عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، از اعضای مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، استاد دانشگاه مفید و پژوهشگر دینی محبوس در زندان قم، با حکم دادگاه ویژه روحانیت به شش سال حبس، پرداخت جزای نقدی و خلع لباس روحانیت محکوم شد.
سایت انصافنیوز، سهشنبه ۱۹ خرداد به نقل از مجتبی لطفی، از مسئولان دفتر آیتالله حسینعلی منتظری، گزارش داد حکم سلیمانی اردستانی صادر شده و او گفته است قصد اعتراض به این حکم را ندارد، مگر آنکه دادگاه بهصورت علنی برگزار شود.
به گفته لطفی، سلیمانی اردستانی در ارتباط با تمامی هشت اتهام مطرحشده علیه خود محکوم شده است.
از مناظره جنجالی تا بازداشت و محکومیت
سلیمانی اردستانی ۹ خرداد در نامهای از زندان اعلام کرده بود با اتهامهایی از جمله «تشویش اذهان عمومی»، «توهین به مقدسات»، «توهین به رهبری» در ارتباط با علی و مجتبی خامنهای، «تجمع در اعتراض به حصر میرحسین موسوی» و «اجتماع و تبانی علیه امنیت داخلی» روبهرو است.
او همچنین از اتهامهایی چون «توهین به مقدسات تشیع»، «فعالیت تبلیغی ضد نظام»، «نشر اکاذیب رایانهای به قصد تشویش اذهان عمومی»، «توهین به مراجع»، «هتک حیثیت روحانیت» و «کنترل ذهن و القائات روانی» خبر داده بود.
سلیمانی اردستانی همچنین از نحوه بازداشت، نگهداری در سلول انفرادی و محرومیت از ملاقات با خانواده انتقاد کرده بود.
او متن کیفرخواست صادرشده را «ضعیف و بیپایه» خوانده و نوشته بود دادگاه رسیدگیکننده به پروندهاش را قانونی نمیداند. سلیمانی تاکید کرده بود این دفاعیه را نه برای تبرئه، بلکه برای ثبت در تاریخ نوشته است.
این زندانی سیاسی و عقیدتی اول فروردین بهدست نیروهای امنیتی در روستای بالُقلو شهرستان ساوه بازداشت شد و پس از مدتی نگهداری در زندان لنگرود و سلول انفرادی، به زندان ساحلی قم منتقل شد.
آذر ۱۴۰۴ و در پی انتشار سخنان سلیمانی اردستانی و ابراز تردید او در صحت روایتهای مذهبی مربوط به کشتهشدن فاطمه زهرا، دختر پیامبر مسلمانان و جواد، امام نهم شیعیان، موجی از حملات رسانهای و مذهبی علیه او شکل گرفت.
در روزهای پس از انتشار این سخنان، ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد برخی مداحان حکومتی در هیاتهای عزاداری با الفاظی رکیک، جنسیتزده و زنستیزانه، سلیمانی اردستانی را هدف قرار دادهاند. گزارشهایی نیز از حمله گروهی به خانه این روحانی منتشر شد.
در سوی دیگر، بسیاری از کاربران از این روحانی حمایت یا واکنش منتقدان را محکوم کردند.
سلیمانی پیشتر در مناظرهای با حامد کاشانی، روحانی نزدیک به حکومت، با اشاره به روایتهای شیعی درباره نحوه کشتهشدن فاطمه زهرا گفته بود اگر امام اول شیعیان، بهعنوان همسر او، تنها نظارهگر بوده و اقدامی نکرده باشد، در آن صورت «شریک در قتل» به شمار میآید و «عدالت» او به چالش کشیده میشود.
او همچنین علت کشتهشدن جواد، امام نهم شیعیان، را «حسادت» همسرش پس از ازدواج مجدد او دانسته و تاکید کرده بود که عزاداری برای چنین رویدادی پس از گذشت ۱۳۰۰ سال، فاقد معناست.
نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی پیش از این بارها با روحانیون منتقد سیاستهای رهبر جمهوری اسلامی برخورد کردهاند. شماری از این روحانیون در پروندههای جداگانه، از سوی دادگاه ویژه روحانیت با احکامی از جمله حبس، محرومیت از فعالیت مذهبی و خلع لباس مواجه شدهاند.
سابقه جمهوری اسلامی در برخورد با منتقدان روایتهای دینی نیز، حتی خارج از مرزهای ایران، با تهدید و خشونت گره خورده است.
نمونه شاخص آن سلمان رشدی، نویسنده رمان «آیات شیطانی» است که پس از فتوای قتل روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، برای سالها تحت حفاظت امنیتی زندگی کرد و در مرداد ۱۴۰۱ در نیویورک هدف حمله با چاقو قرار گرفت؛ حملهای که به نابینایی چشم راست و جراحتهای شدید او انجامید.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
