هیات منصفه یک دادگاه فدرال در نیویورک مردی پاکستانی را به اتهام طراحی نقشهای برای ترور رییسجمهوری آمریکا، مجرم شناخت. به گفته مقامهای قضایی، این طرح که گفته میشود با حمایت جمهوری اسلامی برنامهریزی شده بود، میتواند برای متهم مجازات حبس ابد در پی داشته باشد.
دادستانها اعلام کردند آصف مرچنت، ۴۷ ساله، از عوامل آموزشدیده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به اتهام «استخدام قاتل برای انجام قتل» و «تلاش برای انجام اقدام تروریستی فرامرزی» محکوم شد. او به تلاش برای استخدام افرادی با هدف انجام ترورهای سیاسی در خاک آمریکا متهم شده بود و ممکن است با حکم حبس ابد روبهرو شود. حکم او بهزودی اعلام میشود
بر اساس اعلام وزارت دادگستری آمریکا، مرچنت در دادگاه گفته است که سپاه پاسداران در سال ۲۰۲۳ او را به آمریکا فرستاد تا افرادی را برای ماندن در این کشور و همکاری احتمالی شناسایی کند.
او همچنین گفته است سال بعد با ماموریتی دیگر به آمریکا بازگشت؛ ماموریت جذب افرادی برای ترور یکی از سه چهره سیاسی در آمریکا، سرقت اسناد و سازماندهی یک تجمع اعتراضی.
دادستانها میگویند این پرونده زمانی لو رفت که مرچنت از یکی از آشنایانش خواست او را به افراد اجیرشده برای قتل مرتبط کند و آن فرد موضوع را به نیروهای انتظامی گزارش داد. ماموران مخفی که خود را به عنوان آدمکش معرفی کرده بودند، خرداد ۱۴۰۳ در اتاق متلی در محله کویینز نیویورک با او دیدار کردند.
ویدیویی که بعدها در دادگاه فدرال بروکلین پخش شد، نشان میدهد مرچنت با ترسیم نقشه حمله روی یک دستمال، درباره نحوه قتل هدف توضیح میدهد.
پیشتر در مرداد ۱۴۰۳، وزارت دادگستری آمریکا اعلام کرده بود مرچنت به ارتباط با جمهوری اسلامی و تلاش برای ترور سیاستمداران و مقامهای دولتی در ایالات متحده متهم شده است.
بر اساس اسناد دادگاه، او در مجموع ۱۰ هزار دلار به عنوان پیشپرداخت به دو مامور مخفی پرداخت کرده بود. دادستانها معتقدند او قصد داشت نقشه قتل را در قالب یک اعتراض صحنهسازیشده در یکی از گردهماییهای انتخاباتی ترامپ اجرا کند.
همچنین در فایلهای صوتی ارائهشده در دادگاه، گفتوگوهایی درباره سرقت اسناد دولتی آمریکا مطرح شده بود.
وزارت دادگستری آمریکا پیشتر اعلام کرده بود که انگیزه این اقدام میتواند مرتبط با انتقامگیری از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، باشد. بازرسان همچنین گفتند مرچنت در جستوجوهای اینترنتی خود محل برگزاری تجمعهای انتخاباتی ترامپ را بررسی کرده بود.
کش پاتل، مدیر افبیآی، در بیانیهای گفت: «این نخستین تلاش ایران برای آسیب رساندن به شهروندان ما در خاک آمریکا نبود؛ تلاشهای دیگر نیز ناکام ماند.»
او افزود: «این حکم یادآور تعهد افبیآی به شناسایی چنین تهدیدهایی و جلوگیری از اقدامات خشونتآمیز است و هر کسی را که برای دخالت در نظام دموکراتیک ما تلاش کند، پاسخگو خواهیم کرد.»
این پرونده در حالی به صدور حکم انجامید که تنشها میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی در خاورمیانه افزایش یافته و حملات مشترک آمریکا و اسرائیل دهها نفر از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران و مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده است.
این طرح همچنین یکی از چند تهدید مرتبط با ایران علیه دونالد ترامپ در جریان آخرین کارزار انتخاباتی او عنوان شده است.
شبکه خبری انبیسی، شامگاه جمعه ۱۵ اسفند به وقت شرق آمریکا، به نقل از دو مقام آمریکایی، یک مقام سابق آمریکایی و یک فرد مطلع از گفتوگوها نوشت که رییسجمهوری آمریکا ایده اعزام نیروی زمینی ارتش این کشور به ایران را با دستیارانش و همچنین برخی از مقامهای جمهوریخواه خارج از کاخ سفید مطرح کرده و همزمان چشمانداز خود درباره «ایرانِ پس از جنگ» را برای آنها توضیح داده است.
به گزارش انبیسی در سناریوی مد نظر ترامپ اورانیوم ایران تحت کنترل قرار میگیرد و ایالات متحده، مانند همکاری کنونیاش با دولت جدید ونزوئلا، با یک حکومت جدید در ایران برای تولید نفت همکاری میکند.
به گفته این منابع، صحبتهای ترامپ درباره استقرار نیروهای زمینی به معنای یک تهاجم گسترده زمینی به ایران نیست، بلکه بیشتر بر استقرار یک گروه کوچک از نیروهای آمریکایی برای اهداف راهبردی مشخص تمرکز دارد. این منابع همچنین تأکید کردهاند که ترامپ هنوز هیچ تصمیمی در این باره نگرفته و هیچ دستوری نیز صادر نکرده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای در واکنش به این گزارشها گفت: «این گزارش بر اساس گمانهزنیهای منابع ناشناسی تهیه شده که عضو تیم امنیت ملی رییسجمهوری نیستند و آشکارا در جریان این گفتوگوها قرار ندارند. رییسجمهور ترامپ همواره با رویکردی سنجیده همه گزینهها را روی میز نگه میدارد، اما وقتی کسی تلاش میکند القا کند او طرفدار یک گزینه خاص است، نشان میدهد آن فرد جایگاهی در این فرآیند تصمیمگیری ندارد.»
ترامپ در موضعگیریهای عمومی، اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران را رد نکرده، هرچند جنگ تا کنون تنها شامل یک کارزار هوایی بوده است.
انبیسی در گزارش خود اینطور ارزیابی کرده است که گفتوگوهای خصوصی ترامپ نشاندهنده امکان آمادگی بیشتر او برای بررسی اعزام نیروی زمینی است.
به نوشته این رسانه، هرگونه اعزام نیروهای آمریکایی به داخل ایران میتواند دامنه جنگ را گسترش دهد و خطرات برای نیروهای آمریکایی را افزایش دهد.
پنتاگون اعلام کرد از زمان آغاز عملیات خشم حماسی، ۶ نظامی آمریکایی کشته و ۱۸ نفر در حملات متقابل ایران زخمی شدهاند.
به گفته مقامهای کنونی و پیشین آمریکا، ترامپ در گفتوگوهای خصوصی خود سناریویی مشابه تحولات ونزوئلا را به عنوان نتیجه مطلوب در ایران توصیف کرده است.
پس از بازداشت نیکولاس مادورو به دست نیروهای ویژه آمریکا در نخستین روزهای ژانویه، واشینگتن از دلسی رودریگز، رییسجمهور ی جدید ونزوئلا حمایت کرد، مشروط بر آنکه سیاستهایی همسو با منافع آمریکا اجرا کند. بهرهمندی آمریکا از تولید نفت ونزوئلا از مهمترین شروط آمریکا بود.
ترامپ در گفتوگو با نیویورکپست این هفته گفت: «من درباره نیروهای زمینی دچار تردید نیستم» و او افزود در حالی که دیگر روسای جمهوری اعزام نیروهای زمینی را رد کردهاند، او گفته است «احتمالا به آنها نیاز نیست» یا «اگر لازم باش اعزام میشوند».
کارشناسان سیاست خارجی سناریوهای مختلفی را مطرح کردند که در آنها ممکن است ترامپ تصمیم به اعزام نیروهای زمینی به ایران بگیرد.
جوئل ریبرن، مقام پیشین دولت ترامپ و پژوهشگر ارشد موسسه هادسون، در این باره گفت: «اگر اهدافی وجود داشته باشد که حتما باید نابود یا تضعیف شوند اما با بمباران قابل دستیابی نباشد، میتوان انجام عملیات ویژهای را تصور کرد. این نوع عملیات شامل نفوذ، یورش به هدف و سپس خروج است.»
او افزود چنین سناریویی با آنچه بیشتر آمریکاییها از استقرار نیروهای زمینی تصور میکنند متفاوت است و تا کنون شرایطی که چنین اقدامی را ضروری کند مشاهده نکرده است.
بهنام طالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در موسسه بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت در صورت فروپاشی حکومت ایران، ممکن است از نیروهای آمریکایی در داخل ایران برای تسهیل رابطهای مشابه ونزوئلا یا برای نظارت بر ذخایر اورانیوم استفاده شود که گمان میرود زیر برخی تاسیسات هستهای دفن شده باشد.
او گفت: «نباید اجازه داد ایران به یک بازار سیاه هستهای در یک دولت شکستخورده تبدیل شود.»
نیت سوانسون، پژوهشگر ارشد و مدیر پروژه راهبرد ایران در اندیشکده شورای آتلانتیک نیز به انبیسی گفت اگر ایران تصور کند میتواند در یک جنگ فرسایشی پیروز شود، آمریکا ممکن است گزینههای نظامی خود را بازنگری کند. چنین سناریویی ممکن است به اعزام نیروهای زمینی یا مسلح کردن مخالفان حکومت ایران بیانجامد.
در روزهای گذشته خبرهایی مبنی بر حمایت دولت آمریکا از گروههای کرد ایرانی مستقر در اقلیم کردستان عراق برای حملات احتمالی زمینی منتشر شده است. پیرو این خبرها، حملات پهپادی از سوی جمهوری اسلامی علیه مواضع گروههای کُرد مخالف تهران که در اقلیم کردستان مستقر هستند، گزارش شد.
بر اساس این گزارش که جمعه ۱۵ اسفند منتشر شد، تاسیسات راهبردی خط لوله نفت باکو-جیحان، سفارت اسرائیل در آذربایجان، یکی از رهبران جامعه دینی یهودیان و کنیسه اشکنازی در باکو از جمله اهداف این گروه بودند.
رسانههای آذربایجانی نوشتند هدف نهایی عوامل سپاه، ایجاد وحشت در جامعه و آسیب زدن به وجهه بینالمللی کشور بود.
گزارشها حاکی از آن است که این افراد سه دستگاه انفجاری به داخل جمهوری آذربایجان قاچاق کرده بودند که دستگاه امنیتی موفق به خنثی کردن آنها شد.
این گزارش یک روز پس از آن منتشر شد که حمله پهپادی جمهوری اسلامی به منطقه نخجوان آذربایجان چهار زخمی بر جای گذاشت.
طبق اعلام رسمی باکو، یک پهپاد ساختمان ترمینال فرودگاه نخجوان را هدف قرار داد و پهپاد دیگر در نزدیکی ساختمان مدرسهای در روستای شکرآباد سقوط کرد.
با این حال، مقامهای سیاسی و جمهوری اسلامی از پذیرش مسئولیت این حمله شانه خالی کردند و اسرائیل را مسئول آن دانستند.
حکومت ایران از زمان آغاز جنگ کنونی دستکم ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده است.
همکاری شهروندان ایرانی و آذربایجانی در طرحهای خرابکارانه سپاه
رسانههای آذربایجانی در ادامه گزارش خود درباره شناسایی عوامل سپاه و طرحهای خرابکارانه آنها نوشتند دو شهروند ایرانی به نامهای بهنام صاحبعلی رستمزاده و یاسر رحیم زندکیان با ترخان تارلاناوغلو گولییف، شهروند آذربایجان، ارتباط مجرمانه برقرار کردهاند تا یک دستگاه انفجاری را به داخل کشور منتقل کنند.
در ادامه تحقیقات، ماموران یک کانتینر را که به دستور زندکیان در منطقه صبائیل رها شده بود، کشف کردند. بازرسی این کانتینر نشان داد درون آن ۷ کیلو و ۷۳۰ گرم ماده انفجاری سی۴ نگهداری میشد؛ مادهای که قرار بود برای تخریب تاسیسات و سازههای بتنی استفاده شود.
سپس گولییف همراه با فرد دیگری به نام نیجات زماناوغلو آقایف با یک خودرو به محل آمدند، کانتینر را برداشتند و در روزهای بعد این ماده انفجاری را در منطقه نظامی شهر باکو مخفی کردند.
در جریان بررسی این پرونده، ماموران با شماری دیگر از شهروندان ایرانی و آذربایجانی که در این طرحهای مجرمانه نقش داشتند، روبهرو شدند.
پس از حمله پهپادی اخیر به نخجوان، روابط باکو و تهران مجددا با تنش مواجه شده است.
وزارت دفاع آذربایجان ۱۵ اسفند انکار تهران درباره حمله به نخجوان را «غیرقابل قبول» خواند و خواستار پذیرش مسئولیت این حمله و عذرخواهی رسمی جمهوری اسلامی شد.
الهام علیاف، رییس جمهوری آذربایجان، نیز ۱۴ اسفند با اشاره به این حمله گفت: «افراد بیشرفی که این اقدام تروریستی را انجام دادهاند، پشیمان خواهند شد.»
ابعاد دیگر توطئه سپاه در جمهوری آذربایجان
بر اساس تحقیقات دستگاه امنیتی، مشخص شد اتباع ایرانی که با شهروندان آذربایجانی ارتباط مجرمانه برقرار کردهاند، علاوه بر قاچاق مواد مخدر، پیوند مستقیمی با سپاه پاسداران دارند.
به گفته رسانههای آذربایجانی، شهروندی ایرانی به نام سجاد مقدم شیخزاده از سوی سپاه پاسداران ماموریتهای ویژهای برای آمادهسازی طرحهای سوءقصد علیه افراد یهودیتبار ساکن جمهوری آذربایجان دریافت کرده بود.
در جریان تحقیقات، علیاصغر بردبار شرامینی، افسر ارشد سازمان اطلاعات سپاه، به عنوان طراح و هدایتکننده این اقدامات معرفی شد. همچنین حافظ توسلی، دیگر شهروند ایرانی، مسئولیت هماهنگی این فعالیتها را بر عهده داشت.
رسانههای آذربایجانی گزارش دادند شماری از اتباع ایرانی از جمله زندکیان، رستمزاده و شیخزاده که در «جمعآوری اطلاعات و سازماندهی خرابکاریهای تروریستی با هدف بیثبات کردن جامعه و ایجاد وحشت در میان مردم» نقش داشتهاند، در فهرست تعقیب بینالمللی قرار گرفتهاند.
همچنین شماری از شهروندان آذربایجانی در این پرونده به حبس محکوم شدهاند.
شورای اتحادیه اروپا ۳۰ بهمن سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد.
بر اساس این گزارش که جمعه ۱۵ اسفند منتشر شد روسیه، یکی از بزرگترین رقبای آمریکا، بهطور غیرمستقیم در مناقشه کنونی نقشآفرینی میکند.
واشینگتنپست به نقل از سه مقام آگاه نوشت از زمان آغاز درگیریها در ۹ اسفند، روسیه موقعیت داراییهای نظامی آمریکا از جمله ناوهای جنگی و هواپیماها را در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده است.
یکی از این منابع گفت به نظر میرسد اقدامات روسیه بخشی از کارزاری «نسبتا گسترده» است.
این سه منبع خواستند بهدلیل حساسیت موضوع هویتشان مخفی بماند.
جمهوری اسلامی از زمان آغاز مناقشه کنونی دستکم ۱۲ کشور منطقه را هدف قرار داده است؛ حملاتی که تهران اغلب آنها را با استناد به فعالیت پایگاههای نظامی ایالات متحده در این کشورها توجیه میکند.
امارات متحده عربی، عربستان سعودی، بحرین، کویت، اردن، قطر، عراق، عمان، اسرائیل و قبرس از جمله این کشورها هستند.
تاکنون شش سرباز آمریکایی در حملات جمهوری اسلامی جان خود را از دست دادهاند.
ابعاد دقیق همکاری اطلاعاتی مسکو و تهران مشخص نیست
واشینگتنپست در ادامه نوشت با گذشت یک هفته از آغاز جنگ، توان اطلاعاتی حکومت ایران برای شناسایی موقعیت نیروهای آمریکایی در منطقه تضعیف شده و کمک روسیه در این شرایط حائز اهمیت است.
با این حال، ابعاد دقیق همکاری اطلاعاتی مسکو و تهران علیه نظامیان آمریکایی کاملا روشن نیست. پنتاگون، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و کرملین تاکنون در این خصوص موضعگیری نکردهاند.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، بدون اشاره به گمانهزنیها درباره کمک مسکو به تهران گفت: «رژیم ایران بهشدت در حال ضربه خوردن است. توان پاسخ موشکهای بالستیک آن هر روز کمتر میشود، نیروی دریاییاش در حال نابودی است، ظرفیت تولیدیاش در حال تخریب است و نیروهای نیابتی آن هم تقریبا مقاومت قابل توجهی نشان نمیدهند.»
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، پیشتر در واکنش به پرسشی درباره اینکه چه پیامی برای چین و روسیه دارد، گفته بود پیامی برای آنها ندارد و تاکید کرده بود مسکو و پکن در این مناقشه «عامل تعیینکنندهای» به شمار نمیروند.
واشینگتنپست به نقل از منابع آگاه افزود با وجود روابط نزدیک پکن و تهران، تاکنون نشانهای از کمک نظامی چین به امور «دفاعی» جمهوری اسلامی در جنگ اخیر دیده نمیشود.
روسیه حمله آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی را «اقدام تجاوزکارانه نظامی» خوانده و خواستار خاتمه جنگ شده است. چین نیز از ادامه تلاشهای خود برای میانجیگری در این بحران خبر داده و تاکید کرده درگیریها باید فورا متوقف شوند.
اهمیت پشتیبانی اطلاعاتی روسیه از جمهوری اسلامی
واشینگتنپست به نقل از تحلیلگران نوشت کمک اطلاعاتی مسکو به تهران با الگوی حملات جمهوری اسلامی علیه نیروهای آمریکایی همخوانی دارد.
این عملیات زیرساختهای فرماندهی و کنترل، رادارها و حتی سازههای موقت را هدف قرار دادهاند؛ از جمله حمله به سازهای در کویت که به کشته شدن شش نظامی آمریکایی انجامید.
در روزهای اخیر همچنین به سایت سازمان سیا در سفارت آمریکا در ریاض حمله شده است.
دارا ماسیکوت، کارشناس امور نظامی روسیه در موسسه کارنگی برای صلح بینالمللی، گفت حکومت ایران «بهشکل بسیار دقیق رادارهای هشدار اولیه یا رادارهای فراافق را هدف قرار میدهد. این حملات بهصورت کاملا هدفمند انجام میشوند و تمرکز آنها بر سامانههای فرماندهی و کنترل است».
او افزود جمهوری اسلامی تنها تعداد محدودی ماهواره نظامی در اختیار دارد و از یک منظومه ماهوارهای مستقل برخوردار نیست.
از این رو، تصاویر و دادههایی که از توانمندیهای پیشرفته فضایی روسیه به جمهوری اسلامی میرسد، ارزش بالایی دارد؛ بهویژه اینکه کرملین پس از سالها جنگ در اوکراین تجربه قابل توجهی در زمینه هدفگیری دقیق به دست آورده است.
