چهلویکمین روز انقلاب ملی در شرایطی سپری شد که تحولات مرتبط با مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا در مسقط، فضای سیاسی ایران را تحت تاثیر قرار داد. همزمان، ادامه سرکوب معترضان از سوی جمهوری اسلامی با محکومیت در داخل کشور و در سطح بینالمللی همراه شد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، جمعه ۱۷ بهمن بهصورت غیرمستقیم در عمان مذاکره کردند.
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، واسطه انتقال پیام میان تهران و واشینگتن در این گفتوگوها بود.
مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی تاکید کردند این مذاکرات صرفا محدود به پرونده هستهای بود.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، در ترکیب هیات مذاکرهکننده ایالات متحده در مسقط حضور داشت. یک منبع دیپلماتیک جمهوری اسلامی به رویترز گفت حضور فرمانده سنتکام میتواند «مذاکرات هستهای غیرمستقیم» میان ایران و آمریکا را به خطر بیندازد.
عراقچی ساعاتی پیش از مذاکره با آمریکا در ایکس نوشت جمهوری اسلامی با «چشمانی باز» و بدون از یاد بردن تجربههای یک سال گذشته مذاکره خواهد کرد.
مقامهای حکومت ایران نیز با تردید به گفتوگوهای مسقط نگریستند. اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، تاکید کرد مذاکرات عمان به جایی نخواهد رسید.
احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد، هم گفت: «مذاکرهای که بالای میزش اسلحه و هواپیماست، مضحکه سیاست آمریکا است.»
یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، رونمایی حکومت از موشک «خرمشهر-۴» را «پیامی روشن» به آمریکا و غرب توصیف کرد و افزود: «نشستن پای میز مذاکره به معنای عقبنشینی از قدرت نظامی نیست.»
احتمال رویارویی نظامی آمریکا و جمهوری اسلامی
پایگاه خبری واینت گزارش داد تومر بار، فرمانده نیروی هوایی و شلومی بیندر، رییس اداره اطلاعات نظامی اسرائیل، نشستی طولانی و محوری را با تمرکز بر تکمیل آمادگیها و تایید طرحها برای اقدام احتمالی علیه جمهوری اسلامی به پایان رساندند.
به گزارش واینت، این نشست در چارچوب سناریو حمله آمریکا به ایران برگزار شده است؛ سناریویی که در آن، اسرائیل در صورت هدف قرار گرفتن از سوی جمهوری اسلامی، ممکن است وارد عمل شود.
بلومبرگ نوشت برخی شرکتهای مالک ابرنفتکشها بهدلیل نگرانی از تشدید تنشها میان آمریکا و جمهوری اسلامی و پیامدهای احتمالی آن برای امنیت کشتیرانی در منطقه، سرعت عبور کشتیهای خود از تنگه هرمز را افزایش دادهاند.
شبکه انبیسی به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد ارتش ایالات متحده همچنان در حال اعزام نیروها و سامانههای پدافند هوایی به خاورمیانه است.
بر اساس این گزارش، ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن نیز برای قرار گرفتن در محدوده حمله به ایران، به منطقه نزدیکتر میشود.
محکومیت سیاست سرکوب جمهوری اسلامی
دانشجویان دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی در بیانیهای هشدار دادند: «کشور در وضعیت غیرعادی دائمی به سر میبرد؛ وضعیتی که محصول مستقیم یک نظم سرکوبگر است. اما حاکمیت و نهادهای وابسته به آن، از وزارتخانهها تا دانشگاهها، ماموریت دارند این غیرعادی بودن را طبیعی جلوه دهند.»
آنها افزودند: «در چنین وضعیتی، تلاش برای عادیسازی صرفا بیاخلاقی نیست؛ جنایت ایدئولوژیک است.»
بر اساس پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال از یک وکیل دادگستری، الگوی مشابهی از فشار امنیتی و تحمیل اتهامات سنگین به معترضان بازداشتشده در شهرهای مختلف استان گیلان به چشم میخورد.
این وکیل افزود بازجویان معترضان را تحت فشار میگذارند تا به اتهاماتی چون «قتل مامور»، «حمل سلاح»، «ساخت مواد منفجره» یا «همکاری با شبکههای بیگانه» اعتراف کنند.
همزمان با تجمع ایرانیان مقابل پارلمان استرالیا، تعدادی از نمایندگان پارلمان در گفتوگو با ایراناینترنشنال از سیاستهای سرکوبگرانه جمهوری اسلامی انتقاد کردند.
آنها خواستار تشدید تحریمها، تقویت فشارهای دیپلماتیک بر حکومت، پایان خشونت و تداوم دسترسی به اینترنت در ایران شدند و تاکید کردند دولت و مردم استرالیا در کنار مردم ایران ایستادهاند.
گروهی از جامعهشناسان با انتشار بیانیهای تاکید کردند: «وضعیت کنونی حاصل برونداد سالها انسداد سیاسی و اقتصادی است که طیفهایی از مردم را برای برونرفت از بنبست کنونی، ناگزیر به سوی یاریگری کشورهای خارجی رهنمون ساخته است.»
امضاکنندگان بیانیه افزودند: «تکرار جرمانگاری برای معترضان بازداشتشده و در راس آنان متخصصان و فعالان حرفهای صنوف درمانی، حقوقی، رسانهای، هنری و دانشجویی از مصادیق تضییع حقوق بشر بوده و جامعه را به دوران جدید اعتراضات گستردهتر و عمیقتر پیش میبرد.»
