وزیر خارجه امارات متحده عربی و مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی دیدار کردند
عبدالله بن زاید آلنهیان، وزیر خارجه امارات متحده عربی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس انرژی اتمی دیدار کردند.
وزارت خارجه امارات متحده عربی در شبکه ایکس گزارش داد کهدو طرف در این دیدار درباره پیامدهای حملات تهران به تاسیسات و زیرساختهای غیرنظامی امارات متحده عربی و تاثیر آن بر امنیت کشتیرانی بینالمللی، تامین انرژی و اقتصاد جهانی گفتوگو کردند.
وزیر خارجه امارات و گروسی همچنین درباره حملات پهپادی که از خاک عراق انجام شد و یکی از آنها نیروگاه هستهای براکه را هدف قرار داد گفتوگو کردند؛ این پهپاد به یک ژنراتور برق در خارج از محدوده داخلی نیروگاه اصابت کرد و هیچ مصدومی نداشت و سطح ایمنی پرتویی تحت تاثیر قرار نگرفت.
در این دیدار، روابط همکاری طولانیمدت میان امارات و آژانس و راههای تقویت آن در حوزههای مورد علاقه مشترک نیز بررسی شد.
فارین افرز نوشت حتی در صورت دستیابی تهران و واشینگتن به توافق نیز آنها همچنان درگیر منازعهای گستردهتر باقی خواهند ماند، زیرا همچنان تا حل اختلافهای اصلی فاصله زیادی دارند و جمهوری اسلامی به این نتیجه رسیده که در شرایط کنونی منازعه برایش کارآمدتر از دیپلماسی است.
مجله آمریکایی فارین افرز در تحلیلی که سهشنبه ۱۲ خرداد منتشر شد نوشت حتی اگر تهران و واشینگتن به توافقی هم برسند، همچنان درگیر منازعهای گستردهتر خواهند ماند و به تبادل حملات لفظی و شاید حملات نظامی ادامه خواهند داد.
محمد آیتاللهیتبار، تحلیلگر مسائل ایران و دانشیار روابط بینالملل در دانشگاه تگزاس، در این مقاله نوشت تداوم منازعه تهران و واشینگتن دو علت اصلی دارد: نخست، پابرجا ماندن اختلافهای بنیادین میان دو طرف و بعید بودن حلوفصل آنها در آینده نزدیک.
در توضیح این دلیل آمده است: «واشینگتن همچنان از تهران میخواهد برنامه غنیسازی هستهای خود را بهطور کامل برچیند، همه اورانیوم غنیشده را تحویل دهد، به حمایت از متحدان منطقهای خود پایان دهد و تنگه هرمز را بازگشایی کند. با این حال، ایران بارها از چشمپوشی از غنیسازی خودداری کرده است. ایران میگوید احتمالا تنها پس از آن حاضر خواهد شد باقی خواستههای واشینگتن را بررسی کند که ایالات متحده کنترل حکومت ایران بر تنگه هرمز را به رسمیت بشناسد، خسارتهای جنگی ایران را جبران کند، به جنگ اسرائیل در لبنان پایان دهد و داراییهای مسدودشده ایران را آزاد کند.»
نویسنده دلیل دوم تداوم درگیری را «ترجیح منازعه بر دیپلماسی» از نگاه جمهوری اسلامی میداند و مینویسد تهران جنگ را ابزاری برای افزایش قدرت بینالمللی خود تلقی میکند؛ از جمله با حمله به کشورهای عربیِ میزبان پایگاههای نظامی آمریکا و ایجاد شکاف میان واشینگتن و شرکای آن در خلیج فارس.
در بخشی از این مقاله آمده است: «به نظر میرسد جنگ به تهران کمک میکند قدرت بینالمللی خود را افزایش دهد. ایران با حمله به کشورهای عربی میزبان پایگاههای آمریکایی موفق شده است میان مقامهای آمریکایی و شرکای آنها در خلیج فارس، که بهشدت خواهان یک توافق پایدار هستند، شکاف ایجاد کند. با بستن تنگه هرمز نیز مجموعهای از کشورهای سراسر جهان را وادار کرده است قدرتش را به رسمیت بشناسند و بر سر سرنوشت کشتیهای خود مذاکره کنند. در همین حال، توافقهای پیشین با ایالات متحده همواره از هم فروپاشیدهاند.»
نویسنده در پایان نتیجه گرفته است که راهبرد جمهوری اسلامی، بر خلاف آنچه اغلب تصور میشود، صرفا دوام آوردن در برابر حملات آمریکا و دنبال کردنِ راهبردهای حل مناقشه نیست، بلکه میخواهد شیوه برخورد ایالات متحده، متحدان آمریکا و در واقع جهان گستردهتر با تهران را بهطور بنیادین تغییر دهد و به «قطبی در یک نظم چندقطبی بدل شود».
فارین افرز، نشریه تخصصی اندیشکده «شورای روابط خارجی آمریکا» و از رسانههای اثرگذار در حوزه سیاست خارجی و روابط بینالملل در ایالات متحده است. این مجله گرچه رسانهای حزبی به شمار نمیرود، اما معمولا بازتابدهنده نگاه جریان اصلی و نخبگان سیاست خارجی آمریکا به تحولات جهانی است.
شبکه کان اسرائیل به نقل از منابع آگاه گزارش داد آمریکا در حال بررسی طرحی است که بر اساس آن ارتش لبنان را برای مقابله با حزبالله و در نهایت خلع سلاح این گروه آموزش دهد.
بر اساس این گزارش، این طرح از حمایت اسرائیل برخوردار است و در جریان گفتوگوهای هیاتهای اسرائیلی و لبنانی در واشینگتن برای دستیابی به یک توافق آتشبس پایدار و پیشبرد روند خلع سلاح حزبالله مطرح شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اعلام کرد: «قابل تصور نیست که ما بدون یک نظام بسیار قوی راستیآزمایی و نظارت بر اجرای مفاد توافق، به توافقی برای پایان جنگ ایران برسیم.»
گروسی سهشنبه ۱۲ خرداد گفت: «به دلیل قرار داشتن در شرایط جنگی و هدف قرار گرفتن برنامه هستهای، در ارزیابی برنامه هستهای ایران یک تغییر بنیادین رخ داده است.»
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه داد: «بسیاری از فعالیتهای هستهای که در ایران در حال انجام بود، اکنون متوقف شده است.»
به گزارش رویترز، او پس از بازدید از محل نیروگاه هستهای براکه امارات متحده عربی که ماه گذشته هدف حمله پهپادی قرار گرفته بود، اعلام کرد که آژانس در حال ارائه حمایت فنی به امارات متحده عربی است.
گروسی گفت: «مقامهای اماراتی در واکنش به حمله به نیروگاه هستهای براکه، به دلیل از دست رفتن برق خارجی، بسیار سریع عمل کرده و یک راکتور را از مدار خارج کردند. این موضوع نشان میدهد هر کسی که پشت این حمله بوده، دقیقا میدانسته چه میکند.»
او گفت که برای تکمیل تعمیرات در این نیروگاه، مجموعهای از فعالیتها انجام خواهد شد، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت مذاکرهکنندگان ایالات متحده پیشنهادی مبنی بر رفع تحریمها در ازای بازگشایی تنگه هرمز به حکومت ایران ارائه نکرده است. او در حضور نمایندگان سنای آمریکا بار دیگر تاکید کرد که هرگونه رفع تحریم منوط به کنار گذاشتن برنامه هستهای تهران است.
روبیو سهشنبه ۱۲ خرداد در جلسه با نمایندگان سنای آمریکا گفت: در حال حاضر، آنچه در گفتوگو با ایران مطرح شده این است که هرگونه رفع تحریم مشروط خواهد بود؛ یعنی باید در ازای اقدامی باشد که علت اصلی اعمال این تحریمها را برطرف کند، و آن برنامه هستهای ایران است.»
او که برای نخستین بار از آغاز جنگ ایران در یک جلسه علنی در کنگره آمریکا حاضر شده بود، گفت رفع تحریمها تنها زمانی در نظر گرفته خواهد شد که حکومت ایران بپذیرد فعالیتهای هستهای خود را کنار بگذارد.
او گفت: «ایران به دلیل برنامه هستهای و غنیسازی اورانیوم را تا سطح بالا تحریم شده است. اگر آنها بپذیرند این موارد را کنار بگذارند، رفع تحریمهایی در ارتباط با تعهد و پایبندی آنها به چنین توافقی وجود خواهد داشت.»
وزیر خارجه آمریکا در بخش دیگری از گفتوگو با نمایندگان، بازگشایی تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی را «شرط شماره یک در مذاکرات» خواند.
روبیو صبح سهشنبه به وقت شرق آمریکا در ارتباط با درخواست دولت از کنگره برای تصویب تغییرات در بودجه، شامل کاهش ۳۰ درصدی بودجه امور خارجی آمریکا و افزایش ۵۰ درصدی هزینههای نظامی در کمیته روابط خارجی سنا حاضر شد و به پرسشهای نمایندگان درباره جنگ ایران پاسخ داد. جمهوریخواهان همحزبی او در این جلسه نشانههایی از نگرانی درباره جنگ ایران بروز دادند و همزمان ابراز امیدواری کردند همکار سابقشان که پیشتر سناتور ایالت فلوریدا بود، راهبردی برای پایان دادن به مناقشه ایران تشریح کند.
«گفتوگوها همچنان ادامه دارد»
روبیو در بخشی از صحبتهایش به وضعیت نیروی هوایی جمهوری اسلامی پرداخت و گفت: «آنها همچنان تعداد زیادی پهپاد در اختیار دارند اما توان بازدارندگی متعارفشان بهطور قابل توجهی تضعیف شده است.»
او همچنین تاکید کرد که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده همچنان ادامه دارد.
پیشتر خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه، به نقل از یک منبع آگاه نوشت که تبادل پیام بین جمهوری اسلامی و آمریکا برای آنچه دستیابی به یادداشت تفاهم اولیه بین تهران و واشینگتن خوانده میشود، دستکم چند روز است که متوقف شده است.
وزیر خارجه آمریکا گفت: «این احتمال وجود دارد که ایران پذیرفته باشد درباره بخشهایی از برنامه هستهای خود که پیشتر از طرح کردن آنها در مذاکرات خودداری میکرد، وارد گفتوگو شود.»
میزان مشارکت مجتبی خامنهای در امور کشوری
بخشی از صحبتهای روبیو به وضعیت مجتبی خامنهای، رهبر کنونی جمهوری اسلامی، اختصاص داشت. او گفت نشانههایی وجود دارد مبنی بر اینکه خامنهای پس از زخمی شدن در آغاز جنگ، «بهطور فزایندهای تا حدی درگیر امور است».
او گفت: «ما او را در انظار عمومی ندیدهایم و فکر میکنم با توجه به اتفاقی که برای چند مقام ارشد نظام افتاده، احتمالا به آنها توصیه نمیشود حضور علنی گسترده داشته باشند.»
روبیو گفت: «با این حال، فکر میکنم نشانههایی وجود دارد که او بهتدریج، دستکم تا حدی، در امور دخیل میشود، هرچند همه تماسهای او مکتوب و از طریق واسطهها بوده است.»
«رایدهندگان آمریکایی خواهان تغییر رژیم نیستند»
سناتور جین شاهین، یکی از سناتورهای ارشد از حزب دموکرات در کمیته روابط خارجی سنا، روبیو را بهدلیل خودداری از ارائه اطلاعات به کنگره درباره برنامههای دولت بهشدت مورد انتقاد قرار داد.
او گفت: «وقتی با رایدهندگان از حوزه انتخابیه خود صحبت میکنم، میبینم که خواهان گشایش اقتصادی در کشور هستند، نه تغییر رژیم در هاوانا، کاراکاس یا تهران.»
شاهین افزود: «در عوض، شما اطلاعیهای درباره اختیارات جنگی به کنگره فرستادید که در آن گفته شده ما درگیر مخاصمه فعال با ایران نیستیم؛ در حالی که آمریکا حملاتی را علیه ایران انجام میداد و ایران سفارتخانهها و پایگاههای آمریکا در سراسر خاورمیانه را بمباران میکرد. این مشورت نبود؛ تلاشی بود برای طفره رفتن از پاسخگویی به این کمیته و این کنگره درباره این جنگ.»
آمریکاییها در هفتههای گذشته نارضایتی فزایندهای از افزایش قیمت مواد خوراکی و بنزین ابراز کردهاند و جمهوریخواهان همحزبی ترامپ امیدوارند او بتواند پیش از انتخابات نوامبر، که تعیین خواهد کرد آیا این حزب اکثریت شکننده خود را در کنگره حفظ میکند یا نه، تنگه هرمز را بازگشایی کند و قیمت بنزین در آمریکا را پایین بیاورد.
ترامپ همچنین باید با چهرههای تندرو ضد جمهوری اسلامی در حزب خود روبهرو شود که با هرگونه امتیازدهی به تهران مخالفاند.
آیا توافقی برای پایان جنگ حاصل خواهد شد؟
ترامپ و حامیانش تاکید دارند که اگر این جنگ مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شود، ارزشش را داشته است. ترامپ همچنین تاکید دارد که قیمت بنزین در آمریکا کاهش خواهد یافت و این مناقشه با رسیدن به یک توافق خوب پایان خواهد یافت.
جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر بر تحقق توافق موقتی اصرار دارد که به رفع تحریمها، آزادسازی میلیاردها دلار درآمد نفتی مسدود شده و پایان یافتن حملات اسرائیل به جنوب لبنان منجر شود، اما واشینگتن همزمان با ادامه مذاکرات، تحریمها را تشدید و بر ضرورت پایان یافتن برنامه هستهای و قطع دسترسی جمهوری اسلامی به اورانیوم با غنای بالا تاکید کرده است.
یکی از پرسشهای نمایندگان در جلسه با روبیو، جدول زمانی حصول توافق بود، اما وزیر خارجه مشخص نکرد چه زمانی ممکن است چنین توافقی حاصل شود. او گفت حکومت ایران قصد داشت توانمندیهای تسلیحات متعارف خود را بهعنوان «سپر»ی برای برنامه هستهایاش تقویت کند.
او همچنین در توضیح اینکه چرا ترامپ آغاز جنگ را ضروری میدانست، گفت: «کاری که آنها میخواستند انجام دهند تلاش برای ساختن یک سپر نظامی متعارف و پنهان شدن پشت آن بود.»
قانونگذاران، از جمله برخی جمهوریخواهان همحزب ترامپ، با ورود مناقشه ایران به چهارمین ماه خود، بیش از پیش درباره این درگیریها پرسشهایی مطرح کردهاند.
ماه گذشته، سنا به پیشبرد قطعنامهای درباره اختیارات جنگی رای داد که بر اساس آن، مناقشه ایران پایان مییابد مگر آنکه ترامپ مجوز کنگره را دریافت کند. چند روز بعد، رهبران مجلس نمایندگان هنگامی که به نظر میرسید قطعنامهای مشابه احتمالا تصویب خواهد شد، رایگیری درباره آن را ناگهان به تعویق انداختند.
تیراندازی نیروهای آمریکایی به قایقها در سواحل ونزوئلا که به کشته شدن بیش از ۲۰۰ نفر انجامیده است، موضوع مرگ صدها هزار کودک از زمان پایان ناگهانی برنامههای کمک خارجی آمریکا در سال گذشته و نیز شدت شیوع ابولا در آفریقا در پی کاهش شدید کمکهای خارجی آمریکا از دیگر موضوعات مورد بررسی در این جلسه بود.
روبیو گفت آمریکا همکاری خود را با ائتلاف جهانی واکسن، از سر خواهد گرفت. او گفت تصمیم برای ازسرگیری این همکاری چند هفته پیش گرفته شد. دولت ترامپ سال گذشته تامین مالی این ائتلاف جهانی را قطع کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در تروثسوشال نوشت: «گزارشهای جعلی خبری که مدعی هستند جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا چند روز پیش گفتوگوهای خود را متوقف کردهاند، نادرست و اشتباه هستند.»
او افزود: «گفتوگوهای میان ما بهطور مداوم ادامه داشته است؛ از جمله چهار روز پیش، سه روز پیش، دو روز پیش، یک روز پیش و امروز.»
ترامپ ادامه داد: «اینکه این گفتوگوها به کجا منتهی شوند، هیچکس نمیداند، اما همانطور که به ایران گفتم: "وقت آن رسیده است که به هر شکل ممکن یک توافق انجام دهید. شما ۴۷ سال است که این کار را انجام میدهید و دیگر نمیتوان اجازه داد که بیشتر از این ادامه پیدا کند!"»
