کارلو آنچلوتی، سرمربی تیم ملی برزیل، پیش از دیدار تیمش مقابل ژاپن در مرحله یکشانزدهم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ تاکید کرد که علاقهای به ورود به جنگ روانی با حریف ندارد و تمام تمرکزش روی آمادهسازی تیم برای این مسابقه است.
برزیل که با صدرنشینی در گروه C راهی مرحله حذفی شده، دوشنبه به مصاف ژاپن خواهد رفت؛ تیمی که بدون شکست از گروه F صعود کرده و در ۱۰ بازی اخیر خود نیز طعم شکست را نچشیده است. ژاپنیها در این مدت حتی موفق به شکست انگلیس در ورزشگاه ومبلی و برزیل در توکیو نیز شدهاند.
در آستانه این مسابقه، کنتو شیوگای، مهاجم ۲۱ ساله ژاپن، با اظهاراتی کنایهآمیز از کاهش قدرت سنتی برزیل صحبت کرده بود، اما آنچلوتی حاضر نشد وارد این حاشیهها شود.
سرمربی برزیل گفت: «حرفهای دیگران را تکرار نمیکنم. تمام تمرکز ما روی مسابقه، شناخت تواناییهای حریف و آماده شدن برای جلوگیری از مشکلات است. ما وارد چیزی که در انگلیس به آن "جنگ روانی" میگویند، نمیشویم.»
آنچلوتی همچنین درباره آخرین وضعیت نیمار، که پس از بیش از سه سال در دیدار برابر اسکاتلند دوباره برای تیم ملی برزیل به میدان رفت، خبرهای امیدوارکنندهای داد.
او اظهار داشت: «نیمار پیشرفت بسیار خوبی داشته و در هفته گذشته شرایطش به شکل محسوسی بهتر شده است. متاسفانه به دلیل مصدومیت نتوانست در تمام این مدت کنار ما تمرین کند، اما اکنون آمادگی بیشتری دارد.»
سرمربی سلسائو در پایان درباره احتمال افزایش دقایق بازی ستاره برزیل گفت: «نیمار میتواند بیش از ۱۵ دقیقه بازی کند و از نظر بدنی در شرایط خوبی قرار دارد، اما میزان حضورش در زمین به روند مسابقه و شرایط بازی بستگی خواهد داشت.»
در گزارش این رسانه درباره دقایق پایانی مسابقه که اکنون به جنجال بزرگی بدل شده است، نوشت:
تماشاگران دیگر صبرشان را از دست داده بودند. یک ساعت نخست مسابقه جذاب و پرهیجان بود، اما پس از آن هر دو تیم ترجیح دادند عقب بنشینند. در ۳۰ دقیقه بعدی، عملا هیچ اتفاقی رخ نداد. با نتیجه ۲ بر ۲، الجزایر و اتریش انگار میتوانستند همانجا با هم دست بدهند، تساوی را بپذیرند و زمین را ترک کنند.
از دقیقه ۶۵ تا ۹۱، الجزایر که تقریبا هیچ فشاری را تحمل نمیکرد، ۲۷۹ پاس صحیح از مجموع ۲۸۲ پاس ثبت کرد. اتریش نیز ۸۰ پاس صحیح از ۸۵ پاس داشت.
در تمام این مدت تنها دو ضربه به سمت دروازه زده شد. تساوی برای صعود هر دو تیم به مرحله حذفی جام جهانی کافی بود و با توجه به آتشبسی نانوشته که به نظر میرسید برقرار شده، این نیم ساعت به یکی از بیروحترین، خستهکنندهترین و حسابگرانهترین مقاطع بازی در این جام جهانی تبدیل شد؛ دورهای که از زمان «رسوایی خیخون» ۴۴ سال پیش، مشابهی نداشت. حتی برخی پیشاپیش نام «دومین مصالحه میزوری» را برای آن انتخاب کرده بودند.
اما سپس، در وقتهای تلفشده، همه چیز دیوانهوار شد.
الجزایر برای مدتی طولانی بدون وقفه توپ را بین بازیکنانش به گردش درآورده بود؛ گویی یک تمرین ساده برگزار میشد. تا اینکه حسام عوار و ریاض محرز تصمیم گرفتند جریان بازی را تغییر دهند.
عوار با یک پاس ظریف، توپ را از میان مدافعان منفعل اتریش عبور داد و محرز برای دومین بار در آن شب بدون هیچ رحمی توپ را وارد دروازه کرد؛ گل دیرهنگامی که اتریش را تا آستانه حذف برد، انتقامی دیرهنگام برای خیخون بود و میتوانست برای همیشه در حافظه هواداران فوتبال الجزایر ثبت شود.
اما درست زمانی که هواداران الجزایر در حال جشن گرفتن یکی از شیرینترین پیروزیهای تاریخ خود بودند، چرخش دیگری از راه رسید. اتریش برای آخرین بار حمله کرد و ساشا کالایدزیچ، مهاجم تعویضی این تیم، در ششمین دقیقه وقتهای تلفشده و با نخستین لمس توپ خود، گل تساوی را با ضربه سر به ثمر رساند.
اتریش و الجزایر به همان تساویای رسیدند که هر دو را راهی مرحله بعد کرد و در نتیجه ایران حذف شد. این همان نتیجهای بود که همه، بهویژه ایرانیها، انتظارش را داشتند؛ اما نه با مسابقهای چنین دیوانهوار که هیچکس پیشبینیاش را نمیکرد.
این پایان هالیوودی بود
رالف رانگنیک، سرمربی اتریش، گفت: «این یک پایان هالیوودی بود. بیش از ۴۰ سال است که مربیگری میکنم و مسابقهای با چنین روند دراماتیک و چنین چرخش غیرمنتظرهای به یاد ندارم. اگر آلفرد هیچکاک... البته او ارتباطی با فوتبال نداشت، اما اگر چنین داستانی را نوشته بود، میگفتم کاملا دیوانه است.»
این پایان، به شکلی عجیب، مناسب مرحله گروهی جام جهانی بود؛ مرحلهای که هم بار دیگر نشان داد هیجان، بخش جداییناپذیر جذابیت جام جهانی است و هم ضعفهای فرمت جدید ۴۸ تیمی را آشکار کرد؛ فرمتی که خطر حذف را کاهش داده و احتمال رقم خوردن نتایج مطلوب برای هر دو تیم را افزایش داده است.
دقیقا همین اتفاق در سال ۱۹۸۲ رخ داد؛ زمانی که پیروزی یک بر صفر آلمان غربی مقابل اتریش، در مسابقهای تقریبا بدون حادثه، باعث صعود هر دو تیم و حذف الجزایر شد. همان ماجرا باعث شد فیفا تصمیم بگیرد از آن پس، مسابقات پایانی هر گروه به طور همزمان برگزار شوند تا احتمال تبانی به حداقل برسد.
باب ولنتاین، داور آن مسابقه در شهر خیخون اسپانیا، در سال ۲۰۲۲ در گفتوگو با اتلتیک گفته بود: «حدود ۲۰ دقیقه از بازی گذشته بود که احساس بدی پیدا کردم. با خودم گفتم: انگار هیچ تکلی در این مسابقه زده نمیشود.»
رانگنیک و ولادیمیر پتکوویچ، سرمربی الجزایر، هر دو تاکید کردند آنچه شنبه شب در کانزاس سیتی رخ داد، هیچ شباهتی به خیخون نداشت. به گفته آنها، برخلاف توافق نانوشتهای که بسیاری انتظارش را داشتند، این مسابقه تا پیش از آن نیم ساعت بحثبرانگیز، دیداری جذاب، غیرقابل پیشبینی و پر از موقعیت در هر دو سمت زمین بود.
پتکوویچ گفت: «بسیار خوشحالم که در نهایت این فوتبال بود که پیروز شد.»
تا حدی هم همینطور بود.
در یک ساعت نخست مسابقه، گل مارکو آرناتوویچ با گل رفیق بلغالی پاسخ داده شد و سپس گل مارسل زابیتسر را ریاض محرز جبران کرد. هر دو تیم برای پیروزی تلاش میکردند و اتفاقات وقتهای تلفشده نیز واقعا دیوانهوار بود.
اما نیم ساعت بین دو گل محرز، تصویر دیگری داشت؛ دورهای که هرچند از نگاه هر دو تیم قابل درک بود، اما همچنان خستهکننده و بیروح به نظر میرسید.
حتی میتوانست ۶ بر ۶ شود!
رانگنیک در پاسخ به پرسشی درباره کاهش میل هجومی دو تیم پس از گل دوم محرز گفت: «بعد از چنین مسابقه پرهیجان و پرنوسانی که میتوانست حتی ۶ بر ۶ تمام شود، فکر میکنم این کاملا طبیعی بود.»
پتکوویچ نیز تقریبا همین نظر را داشت. او گفت تیمش برای تساوی بازی نمیکرد، اما پذیرفت که پس از تساوی ۲ بر ۲ در اواسط نیمه دوم، «حدود ۱۵ دقیقه هر دو تیم کمی منفعل شدند.»
او افزود: «فلسفه من همیشه بازی برای پیروزی است، اما گاهی باید با هوش و درایت هم پیروز شد. بعضی رفتارها کاملا طبیعی هستند. این بخشی از فوتبال است. با این حال، میل واقعی برای پیروزی وجود داشت.»
برای اتریش، پیروزی یا تساوی به معنای کسب رتبه دوم گروه J و رویارویی با اسپانیا، قهرمان اروپا، در مرحله یکشانزدهم نهایی بود؛ در حالی که شکست و سقوط به رده سوم به حذف این تیم منجر میشد.
برای الجزایر اما شرایط متفاوت بود؛ پیروزی به معنای تقابل با اسپانیا و تساوی به معنای دیدار با سوییس بود. از این منظر، شاید حتی تساوی برای الجزایر نتیجه مطلوبتری نسبت به پیروزی محسوب میشد.
رانگنیک نیز پس از مسابقه به همین موضوع اشاره کرد.
او درباره گل سوم الجزایر گفت: «نمیدانم دقیقا چگونه اتفاق افتاد. هیچکس نمیتواند در دقیقه ۷۵ به من بگوید که در دقیقه ۹۳ کسی برنامهریزی کرده بود بگوید: "حالا یک گل دیگر بزنیم." شاید یکی دو بازیکن الجزایر چنین فکری کرده باشند، اما بعید میدانم بیشتر اعضای تیم ترجیح میدادند به جای سوییس، با اسپانیا روبهرو شوند.»
محرز: توپ جلوی دروازه را باید گل کنم
زیبایی گل دوم محرز در این بود که بازیکنان اتریش کاملا از آن شوکه شده بودند؛ بهویژه با توجه به روند نیم ساعت قبل از آن.
به نظر میرسید محرز حاضر است بهای حذف اتریش و رویارویی با اسپانیا را بپردازد. آن گل شبیه انتقامی شیرین بود؛ نیم ساعت حریف را در خواب فرو ببر، بدون هیچ تهدیدی فقط توپ را بچرخان و سپس در آخرین لحظه ضربه نهایی را وارد کن؛ «و این هم برای خیخون.»
اما محرز پس از مسابقه روایت دیگری ارائه داد.
او گفت: «راستش کمی موقعیت عجیبی بود. ما توپ را به جناحین میبردیم و آنها عقب نشسته بودند. اما در آخرین لحظه یک پاس ارسال شد، من چرخیدم و باید حرکت میکردم. باید به فوتبال احترام بگذارم. وقتی توپ مقابل دروازهبان به من میرسد، باید گل بزنم؛ باید تلاش کنم گل بزنم. میدانم موقعیت عجیبی بود، اما این فوتبال است و باید به آن احترام گذاشت.»
او ادامه داد: «و نکته خوب این بود ــ البته برای اتریش ــ اینکه آنها گل زدند و صعود کردند. هر دو تیم صعود کردیم و امروز مهمترین موضوع همین بود.»
مارسل زابیتسر گفت او و همتیمیهایش پس از گل دوم محرز «از نظر روحی کاملا فرو ریخته بودند.»
او افزود: «در دقیقه ۹۵ دیگر به سختی میتوانی باور کنی هنوز هم چیزی ممکن است تغییر کند.»
اما سپس هرجومرج آغاز شد. کالایدزیچ که تنها لحظاتی قبل وارد زمین شده بود، با آخرین اتفاق مهم مسابقه گل تساوی را به ثمر رساند. بازیکنان و هواداران اتریش با شور فراوان جشن گرفتند و چند ثانیه بعد، با سوت پایان، بازیکنان و هواداران الجزایر نیز شادی خود را آغاز کردند.
شبی گیجکننده، سرشار از فراز و فرودهای احساسی بود؛ اما در نهایت، درست مانند یک ترن هوایی، همه چیز به همان نقطهای بازگشت که از آن آغاز شده بود.
