ایراناینترنشنال
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد شماری از دانشجویان در دانشگاههای مختلف با وجود برگزار نشدن بسیاری از کلاسها، ملزم به پرداخت کامل شهریه شدهاند. برگزاری نامنظم کلاسها و اجباری شدن آموزش آنلاین، کیفیت آموزش و وضعیت روانی دانشجویان را تحت تاثیر قرار داده است.
یک دانشجو از دانشکده «مهندسی مواد و متالورژی» دانشگاه صنعتی اصفهان گفت که استادان به محدودیتهای دسترسی به اینترنت توجهی ندارند.
فشار روانی بر دانشجویان در آستانه امتحانات
این دانشجو در ادامه گفت که وضعیت آموزشی و فرآیند نمرهدهی از سوی استادان، فشار روانی زیادی بر دانشجویان وارد کرده است.
دانشجویی از اهواز نیز در پیامی به ایراناینترنشنال اعلام کرد امتحانات از اوایل خرداد آغاز میشود، اما دانشگاه هنوز درباره نحوه برگزاری آن اطلاعرسانی نکرده و خوابگاهها تعطیل است.
شهروند دیگری خبر داد با اعلام غیرحضوری بودن امتحانات دانشگاهها، دانشجویان به شهرهای محل سکونت خود بازگشتهاند، اما اکنون به ایشان خبر رسیده که امتحانات حضوری است و باید بار دیگر به تهران برگردند.
برخی دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف هم اعلام کردند این دانشگاه اینترنت و خوابگاه را بهطور کامل برقرار نکرده و حذف ترم را نیز مشروط کرده است.
یک دانشجوی ترم آخر کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی شریف هم نوشت: «از نظر اعصاب و روحیه توان انجام پایاننامه را ندارم. برای اعتراض به افزایش شهریه به دانشگاه مراجعه کردیم، اما رییس دانشگاه گفت با مشکل مالی روبهرو هستند و حتی در حال تعدیل نیرو هستند.»
تحصیل در تنگنای معیشت
اگرچه ابهام در نحوه برگزاری امتحانات نگرانیهایی ایجاد کرده است، اما پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که در مقطع کنونی، شهریههای بالا مهمترین دغدغه دانشجویان در شرایط فشار اقتصادی ناشی از جنگ است.
یکی از شهروندان در پیامی با اشاره به وضعیت اقتصادی جامعه و فشار مالی بر دانشجویان و قشر تحصیلکرده، روایت کرد: «سوار اسنپ شدم. کنارم روپوش پزشکی و چند کتاب دیدم. راننده جوان گفت که دانشجوی پزشکی است و بین کلاس و بیمارستان با اسنپ مسافرکشی میکند.»
دانشجویی ۲۱ ساله با اشاره به دو ماه بیکاری و هزینه خرید اینترنت آزاد که از حداقل ۲۵۰ هزار تومان به ازای هر گیگ آغاز میشود، گفت نتوانسته است در کلاسهای مجازی شرکت کند.
او افزود اکنون نیز در پی فشارهای ناشی از این شرایط، به مصرف داروهای «اعصاب و روان» روی آورده است.
شهروندی دیگر با اشاره به قطع اینترنت، افزایش قیمت کتابهای درسی و شهریههای بالای دانشگاهها، نوشت که به ترک تحصیل از دانشگاه فکر میکند.
مخاطب دیگری خبر داد هر بار خرید لوازم مورد نیاز رشته دانشگاهیاش کمتر از یک میلیون تومان نمیشود و ادامه این روند ادامه تحصیل را برای او غیرممکن خواهد کرد.
دانشجوی دیگری از دانشگاه آزاد اسلامی اعلام کرد هیچ یک از کلاسهای این ترم برگزار نشده است و شرکت در کلاسهای آنلاین نیز بهدلیل کارآمد نبودن سامانه آموزش مجازی ممکن نیست.
با این حال، به گفته او، دانشگاه آزاد شهریهها را بهطور کامل دریافت میکند.
شماری دیگر از دانشجویان این دانشگاه نیز در پیامهایی مشابه از برگزار نشدن کلاسها و دریافت کامل شهریه با وجود فشارهای اقتصادی فراوان بر خانوارها انتقاد کردند.
به طور مثال، یک دانشجوی دانشگاه آزاد بندرعباس در پیامی نوشت کلاسها نصفهنیمه تشکیل شده است، اما شهریه را کامل میگیرند.
شهروندی در پیامی به ایراناینترنشنال نوشت: «من یک دانشجوی ۲۰ ساله هستم. وضعیت آموزش دانشگاه افتضاح است. تدریس و یادگیری اتفاق نیفتاده است. با این حال، شهریهها دو برابر شده و میخواهند آزمونهای پایانترم را حضوری برگزار کنند.»
برخی دانشجویان همچنین از تاثیر قطع اینترنت بر اشتغال خود خبر دادند.
یکی از دانشجویان رشته «فناوری اطلاعات و ارتباطات» گفت به دلیل از دست دادن شغلش در حوزه تدوین و ناتوانی در پرداخت شهریه، ناچار به ترک تحصیل شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
