آستان قدس رضوی: سوختن عایقهای حرارتی علت آتشسوزی حرم امام رضا بود
محسن هوشمند، رییس مرکز ارتباطات و رسانه آستان قدس رضوی، اعلام کرد ظهر پنجشنبه آتشسوزی در یکی از پروژههای در حال احداث محل دفن امام هشتم شیعیان رخ داد که به طور کامل مهار شد.
به گفته او، منشا این حادثه «سوختن بخشی از عایقهای حرارتی» بوده که به دلیل ترکیبات آن، دود نسبتا زیادی تولید کرده است.
هوشمندی افزود این آتشسوزی هیچگونه تلفات جانی یا خسارتی به تاسیسات و مجموعه در حال احداث وارد نکرده و در حال حاضر آرامش برقرار است و فعالیت روزمره در این کارگاه و حرم ادامه دارد.
خبرگزاری ایلنا شامگاه چهارشنبه ۲۴ تیر به نقل از زارعی گزارش داد بحران انرژی خسارتها را بهصورت نامتوازن میان واحدهای تولیدی توزیع کرده و صنایع دارای فرایند «تولید پیوسته» بهدلیل ماهیت فعالیت خود، بیشترین آسیب را از قطعی برق متحمل شدهاند.
زارعی بر ضرورت مدیریت ویژه تامین انرژی این واحدها تاکید کرد و گفت وزارت صنعت این موضوع را بهطور جدی پیگیری میکند، زیرا تداوم تولید در کنترل بازار و جلوگیری از کمبود کالا نقش مهمی دارد.
به گفته او، واحدهای مستقر در شهرکهای صنعتی در حال حاضر بهطور متوسط هفتهای دو روز با قطعی برق مواجه هستند و این وضعیت خسارت قابلتوجهی به تولید وارد کرده است.
۲۴ تیر، روزنامه اطلاعات گزارش داد خاموشی برق صنایع میتواند پیامدهای سنگینی برای اقتصاد کشور، از جمله افزایش آمار بیکاری، به دنبال داشته باشد.
این روزنامه قطع برق صنایع را اقدامی «ضد تولید ملی» خواند و نوشت محدودیتهای برق باید «بهطور عادلانه» میان بخشهای خانگی، تجاری، خدماتی و صنعتی توزیع شود و بخش تولید و صنعت نباید به تنهایی بار بحران انرژی کشور را به دوش بکشد.
محمدمسعود سمیعینژاد، معاون وزیر صنعت و رییس هیات عامل ایمیدرو، نیز ۲۴ تیر گفت برق صنایع در ایران ۱۵ برابر گرانتر از برق خانگی است و اجبار واحدهای صنعتی به ساخت نیروگاه، تولید، اشتغال و رقابتپذیری را تهدید میکند.
ریشههای بحران برق
محمود حکیمی، عضو کمیسیون بازار برق و بورس انرژی سندیکای صنعت برق ایران، ۲۴ تیر در گفتوگو با وبسایت اکوایران اعلام کرد اقتصاد دستوری، قیمتگذاری غیرواقعی و کاهش انگیزه سرمایهگذاری از عوامل اصلی بحران برق به شمار میروند.
او گفت بر اساس برنامههای توسعه، قرار بود سالانه حدود پنج هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور افزوده شود، اما این هدف در سالهای گذشته محقق نشده است.
حکیمی همچنین از نحوه تخصیص سوخت انتقاد کرد و افزود برخی نیروگاههای قدیمی با بازدهی حدود ۳۰ درصد همچنان از گاز یارانهای استفاده میکنند؛ در حالی که نوسازی این نیروگاهها و تکمیل واحدهای سیکل ترکیبی میتوانست کمبود برق را کاهش دهد.
او در ادامه، استخراج غیرمجاز رمزارز با برق یارانهای را از دیگر عوامل تشدید بحران دانست و گفت سود بالای این فعالیت باعث شده برخی افراد خطر شناسایی و برخورد قانونی را بپذیرند.
حکیمی هشدار داد خاموشی راهحل بحران نیست و تنها کمبود برق را میان مشترکان توزیع میکند.
بر پایه پیامهای رسیده از مخاطبان ایراناینترنشنال، قطعی برق در برخی شهرها بلافاصله پس از پایان مراسم دفن جنازه علی خامنهای آغاز شد.
قطعیهای مکرر و بیبرنامه برق و آب در روزهای اخیر همزمان با اوج گرمای تابستان، زندگی و کسبوکار مردم را در بسیاری از مناطق ایران مختل کرده و امکان برنامهریزی را از آنان گرفته است.
ادامه خاموشیها میتواند تولید و سرمایهگذاری را کاهش دهد، هزینه کالاها و بیکاری را افزایش دهد و فشار مضاعفی بر اقتصاد ایران وارد کند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اداره کل کشتیرانی هند شامگاه چهارشنبه ۲۴ تیر با صدور دستوری اعلام کرد: «تا اطلاع ثانوی، هیچ دریانورد هندی نباید به کشتیهایی اعزام شود که مسیر سفر آنها شامل عبور از تنگه هرمز است.»
این نهاد با اشاره به حملات اخیر به کشتیها هشدار داد خطرات پیشروی دریانوردان و شناورهای تجاری فعال در منطقه «بهطور چشمگیری» افزایش یافته است.
در این دستور آمده است: «با توجه به تشدید وضعیت امنیتی در منطقه خلیج فارس، اداره کل کشتیرانی لازم میداند برای حفاظت از منافع دریانوردان هندی که در کشتیهای فعال در این منطقه خدمت میکنند، تدابیر احتیاطی بیشتری اتخاذ شود.»
این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که در جریان حملات سه روز گذشته به کشتیها در منطقه، دو دریانورد هندی جان خود را از دست دادند.
بر اساس آمار دولت هند، این کشور با بیش از ۳۰۰ هزار دریانورد شاغل در ناوگانهای کشتیرانی، سومین تامینکننده بزرگ نیروی کار دریانوردی تجاری در جهان به شمار میرود.
در روزهای اخیر، درگیریها در منطقه بهدنبال حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بالا گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۷ تیر حملات حکومت ایران را ناقض تفاهمنامه اسلامآباد خواند و از پایان آتشبس با جمهوری اسلامی خبر داد.
در سوی دیگر، محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه ۲۴ تیر «کنترل راهبردی» حکومت ایران بر تنگه هرمز را «خواسته عمومی و ملی» خواند و تهدید کرد تا زمانی که واشینگتن سازوکار تهران برای اداره تنگه هرمز را نپذیرد، این آبراه راهبردی بسته خواهد ماند.
احضار معاون سفیر جمهوری اسلامی در دهلینو
اداره کل کشتیرانی هند در ادامه از کاپیتانهای کشتیها خواست نسبت به وضعیت امنیتی در خلیج فارس، تنگه هرمز و آبهای مجاور هوشیاری کامل داشته باشند و هشدارهای ناوبری را بهطور مستمر رصد کنند.
به گزارش رویترز، دولت هند همچنین در واکنش به کشته شدن یکی از دریانوردان هندی در ۲۳ تیر، معاون سفیر جمهوری اسلامی در دهلینو را احضار و مراتب اعتراض شدید دهلینو را به تهران ابلاغ کرد.
تنگه هرمز گذرگاه باریکی میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
۲۲ تیر، روزنامه فایننشالتایمز به نقل از یک منبع آگاه خبر داد دولت دبی در حال برنامهریزی برای ساخت یک بندر جدید و یک پایانه کانتینری در سواحل شرقی امارات متحده عربی است تا از وابستگی دبی به بندر راهبردی جبلعلی در تنگه هرمز بکاهد و مسیری جایگزین فراهم کند.
همزمان با ادامه حملات نظامی به مواضع جمهوری اسلامی، آمریکا از شامگاه ۲۳ تیر بار دیگر محاصره دریایی بنادر ایران را از سر گرفته؛ اقدامی که به افزایش محدودیتهای کشتیرانی در آبهای منطقه دامن زده است.
بسیاری از دولتها میکوشند داراییهای ژئوپلیتیک، نظامی یا اقتصادی خود را به اهرمهایی برای افزایش قدرت چانهزنی و کاهش احتمال جنگ تبدیل کنند، اما جمهوری اسلامی بارها نشان داده است که بهدلیل نگاه ایدئولوژیک، محاسبات توهمآمیز و ناتوانی در درک تغییر موازنههای قدرت، همان مزیتها را به عواملی برای آغاز دور بعدی بحران و جنگ بدل میکند.
آنچه امروز بر سر تنگه هرمز جریان دارد، تازهترین نمونه از همین الگوی تکرارشونده است.
در کمتر از یک سال، جمهوری اسلامی سه بار همین چرخه را تکرار کرده است؛ نخست با برنامه هستهای، سپس با برنامه موشکی و اکنون با تنگه هرمز.
هر بار ابزاری که قرار بود برای حکومت عنصر بازدارندگی باشد، در عمل به مهمترین بهانه برای حمله و نقطه آسیبپذیری حکومت تبدیل شده است.
نخستین حلقه این زنجیره، برنامه هستهای بود. سالها حکومت تصور میکرد غنیسازی اورانیوم و حفظ تاسیسات گسترده هستهای، مهمترین تضمین امنیت و بقای نظام است.
از نگاه رهبران جمهوری اسلامی، عقبنشینی در این حوزه به معنای آغاز فروپاشی بازدارندگی بود. به همین دلیل، حاضر نشدند حتی در برابر هزینههای سنگین اقتصادی و انزوای بینالمللی، درباره اصل غنیسازی یا حفظ زیرساختهای هستهای انعطاف نشان دهند.
اما همین ابزار «بازدارندگی» به مهمترین عامل آغاز جنگ ۱۲ روزه تبدیل شد. اسرائیل حمله خود را با هدف متوقف کردن برنامه هستهای آغاز کرد و ایالات متحده نیز با حمله به سه مرکز اصلی هستهای جمهوری اسلامی، این برنامه را برای مدتی از کار انداخت.
آنچه قرار بود سپر امنیتی حکومت باشد، در عمل به مهمترین هدف حملات نظامی تبدیل شد.
پس از پایان آن جنگ، جمهوری اسلامی به این جمعبندی رسید که اگر توان موشکیاش نبود، شاید نظام ضربهای مرگبار دریافت میکرد. از همین رو، برنامه موشکی جای برنامه هستهای را بهعنوان مهمترین رکن «بازدارندگی» گرفت.
حکومت سرمایهگذاری بیشتری بر توسعه موشکها، پر کردن شهرهای زیرزمینی، صنایع تولید موشک و پهپاد و افزایش برد آنها انجام داد و در مذاکرات پس از جنگ نیز هرگونه بحث درباره برنامه موشکی را «خط قرمز» اعلام کرد.
اما این بار نیز همان خطای راهبردی تکرار شد. در حالی که جمهوری اسلامی برنامه موشکی را عامل بازدارندگی میدانست، طرف مقابل آن را به مهمترین تهدید امنیتی خود و منطقه تبدیل کرد.
نتیجه آن بود که با آغاز جنگ ۴۰ روزه، شهرهای موشکی، کارخانههای تولید موشک و پهپاد، انبارهای تسلیحاتی و زیرساختهای مرتبط به اهداف اصلی حملات تبدیل شدند.
آنچه قرار بود امنیت ایجاد کند، این بار خود به مهمترین نقطه آسیبپذیری جمهوری اسلامی بدل شد و موج تازهای از جنگ را به ایران تحمیل کرد.
با آسیب دیدن گسترده برنامه موشکی، حکومت به دنبال برگ برنده تازهای رفت؛ تنگه هرمز.
کنترل یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان سالها یکی از مزیتهای ژئوپلیتیک ایران محسوب میشد. این موقعیت میتوانست ابزاری برای افزایش وزن دیپلماتیک ایران در منطقه و جهان باشد.
اما جمهوری اسلامی، مطابق الگوی همیشگی خود، این ظرفیت را نه بهعنوان یک ابزار بازدارنده خاموش، بلکه بهعنوان وسیلهای برای تهدید، فشار و باجگیری سیاسی به کار گرفت.
در جریان جنگ ۴۰ روزه و هفتههای پس از آتشبس، تهدید و سپس بستن تنگه هرمز به مهمترین مولفه بازدارندگی جمهوری اسلامی تبدیل شد. تصور حاکمان این بود که وابستگی اقتصاد جهانی به این آبراه مانع از تکرار اقدام نظامی گسترده علیه جمهوری اسلامی خواهد شد.
اما همانگونه که پیشتر برنامه هستهای و سپس برنامه موشکی از عامل بازدارندگی به عامل جنگ تبدیل شدند، اکنون نیز کنترل تنگه هرمز به موضوع اصلی رویارویی نظامی و سیاسی با جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
به بیان دیگر، جمهوری اسلامی بار دیگر «مزیتی» را که میتوانست اهرم چانهزنی باشد، به هدفی برای مقابله بینالمللی تبدیل کرده است.
اگر این روند ادامه یابد، تنگه هرمز نیز همان سرنوشتی را پیدا خواهد کرد که برنامه هستهای و موشکی پیدا کردند؛ یعنی بهجای آنکه مانعی برای حمله نظامی باشد، خود به یکی از دلایل اصلی تشدید درگیری تبدیل شده است.
وجه مشترک هر سه پرونده نه لزوما فناوری هستهای است، نه موشک و نه موقعیت ژئوپلیتیک هرمز؛ بلکه شیوه تصمیمگیری جمهوری اسلامی است.
رهبران حکومت هر بار تصور میکنند که یک ابزار جدید میتواند نوعی مصونیت راهبردی برای نظام حاکم بر ایران ایجاد کند، اما بهجای استفاده مدبرانه از این ظرفیتها در قالب دیپلماسی و موازنه قدرت که وظیفه حکومتهای معقول برای تامین منافع ملتها است، آنها را به نمادهای ایدئولوژیک، خطوط قرمز غیرقابل مذاکره و ابزار تهدید تبدیل میکنند.
در نتیجه، همان ابزارها به اولویت امنیتی طرف مقابل بدل میشوند و دیر یا زود دستمایهای برای حملات نظامی قرار میگیرند.
این الگو نشان میدهد که مشکل اصلی نه در ماهیت این ابزارها، بلکه در نوع نگاه جمهوری اسلامی به سیاست خارجی است.
حکومتی که همچنان جهان را از دریچه یک تقابل ایدئولوژیک دائمی با غرب و منطقه میبیند و تحولات بنیادینی را که بهطور خاص پس از هفتم اکتبر در موازنههای امنیتی خاورمیانه رخ داده، نادیده میگیرد، به احتمال زیاد همین چرخه را بار دیگر تکرار خواهد کرد.
تجربه یک سال گذشته نشان میدهد هر آنچه جمهوری اسلامی «عامل بازدارندگی» نامیده، پس از مدتی به مهمترین عامل حمله علیه خود تبدیل شده است؛ نخست برنامه هستهای، سپس برنامه موشکی و اکنون تنگه هرمز.
تا زمانی که این نگاه ایدئولوژیک و حداکثرخواهانه بر تصمیمگیری راهبردی جمهوری اسلامی حاکم باشد، بعید است این چرخه معیوب متوقف شود.
در چنین شرایطی، حکومت نهتنها مزیتهای ژئوپلیتیک و نظامی خود را حفظ نخواهد کرد، بلکه هر بار یکی از مهمترین سرمایههای راهبردی سرزمین ایران را به پاشنه آشیل بعدی خود تبدیل خواهد کرد.
