هفت حزب کردستان ایران در حمایت از اعتراضات سراسری و محکومیت «جنایات رژیم در کرمانشاه، ایلام و لرستان» فراخوان مشترکی برای اعتصاب عمومی در کردستان و مناطق کردنشین در پنجشنبه ۱۸ دی صادر کردند.
احزاب کردستان ایران در بیانیه خود با اشاره به موج جدید اعتراضات سراسری در ایران، آن را یک «نه» آشکار، بلند و همگانی به جمهوریاسلامی و واکنش به «تمامی مصیبتهایی» خواندهاند است که «جمهوریاسلامی در طول دوره حاکمیت خود بر ملتهای ایران تحمیل کرده است».
در این بیانیه گفته شده هدف این خیزش در ایران و کردستان «بازپسگیری حقوق و آزادی، بازگرداندن کرامت انسانی و پایان دادن به سیاست انکار، محرومسازی، کشتار، ترور وتبعیضهای ملی و فرهنگی است».
صدور این فراخوان در شرایطی صورت گرفته که اعتراضات سراسری در ایران وارد دهمین روز خود شده و گزارشهای متعددی از سرکوب شدید معترضان، تیراندازی نیروهای حکومتی، بازداشتهای گسترده و کشته و زخمی شدن شهروندان در استانهای مختلف کشور منتشر شده است.
این ۷ حزب کردستان ایران در بیانیه خود یادآوری کردهاند که کردستان در ۴۷ سال گذشته «همواره پیشگام وخطشکن این «نه» گفتن بوده و به سنگری تسخیرناپذیربرای آزادیخواهی و مبارزه علیه رژیم جمهوریاسلامی تبدیل شده است».
در بیانیه این احزاب با اشاره به جنبش ژینا و بحران بزرگی که اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» برای مشروعیت داخلی وبینالمللی جمهوریاسلامی درست کرد، تاکید شده که بروز دوباره اعتراضات در نشان میدهد که «اخگر این خیزش همچنان شعلهور است».
در متن فراخوان، اعتصاب عمومی نهتنها اقدامی اعتراضی، بلکه بخشی از سنت مبارزاتی کردستان معرفی شده است؛ سنتی که در دهههای گذشته بارها در واکنش به سرکوب و خشونت حکومتی به کار گرفته شده است.
در متن فراخوان این احزاب آمده است: «ما سرکوب تظاهرات و بازداشت مردم معترض و حقطلب در ایران و کردستان، را که سیاست همیشگی رژیم جمهوری اسلامی است، قویا محکوم میکنیم.»
اعتصاب عمومی؛ نه بزرگ به جمهوریاسلامی
در این بیانیه، با تاکید بر اهمیت اعتصاب عمومی گفته شده کردستان «بار دیگر نه بزرگ دیگری به رژیم جمهوری اسلامی میگوید و بر حقوق خود که شامل آزادی، برابری و احترام به کرامت انسانی است پافشاری میکند.»
این احزاب همچنین با خطاب قرار دادن سایر احزاب سیاسی و سازمانهای مدنی ایران، خواستار همصدایی و اتحاد در برابر آنچه «جنایات رژیم جمهوری اسلامی» خواندهاند، شدهاند و از آنها خواستهاند به این فراخوان بپیوندند.
آنها تاکید کردهاند که گسترش اعتراضات و پیوند میان جنبشهای اعتراضی در مناطق مختلف کشور میتواند نقش تعیینکنندهای در تداوم و تقویت این موج اعتراضی ایفا کند.
«حزب دموکرات کردستان ایران»، «حزب کومله کردستان ایران، «حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)»، «کومله، سازمان کردستانی حزب کمونیست ایران»، «کومله زحمتکشان کردستان»، «حزب آزادی کردستان (پاک)» و «سازمان خبات کردستان ایران»، هفت حزبی هستند که این فراخوان را امضا کردهاند.
سنت اعتصاب سیاسی در کردستان
کردستان در واکنش به سرکوب، بازداشتها، احکام اعدام یا در همراهی با موجهای اعتراضی سراسری، در دهههای اخیر بارها وارد اعتصاب عمومی شده است.
یکی از نقاط عطف این سنت، پس از اعدام فرزاد کمانگر، شیرین علمهولی، فرهاد وکیلی، علی حیدریان و مهدی اسلامیان رخ داد. پنجشنبه ۲۳ اردیبهشت گزارشهایی از اعتصاب و تعطیلی بازار در شهرهای مختلف کردستان و کرمانشاه و شماری از شهرهای کردنشین آذربایجان غربی در منتشر شد.
اعتـصاب ۲۱ شهریور ۱۳۹۷ نیز یکی از گستردهترین نمونههای اعتصاب کردستان در سالهای اخیر است. این اعتصاب در اعتراض به اعدام رامین حسینپناهی، زانیار مرادی و لقمان مرادی و در فضای پرتنش آن مقطع شکل گرفت.
در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» از پاییز ۱۴۰۱ هم فراخوانهای اعتصاب عمومی در کردستان و مناطق کردنشین بارها تکرار شد و در مقاطع مختلف، «مرکز همکاری احزاب کردستان ایران» و همچنین برخی احزاب بهصورت جداگانه یا مشترک از مردم خواستند با تعطیلی بازار و کسبوکارها به اعتراضات بپیوندند.
فراخوان تازه برای اعتصاب عمومی در پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در امتداد همین الگو منتشر شده است.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد ماموران حکومتی ۱۶ دیماه، درِ ورودی بیمارستان سینا در حسنآباد تهران را بستند و همزمان صدای شلیک شنیده شد.
گزارش شهروندان حاکی از شلیک گاز اشکآور به داخل بیمارستان است.
معترضان نیز در کوچههای اطراف بیمارستان در حال دویدن، شعار «مرگ بر دیکتاتور» و «بیشرف، بیشرف» سر دادند.
وزارت خارجه اسرائیل در شبکه ایکس با اشاره به حمله ماموران حکومت به معترضان در بیمارستان سینا در تهران و پرتاب گاز اشکآور نوشت: «منتظر محکوم کردن این جنایت توسط به اصطلاح مدافعان حقوق بشر نباشید.»
صفحه اسرائیل به فارسی نیز پانزدهم دی و در واکنش به حمله ماموران به بیماستان ایلام در ایکس نوشته بود: «مدافعان حقوق بشر کجا هستند؟ چرا صدایی از آنها شنیده نمیشود؟»
شامگاه یکشنبه ۱۴ دی ماموران جمهوری اسلامی با شلیک گلوله و گاز اشکآور وارد حیاط بیمارستان خمینی ایلام شدند. نیروهای سرکوب سپس درهای بیمارستان را شکستند، به داخل اتاقها یورش بردند و با باتوم و تجهیزات نظامی به حاضران حمله کردند.
در ویدیوها دیده میشد که پرستاران و شهروندان مقابل بیمارستان با نیروهای سرکوبگر درگیر میشوند.
گزارشها از حضور مجروحان و کشتهشدگان اعتراضات ملکشاهی ایلام در این بیمارستان حکایت دارد.
واکنشهای گسترده به حمله به بیمارستان ایلام
سازمان عفو بینالملل ۱۶ دی با محکوم کردن این حمله اعلام کرد که هدف قرار دادن بیمارستان، بهعنوان جایی که معترضان مجروح برای دریافت مراقبتهای پزشکی یا پناه گرفتن حضور داشتند، نقض حقوق بینالملل است.
این بیانیه افزود: «این اقدام نشان میدهد که مقامات جمهوری اسلامی تا چه حد حاضرند برای سرکوب اعتراضات و خاموش کردن صدای مخالفان پیش بروند.»
پیشتر نیز بسیاری از کاربران با استناد به حقوق بینالملل، این حمله را مصداق «جنایت علیه بشریت» خوانده بودند.
وزارت خارجه آمریکا نیز ساعاتی پیش «حمله وحشیانه رژیم جمهوری اسلامی» به بیمارستانی در ملکشاهی ایلام را یک «جنایت» خواند و افزود: «یورش به بخشها، ضرب و شتم کادر پزشکی و حمله به مجروحان با گاز اشکآور و گلوله جنگی، جنایتی آشکار علیه بشریت است.»
وزارت خارجه آمریکا تاکید کرد: «بیمارستانها میدان نبرد نیستند. این اقدامات رژیم جمهوری اسلامی نقض فاحش قوانین بینالمللی است و نشان دهنده رژیمی است که با بیتوجهی کامل به جان انسانها رفتار میکند.»
جمهوری اسلامی از آغاز اعتراضات سراسری در هفتم آبان تاکنون به تجمعهای اعتراضی مسالمتآمیز شهروندان حمله، صدها نفر را بازداشت، دهها شهروند را زخمی کرده و شماری را کشته است.
گزارشها از تیراندازی به سوی معترضان با گلوله جنگی در شهرهایی مانند ملکشاهی ایلام حکایت دارد.
اعتراضات ۱۲ و ۱۳ دی در این شهرستان با سرکوب خشن ماموران حکومتی همراه شد.
شهروندان ملکشاهی باوجود این سرکوبهای گسترده ۱۶ دی بار دیگر به خیابانها آمدند و با ماموران سرکوبگر درگیر شدند.
ایراناینترنشنال تاکنون توانسته هویت چهار تن از جانباختگان ملکشاهی را به نامهای رضا عظیمزاده، فارص آقامحمدی، مهدی امامیپور و لطیف کریمی بهطور مستقل تایید کند.
هزاران کاربر رسانههای اجتماعی، با انتشار مطالبی در ایکس، خشم خود را از حمله به بیمارستان ایلام اعلام کردهاند.
شاهزاده رضا پهلوی نیز اعلام کرد «رژیمی که جوانان بیسلاح را میکشد و به مراکز درمانی یورش میبرد، رفتنی است.»
او با ابراز همدردی با مردم ایلام و ملکشاهی، این جنایت را یادآور کشتار مردم در جمعه خونین زاهدان ۱۴۰۱ دانست.
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد «خامنهای و سران فاسد جمهوری اسلامی» قطعا «تقاص این جنایت» را پس خواهند داد.
تامار ایلام–گیندین، زبانشناس و پژوهشگر ایران باستان و ایران معاصر در یک مرکز مطالعاتی وابسته به دانشگاه حیفا در ارزیابی تازهای که سایت اسرائیلنشنالنیوز منتشر کرد، تاکید کرده است که حکومت ایران در واکنش به گسترش اعتراضات در سراسر کشور، وارد وضعیتی «کاملاً دفاعی» شده که پیشتر تجربه نکرده بود.
او با اشاره به شکاف میان تصویر ارائهشده در شبکههای اجتماعی و واقعیت میدانی میگوید برداشتها از افکار عمومی در فضای مجازی گمراهکننده است. به گفته این پژوهشگر، «اگر به شبکههای اجتماعی نگاه کنیم، به نظر میرسد جامعه دوپاره و فضا ۵۰-۵۰ است، اما شواهد میدانی، ویدیوها و روایتهای عینی چنین چیزی را تایید نمیکنند.» به گفته او، بسیاری از مخالفان حکومت به خیابان نمیآیند اما در فضای مجازی فعالاند و همین امر باعث میشود وزن واقعی نارضایتی در خیابانها کمتر از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» به نظر برسد، هرچند جهتگیری کلی جامعه تغییر نکرده است.
ایلام-گیندین تاکید میکند شبکه اجتماعی ایکس دیگر بازتابدهنده حالوهوای واقعی جامعه ایران نیست و بیشتر آن چیزی را بازنمایی میکند که حکومت میخواهد مردم تصور کنند اکثریت جامعه به آن باور دارند. او میگوید هرچند محتوای حامی جمهوری اسلامی و ضد اعتراضات در این فضا پررنگ است، اما «مشاهده ویدیوهای میدانی نشان میدهد که گرایش عمومی جامعه بهطور قاطع علیه حکومت است.»
به گفته این کارشناس، ترس حکومت از جامعه اکنون بیش از هر زمان دیگری است. او با اشاره به مواضع تند مقامهای خارجی علیه جمهوری اسلامی میگوید: «به خاطر ندارم زمانی را که رییسجمهوری قدرتمندترین کشور جهان چنین صریح حکومت ایران را تهدید کرده باشد.» به باور او، از زمان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» و بهویژه پس از جنگ ۱۲روزه، حکومت وارد «حالت بقا» شده؛ وضعیتی که پیش از این در جمهوری اسلامی مشاهده نشده بود و ریشه در هراس از بازگشت گسترده مردم به خیابانها دارد.
این پژوهشگر معتقد است حکومت برای کنترل فضا تلاش کرده خود را متمایل به مصالحه با معترضانی نشان دهد که نظم را برهم نمیزنند. از جمله این تلاشها، طرح بحث حذف نظام دونرخی ارز بوده است؛ اقدامی که به گفته او میتواند اندکی فشار اقتصادی را کاهش دهد، اما همزمان با مقاومت بخشهایی از بدنه درونی حکومت روبهرو خواهد شد.
با این حال، ایلام-گیندین میگوید تهدیدها باعث توقف اعتراضات نشده است. به گفته او، معترضان از آمادگی برای پرداخت هزینههای سنگین سخن میگویند و «از جنگیدن، جان دادن و بازپسگرفتن ایران برای خودشان صحبت میکنند.» او تاکید میکند که در شرایط کنونی، بسیاری از معترضان احساس میکنند چیز زیادی برای از دست دادن ندارند.
در ارزیابی سناریوهای پیشرو، این کارشناس احتمال بازسازی اقتصادی ایران با تکیه بر همکاری با قدرتهایی مانند چین و روسیه را «بعید» توصیف میکند، هرچند میافزاید که «اتفاقات بعید هم گاهی رخ میدهند.» به گفته او، این تصور قدیمی که تا وقتی حداقل معیشت تأمین شود، نوع حکومت اهمیت کمتری دارد، دیگر لزوماً در جامعه ایران صادق نیست.
او در پایان، در پاسخ به پرسشی درباره سرانجام اعتراضات کنونی، میگوید حکومت به نقطهای نزدیک میشود که حاضر است همهچیز را به خطر بیندازد. به تعبیر او، پرسش اصلی این است که آیا جمهوری اسلامی در نهایت «خود را نابود میکند یا راه گریز را در پیش میگیرد.»
ایلام-گیندین همچنین میافزاید که جامعه ایران در عین تمایل به نقشآفرینی خارجی، نسبت به آن محتاط است. به گفته او، تجربههای گذشته نشان داده مداخله مستقیم خارجی میتواند پیامدهای منفی داشته باشد و تغییر پایدار در ایران «باید از درون جامعه شکل بگیرد»، هرچند اقدامهای خارجی در چارچوب منافع خود میتواند مسیر تحولات داخلی را هموارتر کند.
