روزنامه اورشلیمپست در گزارشی نوشت نشانههایی دریافت کرده که نشان میدهد ایالات متحده در حال بررسی نوعی مداخله در اعتراضات جاری در ایران است. نشریه سان نیز از برخی جابهجاییها و اقدامات نظامی آمریکا گزارش داده و ارتباط این اقدامات با اعتراضات کنونی در ایران را منتفی ندانسته است.
همزمان، اسرائیل نیز در حال ارزیابی این موضوع است که آیا کنار رفتن نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، میتواند زمینه اقدام علیه جمهوری اسلامی را نیز فراهم کند یا خیر.
اورشلیمپست دوشنبه ۱۵ دی نوشت که اسرائیل از مداخله آمریکا در ونزوئلا غافلگیر شده و این اقدام محاسبات اسرائیل را درباره آنچه ممکن است در جمهوری اسلامی ایران رخ دهد، دچار تغییر کرده است.
تا پیش از این اقدام دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بیشتر مقامهای اسرائیلی اعتراضات علیه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را الزاما در آستانه رسیدن به سطحی که بتواند به تغییر حکومت منجر شود، نمیدانستند.
در واقع، اعتراضات بهتنهایی همچنان از نگاه اسرائیل و آمریکا برای سرنگونی خامنهای کافی تلقی نمیشوند، اما پس از ربوده شدن نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا، این ارزیابی ممکن است تغییر کرده باشد.
بررسی گزینههای تغییر رژیم
بهنوشته اورشلیمپست نشانههایی وجود دارد که نشان میدهد واشینگتن در حال سنجش نوعی مداخله هدفمند برای کمک به جنبش اعتراضی بهمنظور عبور از سد حکومت در ایران است.
اسرائیل نیز در حال بررسی این موضوع است که آیا کنار رفتن مادورو میتواند اقدام علیه حکومت ایران را ممکن کند یا نه. بهطور مشخصتر، موساد بهصورت علنی در توییتر اذعان کرده است که در میدان، به معترضان ایرانی کمک کرده است. جمهوری اسلامی نیز مدعی شده که حتی یکی از این ماموران را بازداشت کرده است.
علاوه بر این، گیلا گملیل، وزیر علوم و فناوری اسرائیل که پیشتر وزیر اطلاعات بوده و مسئولیتهایی در پرونده ایران داشته است، اخیراً در مقالهای در اورشلیمپست نوشت: «جهان باید… مردم ایران را بهعنوان کلید ثبات پایدار منطقه به رسمیت بشناسد و از آرمانهای آنان برای حقوق بشر، آزادی و حق تعیین سرنوشت حمایت کند؛ نه فقط با کلمات و همدردی، بلکه از طریق اقدامات ملموس، هرجا و هر زمان که ممکن است.»
او افزود:«تاریخ نشان میدهد رژیمهایی که بر پایه ترس بنا شدهاند، سرانجام فرو میریزند. وقتی آن لحظه در ایران فرا برسد، پرسش این نخواهد بود که آیا تغییر اجتنابناپذیر بود یا نه، بلکه این خواهد بود که آیا جهان به آمادهسازی زمینه برای آیندهای بهتر کمک کرد یا خیر.»
این سخنان نشاندهنده حمایت از اقدام عملی، و نه صرفا ابراز همدردی لفظی است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز پس از اقدامات آمریکا در ونزوئلا یک نشست امنیتی ویژه برگزار کرد.
بنی گانتس، وزیر دفاع پیشین اسرائیل، دوشنبه بهصراحت خواستار مداخله اسرائیل و آمریکا در ایران به نفع معترضان ایرانی شد تا یا حکومت را وادار به تسلیم کند یا آن را سرنگون سازد.
در ماه ژوئن، هم مقامهای آمریکایی و هم اسرائیلی بهطور یکپارچه با تلاش برای تغییر رژیم مخالف بودند و تمرکز اصلی آنها بر آسیب زدن به برنامه هستهای ایران و کاهش توانایی تهران برای واکنش تلافیجویانه به حملات علیه این برنامه بود.
با این حال، تلاشهای ضعیف تهران برای بازیابی خود پس از حملات ماه ژوئن، گسترش جنبش اعتراضی، و توانایی سریع آمریکا برای تاثیرگذاری بالقوه بر مسیر سیاست ونزوئلا از طریق استفاده از نیروی نظامی، بدون نیاز به یک تهاجم زمینی گسترده، ممکن است این محاسبات را تغییر داده باشد.
بهنوشته اورشلیمپست بر اساس این نشانهها، اکنون به نظر میرسد مقامهای هر دو کشور در حال بررسی گزینههای جدید هستند. این احتمال وجود دارد که آمریکا از نوعی تهدید به استفاده از زور، و حتی بهکارگیری نیروی محدود، برای جلوگیری از سرکوب جنبش اعتراضی از سوی خامنهای استفاده کند تا به این جنبش فرصت بیشتری برای رشد بدهد.
جابهجاییهای نظامی آمریکا
در همین حال نشریه سان بریتانیا در گزارشی با اشاره به هشدار اخیر دونالد ترامپ به جمهوری اسلامی مبنی بر دخالت آمریکا در صورت کشتار معترضان در ایران، گزارش داد تعدادی از جتهای نظامی و نیروهای ویژه آمریکا به بریتانیا و آلمان منتقل شدهاند.
این نشریه افزوده که این جابهجایی احتمالا به وضعیت فعلی ایران مربوط باشد.
طبق این گزارش، هواپیماهای سی-۱۷ گلوبمستر و دو هواپیمای ایسی-۱۳۰ از هنگ ۱۶۰ عملیات ویژه هوانوردی در پایگاه هوایی راف فیرفورد انگلستان فرود آمدهاند.
سان نوشت این جابهجایی با تحرکات نیروی هوایی آمریکا پیش از بمباران تاسیسات هستهای در جنگ ۱۲ روزه همخوانی دارد.
در گزارش سان آمده است: «گمان میرود این جنگندهها در پی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، باشند که با اعتراضات گسترده روبهرو است.»
در پایان این گزارش اشاره شده است: «معمولا هنگ ۱۶۰ ماموریتهای واکنش سریع و پرخطر علیه اهداف با ارزش بالا را بر عهده دارد.»
دونالد ترامپ هشدار داد اگر نیروهای جمهوری اسلامی دست به کشتار معترضان بزنند، ایالات متحده واکنشی «بسیار سخت» نشان خواهد داد.
این دومین هشدار جدی رییسجمهوری آمریکا طی روزهای گذشته در واکنش به اعتراضات سراسری در ایران است.
بر اساس گزارشهای رسیده، مغازهها در چند شهر ایران از جمله مناطقی از تهران، مناطقی از کرج، مرودشت، کازرون و بندر گناوه، دوشنبه ۱۵ دی تعطیل بودند و صاحبان این مغازهها اعتصاب کردند.
در پایتخت ایران، ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان دادند دوشنبه، نیروهای سرکوبگر و یگان ویژه جمهوری اسلامی در برخی نقاط از جمله جلوی دانشگاه تهران در حالت آمادهباش بودند.
همزمان کسبه راسته «چراغ برق» بازار تهران و کسبه بازار آهن تهران با بستن مغازههای خود به اعتصاب سراسری پیوستند.
گروهی از معترضان نیز در بازار تهران شعار «رضا شاه، روحت شاد» سردادند.
تجمع در یاسوج
معترضان در یاسوج در خیابان تجمع اعتراضی برگزار کردند.
ویدیوهای ارسالشده به ایراناینترنشنال در دوشنبه، حمله ماموران سرکوب را به خانواده بازداشتشدگان یاسوج در مقابل ساختمان فرمانداری این شهر نشان داد.
بازداشت صدها نوجوان، تهدیدهای قوه قضاییه و قطع اینترنت
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، سرکوب دانشآموزان در اعتراضات سراسری را «جنایت علیه جامعه و آینده کشور» خواند و نوشت در کهگیلویه و بویراحمد، هرسین و قم، بیش از ۳۵۰ نوجوان بازداشت شدهاند.
این تشکل صنفی، سرکوب دانشآموزان را «جنایت علیه جامعه و آینده کشور» خواند و نوشت در کهگیلویه و بویراحمد ۸۱ نوجوان بازداشت و ۷۰ نفر به کانون اصلاح و تربیت یاسوج منتقل شدهاند و همچنین در هرسین حدود ۱۰۰ نوجوان و در قم دستکم ۲۰۰ نفر بازداشت شدهاند.
کانال تشکلهای صنفی فرهنگیان در ادامه نوشت بخش بزرگی از بازداشتشدگان را دانشآموزان تشکیل میدهند و خواستار آزادی فوری آنان و پاسخگویی عاملان سرکوب شد.
همزمان غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه، دوشنبه گفت: «با اغتشاشگر نمیشود مماشات کرد. اگر در گذشته ارفاقاتی صورت گرفته، این بار هیچ ارفاقی نمیکنیم، چرا که رژیم اسرائیل و رییسجمهوری بیخرد و کمعقل آمریکا رسما از اغتشاشات حمایت کردهاند.»
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت مسعود پزشکیان، درباره محدودیت و قطع اینترنت گفت این سیاست «مطلق و همیشگی» نیست و تابع شرایط خاص و تصمیمها با ملاحظه امنیتی، معیشتی و «حفظ جان شهروندان» است.
در روزهای اخیر همزمان با گسترش اعتراضات سراسری، دسترسی به اینترنت در برخی نقاط ایران محدود یا قطع شده است.
تداوم حمایت ورزشکاران
ناصر محمدخانی، بازیکن پیشین تیم پرسپولیس و تیم ملی فوتبال ایران، با انتشار یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و نوشت: «دست به دست هم برای ایران. آزادی از رگ گردن به ما نزدیکتر است.»
کریم انصاریفرد، کاپیتان پیشین تیم ملی فوتبال ایران نیز با انتشار یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری حمایت کرد و نوشت: «مردمی که در همه شرایط خود را ثابت کردهاند، لیاقت زندگی به مراتب بهتر از شرایط موجود را دارند.»
او همچنین نوشت: «آقایان مسئول! حق مردم شریف و نجیب ایران این نیست. به فکر مردم باشیم. مسئولیتپذیری اقتصادی یعنی دیدن سفره مردم، نه فقط گزارشهای اداری و پوچ.»
مرتضی کرمانی مقدم، بازیکن پیشین پرسپولیس هم با انتشار پستی اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و در پاسخ به علی خامنهای که باز هم معترضان را «اغتشاشگر» خواند، نوشت: «اسمش اغتشاش نیست، دختری است که آزادی ندارد و انسانیست که امید ندارد.»
الناز رکابی، سنگنورد ایرانی، با انتشار اسامی کشتهشدگان خیزش مردمی در یک استوری اینستاگرامی از اعتراضات سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی حمایت کرد و کشتهشدگان را «فرزندان ایران» خواند.
رکابی، پس از خیزش سراسری مردمی ایران در سال ۱۴۰۱ بهدنبال کشته شدن مهسا ژینا امینی، در فینال مسابقات قهرمانی آسیا در سئول کره جنوبی بدون حجاب اجباری حاضر شد. او پس از آن هدف برخوردهای سخت امنیتی قرار گرفت و مدتی پیش ایران را ترک کرد.
واکنش نایبرییس ایرانیتبار پارلمان آلمان
امید نوریپور، نایبرییس پارلمان فدرال آلمان (بوندستاگ)، از دولت این کشور خواست تا «واکنشی روشن و قاطع» به خشونت دولتی علیه معترضان در ایران نشان دهد.
این سیاستمدار حزب سبزها که متولد ایران است، به خبرگزاری آلمان گفت مردم ایران بهدلیل وضعیت فاجعهبار اقتصادی و «استبداد رژیمی که جز پارانویا چیزی نمیشناسد»، در وضعیت ناامیدی بهسر میبرند.
او افزود: «نمیدانم چرا دولت فدرال خودداری میکند. باید وارد عمل شود.»
نوریپور خواستار تلاش آلمان برای قرار دادن نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا شد.
هاشمی دوشنبه ۱۵ دی گفت این سیاست «مطلق و همیشگی» نیست و تابع شرایط خاص و تصمیمها با ملاحظه امنیتی، معیشتی و «حفظ جان شهروندان» است.
در روزهای اخیر همزمان با گسترش اعتراضات سراسری، دسترسی به اینترنت در برخی نقاط ایران محدود یا قطع شده است.
هاشمی اضافه کرد: «مردم مطالبات و اعتراضهایی دارند اما در عین حال، نگرانی جدی نسبت به آسیب دیدن کسبوکارها در صورت اختلال یا قطع اینترنت نیز وجود دارد و این دغدغه، کاملا قابل فهم است.»
او گفت قطع اینترنت از سوی جمهوری اسلامی در شرایط جنگ ۱۲ روزه «در دنیا پذیرفته شده» است.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، ارتباطات مخابراتی و اینترنتی در ایران به شکلی گسترده قطع شد. اقدامی که از سوی مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی و به بهانه «حفظ امنیت ملی» به اجرا درآمد.
جمهوری اسلامی پیش از آن نیز در جریان اعتراضات بارها اینترنت را مختل و قطع کرده بود.
در اعتراضات سال ۹۸ که به آبان خونین معروف شد، حکومت ایران اینترنت را به مدت یک هفته قطع و کشتار معترضان را در سکوت خبری آغاز کرد.
سال ۱۴۰۲ و در چهارمین سالگرد این کشتار نیز، اینترنت در ایران مختل و در بعضی نقاط به طور کامل قطع شد.
اکنون با رسیدن دور جدید اعتراضات ضد حکومتی در ایران به نهمین روز خود، علاوه بر فشارهای سیاسی و امنیتی، محدودیتهای ارتباطی نیز تشدید شده است.
بر اساس دادههای شرکت آمریکایی کلادفلر، سرعت اینترنت در ایران طی روزهای اخیر حدود ۳۵ درصد کاهش یافته و کاربران شبکههای اجتماعی از اختلالهای شدید خبر دادهاند.
به گفته مهدی صارمیفر، روزنامهنگار حوزه علم و فناوری، وزارت ارتباطات با تجربه سالها سرکوب توانسته طبقهبندی خاصی بهوجود بیارد که در شرایط اعتراض، سطح بیخطر کاربری اینترنت برقرار باشد، اما در همینحال، دسترسی به اینترنت آزاد و پیامرسانها و ویپیانها قطع شود.
با وجود این طبقهبندی، برخی فعالان هشدار دادهاند در صورت تداوم اعتراضات، احتمال قطع کامل اینترنت نیز مانند خیزشهای اعتراضی پیشین وجود دارد.
