احمد دنیامالی، وزیر ورزش دولت جمهوری اسلامی دوباره بر موضع پیشین خود برای تغییر میزبانی بازیهای تیم ملی در جام جهانی از آمریکا به مکزیک تاکید کرده است: «درخواست ما از فیفا برای انتقال بازیهای ایران از آمریکا به مکزیک همچنان معتبر است اما هنوز پاسخی دریافت نکردهایم.»
به نوشته ایسنا، دنیامالی همچنین گفت: «اگر این درخواست پذیرفته شود، حضور ایران در جام جهانی قطعی خواهد بود. در غیر این صورت، تصمیم نهایی با دولت ایران است.»
او همچنین گفت: «بر اساس مقررات فیفا، کشور میزبان باید امنیت تیمها را تضمین کند. با توجه به نزدیک شدن جام جهانی، ارائه این تضمینها در شرایط کنونی قابل تردید است.»
وزیر ورزش دولت جمهوری اسلامی همچنین در جریان دیدار با وزیر ورزش روسیه در آنتالیای ترکیه گفت: «اگر هر کشوری غیر از آمریکا میزبان جام جهانی بود از این شرایط محروم میشد اما شاهد سکوت این مجامع هستیم.»
این اظهارات دنیامالی درحالی است که جیانی اینفانتینو، رییس فدراسیون جهانی فوتبال، هفته گذشته تاکید کرد تیم ملی فوتبال ایران طبق برنامه در جام جهانی شرکت خواهد کرد.
پیش از این تایمز لندن خبر داده بود که فیفا با انتقال بازیهای جام جهانی ایران به مکزیک موافقت نخواهد کرد.
با این حال مهدی تاج سه هفته پیش درباره حضور تیم ملی فوتبال در جام جهانی گفت: «در حال مذاکره با فیفا هستیم تا مسابقات ایران در جام جهانی در کشور مکزیک برگزار شود.»
وزیر ورزش ایران:
با آغاز جنگ، تمامی رقابتهای داخلی در ایران متوقف شد. اما آنچه بیش از همه ساختار ورزش را تحت تاثیر قرار داده، بخشنامه وزارت ورزش است که حضور تیمهای ملی و باشگاهی در «کشورهای متخاصم» را ممنوع کرده است.
این دستور، مستقیما بازی تراکتور با شبابالاهلی در لیگ نخبگان آسیا را تحت تاثیر قرار داده است؛ مسابقهای که قرار است کمتر از ۲ هفته دیگر در جده عربستان سعودی برگزار شود.
آیا تراکتور به جده میرود؟
پرونده باشگاه تراکتور تبریز اکنون به پیچیدهترین گره دیپلماتیک فوتبال ایران تبدیل شده است.
مدیریت باشگاه با ارسال نامهای رسمی به کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC)، اعلام کرد که بهدلیل شرایط جنگی منطقه، ابهامهای جدی در مورد تضمین امنیت کامل در خاک عربستان سعودی وجود دارد و خواستار انتقال بازی به یک «کشور امن» شد.
محمدرضا زنوزی، مالک باشگاه تراکتور، با لحنی تند بر تصمیم خود پافشاری میکند.
او گفت: «تصمیم ما برای عدم سفر به عربستان قطعی و ثابت است. وقتی پیش از این به بهانههای واهی ایران را ناامن خواندند و ما را از حق میزبانی محروم کردند، حالا چطور انتظار دارند در شرایطی که منطقه درگیر جنگ است و عربستان امنیت ندارد، ما به آنجا برویم؟»
او همچنین تاکید کرد که اگر ایافسی با تغییر محل بازی موافقت نکند، این باشگاه شکایت خود را به دیوان حکمیت ورزش (CAS) و فیفا خواهد برد.
در سوی دیگر، هدایت ممبینی، دبیرکل فدراسیون، گفت که کنفدراسیون فوتبال آسیا علیرغم تمام رایزنیها، همچنان بر میزبانی سعودیها اصرار دارد و تضمینهای امنیتی لازم را داده است. حال باید دید در نهایت تراکتور راهی جده خواهد شد یا خیر.
لغو پروازها و سفرهای زمینی؛ از آنتالیا تا پناهندگی در استرالیا
وضعیت تیمهای ملی ایران تصویری از استیصال و فروپاشی است. لغو پروازها، ملیپوشان را به طی مسیرهای زمینی طولانی سوق داده است.
تیم ملی زنان پس از جام ملتهای آسیا در استرالیا، مسیری طولانی را از طریق ترکیه و مرز زمینی بازرگان طی کرد تا به کشور بازگردد؛ سفری که تحت تاثیر خبر پناهندگی دو بازیکن این تیم، عاطفه رمضانیزاده و فاطمه پسندیده، در استرالیا قرار داشت.
تیم ملی مردان نیز که برای آمادهسازی جام جهانی ۲۰۲۶ با اتوبوس به ترکیه رفت، در حالی برابر نیجریه شکست خورد و بر کاستاریکا غلبه کرد که فضای اردو کاملا سیاسی و جنگی بود.
ملیپوشان در مراسم آغاز مسابقه، کولهپشتیهایی به یاد دانشآموزان کشتهشده میناب و تصاویری از ویرانیهای جنگ در دست داشتند. در این میان سایه حذف سردار آزمون بهدلیل مواضع انتقادی و مصادره اموالش از سوی قوه قضاییه بر سر ملیپوشان بود.
لیگ برتر؛ زیستن با شرایط جنگی در تهران
مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، رسما اعلام کرد که فوتبال ایران باید «زندگی با شرایط جنگی» را بیاموزد.
لیگ برتر، پرمخاطبترین رقابت داخلی که با ۶۲ بازی باقیمانده معلق شده، قرار است از اوایل اردیبهشت بهصورت متمرکز برگزار شود.
تهران با ورزشگاههای شهرقدس و دستگردی، محتملترین گزینه برای میزبانی از این رقابتهای سرد و بدون تماشاگر است تا شاید حداقل، قهرمان این فصل خونبار مشخص شود.
خلیج فارس؛ تردید در مدل «توسعه از طریق ورزش»
در سوی دیگر خلیج فارس، جنگ تیر خلاصی به پروژههای جاهطلبانه «چشمانداز ۲۰۳۰» زده است.
لغو مسابقات فرمول یک در بحرین و عربستان سعودی، و لغو فینالیسیمای بین آرژانتین و اسپانیا در دوحه، نشان داد که امنیت، کالایی است که حتی با میلیاردها دلار سرمایهگذاری تضمین نمیشود.
طبق گزارش شرکت مشاوره «نورثبورن»، بیش از ۱۰۰ رویداد بینالمللی در منطقه لغو شده است.
سایمون چادویک، تحلیلگر صنعت ورزش، به روزنامه گاردین گفت این بحران «شکنندگی» مدل ورزشی کشورهای عربی را برملا کرد.
مدلی که بر پایه میزبانی رویدادهای بزرگ و خرید ستارههایی چون رونالدو و بنزما بنا شده بود، اکنون در برابر بسته شدن حریم هوایی و تهدیدات موشکی به زانو درآمده است.
چشمانداز تیره؛ ورزش در وقت اضافه
سرمایهگذاری میلیارد کشورهای عربی برای توسعه صنعت ورزش و تلاش عربستان برای رساندن سهم ورزش به ۳ درصد از تولید ناخالص داخلی، اکنون با چالشی وجودی روبهرو است.
جنگ در بدترین زمان ممکن برای ورزش منطقه رخ داد؛ زمانی که خلیج فارس میرفت تا به قطب جدید ورزش جهان تبدیل شود.
اکنون، استادیومها در سکوتی مرگبار، در انتظار پایان نبردی هستند که برنده ورزشی نخواهد داشت.
ایران اینترنشنال، ۲۶ اسفند، در خبری اختصاصی به نقل از منابع آگاه، کشته شدن قاسم قریشی، جانشین رییس سازمان بسیج، را در جریان حمله اسرائیل به نشست فرماندهان بسیج تایید کرد.
در این حمله، نزدیک به ۳۰۰ نفر از مسئولان میدانی و فرماندهان بسیج کشته شدند.
نقش قریشی در امنیتیکردن فضای فوتبال ایران، بهویژه در دوران خیزش انقلابی مردمی ایران، ابعادی فرامرزی داشت.
افشای طرحهای سرکوب در جام جهانی قطر
بخش بزرگی از کارنامه سیاه قریشی در آذر ۱۴۰۱ و در پی هکشدن سامانه داخلی خبرگزاری فارس توسط گروه «بلکریوارد» افشا شد.
فایل صوتی لو رفته از جلسه او با مدیران رسانههای حکومتی، از همکاری نزدیک امنیتی میان تهران و دوحه برای سرکوب معترضان و خبرنگاران در جام جهانی ۲۰۲۲ پرده برداشت.
قریشی در آن جلسه با ابراز رضایت از همکاری قطریها گفت: «قطر به ما قول داده افرادی که میگوییم حضورشان آنجا مضر است، راه ندهد. درباره خبرنگاران شبکه ایران اینترنشنال هم قطریها اعلام کردهاند که اگر شما مدارکی بدهید که بتوانیم بهانهای بیاوریم، آنها را راه نمیدهیم.»
در پی همین هماهنگیهای امنیتی، دولت قطر ویزای خبرنگاران ایران اینترنشنال را باطل کرد و بهطور رسمی مانع حضور آنها در جام جهانی شد تا صدای رسانههای آزاد در این مسابقات شنیده نشود.
او همچنین تایید کرد که قطر فهرست تمام خریداران بلیت را در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده تا نیروهای امنیتی بتوانند مخالفان را شناسایی کنند.
قریشی با اشاره به اعزام نیروهای گزینششده بسیج برای «میدانداری» در استادیومها تاکید کرد: «بچههای بسیج رسانه، هم خبر تهیه کنند و هم پرچم به لپشان بزنند. ما هزینه هم میدهیم؛ بلیت هواپیما و ناهار هم میدهیم.»
توهین به اسطوره فوتبال ایران و واکنش علی دایی
یکی از جنجالیترین بخشهای فعالیت قریشی، تلاش برای تخریب چهرههای محبوب ورزشی بود که با مردم همراه شده بودند.
او با ادبیاتی توهینآمیز به علی دایی، اسطوره فوتبال ایران، حمله کرد و گفت: «درباره فوتبالیستها کارهای خوبی انجام شد. هر چند آدم وقتی میبیند یکی مثلا علی دایی که در وجودشان چیزی نمانده، البته بعید هم نیست با آن وضع تربیت دختر و زنش.»
این سخنان با واکنش تند علی دایی همراه شد. دایی با انتشار پستی در اینستاگرام، ضمن پردهبرداری از تهدیدات بیشماری که علیه خود و خانوادهاش از سوی نهادهای امنیتی صورت گرفته، نوشت: «در این ماهها و روزهای اخیر شاهد تهدیدات بیشماری علیه خود و خانوادهام بودهام. من از [آیتالله بهجت] درس آزادگی گرفتهام، با این عوامفریبیها به کجا میخواهید رسید؟»
از اعزام بسیجی تا جریمههای بینالمللی
نقش قریشی تنها به جام جهانی محدود نشد. او در جام ملتهای ۲۰۲۳ آسیا نیز شخصا کاروان پرتعداد نیروهای بسیجی را به قطر برد تا فضای سکوها را به نفع حکومت مدیریت کنند.
ثمره این ایدههای امنیتی، نفوذ افرادی چون «اکبر بزمجو»، مسئول بسیج بومهن، به داخل زمین مسابقه در جریان دیدار مقابل امارات بود؛ اقدامی که منجر به جریمه سه هزار دلاری فدراسیون فوتبال ایران توسط کنفدراسیون فوتبال آسیا شد.
کارنامه قریشی نشاندهنده تلاش سیستماتیک ارگانهای نظامی برای بلعیدن استقلال ورزش و استفاده از آن به عنوان ابزاری برای سرکوب و همچنین تبلیغات برای حکومت است.
