در حالی که بحثها درباره احتمال عملیات زمینی آمریکا در ایران شدت گرفته، تحلیلگران نظامی بر این باورند که در چنین سناریویی، نقش نیروهای ویژه و یگانهای واکنش سریع بیش از هر زمان دیگری تعیینکننده خواهد بود.
مایکل آیزنشتات، تحلیلگر نظامی، با اشاره به ساختار نیروهای ایران به فاکسنیوز گفت که این کشور از واحدهای پیادهنظام گسترده برخوردار است که میتوانند در برابر عملیاتهای متعارف مقاومت کنند. به گفته او، استفاده از نیروهایی مانند لشکر ۸۲ هوابرد آمریکا در قالب عملیات کلاسیک، نهتنها برای وارد کردن ضربه قاطع کافی نیست، بلکه میتواند این نیروها را در معرض تلفات سنگین قرار دهد.
در همین چارچوب، اعزام اخیر نیروهای لشکر ۸۲ هوابرد به خاورمیانه - که شامل یگانهایی از تیم رزمی تیپ اول و فرماندهی این لشکر است - بیش از آنکه نشانه آغاز یک تهاجم گسترده زمینی باشد، بهعنوان بخشی از راهبرد فشار و ایجاد گزینههای محدود و هدفمند ارزیابی میشود. گزارشها همچنین از استقرار این نیروها در «فاصله عملیاتی» از ایران حکایت دارد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس بامداد چهارشنبه به نقل از یک منبع نظامی در دولت آمریکا اعلام کرد که یک هزار نیروی نظامی از لشکر ۸۲ هوابرد در روزهای آینده به خاورمیانه اعزام میشود.
آسوشیتدپرس نوشت که این نیرو شامل یک گردان از تیم رزمی تیپ اول است که همراه با سرلشکر براندون تگنمایر، فرمانده لشکر، و ستاد فرماندهی آن راهی این ماموریت خواهد شد.
پس از آن، روزنامه نیویورکتایمز هم از اعزام حدود دو هزار نیروی واکنش سریع به خاورمیانه خبر داد.
کارشناسان معتقدند در صورت حرکت به سمت عملیات زمینی، این ماموریتها بهاحتمال زیاد بر عملیاتهای محدود، سریع و مبتنی بر نیروهای ویژه متمرکز خواهد بود - از جمله تصرف و کنترل نقاط کلیدی مانند جزیره خارک، که نقش حیاتی در صادرات نفت ایران دارد.
در این سناریو، یگانهایی مانند ۸۲ هوابرد و واحدهای تفنگداران دریایی، نه برای اشغال گسترده، بلکه برای اجرای عملیاتهای دقیق، کوتاهمدت و با هدف ایجاد اهرم فشار به کار گرفته میشوند. چنین رویکردی میتواند توان حکومت ایران در حوزههایی مانند صادرات انرژی را محدود کند، بدون آنکه آمریکا وارد یک جنگ زمینی گسترده شود.
لشکر ۸۲ هوابرد یکی از واحدهای واکنش سریع ارتش ایالات متحده است که برای فرود با چتر نجات در مناطق متخاصم یا قلمرو مورد مناقشه برای تأمین امنیت زمینها و فرودگاههای کلیدی، آموزش دیده است. اکسیوس پیشتر گزارش داده بود که بخشهایی از این لشکر درروزهای اخیر دوره آموزش گذرانده است.
با این حال، آیزنشتات هشدار میدهد که حتی در این نوع عملیاتها نیز خطرات قابل توجهی وجود دارد. به گفته او، نیروهای ایرانی در سرزمین اصلی میتوانند با حملات موشکی یا پهپادی به اهدافی مانند جزیره خارک، تلفات قابل توجهی به نیروهای آمریکایی وارد کنند.
او همچنین تاکید کرد که در صورت کاهش درگیریهای متعارف، احتمال تغییر شکل جنگ به سمت درگیریهای نامتقارن، حملات چریکی و فعالیتهای «منطقه خاکستری» افزایش مییابد- سناریویی که تجربه جنگ خلیج فارس نیز آن را تایید میکند.
در همین حال، اعزام یگان ۳۱ تفنگداران دریایی آمریکا از ژاپن به خاورمیانه توجهها در شرق آسیا را به خود جلب کرده است. یگان ۳۱ پیش از اعزام به منطقه، بین بیستم بهمن تا بیستم اسفند سال گذشته،رزمایش سالیانه «مشت آهنین» را با ارتش ژاپن برگزار کرده بود که از نظر وسعت و میزان نیروها بزرگترین آن بود.
هدف نیروهای شرکتکننده در رزمایش مشت آهنین، بازپسگیری و دفاع از جزایر دورافتاده بود؛ در آن هنگام، هدف اصلی رزمایش «آمادگی نیروهای ژاپنی و آمریکایی در برابر حملات چین» توصیف شده بود.
روزنامه شوکانگندای، چاپ توکیو، نوشت این یگان، که برای مقابله با بحرانهای شبهجزیره کره و تنشهای شرق آسیا همواره در آمادهباش ۲۴ ساعته قرار دارد، در زمرهٔ «نخبهترین» واحدهاست و اعزام آن به خاورمیانه نشان خواهد داد که توان و انعطافش تا چه حد در بحرانهای جهانی مورد استفاده قرار میگیرد.
اعزام دیگر یگانهای نخبه، از جمله واحد ۳۱ تفنگداران دریایی آمریکا از ژاپن به خاورمیانه، نشاندهنده تمرکز فزاینده بر نیروهای چابک، چندمنظوره و آماده برای عملیات در محیطهای پیچیده است.
ارزیابیها نشان میدهد که اگر ایالات متحده به سمت عملیات زمینی در ایران حرکت کند، این عملیات بهاحتمال زیاد نه به شکل یک تهاجم گسترده، بلکه در قالب ماموریتهای محدود و متکی بر نیروهای ویژه انجام خواهد شد- رویکردی که هدف آن ترکیب فشار نظامی با کنترل ریسکهای یک جنگ تمامعیار است.
سفیر امارات متحده عربی در واشینگتن در یادداشتی در وال استریت ژورنال با اشاره به جنگ در خاورمیانه تاکید کرد: «یک آتشبس ساده کافی نیست» و «ما به یک نتیجه قطعی نیاز داریم.»
العتیبه در این یادداشت که چهارشنبه پنجم فروردین منتشر شد، افزود: «ما به یک نتیجه قطعی نیاز داریم که طیف کاملی از تهدیدهای [حکومت] ایران را در بر بگیرد: توانایی هستهای، موشکها، پهپادها، گروههای نیابتی تروریستی و محاصره خطوط دریایی بینالمللی.»
العتیبه نوشت ابوظبی نمیتواند اجازه دهد که جمهوری اسلامی، «ایالات متحده، امارات متحده عربی و اقتصاد جهانی را گروگان بگیرد.»
او با اشاره به اینکه بیش از سه هفته از جنگ گذشته، اضافه کرد این جنگ «آنچه ما نزدیک به ۵۰سال است میدانیم، تایید کرده است؛ انقلاب ایران تهدیدی برای امنیت جهانی و ثبات اقتصادی است.»
العتیبه با تاکید بر اینکه امارات متحده عربی در فاصله «۴۰ مایلی در خط مقدم این درگیری ایستاده است» نوشت: «ایران بیش از ۲۱۸۰ موشک و پهپاد به امارات شلیک کرده است، که بسیار بیشتر از هر کشور دیگر است. ما یکی از مؤثرترین سپرهای دفاعی جهان را داریم و بیش از ۹۵ درصد از این حملات را خنثی میکنیم.»
او اشاره کرد که جمهوری اسلامی ایران «در خارج از مرزهای ما، فرودگاهها، بنادر و زیرساختهای انرژی را هدف قرار میدهد» و اضافه کرد منطقه برای بازگشایی تنگه استراتژیک هرمز و بازگرداندن عرضه انرژی به مصرفکنندگان جهانی به «یک تلاش هماهنگ» نیاز دارد.
العتیبه تاکید کرد: «این جنگی نیست که ما میخواستیم. تا ساعاتی قبل از اولین حمله، مقامات اماراتی تلاشهای دیپلماتیک فشردهای را از تهران تا واشینگتن انجام دادند. ما برای ایرانیها روشن کردیم که در صورت جنگ، از خاک و حریم هوایی امارات برای حمله به ایران استفاده نخواهد شد. ما میدانستیم که اولین انتخاب [حکومت] ایران برای هدفگیری خواهیم بود.»
او در بخش دیگری از یادداشت خود با اشاره به اینکه «قابلیتهای هستهای ایران» و «نیروهای نیابتی آن تضعیف شدهاند» در عین حال خواستار آن شد که «برای از بین بردن تهدیدات موشکی و پهپادی باید اقدامات بیشتری انجام شود و ما آمادهایم تا به یک ابتکار بینالمللی برای بازگشایی تنگه و باز نگه داشتن آن بپیوندیم.»
العتیبه اشاره کرد: «ما از ایالات متحده نمیخواهیم که تمام بار را به دوش بکشد. ما از مردم خود دفاع میکنیم، از ثبات منطقهای و رفاه جهانی محافظت میکنیم و نشان میدهیم که اتحادهای واقعی بر اساس همکاری و مشارکت ساخته میشوند، نه وابستگی.»
او در پایان یادداشت خود تاکید کرد: «ما ایران را به عنوان یک همسایه عادی میخواهیم. این کشور میتواند منزوی و حتی ناخوشایند باشد، اما نمیتواند به همسایگان خود حمله کند، آبهای بینالمللی را مسدود کند یا افراطگرایی را صادر کند. کشیدن حصار دور مشکل و آرزوی از بین رفتن آن، راه حل نیست. این کار به سادگی بحران بعدی را به تعویق میاندازد.»
شش کشور عربی دوباره حملات مستقیم جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی تهران در منطقه را محکوم کردند
قطر، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و اردن چهارشنبه دوباره «حملات آشکار ایران را که نقض آشکار حاکمیت، تمامیت ارضی، حقوق بینالملل، حقوق بشردوستانه بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد است، چه به طور مستقیم و چه از طریق گروههای نیابتی و گروههای شبهنظامی مورد حمایت آنها در منطقه» به شدت محکوم کردند.
در بیانیهای که از سوی وزارت خارجه قطر در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شد، آمده است: «ما به ویژه بر حملات انجام شده توسط گروههای مسلح وفادار به [حکومت] ایران از عراق علیه تعدادی از کشورهای منطقه و همچنین تاسیسات و زیرساختهای آنها تاکید میکنیم.»
این شش کشور عربی نوشتند: «این اقدامات ناقض قوانین و کنوانسیونهای بینالمللی و ناقض آشکار قطعنامه شماره ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد است که به صراحت از [حکومت] ایران میخواهد هرگونه حمله یا تهدید علیه کشورهای همسایه، از جمله از طریق استفاده از نیروهای نیابتی، را فوراً و بدون قید و شرط متوقف کند.»
کشورهای امضاکننده بیانیه افزودند: «در شرایطی که ما برای روابط برادرانه خود با عراق ارزش قائلیم، از دولت عراق میخواهیم که اقدامات لازم را برای توقف فوری حملات جناحها، شبهنظامیان و گروههای مسلح از خاک عراق به سمت کشورهای همسایه انجام دهد تا روابط برادرانه حفظ شود و از تشدید بیشتر تنشها جلوگیری شود.»
آنها اضافه کردند: «ما همچنین بر حق کامل و ذاتی خود برای دفاع از خود در برابر این حملات جنایتکارانه مطابق با ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد، که حق کشورها را برای دفاع از خود، به صورت فردی و جمعی، در صورت تجاوز، و حق ما را برای انجام تمام اقدامات لازم برای حفاظت از حاکمیت، امنیت و ثبات خود تضمین میکند، تاکید میکنیم.»
قطر، کویت، امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و اردن اشاره کردند که اقدامات و فعالیتهای «بیثباتکننده را که امنیت و ثبات کشورهای منطقه را هدف قرار میدهند و توسط هستههای خفته وفادار به [حکومت] ایران و سازمانهای تروریستی مرتبط با حزبالله برنامهریزی میشوند»، محکوم کردند.
وزارت کشور بحرین: شهروندان برای هر گونه شرایط اضطراری آماده باشند
وزارت کشور بحرین خواستار پر کردن باک سوخت خودروها و شارژ تلفنها برای آمادگی در برابر هرگونه شرایط اضطراری شد.
این وزارتخانه در پیامی ویدیویی، از همه شهروندان و ساکنان بحرین خواست تا در بحبوبه آنچه «شرایط استثنایی بیسابقه» توصیف کرد، به مجموعهای از اقدامات و رویههای احتیاطی پایبند باشند، و بر اهمیت آمادگی لازم برای مقابله با هرگونه شرایط اضطراری احتمالی تاکید کرد.
وزارت کشور بحرین در این ارتباط خواستار آن شد که مردم باک سوخت وسایل نقلیه خود تا حد امکان پر نگه دارند و تلفنهای همراه خود را برای تسهیل عملیات ارتباطی و دریافت بهروزرسانیها و دستورالعملها شارژ کنند.
این وزارتخانه همچنین بر لزوم تهیه و آماده نگه داشتن یک «کیف اضطراری» تاکید کرد و توضیح داد که این کیف باید حاوی لوازم ضروری حیاتی باشد، از جمله: مقادیر کافی آب و غذا، یک جعبه کمکهای اولیه کامل، چراغ قوه و باتریهای یدکی.
در همین حال، گارد ملی کویت در پیامی به شهروندان و ساکنان این کشور اطمینان خاطر داد که «در صورت هرگونه نشت رادیواکتیو از کشورهای همسایه، جای نگرانی نیست.»
پیشتر محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، در ایکس نوشته بود: «بر اساس برخی دادهها، دشمنان ایران با پشتیبانی یکی از کشورهای منطقه در حال تدارک عملیات اشغال یکی از جزایر ایرانی هستند.»
او تاکید کرده بود: «تمام تحرکات تحت اشراف نیروهای مسلح قرار دارد» و هشدار داد اگر «قدم از قدم بردارند»، تمام زیرساختهای حیاتی آن کشور منطقهای «بدون محدودیت» هدف حملات بیامان قرار خواهد گرفت.
بر اساس گزارشها، برخی از قانونگذاران آمریکایی پس از جلسات توجیهی محرمانه، نسبت به احتمال اعزام نیروهای زمینی هشدار دادهاند. نانسی میس، نماینده جمهوریخواه کنگره، اعلام کرده که «بههیچوجه از حضور نیروهای آمریکایی در خاک ایران حمایت نخواهد کرد»، موضعی که نشاندهنده شکاف در میان جمهوریخواهان نیز است.
در همین حال، ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، گفته است که بیش از گذشته نگران حرکت به سمت یک عملیات زمینی است و تاکید کرده که تحقق اهداف اعلامشده آمریکا بدون «حضور فیزیکی» در ایران دشوار خواهد بود.
پیش از این گزارشهایی منتشر شده بود که از بررسی سناریوهایی مانند کنترل جزیره خارک - مرکز اصلی صادرات نفت ایران- حکایت داشت که در عمل به نوعی حضور زمینی یا شبهزمینی نیاز دارد.
گزارشهای رسانهای و اظهارات برخی نمایندگان حاکی از آن است که دستکم چند تن از رهبران کنگره، از جمله روسای کمیتههای نظامی، احتمال برنامهریزی برای عملیات زمینی را مطرح کردهاند. با این حال، کاخ سفید بهطور رسمی اعلام کرده که در حال حاضر برنامهای برای اعزام نیروهای زمینی ندارد، هرچند دونالد ترامپ این گزینه را بهطور کامل رد نکرده است.
در تازهترین موضعگیری، کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، با اشاره به فرصت پنج روزه ترامپ به جمهوری اسلامی برای توافق، اعلام کرد که «بقایای رژیم ایران» یک فرصت دیگر برای همکاری با دونالد ترامپ دارند. به گفته او، این فرصت به معنای کنار گذاشتن کامل برنامه هستهای و توقف تهدید علیه آمریکا و متحدانش است.
لیویت تاکید کرد که ترجیح رییسجمهوری آمریکا «صلح» است، اما هشدار داد در صورت نپذیرفتن این شرایط، روند حملات ادامه خواهد یافت و «ضربات بسیار شدیدتری» وارد خواهد شد. او همچنین گفت ترامپ «بلوف نمیزند» و آماده واکنش سختتر است.
سخنگوی کاخ سفید تاکید کرد که جمهوری اسلامی در نتیجه محاسبات نادرست، بخشی از توان نظامی خود از جمله فرماندهان ارشد، نیروی دریایی، نیروی هوایی و سامانههای پدافند را از دست داده و ادامه تنشها ناشی از نپذیرفتن این وضعیت است.
هفته گذشته، ترامپ با انتشار پیامی به جمهوری اسلامی ۴۸ ساعت فرصت داده بود تا تنگه هرمز را به طور کامل بازگشایی کند و تهدید کرده بود که در صورت عدم تحقق این موضوع، نیروگاههای ایران را هدف حملات نظامی قرار خواهد داد. ساعاتی پیش از فرا رسیدن این مهلت، رییسجمهوری آمریکا با انتشار پیام دیگری خبر از مذاکراتی با جمهوری اسلامی داد که به گفته او فرصت تازهای برای حکومت ایران است تا به توافق با آمریکا برسد. او برای رسیدن به توافق پنج روز فرصت تعیین کرد.
در کنار این مواضع، در روزهای اخیر گزارشها از افزایش حضور نظامی آمریکا در منطقه حکایت دارد. هزاران نیروی نظامی، از جمله تفنگداران دریایی و نیروهای هوابرد، در حال استقرار در خاورمیانه هستند.
اگرچه این استقرارها رسماً برای «افزایش آمادگی» توصیف شدهاند، اما تحلیلگران آن را زیرساخت لازم برای هرگونه عملیات زمینی احتمالی میدانند.
در سطح افکار عمومی، نظرسنجیها نشان میدهد اگرچه اکثریت آمریکاییها اعزام نیرو را محتمل میدانند، اما تنها درصد کمی از اعزام گسترده نیروهای زمینی حمایت میکنند و ترجیح بیشتری به عملیات محدود و هدفمند وجود دارد.
در کنار این مباحث، گزارشها از بررسی گزینههای نظامی دیگر از جمله فشار بر حکومت ایران از طریق کنترل مسیرهای صادرات نفت یا بازگشایی تنگه هرمز حکایت دارد. تحلیلگران میگویند هرگونه ورود نیروهای زمینی به خاک ایران، نقطه عطفی در این درگیری خواهد بود و میتواند آن را به سطحی بیسابقه از تنش نظامی تبدیل کند.
اگرچه هنوز تصمیمی رسمی برای عملیات زمینی اعلام نشده، اما افزایش این گمانهزنیها و اختلافنظرها در واشینگتن نشان میدهد که این گزینه بیش از گذشته وارد محاسبات استراتژیک آمریکا شده است.
این منابع که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، تاکید کردند که در پی تشدید درگیریهای درونی در رهبری جدید در جمهوری اسلامی، و در راستای تصاحب کامل قدرت از سوی سپاه پاسداران، انتصاب ذوالقدر به پزشکیان و دیگر اعضای شورای عالی امنیت ملی تحمیل شده است.
بهگفته این منابع پس از کشته شدن علی لاریجانی، در حالی که هیچ نشانهای از حضور مجتبی خامنهای در تصمیمگیریها وجود ندارد و با وجود مخالفت برخی از مقامهای ارشد باقیمانده جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران محمد باقر ذوالقدر را بهعنوان دبیر جدید شورایعالی امنیت ملی انتخاب و با وجود نارضایتی مسعود پزشکیان او را مجبور به صدور این حکم کرده است.
مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر پزشکیان سه شنبه چهارم فروردین ۱۴۰۴ با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، نوشت: «با نظر و موافقت رهبر عالیقدر انقلاب اسلامی و با حکم مسعود پزشکیان رییس جمهوری، محمدباقر ذوالقدر به عنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی منصوب شد.»
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند که این اقدام نشانه دیگری از کاهش نقش دولت پزشکیان و دیگر مراکز قدرت در عالیترین نهاد سیاستگذاری و تصمیمگیریهای کلان امنیتی و تسلط کامل سپاه پاسداران بر قدرت در جمهوری اسلامی و بهویژه شورایعالی امنیت ملی در شرایط کنونی است.
محمدباقر قاضیانی، که به نام محمد باقر ذوالقدر معروف است، در حال حاضر دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز هست. او در سال ۱۴۰۰ با حکم صادق آملی لاریجانی، جایگزین محسن رضایی شد.
در پی کشته شدن محمد پاکپور، احمد وحیدی بدون آنکه حکم انتصاب او از سوی مجتبی خامنهای، رهبر جدید و فرمانده کل قوا در جمهوری اسلامی منتشر شود، بهعنوان فرمانده کل سپاه پاسداران معرفی شد.
وحید شاهچراغی، معروف به احمد وحیدی، ششم دی ماه ۱۴۰۴ از سوی علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، بهعنوان جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران جایگزین علی فدوی شد. علی خامنهای پس از کشته شدن حسین سلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه، محمد پاکپور را بهعنوان فرمانده کل سپاه منصوب کرده بود.
احمد وحیدی در حالی بدون انتشار هیچ حکمی با امضای مجتبی خامنهای بهعنوان فرمانده کل سپاه معرفی شده است که محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران با صدور حکمی منتسب به رهبر جدید جمهوری اسلامی، بهعنوان مشاور نظامی او منصوب شده است.
از زمان معرفی مجتبی خامنهای بهعنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی، او هرگز در انظار عمومی دیده نشده و تنها چند پیام مکتوب منتسب به او منتشر شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، و دیگر مقامهای ارشد دولت او از جمله جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، و پیت هگست، وزیر جنگ، از زنده بودن مجتبی خامنهای خبر داده اما تاکید کردهاند که او به سختی مجروح شده است و هیچ نشانهای از حضور او در اداره قدرت در جمهوری اسلامی به چشم نمیخورد.
مقامات ارشد اسرائیلی، از جمله بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور نیز از جراحت مجتبی خامنهای خبر داده و تاکید کردهاند که تضمینی برای ادامه حیات او وجود ندارد.
تیراندازی به سوی شهروندان در منطقه چیتگر تهران، تصویری روشن از این سیاست است که در یک سو حامیان حکومت در امنیت کامل راهپیمایی میکنند و در سوی دیگر، صدای شلیک مستقیم گلوله به معترضانی شنیده میشود که تنها سلاح آنها شعارهای ضدحکومتی است.
«همه مسائل جنگی دیده میشوند»
اظهارات اخیر احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی، نقطه عطفی در ادبیات سرکوب محسوب میشود. او با صراحت اعلام کرد که از این پس «همه مسائل جنگی دیده میشوند» و هرگونه حضور اعتراضی در خیابان، نه یک کنش مدنی، بلکه «اقدام دشمن» تلقی خواهد شد.
تهدید به اینکه دست نیروها «روی ماشه» است، در واقع چراغ سبز رسمی برای تکرار کشتاری است که پیشتر در دی و بهمنماه در شهرهای مختلف انجام شد.
شهرها در محاصره؛ ایست بازرسی یا سپر انسانی؟
گزارشهای شهروندی حاکی از تغییر چهره شهرها به پادگانهای نظامی است.
استقرار خودروهای حامل تیربار و دوشکا در تقاطعهای اصلی و حضور نیروهای نقابدار که لوله اسلحه را به سمت خودروهای حامل خانوادهها نشانه میگیرند، از یک سو نشاندهنده ترس حکومت از قدرت مردم و از سوی دیگر نمایانگر استراتژی «ایجاد رعب و وحشت» است.
بسیاری از تحلیلگران و شهروندان معتقدند ایجاد ترافیکهای مصنوعی در ایستهای بازرسی تحت شرایط جنگی، تلاشی سیستماتیک برای استفاده از غیرنظامیان به عنوان «سپر انسانی» در برابر حملات احتمالی هوایی است.
حضور نیروهای بسیار جوان و آموزشندیده (بسیجیان ۱۲ تا ۲۰ ساله) در این ایستها، ریسک وقوع فجایع انسانی و شلیکهای کور و بیضابطه را به شدت افزایش داده است.
باتلاق بقا و سرکوب عریان
جمهوری اسلامی از ترس قیام مردم، عملا علیه ملت خود اعلام جنگ کرده است. از شلیک در چیتگر تا بازداشتهای گسترده در تهران، نشان میدهد که برای نظامی که در تلاطم بقا دستوپا میزند، مرزی میان «دشمن خارجی» و «معترض داخلی» وجود ندارد. اسلحه نظام اکنون از سر استیصال، همزمان کورکورانه به سمت آسمان و سینه شهروندان شلیک میکند.
در این تحلیل که چهارشنبه پنجم فروردین منتشر شده، آمده است: «در حالی که بمبها همچنان در حال فرود آمدن هستند و آینده جمهوری اسلامی نامشخص است، یک موضوع از هماکنون روشن شده است: حکومت ایران در حال آمادهسازی برای جنگ بعدی خود است؛ جنگی علیه شهروندان ایرانی.
واشینگتنپست با اشاره به اعدام سه شهروند معترض در روزهای اخیر، این اعدامها را نشانهای هولناک از آنچه دانسته است که ممکن است در پیش باش.
نویسندگان این تحلیل تاکید کردهاند نمیتوان خطری را که مردم ایران با آن مواجه هستند، اغراقآمیز توصیف کرد.
بهنوشته آنان حکومت که نهتنها با یک درگیری خارجی بلکه با جمعیتی مواجه است که بارها در خیابانها علیه آن به پا خاسته، مصمم است با مخالفان داخلی خود تسویهحساب کند و هرگونه چالش داخلی علیه حاکمیتش را خاموش سازد.
بهنوشته واشینگتنپست، آمادگی این حکومت برای اعمال خشونت علیه مردم خود بارها طی ۴۷ سال گذشته نشان داده شده است. اما این خشونت هرگز به اندازه اعتراضات سراسری دی ماه شدید نبود، زمانی که نیروهای امنیتی در کمتر از ۴۸ ساعت هزاران نفر را در خیابانها به گلوله بستند. اکنون که حکومت خشمگین و مسلح با تهدیدی وجودی روبهرو است، مردم را بهعنوان دشمن خود میبیند.
در این تحلیل گفته شده است که نشانههای هشداردهنده کاملا آشکار هستند. نیروهای مسلح بسیج در محلهها گشتزنی میکنند. سپاه پاسداران پیامکهایی برای شهروندان ارسال کرده و هشدار داده که «ضربهای حتی شدیدتر از ۱۸ و ۱۹ دی» در انتظار معترضان خواهد بود.
بر اساس تحقیقات مرکز حقوق بشر در ایران، که کارن کرامر و اسفندیار آبان نویسندگان مقاله از مسئولان آن هستند، از زمان آغاز درگیری کنونی صدها نفر در سراسر کشور بازداشت شدهاند. بازداشتشدگان نهتنها شامل معترضان دی ماه هستند که از سوی مقامات امنیتی شناسایی شدهاند، بلکه فعالان، دانشجویان، اعضای اقلیتهای مذهبی و قومی و شهروندان عادی را نیز در برمیگیرد.
منابع داخل ایران نیز از ایجاد ایستهای بازرسی در تهران، مشهد و دیگر شهرها خبر میدهند؛ جایی که نیروهای امنیتی افراد را متوقف میکنند، تلفنهای همراهشان را ضبط میکنند و بهدنبال محتوای «مشکوک» میگردند.
غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی، نیز موضع حکومت را بهصراحت بیان کرده است: «افرادی که به هر نحو با دشمن همکاری کنند، بخشی از نیروهای دشمن محسوب میشوند و بر همین اساس با آنها برخورد خواهد شد.»
بهگفته نویسندگان، حکومت در عمل مفهوم «همکاری» را چنان گسترده تعریف میکند که تقریبا شامل هر نوع مخالفتی میشود: فعالان، وکلایی که از زندانیان سیاسی دفاع میکنند، پزشکانی که مجروحان اعتراضات را درمان کردهاند، اعضای اقلیتهای مذهبی یا قومی، یا حتی افرادی که پیامهای خصوصی یا پستهای شبکههای اجتماعیشان با خط مشی دولت همخوانی ندارد.
برای بسیاری نتیجه، قابل پیشبینی و تلخ است: بازداشت، بهاحتمال زیاد شکنجه، و محاکمه سریع بدون دسترسی به وکیل مستقل یا روند دادرسی عادلانه در دادگاههای ویژه انقلاب، بهدست قضاتی که بهطور گزینشی انتخاب شدهاند. بسیاری از بازداشتشدگان با اتهامات جاسوسی یا امنیت ملی مواجه خواهند شد؛ اتهاماتی که میتواند مجازات اعدام به همراه داشته باشد.
در چنین شرایطی، خطر بازداشتهای گسترده و خودسرانه بسیار بالاست. حتی نگرانکنندهتر، احتمال اعدامهای جمعی است، بهویژه با توجه به اینکه بسیاری از بازداشتشدگان به احتمال فراوان با «اعترافات اجباری تحت شکنجه» روبهرو هستند. صدها مورد از این اعترافات پس از اعتراضات دی ماه از تلویزیون دولتی پخش شده است.
افرادی که در جریان آن اعتراضات بازداشت شدهاند، بهویژه آسیبپذیر هستند؛ همانطور که اعدام علنی صالح محمدی ۱۹ ساله، سعید داوودی ۲۱ ساله و مهدی قاسمی (با سن نامشخص) نشان داد. هر سه نفر تحت شکنجه قرار گرفتند و بدون روند دادرسی عادلانه محاکمه شدند. از میان بیش از ۵۳ هزار بازداشتی، مرکز حقوق بشر در ایران بر این باور است که دهها هزار نفر همچنان در بازداشت به سر میبرند.
آنها در معرض خطر جدی محاکمههای سریع و صدور احکام اعدام قرار دارند. تعداد قابلتوجهی نیز بهطور اجباری ناپدید شدهاند و در بازداشت و بیخبری کامل نگهداری میشوند، بدون اینکه اطلاعاتی به خانوادههایشان داده شود؛ امری که خطر شکنجه و قتلهای فراقضایی را بهشدت افزایش میدهد.
در این یادداشت تاکید شده است که تهدید خشونت تلافیجویانه شامل صدها زندانی سیاسی که از پیش در زندان بودهاند نیز میشود. خانوادههای آنها از وضعیت عزیزانشان بیاطلاع ماندهاند و جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در انتقامگیری مرگبار از زندانیان سیاسی در دورههای بحران دارد. این نگرانی جدی وجود دارد که افرادی که هماکنون در صف اعدام هستند، بهطور مخفیانه اعدام شوند.
بهنوشته واشینگتنپست این نگرانیها بیسابقه نیستند. در سالهای پس از انقلاب ۱۳۵۷، حکومت جدید روحانیون تنها از طریق پاکسازیهای خشونتآمیز علیه رقبای خود، از سلطنتطلبان گرفته تا گروههای کرد، چپگرایان و حتی متحدان سابق اسلامی توانست قدرت خود را تثبیت کند.
نویسندگان سپس با مروری بر اعدامهای گسترده سالهای آغازین دهه شصت، کشتار زندانیان سیاسی در تابستان ۱۳۶۷ و سرکوبهای خونین سالهای اخیر، افزودهاند که شباهتها با امروز نگرانکننده است.
بهنشته آنها، با حضور نیروهای مسلح در خیابانها، افزایش بازداشتها، وجود دهها هزار زندانی، قطع اینترنت برای پنهان کردن اقدامات حکومت و آغاز اعدامها، به نظر میرسد جمهوری اسلامی در حال ادامه همان مسیری است که نیروهای امنیتی و سرکوبگر در دی ماه ۱۴۰۴ آغاز کردند.
نویسندگان مقاله، در پایان تاکید کردهاند که جامعه بینالمللی نباید اجازه دهد چنین اتفاقی رخ دهد. باید خواستار آزادی بازداشتشدگان و زندانیان سیاسی شد و بهروشنی اعلام کرد که هرگونه خشونت بیشتر علیه غیرنظامیان پیامدهای سنگینی خواهد داشت که با هیچ امتیاز دیگری قابل جبران نیست.
بهنوشته آنها، مردم ایران که در اقدامات این حکومت نقشی نداشتهاند، بارها جان خود را برای تغییر و تحقق مطالبات خود به خطر انداختهاند و هنوز در سوگ کشتهشدگان دی ماه هستند، نباید مجبور شوند چنین بهایی بپردازند.
