علی مطهری: انتقام اصلی، همان آزاد کردن قدس است
علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، در گفتوگو با خبرگزاری دولتی ایرنا، با اشاره به کشته شدن علی خامنهای، گفت: «روحیه انتقام از دشمنان و خونخواهی رهبر و فرماندهان نظامی در میان همه مسلمانان وجود دارد و دشمنان نمیتوانند از این حس انتقام جان سالم به در ببرند و همیشه باید نگران انتقام و قصاص باشند.»او ادامه داد: «انتقام اصلی همان آزاد کردن قدس است که آنجا انتقام نهایی را خواهیم گرفت.»
روی کاغذ، ایران مشکل بیکاری ندارد. نرخ رسمی بیکاری ۷.۵ درصد اعلام میشود. رقمی که بویژه برای اقتصاد بحرانزده ایران آبرومندانه بنظر میرسد. اما وقتی جزییات همین آمار منتشر شده را بررسی کنیم میبینیم که فقط ۳۷ درصد از ایرانیان در سن کار شاغل هستند. این در حالی است که متوسط جهانی، به برآورد سازمان بینالمللی کار، حدود ۵۸ درصد است. در دنیا از هر ده نفر در سن کار تقریباً شش نفر کار میکنند، در حالیکه این عدد در آمار رسمی ایران کمتر از چهار نفر است.
از ۸۷ میلیون جمعیت ایران، ۶۶ میلیون نفر در سن کارند. ۲۴ میلیون شاغلاند و ۲ میلیون بیکار و جویای کار محسوب میشوند؛ جمعاً ۲۶ میلیون نفر جمعیت فعال. ۴۰ میلیون نفر دیگر نه کار میکنند و نه دنبال کار میگردند و از نظر نرخ بیکاری اصلاً وجود ندارند. این ناپدیدی حاصل دو قاعده ساده است. اول، هر کس در هفته حتی یک ساعت کار کرده باشد «شاغل» به شمار میآید. جوانی که یک روز صبح دو مسافر را با موتور جابهجا کرده، در همان ستونی مینشیند که کارمند تماموقت بیمهدار. دوم، فقط کسی «بیکار» شمرده میشود که فعالانه در جستوجوی کار باشد. کسی که سالها دنبال کار گشته، به در بسته خورده و عاقبت قیدش را زده، از آمار بیکاری حذف میشود. لذا هر چه ناامیدی در ایران فراگیرتر شود، نرخ بیکاری بهبود مییابد. تجربه زندگی در جمهوری اسلامی برای همه ما کم و بیش همین بوده است: هر که از نظر فکری، سیاسی، دینی یا سایر ترجیحات با میل حکومت نخواند، هستی او انکار میشود، گویی اصلا وجود ندارد. این آمار، همان رویه را این بار علیه بزرگترین جمعیت بیکاران تاریخ معاصر ایران به اجرا گذاشته است.
البته همه آن ۴۰ میلیون نفر بیکار نیستند. بخشی در حال تحصیل هستند، بخشی خانهدار و بخشی بازنشسته به شمار میآیند. آخرین بار که ترکیب این جمعیت منتشر شد، سرشماری ۱۳۹۵ بود. از آن پس دیگر ترکیب جمعیت خاموش منتشر نشده است. آخرین آمار حدود ۱۲ میلیون محصل نشان میداد. اما شمار دانشجویان از ۴.۸ میلیون در یک دهه پیش به حدود ۳.۱ میلیون رسیده است؛ دانشگاهی که سالها اتاق انتظار ورود جوانان به بازار بیشغل بود، حالا خودش هم در حال خالی شدن است.
بازنشستگی نیز قادر به توضیح آن ۴۰ میلیون نفر نیست. ایران کشور جوانی با میانگین ۳۲ سال سن است و فقط ۷ درصد جمعیت آن به ۶۵ سالگی رسیدهاند. بزرگترین گروه جمعیت خاموش، ۲۰ میلیون «خانهدار» است، جمعیتی که دستکم بخشی از آن پسلرزه جنگ جمهوری اسلامی علیه زنان را نشان میدهد. بیش از یک دهه است که شمار زنان در دانشگاههای ایران از مردان بیشتر است، اما از هر صد زن در سن کار فقط دوازده نفر شاغل هستند در حالیکه متوسط جهانی حدود پنجاه نفر است. جمهوری اسلامی زن مدرن را در محیط کار نمیخواهد، و وقتی زنی از بازار کار بیرون رانده میشود، بیکاریاش زیر عنوان «خانهداری» بایگانی میشود. سرشماری ۳.۷ میلیون نفر دیگر را هم یافت که در هیچ طبقهای نمیگنجیدند: نه شاغل، نه محصل، نه بازنشسته، و نه جویای کار. بسیاری از ما جوانانی را با این ویژگی در میان آشنایان خود سراغ داریم.
سه سال گذشته نشان میدهد دستگاه آمار دولت درست همانطور که طراحی شده کار میکند. در سال ۱۴۰۳، سه درصد رشد روی کاغذ فقط ۲۹۸ هزار شغل خالص ساخت. در سال ۱۴۰۴ خلق شغل به ۳۴ هزار سقوط کرد که برای کشوری ۸۷ میلیونی رقمی ناچیز است. در همان سال ۸۰۰ هزار نفر شغلشان را از دست دادند ولی نرخ بیکاری پایین آمد و به ۷.۵ درصد رسید. رسانههای داخل ایران این بهبود را به ناامیدی، راندهشدن به مشاغل غیررسمی و مهاجرت نسبت دادند.
جنگ دوم با اسرائیل و آمریکا در چنین شرایطی آغاز شد. معاون وزیر کار، غلامحسین محمدی، گفته است که جنگ بیش از یک میلیون شغل را نابود و حدود دو میلیون نفر را بیکار کرده است اما حمید حاجاسماعیلی، کارشناس بازار کار، این ریزش را سه تا چهار و نیم میلیون نفر در عرض چند ماه اخیر برآورد میکند. همه اینها در حالی است که صندوق بینالمللی پول برای امسال ۶ درصد کوچکشدن اقتصاد ایران را پیشبینی کرده است.
با در نظر گرفتن این مفروضات، میشود چرتکه انداخت و به نرخ واقعبینانهتری برای بیکاری تا پایان ۱۴۰۵ رسید: ۲۶ میلیون جمعیت فعال، ۲ میلیون بیکار؛ ۷.۶ درصد. حالا فقط همان چیزی را اضافه کنیم که خود دولت میپذیرد، یعنی دو میلیون بیکار جدید به روایت معاون وزیر: چهار میلیون بیکار از ۲۶ میلیون یعنی حدود ۱۵ درصد یا دو برابر نرخ رسمی.
برآورد کارشناسی را جای آن بگذاریم: ۶.۵ میلیون از ۲۶ میلیون آمار بیکاری را به ۲۵ درصد میرساند. یعنی از هر چهار نفر یک بیکار. و برای بیشتر این آدمها هیچ تور ایمنیای وجود ندارد: حدود ۶۰ درصد شاغلان ایران غیررسمی کار میکنند و از قرارداد و بیمه محروم هستند. برای همین از بین دو تا چهار و نیم میلیون نفری که در جنگ کارشان را از دست دادند، فقط ۲۹۰ هزار نفر توانستند بیمه بیکاری بگیرند. دست آخر، آن ۳.۷ میلیون نفری را که سرشماری حکومت هم نتوانست جایی طبقهبندیشان کند و مصداق نه شغل، نه تحصیل، نه مستمری هستند، به شمارش برگردانیم. با اینحساب، طبق برآورد خود دولت، تعداد بیکاران به ۷.۷ میلیون نفر از میان ۲۹.۷ میلیون نفر جمعیت فعال رسیده و نرخ بیکاری را به عدد بحرانی ۲۶ درصد میرساند.
اگر برآوردهای واقعبینانهتر مستقل را مبنا بگیریم، آمار بیکاران به ۱۰.۲ میلیون نفر یا ۳۴ درصد جمعیت فعال خواهد رسید. به عبارت دیگر از هر سه ایرانی در سن کار، یک نفر بیکار است. و این خوشبینانهترین خوانش ممکن از شرایط تلخ فعلی است: در این محاسبه طبقهبندی حکومت در مورد کثرت زنان خانهدار و جوانان محصل را پذیرفتهایم و فرض میگیریم که هیچ بازنشستهای از سر نیاز، کماکان مشغول کار نیست. همچنین افرادی را که یک ساعت در هفته کار میکنند، شاغل فرض گرفتهایم. اگر هر کدام از این فرضها را به واقعیت جاری در ایران نزدیکتر در نظر بگیریم، نرخ بیکاری از ۳۴ درصد بالاتر خواهد رفت.
آیا چیزی از این واقعیتها در نرخ رسمی دیده خواهد شد؟ به احتمال قریب به یقین خیر. بیکارشدگان جدید همان کاری را خواهند کرد که ۸۰۰ هزار نفر پارسال کردند: دست از جستوجو میکشند و در شمارش رسمی ناپدید خواهند شد.
روزنامه تلگراف به نقل از گزارش تازه سازمان مبارزه با یهودستیزی آنلاین (FOA) نوشت، هزاران حساب کاربری جعلی و هماهنگ که گفته میشود به حکومت ایران مرتبط هستند، در یک کارزار سازمانیافته، بازماندگان حمله هفتم اکتبر به جشنواره موسیقی نُوا را هدف آزار، تهدید و انتشار اطلاعات نادرست قرار دادهاند.
بر اساس این گزارش، بازماندگان این حمله با «یک کارزار دیجیتال چندلایه و مستمر» روبهرو هستند، در حالی که شبکههای اجتماعی در حذف پستها، ویدیوها و پیامهای توهینآمیز عملکرد موثری نداشتهاند. نویسندگان گزارش میگویند محتوایی که ابتدا توسط رباتهای اینترنتی منتشر میشد، اکنون توسط کاربران واقعی نیز بازنشر و تقویت میشود.
به گفته تهیهکنندگان گزارش، هدف این کارزار هماهنگ، «پاک کردن، تحریف و توجیه» حمله هفتم اکتبر است؛ اقدامی که هم از طریق زیر سوال بردن واقعیتهای این حمله و هم با حمله مستقیم به بازماندگان آن دنبال میشود.
در این گزارش آمده است که در شبکههای اجتماعی مطالبی منتشر شده که در آنها برای بازماندگان آرزوی مرگ شده، روایتهای آنان از حمله انکار شده و با الفاظ نژادپرستانه، جنسیتزده و توهینآمیز مورد حمله قرار گرفتهاند.
به نوشته تلگراف، این کارزار از انکار کامل حمله و ادعای صحنهسازی بودن آن با استفاده از «بازیگران بحران» و خون مصنوعی، تا انتشار مطالبی که ارتش اسرائیل را مسئول این رویداد معرفی میکنند، طیف گستردهای از روایتها را در بر میگیرد.
گزارش این سازمان همچنین شبکه اجتماعی ایکس را «کانون» انتشار ادعاهای مربوط به عملیات پرچم دروغین و نظریههای توطئه توصیف کرده و نوشته است که تیکتاک نیز مملو از مطالب آزاردهنده علیه بازماندگان، میمهای یهودستیزانه و ویدیوهایی است که با استفاده از روندهای پرمخاطب، پیامهای نفرتپراکن یا تمسخر رنج غیرنظامیان را افزایش میدهند.
در این گزارش آمده است که بسیاری از بازماندگان، از جمله شماری از افرادی که در غزه گروگان بودند، به طور مستقیم هدف این حملات قرار گرفتهاند.
یکی از نمونههای مورد اشاره، «نوآ آرگامانی» است؛ زنی که ویدیوی ربوده شدن او همراه با شریک زندگیاش «آویناتان اور» در هفتم اکتبر بازتاب گستردهای در جهان داشت. این دو در غزه جدا از یکدیگر نگهداری میشدند و از سرنوشت هم اطلاعی نداشتند. آرگامانی پس از ۲۴۵ روز در عملیات ارتش اسرائیل آزاد شد، در حالی که آویناتان اور پس از دو سال اسارت، در آخرین توافق تبادل گروگانها آزاد شد.
با وجود تجربه اسارت، به گفته نویسندگان گزارش، آرگامانی در فضای مجازی با برچسبهایی مانند «تروریست» و «فاحشه» هدف حملات گسترده قرار گرفته است.
این گزارش همچنین میگوید انکار خشونتهای جنسی انجامشده در جریان حمله هفتم اکتبر نیز به طور گسترده در شبکههای اجتماعی رواج یافته است.
از دیگر افرادی که نامشان در گزارش آمده، «رومی گونن» است که از جشنواره نُوا ربوده شد. او پس از آزادی درباره آزارهایی که در دوران اسارت متحمل شده بود سخن گفت، اما از آن زمان هدف حملات گسترده آنلاین قرار گرفته است.
تلگراف همچنین بخشهایی از گفتوگوی «عمری ساسی»، یکی از برگزارکنندگان جشنواره نُوا، را منتشر کرده است. او که در این حمله دوستان و اعضای خانواده خود را از دست داده، از آن زمان تاکنون هر هفته تحت درمان روانشناس قرار دارد.
ساسی با یادآوری روز حمله گفت مهاجمان افرادی را که حاضر به رفتن به غزه نبودند، در محل میکشتند و سپس خودروهای متوقفشده را به آتش میکشیدند. او همچنین گفت شاهد شلیک آرپیجی و پرتاب نارنجک به خودروهای حامل غیرنظامیان و تیراندازی با سلاحهای خودکار به سوی افرادی بوده که در حال فرار بودند.
او افزود حجم انکار واقعیتها و آزارهای مجازی پس از این حمله، آسیبهای روانی او را تشدید کرده است. به گفته ساسی، او در واکنش به این وضعیت نمایشگاهی درباره جشنواره نُوا در لندن برپا کرده و از کسانی که این حمله را ساختگی میدانند دعوت کرده است از این نمایشگاه بازدید کنند.
نویسندگان گزارش میگویند حتی محتوایی که آشکارا قوانین شبکههای اجتماعی را نقض میکند، از جمله فراخوانهای صریح به خشونت، در بسیاری از موارد پس از گزارش کاربران نیز حذف نمیشود.
در این گزارش از شرکتهای شبکههای اجتماعی خواسته شده است با سرعت بیشتری با چنین محتواهایی برخورد کنند و دولتها نیز این پلتفرمها را نسبت به عملکردشان پاسخگو کنند.
گزارش تاکید میکند که «بازماندگان دو بار قربانی میشوند»؛ یک بار در جریان حمله هفتم اکتبر و بار دیگر در کارزارهای مستمر آزار و نفرت در فضای مجازی که آسیبهای روانی آنان را تشدید میکند.
تومر آلدوبی، بنیانگذار و مدیرعامل سازمان مبارزه با یهودستیزی آنلاین، به تلگراف گفت که از هفتم اکتبر تاکنون «یهودستیزی و نفرت افراطی علیه یهودیان، صهیونیستها و اسرائیلیها با سرعتی سرسامآور در سراسر جهان گسترش یافته است» و تاکید کرد که «نباید در برابر این روند سکوت کرد.»
به نوشته تلگراف، تنها شبکه اجتماعی که به یافتههای این گزارش پاسخ داد، تیکتاک بود. این شرکت اعلام کرد قوانین سختگیرانهای علیه یهودستیزی و نفرتپراکنی دارد و اجازه انتشار چنین محتواهایی را نمیدهد.
تیکتاک همچنین اعلام کرد عملیات نفوذ پنهانی با هدف گمراه کردن و دستکاری افکار عمومی در این پلتفرم ممنوع است و این شرکت با استفاده از فناوریهای پیشرفته و تیمهای تخصصی، چنین فعالیتهایی را شناسایی و حذف میکند.
