گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال از شهرهای مختلف ایران از تشدید سرکوب، فضای امنیتی و نقض گسترده حقوق شهروندان حکایت دارد؛ از برخورد خشن با معترضان تا فشار بر کادر درمان، استقرار نیروهای مسلح و روایتهای تکاندهنده از کشتهشدگان.
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال با ارسال پیامی از سرکوب گسترده معترضان در جریان انقلاب ملی در زنجان خبر داد و گفت کادر درمان بیمارستان موسوی این شهر از شدت سرکوب و جراحات مردم «بهتزده» شده بودند.
او افزود برخی کشتهشدگان و مجروحان به بیمارستان ارتش زنجان انتقال یافتند که از این تعداد، چشم دو کودک سه و شش ساله تخلیه شد.
این مخاطب با اشاره به «جو خانوادگی» تجمعات اعتراضی زنجان گفت سالمندان زن و مرد، حتی برخی با عصا، در این تجمعات حضور یافتند و شهرهای ابهر، هیدج، خرمدره و طارم نیز شاهد تظاهرات گسترده بودند.
او از برقراری فضای «حکومت نظامی» در زنجان خبر داد و ابراز امیدواری کرد «نیروی خارجی» به مردم ایران کمک کند.
عکسبرداری نیروهای سرکوب از مجروحان در مراکز درمانی
یک عضو کادر درمان با ارسال پیامی صوتی به ایراناینترنشنال گفت نیروهای سرکوب جمهوری اسلامی از مجروحان عکس میگرفتند و خانوادهها بهدلیل ترس از شناسایی، نگران انتقال عزیزانشان به مراکز درمانی بودند.
پیشتر گروهی از متخصصان پزشکی، پیراپزشکی و پزشکی قانونی در بیانیهای تحلیلی اعلام کردند بررسی نظاممند تصاویر و ویدیوهای رسیده از ایران، نشاندهنده الگوهای جدی و نگرانکننده از نقض اصول بنیادین پزشکی، پزشکی قانونی و حقوق بشر در جریان سرکوب اخیر است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، چهارشنبه اول بهمن در تلاش برای تحمیل روایت رسمی حکومت در خصوص کشتار گسترده شهروندان معترض گفت «اقناع» جامعه پزشکی درباره وقایع اخیر اهمیت زیادی دارد و نظام سلامت باید مراقب باشد «در دام تحلیلهای دشمن گرفتار نشود».
تشدید فضای «حکومت نظامی» در نقاط مختلف ایران
در ادامه روایتهای رسیده به ایراناینترنشنال، یک مخاطب از تهران گفت نیروهای حکومتی در اطراف مکانهای سوخته مانند مساجد حضور دارند و اگر متوجه شوند کسی در حال عکس یا فیلم گرفتن است، شماره پلاک خودرو او را یادداشت میکنند و تلفنهای همراه عابران را مورد بررسی قرار میدهند.
مخاطبی از شهرستان آمل خبر داد ماموران حکومت در محور خیابان دریای ۱ تا دریای ۳۲ و میدان قائم ایستهای بازرسی ایجاد کردهاند و با فحاشی و ضربوشتم، مردم و خودروها را بازرسی میکنند.
به گفته او، ماموران یک پسر ۱۵ ساله را در میدان قائم مورد ضربوشتم قرار دادند.
شهروندی از تبریز از استقرار نیروهای مسلح روی پشتبام مدارس دولتی در این شهر خبر داد.
مخاطبی از لردگان به ایراناینترنشنال گفت نیروهای یگان ویژه با برپایی ایستهای بازرسی در تَنکِلوره در نزدیکی لردگان، خودروها را بهطور گسترده بازرسی میکنند.
مخاطبان ایراناینترنشنال در خرمآباد لرستان از استقرار نفربر در میدان کیوی و یک تانک مقابل صداوسیما خبر دادند و گفتند گشت بسیجیها ادامه دارد، جو شهر بسیار امنیتی است و خانوادهها داغدارند.
نصب تیربار در زندان اوین
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، مسئولان زندان اوین در روزهای گذشته و همزمان با انقلاب ملی ایرانیان، اقدام به نصب تیربار روی سقف بند هفت این زندان کردهاند.
به گفته منابع آگاه، این اقدام با هدف تشدید تدابیر امنیتی و مقابله با شورش احتمالی یا حمله مردم انجام شده، اما همزمان به هراس در میان زندانیان و خانوادههای آنها دامن زده است.
جزییات کشته شدن جاویدنام مسعود بلورچی
یک منبع آگاه به ایراناینترنشنال گفت مسعود بلورچی، فیزیوتراپیست و بنیانگذار کلینیک راش، ۱۸ دی از پشت سر هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.
او افزود خانواده پیکر بلورچی را که ۳۷ ساله و ساکن تهران بود، در کهریزک یافتند و تحت فشار امنیتی مجبور به پرداخت «پول تیر» شدند.
بلورچی در بوداپست مجارستان تحصیل کرده و چند سال پیش به ایران بازگشته بود.
جزییات کشته شدن جاویدنام افشین میارکیانی
بر اساس پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، افشین میارکیانی، قهرمان و مربی تکواندو، هنگام کمک به مجروحان در جریان انقلاب ملی ایرانیان با شلیک دو گلوله از پشت کشته شد.
به گفته شاهدان، شامگاه ۱۸ دی زمانی که نیروهای سرکوب متوجه تلاش میارکیانی برای نجات دیگران شدند، از پشت او را هدف قرار دادند و او در همان محل جان باخت.
میارکیانی بهعنوان مربی تکواندو فعالیت میکرد.
جزییات کشته شدن جاویدنام پدرام سعیدی
شاهدان عینی به ایراناینترنشنال گفتند پدرام سعیدی شامگاه ۱۹ دیماه در محله خانه اصفهان پس از تعقیب از سوی نیروهای سرکوب، مقابل چشمان مادر و مادربزرگش هدف گلوله قرار گرفت و جان باخت.
به گفته شاهدان، نیروهای امنیتی از پشت به قلب این جوان ۲۸ ساله شلیک کردند و پس از تیراندازی پیکرش را با خود بردند؛ خانواده چند روز از محل جسد بیخبر بودند و جسد چهار روز بعد در سکوت تحویل داده شد.
جزییات کشته شدن جاویدنام ناصر موحدنیا
پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که ناصر موحدنیا، شهروند ۵۰ ساله ساکن اصفهان، پس از ناپدید شدن در جریان اعتراضها، با آثار ضرب و جرح شدید جان باخته و پیکرش بهصورت اجباری و بدون برگزاری مراسم دفن شده است.
به گفته منابع آگاه، موحدنیا ۱۸ دی در فولادشهر همراه با برادران و فرزندانشان به اعتراضها پیوسته بود.
شاهدان گفتند نیروهای امنیتی به سوی آنها تیراندازی کردند و یکی از برادران او همان شب با جراحات ناشی از ساچمه به خانه بازگشت، اما ناصر از همان زمان مفقود شده بود.
بنا بر اطلاعات رسیده، خانواده او به مدت یک هفته در جستوجویش بودند، اما هیچ اطلاعی کسب نکردند تا اینکه عصر ۲۴ دی از آنها خواسته شد برای شناسایی اجساد به سردخانه مراجعه کنند.
به گفته شاهدان، پیکر او بهدلیل ضربات شدید به سر بهسختی قابل شناسایی بود.
صبح ۲۵ دی، پیکر موحدنیا به دستور نیروهای حکومتی تحویل و بدون اجازه برگزاری مراسم، بهسرعت دفن شد. تاریخ فوت او ۱۹ دی اعلام شده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
