در پی بارش شدید باران و وقوع سیل و توفان در جنوب ایران، هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضی باغی و زراعی استان هرمزگان دچار آسیب شد. در روستای کلاتمالک شهرستان قلعهگنج در استان کرمان نیز حدود ۹۰ درصد زمینهای کشاورزی از بین رفت.
روزنامه هممیهن دوشنبه اول دیماه در گزارشی، روایتهایی از اهالی روستاهای سیلزده در استانهای هرمزگان، کرمان و جزیره قشم منتشر کرد که از قطع راههای ارتباطی، خسارت گسترده به زمینهای کشاورزی و دامها و خانهها و اختلال طولانیمدت در دسترسی به برق، آب و اینترنت حکایت دارند.
هممیهن در گفتوگو با یک معلم در روستای سردشت بشاگرد درباره سیل روزهای اخیر در این منطقه نوشت که مدارس تعطیل شدند و امتحانات عقب افتادهاند، چون جادهها مسدود شدهاند و برق، اینترنت و تلفن در بسیاری از روستاها قطع است و مردم امکان ارتباط ندارند.
این معلم با اشاره به طغیان رودخانه جگین و زیر آب رفتن روستاهای گافر و پارامون گفت زمینهای کشاورزی و دامها از بین رفتهاند.
او تاکید کرد امکانات امدادی و خانههای بهداشت «بسیار محدود» است و روستاها همچنان در گلولای ماندهاند.
این معلم همچنین از قطع گسترده ارتباطات خبر داد و گفت در برخی روستاها دسترسی تلفنی و اینترنتی بهطور کامل قطع شده و خانوادهها، روزها از وضعیت یکدیگر بیخبر ماندهاند.
بهگفته او، اگر بیماری یا وضعیت اورژانسی پیش بیاید، انتقال افراد به مرکز شهر با دشواری جدی روبهروست.
سازمان هواشناسی هفته گذشته برای چهار استان جنوبی کشور هشدار سطح قرمز صادر کرد و از سهشنبه تا جمعه بیشترین بارندگی در استانهای هرمزگان، فارس، کرمان و بوشهر ثبت شد.
در پی این بارندگیها و وقوع سیل، رسانههای ایران از جانباختن دستکم هفت نفر از شهروندان از جمله دو کودک ۹ ساله و یک امدادگر هلالاحمر بهنام محمد قربانی و وارد آمدن خسارت به جادهها، خانهها، پلها و تاسیسات شهری و روستایی خبر دادند.
سازمان امداد و نجات هلالاحمر اعلام کرد از ۲۴ تا ۳۰ آذر، حدود ۲۵ استان کشور درگیر سیل بودهاند و به بیش از ۴۲ هزار نفر امدادرسانی شده است.
به گفته این سازمان، نیروهای امدادی در برخی استانها از جمله کرمان، همچنان در حالت آمادهباش هستند.
در این استان، سیل خسارت سنگینی به کشاورزی وارد کرده است.
جلال نظری، دهیار روستای کلاتمالک شهرستان قلعهگنج، به هممیهن گفت حدود ۹۰ درصد زمینهای کشاورزی این روستا، درست در فصل کاشت گندم، جو، کنجد و محصولات جالیزی، زیر آب و گلولای رفته و محصولات از بین رفتهاند.
محسن یکتاپور، رییس سازمان جهاد کشاورزی استان هرمزگان نیز اعلام کرد طبق ارزیابیهای اولیه، هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضی باغی و زراعی این استان بر اثر بارندگی و تگرگ دچار آبگرفتگی یا آسیب شده است.
او همچنین گفت به پنج کیلومتر از کانالهای انتقال آب، سه کیلومتر جاده بین مزارع و تاسیسات آبیاری تحتفشار در برخی مناطق خساراتی وارد شده است.
در جزیره قشم، بارندگیهای شدید باعث آبگرفتگی گسترده در برخی روستاها و شهرها شده است.
گزارش هممیهن از روستای طولا حاکی است که پس از شدت گرفتن بارشها و شکست سد، آب وارد خانهها شده و خسارت زیادی به وسایل خانگی و خودروها وارد کرده است. برخی خانوادهها ناچار به ترک خانههای خود و اسکان اضطراری شدند و پس از بازگشت، با گلولای گسترده در خانهها و معابر روبهرو بودند.
در مناطقی مانند طولا و درگهان که ساختوساز متراکمتر و شیب زمین کمتر است، آب برای خروج راهی نداشته و مدت بیشتری در خانهها و خیابانها باقی مانده است.
در جریان این سیل، برق، اینترنت و آنتن تلفن در برخی روستاها و شهرهای قشم برای ساعتها و حتی بیش از یک روز قطع شد و کسبوکارها و فروشگاهها نیز خسارت دیدند.
تکرار سیلابهای ویرانگر در مناطق مختلف ایران، بار دیگر توجه کارشناسان و ساکنان محلی را به ضعف زیرساختهای شهری و روستایی، نبود شبکه موثر هدایت آبهای سطحی و تاخیر در اقدامات پیشگیرانه جلب کرده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
