روبیو: آمریکا همزمان با ادامه حملات، آماده مذاکره با جمهوری اسلامی است
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت واشینگتن با وجود تکمیل نهمین شب پیاپی حملات نظامی به ایران، همچنان از راهحل دیپلماتیک استقبال میکند. او هشدار داد شکست دیپلماسی با توجه به وضعیت نابسامان اقتصاد ایران، پیامدهای مطلوبی برای تهران نخواهد داشت.
روبیو یکشنبه شب پیش از عزیمت به مانیل برای شرکت در اجلاس اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا به خبرنگاران گفت آمریکا بارها برای مذاکره با [حکومت] ایران تلاش کرده و به این تلاشها ادامه خواهد داد. او افزود: «اگر این در باز شود، از آن استقبال خواهیم کرد.»
وزیر خارجه آمریکا در عین حال جمهوری اسلامی را به حمله موشکی و پهپادی به کشتیها و ایجاد مانع در تردد از تنگه هرمز متهم کرد. او گفت واکنش نظامی واشینگتن به عملکرد تهران مربوط است، نه پیامهایی که درباره تمایل به مذاکره ارسال میکند.
روبیو گفت: «آنها همچنان پیام میفرستند که میخواهند گفتوگو و مذاکره کنند، اما آنچه ما به آن پاسخ میدهیم رفتار آنها است. رفتارشان این است که موشک و پهپاد به سوی کشتیها شلیک میکنند؛ از جمله امشب.»
یادداشت تفاهمی که جمهوری اسلامی و آمریکا در ماه خرداد به آن دست یافتند، قرار بود دامنه آتشبس را گسترش دهد و تردد در تنگه هرمز را از سر بگیرد. روبیو گفت [حکومت] ایران با نقض مفاد این تفاهمنامه نمیتواند انتظار داشته باشد که توافق همچنان معتبر باقی بماند.
خبرنگار سیانان از روبیو پرسید در صورت شکست تلاشهای دیپلماتیک چه اتفاقی خواهد افتاد. وزیر خارجه آمریکا پاسخ داد: «فکر نمیکنم نتیجه آن برای ایران خوب باشد. اقتصاد ایران در وضعیت نابسامانی قرار دارد.»
بنابر اطلاعیه رسمی وزارت خارجه آمریکا، روبیو یکشنبه ۲۸ تیر در این وزارت خارجه میزبان عون بود. این نخستین سفر رسمی یک رییسجمهوری لبنان به واشینگتن از سال ۲۰۰۹ است؛ زمانی که باراک اوباما، رییسجمهوری وقت آمریکا، با میشل سلیمان دیدار کرد.
وزارت خارجه آمریکا پس از این نشست اعلام کرد روبیو از دولت لبنان به دلیل «تلاش قاطعانه برای بازپسگیری حاکمیت لبنان، خلع سلاح حزبالله، برچیدن زیرساختهای تروریستی آن و حرکت به سوی صلح» تقدیر کرده است.
این دیدار پس از آغاز مذاکرات لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا انجام شد. دو کشور که روابط رسمی دیپلماتیک ندارند، از ماه آوریل در حال مذاکره برای دستیابی به توافق صلحی دائمی و پایان دادن به جنگ اسرائیل و حزبالله هستند.
مذاکرهکنندگان ۲۶ ژوئن [۵ تیر] در واشینگتن به چارچوبی اولیه دست یافتند که خروج ارتش اسرائیل از مناطق جنوبی و استقرار ارتش لبنان را پیشبینی میکند. قرار است اجرای این طرح در دو منطقه آزمایشی آغاز شود. مقامهای آمریکایی همچنین گفتند دو طرف در دور بعدی مذاکرات در رم، درباره دستورالعملها و ساختار اجرایی دو منطقه حائل توافق کردهاند.
اجرای این چارچوب به خلع سلاح کامل حزبالله مشروط شده است. این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی که آمریکا آن را سازمانی تروریستی میداند، چارچوب پیشنهادی و مذاکرات مستقیم صلح میان لبنان و اسرائیل را رد کرده است.
روبیو تاکید کرد واشینگتن به حمایت از اجرای «چارچوب سهجانبه» و تلاشهای دولت لبنان برای برقراری صلح، احیای اقتصادی و ایجاد آیندهای بهتر برای مردم این کشور ادامه خواهد داد.
با وجود موافقت عون با مذاکره با اسرائیل، او بارها پیشنهاد ترامپ برای دیدار مستقیم با بنیامین نتانیاهو را رد کرده است. رییسجمهوری لبنان میگوید توقف درگیریها باید پیش از هرگونه تعامل سیاسی مستقیم در اولویت قرار گیرد.
عون اوایل ماه جاری میلادی نیز تاکید کرد نشست با نخستوزیر اسرائیل در شرایط کنونی منتفی است و گفت: «اگر در یک اتاق با او قرار بگیرم، بلافاصله آنجا را ترک خواهم کرد.» مقامهای لبنانی اعلام کردهاند عون پس از دیدار با روبیو، سهشنبه با ترامپ گفتوگو خواهد کرد.
آمریکا نهمین شب حملات را تکمیل کرد
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در ساعات بامدادی ایران اعلام کرد موج تازه حملات ساعت هفت عصر یکشنبه ۲۸ تیر به وقت شرق آمریکا، برابر با ساعت دو و ۳۰ دقیقه بامداد دوشنبه ۲۹ تیر در ایران، آغاز شد.
سنتکام ساعاتی بعد در اطلاعیهای اعلام کرد که این دور از حملات را در ساعت ۵:۳۰ بامداد دوشنبه ۲۹ تیر ایران به پایان رسانده است. این فرماندهی هدف عملیات را تضعیف توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی اعلام کرد که به گفته آن، برای حمله به کشتیهای تجاری و دریانوردان غیرنظامی در تنگه هرمز به کار گرفته میشوند.
نورنیوز، رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، گزارش داد آمریکا در این موج دستکم ۱۱ نقطه را هدف قرار داده است. دشت آزادگان، تبریز، بندرعباس، چابهار، ماهشهر، سیریک، کنارک، بندر جاسک، خورموج، خرمآباد و سربندر از جمله مناطق مورد اشاره این رسانه بودند. نورنیوز درباره ماهیت اهداف یا میزان خسارات جزئیاتی منتشر نکرد.
خبرگزاری مهر از شنیدهشدن دستکم سه انفجار در جاسک و چند انفجار در دشتی، سیریک و خورموج خبر داد. تسنیم و صداوسیما نیز گزارش دادند سه صدای انفجار از غرب تبریز شنیده شده است. مقامهای جمهوری اسلامی تا زمان انتشار این گزارش، درباره خسارات احتمالی توضیحی ارائه نکرده بودند.
تسنیم همچنین از وقوع چند انفجار در بندر ماهشهر و بندر «امام» خبر داد. خبرگزاری مهر نیز به نقل از خبرنگار خود مدعی شد پدافند نیروهای مسلح جمهوری اسلامی یک «پهپاد متخاصم» را در آسمان جنوب ایران سرنگون کرده است. ارتباط احتمالی این رویداد با انفجارهای خوزستان تایید نشده و اطلاعاتی درباره هویت پهپاد در دست نیست.
ترامپ: عملیات کنونی بسیار بزرگتر است
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، یکشنبه شب، در مسیر بازگشت از نیویورک به واشینگتن، پس از پایان مراسم فینال جامجهانی، به خبرنگاران گفت نیروهای آمریکایی در واکنش به کشتهشدن نظامیان این کشور، ایران را «بسیار سخت» هدف قرار دادهاند.
او گفت: «امشب دوباره ضربه بسیار سختی به آنها وارد کردیم و این کار را برای ادای احترام به سه میهنپرست بزرگی انجام دادیم که جان خود را از دست دادهاند؛ بله، به جای دو نفر، احتمالا سه نفر بودهاند.»
ترامپ افزود این نظامیان برای جلوگیری از دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای میجنگیدند. او تاکید کرد جمهوری اسلامی از نظر نظامی «تقریبا همهچیز خود را از دست داده» و تنها تعدادی موشک، پهپاد و ظرفیت محدودی برای تولید آنها در اختیار دارد. به گفته او، آمریکا تنگه هرمز را کنترل میکند و تهران «هیچ کنترلی بر هیچچیز ندارد.»
رییسجمهوری آمریکا با اشاره به گسترش اهداف عملیات جاری علیه جمهوری اسلامی گفت: «کاری که اکنون انجام میدهیم بسیار بزرگتر از کاری است که پیشتر انجام میدادیم. قبلا فقط تلاش میکردیم آنها به یک توانایی مشخص دست پیدا نکنند، اما حالا داریم این ماجرا را به پایان میرسانیم.»
ترامپ همچنین تاکید کرد واشینگتن طی یکونیم تا دو هفته گذشته، احتمال دستیابی جمهوری اسلامی به آنچه «موشک هستهای» خواند، از میان برده است.
جمهوری اسلامی از حملات موشکی تازه خبر داد
همزمان با حملات آمریکا، خبرگزاری دولتی ایرنا اعلام کرد جمهوری اسلامی موج تازهای از موشکها را از استان لرستان به سوی آنچه «اهداف دشمن» خواند، شلیک کرده است. ایرنا تعداد موشکها، محل اهداف یا نتایج حمله را مشخص نکرد.
سپاه پاسداران نیز اعلام کرد در موج تازه حملات خود، هواپیماهای نظامی آمریکا را در فرودگاه عقبه اردن با موشکهای بالستیک هدف قرار داده است. به گفته سپاه، هواپیماهای ترابری سیـ۱۷ و هواپیماهای گشت، شناسایی و فرماندهی پیـ۸ از جمله اهداف بودهاند و تعدادی از آنها «خسارت سنگین» دیدهاند.
سپاه مدعی شد اطلاعات ارائهشده از داخل اردن به تعیین دقیق اهداف کمک کرده است. این نهاد همچنین تاکید کرد در حمله پیشین به منطقه ازرق، ۲۰ آشیانه یا محل استقرار نیروهای آمریکایی را «منهدم کرده و دهها نظامی را کشته است.»
این ادعاها تاکنون از سوی منابع مستقل یا مقامهای آمریکا و اردن تایید نشدهاند. آمریکا کشتهشدن سه نظامی در حمله به پایگاه موفقالسلطی را تایید کرده، اما ادعای سپاه درباره تلفات گسترده و انهدام هواپیماها و تاسیسات را تا زمان انتشار این گزارش تایید نکرده است.
سپاه در بخش دیگری از بیانیه خود، نظامیان آمریکایی را به دلیل عملیات واشینگتن در کشورهای اسلامی و حمایت آمریکا از اسرائیل، «هدف مشروع» معرفی کرد و مسلمانان را به کشتن آنها فراخواند.
سپاه از انفجار دو نفتکش خبر داد
سپاه پاسداران در بیانیهای جداگانه اعلام کرد دو نفتکش که قصد عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز را داشتند، اواخر شب گذشته [یکشنبه شب] منفجر و از حرکت بازماندند. این نهاد نفتکشها را «متخلف» و مسیر جنوبی تنگه هرمز را «ناامن» توصیف کرد.
سپاه هشدار داد تا زمانی که عملیات آمریکا در منطقه ادامه داشته باشد، عبور محمولههای شیمیایی، نفت و گاز از این مسیر امنیت نخواهد داشت. این نهاد حضور نظامی آمریکا در تنگه هرمز را «فاقد وجاهت قانونی» خواند و واشینگتن را به «عملیات تنبیهی» تهدید کرد.
اطلاعاتی درباره نام و مالکیت نفتکشها، موقعیت دقیق آنها، وضعیت خدمه یا چگونگی وقوع انفجار منتشر نشده است.
رویترز همزمان به نقل از سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا گزارش داد یک کشتی در هشت مایل دریایی، معادل حدود ۱۵ کیلومتر، شمال غرب «کومزار» عمان دچار آتشسوزی شده است. یک منبع تاییدشده وقوع آتشسوزی را گزارش کرده، اما علت آن هنوز مشخص نیست و ارتباطی میان این حادثه و ادعای سپاه تا لحظه تنظیم این گزارش تایید نشده است.
سفارت آمریکا درباره حمله به منامه هشدار داد
سفارت آمریکا در بحرین اعلام کرد اطلاعاتی در اختیار دارد که نشان میدهد حکومت ایران ممکن است مناطقی نامشخص در مرکز منامه را هدف قرار دهد. سفارت جزئیاتی درباره ماهیت تهدید، زمان یا مکان احتمالی حمله ارائه نکرد و از شهروندان آمریکایی خواست هوشیار بمانند.
مقامهای جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر از حملات تلافیجویانه به اهدافی در بحرین، عربستان سعودی و اردن خبر دادهاند. مقامهای کویت نیز اعلام کردهاند حملات موشکی و پهپادی ایران زیرساختهای غیرنظامی این کشور، از جمله یک تاسیسات آبشیرینکن، را هدف قرار داده است.
تلفات دو طرف افزایش یافت
نیروهای آمریکایی یکشنبه ۲۸ تیر ماه اعلام کردند سومین نظامی این کشور در دور تازه درگیریها کشته شده است. پس از مفقود اعلام شدن یک نظامی در اردن، بقایای انسانی ناشناسی نیز در محل حمله پیدا شد. بر اساس آمار آمریکا، شمار نظامیان این کشور که در جنگ نزدیک به پنجماهه کشته شدهاند، به ۱۷ نفر رسیده است.
مقامهای جمهوری اسلامی نیز اعلام کردند حملات آمریکا طی ماه جاری میلادی دستکم ۵۰ کشته و بیش از ۵۰۰ زخمی برجا گذاشته است.
دامنه حملات آمریکا در روزهای اخیر زیرساختهای غیرنظامی را نیز در بر گرفته است. از جمله این اهداف، تاسیسات آبشیرینکن بونجی در جنوب ایران بود که حمله به آن، آب حدود ۱۰ هزار نفر را قطع کرد.
ابهام در توافق، جنگ را دوباره شعلهور کرد
واشینگتن و تهران یکدیگر را به نقض یادداشت تفاهم ماه خرداد متهم میکنند. مایکل فلر، محقق ارشد موسسه «ژئوپلیتیکال استراتژی»، به شبکه سیانبیسی گفت در این تفاهمنامه توضیح روشنی درباره نحوه بررسی حوادث مورد اختلاف یا تاثیر نقض تعهدات در یک حوزه بر سایر بخشهای توافق وجود نداشت.
به گفته فلر، این ابهام باعث شد نخستین اختلاف جدی بهسرعت به مناقشهای درباره این موضوع تبدیل شود که آیا توافق همچنان اعتبار دارد یا نه.
درگیری کنونی از ۹ اسفند سال گذشته، با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. تنگه هرمز که پیش از جنگ حدود ۲۰ درصد از جریان نفت جهان از آن عبور میکرد، اکنون به یکی از کانونهای اصلی رویارویی تبدیل شده است.
تردد در تنگه کاهش یافت؛ قیمت نفت بالا رفت
شرکت اطلاعات دریایی کپلر اعلام کرد با ازسرگیری درگیریها، تردد در تنگه هرمز به پایینترین سطح سه هفته گذشته رسیده است. بر اساس دادههای این شرکت، تعداد عبورها از ۱۵ مورد در روز چهارشنبه به هشت مورد در پنجشنبه کاهش یافت.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، با این حال در گفتوگو با شبکه ایبیسی گفت گزارشهای مربوط به توقف بخش عمده کشتیرانی صحت ندارد. به گفته او، حدود دوسوم تردد پیش از جنگ، معادل تقریبا ۱۴ میلیون بشکه نفت در روز، همچنان برقرار است. پیش از آغاز درگیری، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از تنگه عبور میکرد.
تشدید جنگ قیمت نفت را نیز افزایش داد. بهای معاملات آتی نفت برنت نزدیک به سه درصد بالا رفت و به حدود ۹۰ دلار و ۷۰ سنت در هر بشکه رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با ۲.۵ درصد افزایش، به ۸۴ دلار و ۶۰ سنت در هر بشکه رسید.
