شاهزاده رضا پهلوی در پیامی خطاب به مردم ایران نسبت به «اختلافافکنی، حاشیهسازی و عملیات روانی رژیم» با هدف دور کردن مردم ایران از یکدیگر هشدار داد و «حفظ امید و همبستگی ملی و تداوم ایستادگی» را وظیفه همه مردم خواند.
او در پیامی ویدیویی که چهارشنبه ۲۰ خرداد در شبکههای اجتماعی منتشر شد، گفت: «امروز وظیفه ما تداوم ایستادگی، حفظ امید و همبستگی ملی، حفظ اعتماد متقابل و بلوغ ملی است. نباید اجازه دهیم اختلافافکنی، حاشیهسازی و عملیات روانی رژیم ما را از یکدیگر دور کند.»
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه افزود: «چه با حمایت خارجی و چه بدون آن، سرنوشت ایران در دستان خود ماست.»
او همچنین با اشاره به وضعیت جمهوری اسلامی گفت این حکومت «از مردم، از اینترنت و از حقیقت» میترسد و نمایشهای خیابانی آن «نه نشانه اقتدار، بلکه اعتراف به ضعف و ترس» است.
شاهزاده رضا پهلوی افزود جمهوری اسلامی مشروعیت خود را از دست داده و «دیگر حتی به وفاداری حامیان خود نیز اطمینان ندارد».
او در بخش دیگری از این پیام، حکومت جمهوری اسلامی را «فرسوده و درمانده» خواند و گفت مردم ایران از «مزدورانی که برای نمایشهای تبلیغاتی به خیابان فرستاده میشوند، مصممتر و استوارتر» هستند.
شاهزاده رضا پهلوی با تاکید بر اینکه «راه آزادی هیچ ملتی آسان نبوده است»، گفت ملتهایی که تاریخ را تغییر دادهاند، از دل سختترین روزها عبور کردهاند و ملت ایران نیز از این آزمون عبور خواهد کرد.
او با اشاره به فشارهای اقتصادی، ناامنی و بیثباتی در ایران گفت رنج مردم را میبیند و صدای آنان را میشنود و تا «روز آزادی ایران» در کنار آنان خواهد ماند.
شاهزاده رضا پهلوی در ادامه پیام خود، جمهوری اسلامی را حکومتی دانست که به گفته او «به جای ساختن ایران، کشور را به جنگ، فساد، فقر و ویرانی کشانده است».
او همچنین با اشاره به کشتهشدگان اعتراضات و مبارزات مردم ایران گفت این دستاوردها «پیش و بیش از همه متعلق به ملت ایران» است؛ به زنان و مردانی که ایستادند، جوانانی که جان دادند و مردمی که از مطالبه آزادی و بازپسگیری ایران عقب ننشستند.
او افزود: «ایران ما تشنه زندگی است. تشنه امنیت و ثبات است. تشنه آزادی و عدالت است. تشنه رفاه و پیشرفت است. و آن روز خواهد رسید.»
شاهزاده رضا پهلوی در پایان پیام خود گفت به ایران، روح ایرانی، ملت ایران و اراده ایرانی ایمان دارد و تاکید کرد: «ملت ایران پس از سالها رنج و سرکوب، کشور خود را پس خواهد گرفت.»
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
