همزمان با انتشار گزارشهای ضدونقیض درباره برگزاری مذاکرات میان تهران و واشینگتن، وزیر خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده که گفتوگوها جمعه در عمان برگزار خواهد شد؛ موضوعی که یک مقام آمریکایی نیز آن را تایید کرده است. با این حال، هنوز روشن نیست دستور کار این مذاکرات چه خواهد بود.
ساعاتی پس از انتشار گزارشهایی در مورد لغو مذاکرات جمعه ۱۷ بهمن بین تهران و واشینگتن، یک مقام آمریکایی چهارشنبه ۱۵ بهمن تایید کرد که مذاکرات جمعه در عمان برگزار خواهد شد.
پیش از آن هم عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرده بود که «مذاکرات هستهای» با آمریکا قرار است حدود ساعت ۱۰ صبح جمعه در مسقط، پایتخت عمان، برگزار شود.
در این ارتباط، اکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی نوشت برنامهریزی برای برگزاری مذاکرات هستهای آمریکا و ایران دوباره روی میز قرار گرفته است؛ آن هم پس از آنکه چندین رهبر عرب و مسلمان بعدازظهر چهارشنبه در تماس فوری از دولت ترامپ خواستند از تهدید خود برای لغو این مذاکرات عقبنشینی کند.
به گفته این دو مقام، «آنها از ما خواستند جلسه را حفظ کنیم و به حرفهای ایرانیها گوش دهیم.»
یکی از دو مقام آمریکایی افزود: «ما به طرفهای عرب گفتهایم اگر اصرار داشته باشند، جلسه را برگزار میکنیم، اما نسبت به آن بسیار بدبین هستیم.»
بر اساس این گزارش، دستکم ۹ کشور منطقه پیامهایی را به بالاترین سطوح دولت ترامپ منتقل کرده و بهشدت خواستار آن شدهاند که آمریکا دیدار برنامهریزیشده با مقامهای ایرانی در عمان را لغو نکند.
یک مقام آمریکایی دیگر نیز گفت دولت ترامپ با برگزاری این دیدار «برای احترام به درخواست متحدان منطقهای آمریکا» و «بهمنظور ادامه پیگیری مسیر دیپلماتیک» موافقت کرده است.
مذاکرات قرار بود جمعه در استانبول با حضور استیو ویتکوف، فرستاده ویژه آمریکا، و عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، و نمایندگان چند کشور خاورمیانه به عنوان ناظر برگزار شود.
پیشتر برخی گزارشها حاکی از آن بود که جمهوری اسلامی خواستار انتقال محل مذاکرات، انجام آن به صورت دو جانبه و حذف دیگر کشورها و نیز گفتگو بر سر فقط یک موضوع، برنامه هستهای تهران، است.
در همین ارتباط، رییس دفتر حفاظت منافع جمهوریاسلامی در مصر چهارشنبه به شبکه خبری العربیه گفت تهران تنها درباره پرونده هستهای مذاکره میکند.
این در شرایطی است که ماجد بن محمد الانصاری، مشاور نخستوزیر و سخنگوی وزارت خارجه قطر، سهشنبه ۱۴ بهمن با اعلام اینکه چالشهای موجود در ارتباط با جمهوری اسلامی تنها به یک موضوع محدود نمیشود، گفت که مذاکرات باید در مسیر جدیدی دنبال شود که در آن همه موضوعها روی میز قرار بگیرد.
او تاکید کرد که هیچ یک از کشورهای منطقه نباید از مذاکرات حذف شوند.
روبیو: آمریکا دیدار و مذاکره را امتیازدهی یا مشروعیتبخشی تلقی نمیکند
در خبری دیگر، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در نشست خبری کنفرانس مواد معدنی کمیاب، درباره سیاست واشینگتن در قبال تهران گفت: «ترامپ آماده است با هر کسی در جهان گفتوگو و تعامل کند.»
او افزود آمریکا دیدار و مذاکره را «امتیازدهی یا مشروعیتبخشی» تلقی نمیکند.
روبیو گفت: «این صرفا نشاندهنده آمادگی ما برای نشستن، شنیدن و صحبت کردن با هر کسی است؛ چه دشمن و چه متحد.»
به گفته او، اگر فرصتی برای گفتوگوی مستقیم با همتایان جمهوری اسلامی فراهم شود، واشینگتن از آن استقبال میکند.
او افزود آمریکا تصور میکرد چارچوب مشخصی برای این گفتوگوها وجود دارد که در ترکیه بر سر آن توافق شده بود، اما گزارشهای متناقضی از سوی مقامهای ایرانی منتشر شده که نشان میدهد تهران با چنین چارچوبی موافقت نکرده است.
روبیو اضافه کرد: «در نهایت، آمریکا آماده تعامل است و همیشه آماده تعامل با ایران بوده است.»
او تاکید کرد اگر این مذاکرات قرار است به نتیجهای معنادار برسد، باید موضوعاتی مشخص در دستور کار قرار گیرد.
به گفته روبیو، این موضوعات شامل «دامنه موشکهای بالستیک ایران، حمایت از سازمانهای تروریستی در سراسر منطقه، برنامه هستهای و نحوه رفتار حکومت با مردم خود» است.
او در بخش دیگری از سخنانش گفت تهران پیشتر با قالب مشخصی برای گفتوگوها موافقت کرده بود اما «به هر دلیلی این موضوع تغییر کرده است.»
روبیو گفت: «اگر ایرانیها بخواهند دیدار کنند، ما آمادهایم. آنها علاقهمندی خود را اعلام کردهاند و اگر نظرشان را عوض کنند، با این هم مشکلی نداریم.»
او در پایان تاکید کرد دولت ترامپ گفتوگو را به رویارویی ترجیح میدهد و گفت: «مطمئن نیستم بتوان با این افراد به توافق رسید، اما میخواهیم تلاش کنیم. این رییسجمهوری همیشه راهحل مسالمتآمیز را به هر درگیری یا چالش دیگری ترجیح میدهد.»
ترامپ: خامنهای باید بسیار نگران باشد
در خبری دیگر، دونالد ترامپ به شبکه خبری انبیسی گفت: « علی خامنهای باید بسیار نگران باشد.آنها در حال مذاکره با ما هستند.»
او افزود: «ما پشتیبان معترضان ایران بودهایم. ایران اکنون به خاطر ما در وضعیت آشفتهای قرار دارد. ما وارد عمل شدیم و برنامه هستهایشان را نابود کردیم.»
ترامپ گفت: «اگر من برنامه هستهای جمهوری اسلامی را از بین نبرده بودم، صلحی در خاورمیانه وجود نداشت، چون کشورهای عربی هرگز نمیتوانستند با آن مقابله کنند. آنها بهشدت از ایران میترسیدند.»
او همچنین در پاسخ به پرسشی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی گفت شنیده که تهران قصد دارد فعالیتهای هستهای خود را دوباره آغاز کند.
ترامپ اضافه کرد: «شنیدم که این کار را میخواهند انجام دهند و من به آنها اطلاع دادم اگر این کار را بکنند، دوباره سراغشان میرویم و کارمان را انجام میدهیم.»
او در پاسخ به پرسش انبیسی که آیا تلاش ایران برای از سرگیری برنامه هستهای دلیل تهدید به استفاده از زور است، گفت: «آنها تلاش کردند به سایت قبلی برگردند، اما حتی نتوانستند به آن نزدیک شوند. همهچیز کاملا نابود شده بود.»
ترامپ افزود ایران به فکر ایجاد یک سایت جدید در بخش دیگری از کشور است و آمریکا از این موضوع مطلع شده است.
او گفت: «وقتی فهمیدیم، به آنها گفتم اگر این کار را بکنید، کارهای بسیار بدی با شما انجام خواهیم داد.»
برادسکی: جمهوری اسلامی حمله به ایران و ریسک تغییر رژیم را ترجیح میدهد
جیسون برادسکی، مدیر سیاستگذاری اتحاد علیه ایران هستهای، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جمهوری اسلامی احتمال حمله به ایران و ریسک تغییر رژیم را ترجیح میدهد تا اینکه توافق کند.»
او افزود: «به همین دلیل است که خامنهای از بحث در مورد مسائل غیر هستهای در مذاکرات خودداری میکند. او معتقد است که حتی پس از حمله نیز شانس بیشتری برای بقای رژیم وجود دارد. این برای گوشهای غربیها دیوانهوار به نظر میرسد، اما این محاسبه او است.»
پت فالون، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، نیز در ایکس نوشت: «رژیم ایران بزرگترین عامل هرج و مرج، مرگ و ویرانی در خاورمیانه است.»
او تاکید کرد: «مردم ایران شایسته آزادی از سرکوب آیتاللهها هستند.»
همچنین دانی سیترینوفیتش، کارشناس خاورمیانه، امنیت ملی و اطلاعات در شورای آتلانتیک، در ایکس نوشت: «آنچه برای من قابل توجه است، این است که ایران در حال حاضر در یکی از ضعیفترین موقعیتهای استراتژیک خود قرار دارد - بحران اقتصادی بیسابقهای همراه با خشم عمومی گسترده از سرکوب رژیم - و هنوز با احتمال بسیار واقعی یک عملیات نظامی گسترده به رهبری ایالات متحده روبرو است.»
او اضافه کرد با این حال، حداقل وقتی صحبت از مسائل غیرهستهای میشود، به نظر میرسد رهبری جمهوری اسلامی مایل به ریسک کردن و امتناع از سازش است.
سیترینوفیتش تاکید کرد: «پیامد این امر واضح است: تا زمانی که خامنهای و رژیم فعلی در قدرت باشند، ایران به سادگی تسلیم نخواهد شد.»
او گفت این بدان معنا نیست که دولت آمریکا باید با یک استراتژی خروج نامشخص، برای انجام یک عملیات نظامی خطرناک عجله کند. اما به این معنی است که نباید هیچ توهمی وجود داشته باشد که فشار بیشتر و تهدیدهای بیشتر به نوعی کارساز خواهد بود.
