها و شرکتهای دارای رابطه مالی و تجاری با جمهوری اسلامی هشدار داد که باید میان همکاری با تهران و حفظ دسترسی به بازار آمریکا و نظام مالی جهانی، یکی را انتخاب کنند.
بسنت گفت جزییات مرحله تازه اعمال فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی دوشنبه اعلام خواهد شد.
او برخی کشورها را به تسهیل انتقال پول ایران از طریق صرافیها، مناطق آزاد، شرکتهای پوششی و ثبت کشتیها متهم کرد، اما نامی از امارات یا حسابهای مشخص نبرد.
روزنامه خراسان احتمال داد ترکیب فشار تقاضای تجاری و اختلال در مسیرهای پرداخت امارات، نرخ دلار را تا پایان سال به محدوده ۲۴۰ تا ۲۵۰ هزار تومان برساند.
این روزنامه منبع مشخصی برای این برآورد معرفی نکرد و تاکید کرد وقوع آن به رفتار بانک مرکزی در ایجاد مسیرهای جایگزین، مدیریت منابع ارزی و مقابله با تحریمهای تازه بستگی دارد.
ادامه کاهش ارزش ریال، هزینه واردات مواد اولیه و کالاهای اساسی را افزایش میدهد و میتواند فشار تورمی بیشتری بر تولید و معیشت خانوارها وارد کند.
