اردوغان: بسته شدن تنگه هرمز امنیت انرژی را به موضوع حاکمیتی برای کشورها تبدیل کرد
به گزارش خبرگزاری آناتولی، رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، گفت بسته شدن تنگه هرمز رویکرد آنکارا نسبت به امنیت انرژی را تغییر داده و نشان داده است که امنیت انرژی تنها مسئله توسعه نیست، بلکه با حاکمیت و امنیت ملی کشورها ارتباط مستقیم دارد.
او تاکید کرد: «بسته شدن تنگه هرمز به ما آموخت که امنیت انرژی نهتنها مسئله توسعه، بلکه موضوعی مرتبط با حاکمیت و امنیت ملی است.»
رییسجمهوری ترکیه همچنین افزود تداوم شرایط پیرامون ایران و تنگه هرمز، نقش ترکیه را به عنوان یکی از مهمترین مراکز انرژی منطقه تقویت کرده است.
کاندولیزا رایس، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در مقالهای در والاستریتژورنال نوشت جمهوری اسلامی پس از جنگ اخیر به طور قابل توجهی تضعیف شده و واشینگتن نباید برای دستیابی به توافق هستهای شتابزده به تهران امتیاز بدهد.
او با اشاره به جنگ سهماهه آمریکا و متحدانش علیه جمهوری اسلامی نوشت این جنگ اگرچه به تغییر حکومت در ایران منجر نشد، اما توان نظامی، منطقهای و هستهای تهران را به شدت کاهش داد و زمینه شکلگیری خاورمیانهای باثباتتر را فراهم کرد.
به نوشته رایس، آسیب به نیروهای متعارف، ذخایر موشکی و شبکه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، ظرفیت تهران برای قدرتنمایی منطقهای را تضعیف کرده و همزمان همکاری دفاعی و اطلاعاتی میان آمریکا، اسرائیل و دولتهای عربی را تقویت کرده است.
وزیر خارجه پیشین آمریکا مهمترین دستاورد این جنگ را ضربه به برنامه هستهای جمهوری اسلامی دانست و نوشت عملیاتهای «چکش نیمهشب» و «خشم حماسی» برنامه هستهای ایران را سالها عقب انداخت و دستیابی تهران به سلاح هستهای عملیاتی را برای مدت طولانی غیرممکن کرد.
او هشدار داد واشینگتن نباید در مذاکرات احتمالی، داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند یا تخفیف تحریمی در اختیار تهران قرار دهد، زیرا به گفته او، جمهوری اسلامی در گذشته از منابع آزادشده برای بازسازی توان نظامی و نیروهای نیابتی خود استفاده کرده است.
رایس نوشت «نداشتن توافق» بهتر از پذیرش یک «توافق بد» با تهران است و افزود دولت ترامپ اکنون فرصتی کمسابقه برای حفظ ضعف جمهوری اسلامی، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و شکل دادن به نظمی باثباتتر در خاورمیانه در اختیار دارد.
روزنامه اورشلیمپست به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا به بنبستی جدی رسیده است، زیرا تهران اصرار دارد میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران در همان مرحله نخست توافق آزاد شود.
طبق این گزارش، میانجیهای منطقهای در روزهای اخیر برای کاهش شکاف میان دو طرف چند فرمول مصالحهآمیز پیشنهاد کردهاند، از جمله صندوقی بشردوستانه که برای خرید دارو، غذا و کالاهای کشاورزی برای ایران اختصاص مییابد.
با این حال، به نوشته اورشلیمپست، مذاکرهکنندگان ایرانی خواستار دسترسی فوری به منابع نقدی در مرحله نخست توافق هستند؛ اما مقامهای آمریکایی این درخواست را رد کرده و آزادسازی منابع را به اقدامات قابل راستیآزمایی جمهوری اسلامی گره زدهاند.
مقامهای آمریکایی به میانجیها گفتهاند واشینگتن بدون امتیازهای مشخص جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهای و ترتیبات امنیتی تنگه هرمز، منابع مالی قابل توجهی را آزاد نخواهد کرد، زیرا نگران است اهرم فشار خود را از دست بدهد.
یک مقام اسرائیلی به شبکه العربیه گفته است در صورت آزاد شدن داراییهای مسدودشده ایران، جمهوری اسلامی بخشی از این منابع مالی را به حزبالله اختصاص خواهد داد.
همزمان، برآوردهای اسرائیلی نشان میدهد حدود نیمی از نیروهای حزبالله یا کشته شدهاند یا از چرخه عملیاتی خارج شدهاند.
روزنامه معاریو نیز گزارش داده حزبالله در جریان درگیریها از آپارتمانهای مسکونی و چادرها بهعنوان مراکز عملیاتی استفاده کرده است.
در بازار انرژی، نفت برنت با کاهش ۱.۳ درصدی به ۹۶.۵۹ دلار در هر بشکه رسید؛ و این پس از آن بود که لبنان و اسرائیل بر سر آتشبس به توافق رسیدند. با این حال، این آتشبس به توقف کامل درگیریها با حزبالله مشروط شده است.
به گزارش رویترز، همزمان در بازار ارز، ین ژاپن در برابر دلار تقویت شد و به سطح ۱۵۹.۸۸ رسید؛ سطحی که معاملهگران آن را نزدیک به محدوده مداخله ارزی میدانند.
تحلیلگران بازار اعلام کردند بازگشت تنشها میان واشنگتن و تهران باعث تغییر فضای سرمایهگذاری به سمت «ریسکگریزی» شده است.
یک مقام ارشد حزبالله لبنان هشدار داد که در صورت ازسرگیری حملات اسرائیل به بیروت، این گروه شهرهای تلآویو و حیفا را هدف قرار خواهد داد. همزمان، حوثیهای یمن نیز تهدید کردند که ادامه عملیات اسرائیل در لبنان با پاسخ نظامی روبهرو خواهد شد.
در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای تثبیت آتشبس و جلوگیری از گسترش درگیریها در لبنان ادامه دارد، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن هشدارهای تازهای علیه اسرائیل صادر کردهاند و از احتمال گسترش دامنه درگیریها سخن گفتهاند.
به گزارش اورشلیمپست، محمود قماطی، معاون رییس شورای سیاسی حزبالله، در گفتوگو با شبکه قطری العربی اعلام کرد که این گروه هرگونه بازگشت اسرائیل به حمله علیه بیروت را با حملات مستقیم به شهرهای مهم اسرائیل پاسخ خواهد داد.
او با رد آنچه «معادله ضاحیه در برابر شهرکهای شمالی اسرائیل» خواند، گفت حزبالله چنین شرایطی را نمیپذیرد. به گفته او، توقف حملات به شمال اسرائیل در ازای خودداری اسرائیل از هدف قرار دادن ضاحیه جنوبی بیروت قابل قبول نیست.
قماطی تاکید کرد که از نگاه حزبالله، معادله بازدارندگی باید میان «ضاحیه و بیروت» در یک سو و «حیفا و تلآویو» در سوی دیگر برقرار باشد. او همچنین گفت که نبرد هنوز پایان نیافته و «افق درگیری همچنان باز است»، عبارتی که میتواند نشانهای از آمادگی حزبالله برای گسترش دامنه پاسخهای نظامی در صورت تشدید حملات اسرائیل تلقی شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مذاکرات میان لبنان، اسرائیل و آمریکا برای تثبیت آتشبس و رسیدن به یک توافق امنیتی گستردهتر ادامه دارد. در بیانیه مشترک اخیر آمریکا، لبنان و اسرائیل نیز خلع سلاح حزبالله و خروج نیروهای این گروه از جنوب رود لیتانی به عنوان یکی از محورهای اصلی توافقات مطرح شده بود.
همزمان با تهدیدهای حزبالله، گروه حوثیهای یمن نیز نسبت به ادامه عملیات اسرائیل در لبنان هشدار داد.
محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی حوثیها، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که اسرائیل باید بداند هرگونه نقض توافقات یا ادامه عملیات نظامی با پاسخ روبهرو خواهد شد.
او همچنین هشدار داد که نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان تا زمان خروج از این منطقه «در معرض کشته شدن روزانه» قرار خواهند داشت.
این مقام حوثی مدعی شد آنچه اسرائیل را به ادامه حملات تشویق کرده، دوره ۱۵ ماههای بوده است که به گفته او اسرائیل لبنان را بدون دریافت پاسخ مؤثر بمباران میکرد. او این دوره را همزمان با مذاکرات میان اسرائیل و مقامات لبنانی توصیف کرد.
تهدیدهای همزمان حزبالله و حوثیها نشاندهنده آن است که با وجود تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها، خطر گسترش دوباره درگیریها در جبهه لبنان همچنان پابرجاست. این مواضع همچنین نشان میدهد گروههای همسو با حکومت ایران در منطقه همچنان آماده واکنش نظامی در صورت ازسرگیری عملیات گسترده اسرائیل علیه لبنان هستند.
