سایت اتلتیک روز پنجشنبه در گزارشی نوشت که یک نهاد بینالمللی مشورتی هفت مورد هشدار درباره احتمال دستکاری مسابقات بر اساس بینظمیهای احتمالی در بازارهای شرطبندی در جام جهانی ۲۰۲۶ مردان صادر کرده است، از جمله برای بخشش کارت قرمز بالوگان و تساوی اسپانیا با کیپ ورد در مرحله گروهی.
این یافتهها از سوی «گروه کپنهاگ»، شبکهای مستقل متشکل از نهادهای بینالمللی که در زمینه شناسایی، مقابله و پیشگیری از دستکاری رقابتهای ورزشی فعالیت میکند، پس از نظارت بر سلامت هر ۱۰۴ مسابقه این رقابتها منتشر شده است.
گزارش کامل این نهاد هنوز منتشر نشده، اما شورای اروپا خلاصهای از نتایج آن را منتشر کرده است.
به گفته منابع آگاه از محتوای این گزارش، از جمله مواردی که به عنوان هشدار درباره احتمال بینظمی ثبت شدهاند، میتوان به این موارد اشاره کرد:
- کارت قرمز تمبا زوانه، بازیکن آفریقای جنوبی، در دقیقه ۸۴ دیدار افتتاحیه تیمش برابر مکزیک.
- ثبت ۴.۸ میلیون دلار شرط در بازار پیشبینی مبتنی بر رمزارز پولیمارکت روی پیروز نشدن اسپانیا مقابل کیپ ورد در مرحله گروهی؛ مسابقهای که بدون گل به پایان رسید.
- تاخیر سه دقیقه و ۳۰ ثانیهای تیم کمکداور ویدیویی برای مردود اعلام کردن گل فران تورس در پیروزی ۴ بر صفر اسپانیا مقابل عربستان سعودی.
در این گزارش همچنین آمده است که پولیمارکت روز دوم جولای، ۱۱ تیر بازاری با این پرسش ایجاد کرد که «آیا فولارین بالوگان مقابل بلژیک بازی خواهد کرد؟» این بازار همان روزی راهاندازی شد که مهاجم تیم ملی آمریکا در دیدار برابر بوسنی و هرزگوین در مرحله یکشانزدهم نهایی کارت قرمز دریافت کرد.
کمیته انضباطی فیفا سه روز بعد در ۱۴ تیر اعلام کرد که محرومیت بالوگان به حالت تعلیق درآمده و او میتواند مقابل بلژیک بازی کند.
به گفته منابع به اتلتیک، گزارش گروه کپنهاگ تاکید کرده است که برای هیچیک از ۱۴ بازیکن دیگری که در طول مسابقات کارت قرمز دریافت کردند و محرومیتشان نیز تعلیق نشد، بازار مشابهی ایجاد نشده بود.
بالوگان در دیدار مرحله یکشانزدهم نهایی آمریکا مقابل بوسنی و هرزگوین از زمین اخراج شد و به طور خودکار دیدار برابر بلژیک را از دست داد، اما کمیته مستقل انضباطی فیفا اجرای محرومیت او را تعلیق کرد و این مهاجم ۲۵ ساله در شکست ۴ بر ۱ برابر بلژیک از ابتدا به میدان رفت.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تایید کرد که با اینفانتینو تماس گرفته و از او خواسته است محرومیت بالوگان بازنگری شود.
بخشش مهاجم آمریکا با جنجالهای متعددی همراه شده است؛ از جمله آتش اختلاف میان یوفا و فیفا را شعلهور کرد. علاوه بر اینکه بیش از ۷۰ نماینده پارلمان اروپا خواستار تحقیق درباره فیفا و رییس آن در ارتباط با اصل بیطرفی سیاسی شدند.
همچنین یک سازمان حقوق بشری اعلام کرد جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، را به دلیل احتمال نقض اصل بیطرفی سیاسی به کمیته اخلاق کمیته بینالمللی المپیک (IOC) معرفی خواهد کرد.
گروه کپنهاگ که زیر نظر کنوانسیون ماکولین شورای اروپا فعالیت میکند، اعلام کرده است که درباره پرونده بالوگان، درخواست رسمی برای دریافت توضیح کتبی از فیفا ارسال کرده است.
ممکن است دستکاری نباشد
کریستیان کالب، کارشناس صنعت قمار که پیشتر با گروه کپنهاگ همکاری داشته، اما در تهیه این گزارش نقشی نداشته است، به اتلتیک گفت بینظمیهای شناساییشده لزوما به معنای دستکاری مسابقات نیست و ممکن است دلایل دیگری داشته باشد.
او گفت: «این هشدارها میتواند ناشی از رفتارهای غیرمعمول مانند تغییر ضرایب شرطبندی یا پوشش ریسک نقدینگی باشد و توضیحهای متعددی غیر از دستکاری برای آنها وجود دارد.»
به گفته او، نگرانی اصلی زمانی ایجاد میشود که احتمال تضاد منافع یا دسترسی به اطلاعات محرمانه وجود داشته باشد.
عملیات نظارتی گروه کپنهاگ با هماهنگی کارگروه سلامت رقابتهای فیفا انجام شده است؛ کارگروهی که شورای اروپا و گروه کپنهاگ نیز به عنوان اعضای مستقل در آن حضور دارند.
فیفا روز سهشنبه اعلام کرد در بررسیهای این کارگروه، هیچ فعالیت مشکوک در بازار شرطبندی یا نشانهای از دستکاری هیچیک از مسابقات جام جهانی شناسایی نشده است.
اما گروه کپنهاگ یک روز بعد اعلام کرد که در بررسیهای خود هفت «هشدار زرد» ثبت کرده است.
بر اساس تعریف این گروه، هشدار زرد زمانی صادر میشود که چندین نشانه از بینظمی مشاهده شود؛ از جمله نوسانهای غیرقابل توضیح در ضرایب شرطبندی، شایعات در شبکههای اجتماعی یا اطلاعات دریافتی از منابع.
این گروه رویدادها را در چهار سطح سبز، زرد، نارنجی و قرمز طبقهبندی میکند.
کالب گفت: «حجم شرطبندی در جام جهانی آنقدر زیاد است که نمیتوان صرفا بر اساس آن نتیجهگیری کرد. هر مسابقه میلیاردها پوند گردش مالی دارد.»
دو برابر جام جهانی ۲۰۲۲
گروه کپنهاگ برآورد کرده است که در مجموع حدود ۲۴۰ میلیارد دلار روی مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ شرطبندی شده؛ رقمی که حدود دو برابر جام جهانی ۲۰۲۲ قطر است.
این نهاد اعلام کرد ۱۵ مسابقه جام جهانی را تحت نظارت ویژه قرار داده و ۱۲ رخداد جنجالی را نیز از منظر خطرهای مرتبط با سلامت رقابتها بررسی کرده است.
برای نخستین بار، گروه کپنهاگ بهطور مستمر بازارهای پیشبینی مانند پولیمارکت و کلشی، شریک رسمی فیفا، را نیز زیر نظر گرفت؛ بازارهایی که به دلیل تفاوت قوانین در کشورهای مختلف، در محیطی پیچیده و در حال تحول فعالیت میکنند.
در گزارش گروه کپنهاگ آمده است: «این بازارهای پیشبینی، چالشهای بیسابقهای ایجاد میکنند، زیرا امکان شرطبندی روی طیف گستردهای از رویدادها را فراهم میکنند؛ آن هم اغلب بهصورت ناشناس و با روشهای پرداختی که رهگیری آنها دشوار است. نظارت بر این بازارها برای نخستین بار در یک رقابت بینالمللی انجام شد.»
خاویر تباس گفت تعویق محرومیت فولارین بالوگان پس از دخالت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، میتوانست به برکناری جیانی اینفانتینو منجر شود، اما حذف آمریکا از جام جهانی باعث شد این پرونده بسته شود.
خاویر تباس از احتمال برگزاری جام جهانی ۶۴ تیمی، وقفههای اجباری نوشیدن آب و افزایش زمان بین دو نیمه فینال جام جهانی انتقاد کرد و گفت فیفا تصمیمهای خود را فقط بر اساس منافعش میگیرد.
او در پاسخ به این پرسش که آیا اینفانتینو باید کنار برود، گفت: «به نظر من بله. فکر میکنم دوران او به پایان رسیده است.»
تباس در عین حال گفت اینفانتینو، ۵۶ ساله، همچنان از حمایت فدراسیونهای ملی برخوردار است و مدعی شد نظام انتخاباتی فیفا «از اساس فاسد» است: «هیچ نامزد رقیبی وجود ندارد. هیچکس حاضر نیست فقط برای شکست خوردن نامزد شود.»
تباس افزود: «او نباید در سمتش بماند، اما شرایط کنونی به گونهای است که کنار نخواهد رفت.»
رییس لالیگا که برای تماشای قهرمانی اسپانیا در جام جهانی ۲۰۲۶ به آمریکا سفر کرده بود، گفت: «در چند روز گذشته در آمریکا با افراد زیادی صحبت کردم که با اینفانتینو مخالف هستند و با عملکرد او موافق نیستند.»
او افزود: «همه این را میگویند، اما هیچ اقدامی انجام نمیدهند. نمیدانم سکوت بدتر است یا همدستی، زیرا کسانی که سکوت میکنند، کاملا از آسیبی که فوتبال میبیند آگاه هستند.»
انتظار میرود اینفانتینو در کنگره ماه مارس فیفا برای چهارمین دوره متوالی دوباره انتخاب شود، اما تباس معتقد است پرونده فولارین بالوگان میتوانست موقعیت او را به خطر بیندازد.
بالوگان، مهاجم ۲۵ ساله تیم ملی آمریکا، پس از دخالت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از اجرای محرومیتش برای دیدار مرحله یکهشتم نهایی برابر بلژیک معاف شد.
تباس گفت: «تعویق اجرای محرومیت بازیکن آمریکایی موضوعی بسیار جدی بود. خوششانس بودند که بلژیک آمریکا را حذف کرد، زیرا در غیر این صورت پروندهای شکل میگرفت که شاید میتوانست به قیمت از دست رفتن سمت اینفانتینو تمام شود.»
او افزود: «از آنجا که بلژیک پیروز شد، توانستند این موضوع را پنهان کنند، اما این اتفاقها فقط نوک کوه یخ هستند.»
اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) در آن زمان تصمیم فیفا را «بیسابقه، غیرقابل درک و غیرقابل توجیه» توصیف کرد. این تصمیم یکی از دلایل غیبت الکساندر چفرین، رییس یوفا، در فینال جام جهانی بود.
اینفانتینو در جریان جام جهانی امسال احتمال برگزاری مسابقاتی با حضور ۶۴ تیم را مطرح کرد، اما تباس گفت: «همه چیز نباید حول جام جهانی بچرخد.»
او افزود: «افزایش تعداد تیمهای ملی هیچ منطقی ندارد. صنعت فوتبال فقط جام جهانی نیست.»
تباس گفت: «رقابتهای داخلی ستون اصلی این ورزش هستند. آنها برای مسابقهای ۴۰ روزه که فقط شمار محدودی از بازیکنان در آن حضور دارند، صنعت فوتبالی را که دهها هزار شغل ایجاد کرده است، نابود میکنند.»
او ادامه داد: «آیا بهترین بازیکنان در جام جهانی هستند؟ قطعا، اما همین بازیکنان در لیگهای ما هم حضور دارند. ما به مسابقات ملی کمتر و حمایت بیشتر از فوتبال داخلی در همه سطوح نیاز داریم. آنها متوجه نیستند که تصمیمهای غیرمسئولانه میگیرند.»
فیفا در جام جهانی، برای همه مسابقات برگزارشده در ورزشگاههای آمریکا، مکزیک و کانادا، صرفنظر از شرایط آبوهوایی، وقفه اجباری سه دقیقهای برای نوشیدن آب را اجرا کرد.
فیفا اعلام کرد این تصمیم در راستای حفظ سلامت بازیکنان اتخاذ شده است، اما منتقدان میگویند شبکههای تلویزیونی از این وقفهها برای پخش آگهیهای تبلیغاتی استفاده میکنند.
جای خالی رییس یوفا در فینال جام جهانی
اظهارات تباس درحالی است که به نظر میرسد در اروپا، اوضاع برای اینفانتینو، خوب پیش نمیرود؛ روزنامه تایمز روز دوشنبه گزارش داد که آلکساندر چفرین، رییس یوفا و نائب رییس فیفا، در اعتراض به نحوه رسیدگی فیفا به پرونده محرومیت فولارین بالوگان، از حضور در فینال جام جهانی روز یکشنبه خودداری کرد.
این اقدام همچنین در ادامه اختلافهای دیگر او با نهاد حاکم بر فوتبال جهان انجام شد.
پرونده بالوگان تنها یکی از موارد اختلاف میان فیفا و یوفاست؛ دو نهادی که حتی در بهترین شرایط نیز روابط سردی با یکدیگر داشتهاند و اکنون این اختلافها شدت گرفته است.
چفرین پیش از آغاز جام جهانی نیز از قیمت بالای بلیتها انتقاد کرده و گفته بود این سیاست، فوتبال را از «هواداران واقعی و وفادار» دور میکند. برخلاف فیفا، یوفا اعلام کرده از قیمتگذاری شناور در مسابقات خود استفاده نخواهد کرد و دستکم ۴۰ درصد بلیتهای یورو ۲۰۲۸ در بریتانیا و ایرلند حدود ۶۰ پوند یا کمتر قیمت خواهند داشت.
اختلافها تنها به مسائل خارج از زمین محدود نمیشود. یوفا با اجباری شدن وقفههای آبرسانی، طولانی شدن زمان بین دو نیمه برای اجرای برنامههای موسیقی و همچنین دادن کارت قرمز به بازیکنانی که هنگام صحبت در زمین دهان خود را میپوشانند، موافق نیست.
فیفا به سود خود کار میکند
اجرای مدونا، بیتیاس، شکیرا و جاستین بیبر در برنامه بین دو نیمه فینال جام جهانی اجرا زمان معمول ۱۵ دقیقهای بین دو نیمه را به ۲۷ دقیقه و ۲۲ ثانیه افزایش داد.
تباس در اعتراض به این برنامه گفت: «فیفا هر کاری را که بخواهد، هر طور که بخواهد و فقط در راستای منافع خودش انجام میدهد، نه به سود فوتبال.»
او افزود: «اگر به ۲۷ دقیقه زمان بین دو نیمه نیاز داشته باشند، همان را اجرا میکنند.»
تباس همچنین گفت: «وقفههای نوشیدن آب یک دروغ است. ما هم در لالیگا چنین وقفههایی داریم، اما فقط زمانی که هوا واقعا گرم باشد.»
او ادامه داد: «در ورزشگاههای دالاس، لسآنجلس و آتلانتا سیستم تهویه فعال بود و من روی سکوها مجبور شدم ژاکت بپوشم. این وقفهها بهانهای برای پخش تبلیغات بودند.»
تباس گفت: «این نشان میدهد نهادی بر فوتبال حکومت میکند که هر زمان بخواهد و هر تصمیمی که بخواهد، فقط بر اساس منافع خودش میگیرد، بدون آنکه سایر بخشهای فوتبال را در نظر بگیرد. در بسیاری از موارد نیز به فوتبال آسیب میزند.»
