دونالد ترامپ پس از ترک پکن گفت با تعلیق ۲۰ ساله برنامه هستهای جمهوری اسلامی موافق است اما تاکید کرد که این تعهد باید «واقعی» باشد. او در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد اخیر جمهوری اسلامی گفت: «به آن نگاه کردم و اگر جمله اولش را دوست نداشته باشم، آن را کنار میگذارم.»
طرح تازه اعلامشده از سوی رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، تهدید علیه ترامپ را از سطح شعارهای سیاسی، فتواهای مذهبی و کارزارهای رسانهای به متن یک طرح پارلمانی برده است.
این طرح در صورت پیگیری رسمی، میتواند بار دیگر موضوع تهدید مقامهای آمریکایی از سوی جمهوری اسلامی را به یکی از محورهای تنش میان تهران و واشینگتن تبدیل کند.
عزیزی گفت همانطور که ترامپ دستور داد رهبر جمهوری اسلامی را بکشند، او باید «به دست هر مسلمان و آزادهای مورد برخورد قرار بگیرد».
او افزود در این طرح پیشبینی شده اگر افراد حقیقی یا حقوقی «این رسالت دینی و اعتقادی» را انجام دهند، دولت موظف است ۵۰ میلیون یورو پاداش بپردازد.
رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت جمهوری اسلامی معتقد است ترامپ، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل و برد کوپر، فرمانده سنتکام، باید بهدلیل اقدامی که به کشته شدن علی خامنهای منجر شد، «مورد برخورد و اقدام متقابل» قرار بگیرند، زیرا این را حق خود میداند.
او در برنامه اینترنتی «دایره قانون» گفت مجلس از زمان آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی، چند طرح را تدوین کرده که «طرح اقدام متقابل نیروهای نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی» از جمله آنهاست.
سابقه اظهارات درباره کشتن ترامپ
این تنها مورد از تهدیدها، فراخوانها و طرحهای مطرحشده علیه ترامپ از سوی مقامها، روحانیان و چهرههای نزدیک به حکومت ایران نیست و در سالهای اخیر موارد متعدد دیگری نیز در این زمینه مطرح شده است.
محمد بیات، نماینده مجلس، دوم اردیبهشت به دیدهبان ایران گفت ترامپ و نتانیاهو باید کشته شوند: «با کشتن تک نفرشان که کار تمام نمیشود اما باید این کار انجام شده و ریشه استعمار را با تیشه بزنیم.»
یک روز پیش از آن، علی شیرازی، رییس سازمان عقیدتی-سیاسی فرماندهی انتظامی، خطاب به ترامپ گفته بود جمهوری اسلامی تا گرفتن انتقام قاسم سلیمانی و خامنهای از او «کوتاه نمیآید» و حتی توافق احتمالی با آمریکا نیز به معنای چشمپوشی از کشتن ترامپ نیست.
او «قصاص» ترامپ را «قطعهقطعه کردن» او در برابر جبهه مقاومت خوانده بود.
۱۵ فروردین ۱۴۰۵ نیز کامران غضنفری، نماینده تهران، با حمایت از پویش «تعیین جایزه برای ترور ترامپ» گفت هر جا جمهوری اسلامی به ترامپ یا دیگر مقامهای ارشد آمریکا و اسرائیل دسترسی پیدا کند، آنها را «به درک» واصل خواهد کرد.
چهارم اسفند ۱۴۰۴ نیز مجتبی زارعی، نماینده تهران، در شبکه ایکس نوشت: «ما هم دلمان لک زده برای کشتن قاتل حاجقاسم و قاتل بیش از هزار ایرانی؛ هیچ وقت تا این اندازه آماده قصاص ترامپ نبودیم.»
۳۰ دی ۱۴۰۴، کمیسیون امنیت ملی مجلس در بیانیهای خطاب به ترامپ اعلام کرد هرگونه «تعرض» به خامنهای به معنای اعلام جنگ با «تمام دنیای اسلام» است و آمریکا باید منتظر «صدور حکم جهاد از سوی علمای اسلام» و پاسخ «سربازان اسلام در تمام نقاط جهان» باشد.
این کمیسیون همچنین تاکید کرد ترامپ بهدلیل کشتن سلیمانی و «هزاران بیگناه در ایران» باید «مورد قصاص» قرار گیرد.
یک روز بعد، ترامپ در گفتوگو با نیوزنیشن گفت اگر جمهوری اسلامی تلاش کند تهدیدهای مربوط به کشتن او را عملی کند، آمریکا «دستورهای بسیار قاطعی» برای «محو کردن آنها از روی زمین» صادر میکند.
فتواها و جوایز برای قتل
تابستان ۱۴۰۴، برخی روحانیان و چهرههای نزدیک به حکومت، از جمله ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی، مواضعی علیه ترامپ و نتانیاهو گرفتند و فتواهایی صادر کردند که بازتاب گستردهای داشت.
همان مقطع، حدود ۱۰ روحانی نزدیک به حکومت نیز در نامهای ترامپ و نتانیاهو را «محارب» و «کافر حربی» توصیف کردند.
همزمان، علیرضا پناهیان، روحانی نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی، خواستار کشتن ترامپ و نتانیاهو شد و گزارشهایی درباره راهاندازی کارزارها و وبسایتهایی برای جمعآوری پول با هدف کشتن آنها منتشر شد.
در همان دوره، کارزاری با نام «عهد خون» برای «جمعآوری پول بهمنظور ترور ترامپ» راهاندازی شد و برگزارکنندگان آن اعلام کردند «بیش از ۲۷ میلیون دلار برای این هدف جمعآوری شده» است.
رسانه «مصاف»، وابسته به علیاکبر رائفیپور، چهره رسانهای حامی جمهوری اسلامی، نیز گفته بود منابع مالی ۵۰ میلیون دلاری برای کمپین موسوم به «کشتن ترامپ» تامین شده است.
همزمان، گروه هکری «حنظله» نیز در بیانیهای اعلام کرد در واکنش به تعیین جایزه ۱۰ میلیون دلاری وزارت دادگستری آمریکا برای اعضای این گروه، مبلغ ۵۰ میلیون دلار برای «حذف» ترامپ و نتانیاهو اختصاص داده است.
پیش از آن خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، از راهاندازی کارزار «عهد خون» خبر داده و از هیاتهای مذهبی در ایران و دیگر کشورها خواسته بود با برگزاری تجمعات در برابر سفارتخانههای کشورهای غربی یا میدانهای اصلی شهرها، حمایت خود را از خامنهای اعلام کنند.
فارس همچنین خواستار اجرای «احکام اسلامی محاربه» علیه ترامپ و نتانیاهو شده بود.
انکار دولت، اصرار حکومت
۱۶ تیر ۱۴۰۴ مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، در مصاحبه با تاکر کارلسون، مجری آمریکایی، گفت فتوای محاربه ارتباطی به حکومت ایران و رهبر جمهوری اسلامی ندارد.
اما منصور امامی، مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی آذربایجان غربی، در یک سخنرانی اعلام کرد ۱۰۰ میلیارد تومان به کسی پرداخت خواهد شد که «سر ترامپ» را بیاورد.
ابراهیم رئیسی، رییسجمهوری پیشین جمهوری اسلامی، دیماه ۱۴۰۰ گفته بود اگر ترامپ و مایک پمپئو، وزیر خارجه سابق آمریکا، بهدلیل کشتن سلیمانی در «دادگاهی عادلانه» محاکمه نشوند، مسلمانان «انتقام» او را خواهند گرفت.
حسین سلامی، فرمانده کل سابق و کشته شده سپاه پاسداران، نیز پس از کشته شدن سلیمانی بارها از «انتقام واقعی» از ترامپ و مقامهای آمریکایی سخن گفته بود.
خامنهای هم دی ۱۳۹۹ گفت کسانی که دستور کشتن سلیمانی را صادر کرده و آن را اجرا کردند «باید مجازات شوند» و «انتقام در زمان مناسب قطعا انجام خواهد شد».
حسابها و وبسایتهای وابسته به او نیز در همان دوره تصاویری از ترامپ در معرض هدفگیری منتشر کرده بودند.
پس از کشته شدن سلیمانی، احمد حمزه، نماینده وقت مجلس، اعلام کرد «از طرف مردم استان کرمان» سه میلیون دلار به هر کسی که ترامپ را بکشد پرداخت خواهد شد.
فرهادی که جمعه ۲۵ اردیبهشت در نشست خبری فیلم «داستانهای موازی» در جشنواره کن شرکت کرده بود، در پاسخ به ایراناینترنشنال، تاکید کرد: «مخالفت با کشته شدن بیگناهان و غیرنظامیان در جنگ به معنی موافقت با کشته شدن معترضان نیست.»
او گفت در ماههای گذشته و همزمان با مراحل پایانی پستولید فیلمش، دو اتفاق «بسیار دردناک» در ایران رخ داده است: «هفته پیش در تهران بودم و هنوز اثر این اتفاقها همراه من است.»
فرهادی با اشاره به جنگ اخیر گفت: «یکی از این اتفاقها کشته شدن آدمهای بیگناه زیادی بود؛ کودکان و غیرنظامیهایی که در جنگ کشته شدند.»
او گفت: «هر دو بسیار دردناک است و هیچگاه فراموش نخواهد شد. مخالفت با کشته شدن بیگناهان و غیرنظامیان به معنی موافقت با کشته شدن گروهی دیگر در خیابانها نیست.»
فرهادی ادامه داد: «همدلی با کشتهشدگان در خیابانها نیز به معنی همدلی نکردن با کسانی که در جنگ کشته شدند نیست. به نظرم کشته شدن هر انسانی یک جنایت است؛ چه در جنگ، چه در اعدام و چه کشتن معترضان.»
او تاکید کرد: «بسیار دردناک است که در قرن حاضر، با این همه پیشرفت، هنوز هر روز صبح خبر کشته شدن انسانهای بیگناه را میخوانیم.»
داستانهای موازی
فرهادی پنج سال پس از فیلم «قهرمان» و پس از حضورش بهعنوان عضو هیات داوران جشنواره کن در سال ۲۰۲۲، با فیلم جدیدش «داستانهای موازی» به جشنواره کن بازگشته و در بخش مسابقه اصلی این جشنواره شرکت کرده است.
این دهمین فیلم اوست که الهام گرفته از قسمت ششم مجموعه «ده فرمان» ساخته کریشتوف کیشلوفسکی است و بازیگرانی چون ایزابل هوپر، ونسان کسل، ویرجینی افیرا، کاترین دونو، پیر نینه و آدم بسا در آن حضور دارند.
داستان فیلم درباره سیلوی، نویسندهای با بازی هوپر، است که برای یافتن ایدهای برای رمان تازهاش، زندگی همسایههایش را زیر نظر میگیرد و آنها را به شخصیتهای داستان خود تبدیل میکند.
او همزمان جوانی به نام آدم را بهعنوان دستیار استخدام میکند؛ حضوری که زندگیاش را دگرگون میکند و مرز میان واقعیت و خیال را کمرنگتر میسازد.
فرهادی تاکنون دو بار جایزه اسکار بهترین فیلم بینالمللی را برای فیلمهای «جدایی نادر از سیمین» و «فروشنده» دریافت کرده است، فیلمهای که معمولا بر روابط انسانی، بحرانهای اخلاقی، خانواده، طبقه متوسط و تنشهای اجتماعی در ایران تمرکز دارند.
حمایت اهالی سینما از مردم ایران
فرهادی پیشتر نیز در ۱۸ دی ماه ۱۴۰۴ او به همراه تعدادی از سینماگران در بیانیهای سرکوب اعتراضهای جاری در ایران را محکوم و اعلام کردند اعتراض، «حق طبیعی و مدنی» هر انسانی است و هیچ قدرتی حق ندارد خود را «مافوق مردم» بداند.
در این بیانیه آمده است: «این روزها و این زخمها را تصویر خواهیم کرد و با تمام توان از حق اعتراض مردم دفاع کرده و سرکوب و کشتار مردم معترض را محکوم میکنیم و در کنار مردم ایران ایستادهایم.»
امضاکنندگان این بیانیه افزودند: «شلیک به مردمی که با دست خالی به خیابان آمدهاند، جنایت علیه حق حیات است و هیچ توجیهی ندارد.»
بر اساس این بیانیه «فساد سازمانیافته و چپاول ثروت عمومی و ایدئولوژی هراسآفرین، زندگی مردم را به ورطه فقر، خفقان و ناامیدی کشانده و سرمایههای ملی در چالشهای منطقهای نابود شده است».
جعفر پناهی، مجید برزگر، رخشان بیناعتماد، مصطفی آلاحمد، پگاه آهنگرانی، ویشکا آسایش، ستاره اسکندری، کتایون ریاحی، روحالله حجازی، لیلی رشیدی، محمد رسولاف، کیانوش عیاری، باران کوثری، حسن فتحی، سهیلا گلستانی، علی مصفا، حمید نعمتالله، مرضیه وفامهر، مهناز افشار، خسرو معصومی، بهتاش صناعی و مریم مقدم از امضا کنندگان این بیانیه بودند.
