گزارشهای میدانی و آمار مراکز ترک اعتیاد نشان میدهد مصرف الکل در کشور رشد چشمگیری داشته و مراجعه افراد الکلی به مراکز درمانی در پنج سال گذشته تا ۵۰ درصد افزایش یافته است. بازار مشروبات دستساز و تقلبی نیز با وجود خطرات جدی مانند مسمومیت، نابینایی و مرگ، همچنان رونق دارد.
سایت «رویداد ۲۴»، جمعه ۲۱ شهریور گزارش داد مصرف الکل در سطح کشور نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته و بهدلیل غیر قانونی بودن، بسیاری از سودجویان از مواد نامرغوب یا الکل صنعتی استفاده میکنند که در نهایت به قیمت جان مصرف کننده تمام میشود.
دو فروشنده مشروبات الکلی در بازار سیاه به رویداد ۲۴ گفتهاند فروششان نسبت به سه سال گذشته چندین برابر شده است.
خرید، فروش و مصرف الکل در قوانین رسمی جمهوری اسلامی جرمانگاری شده و این ممنوعیت به ایجاد بازار سیاه گسترده در سطح کشور انجامیده است. به همین دلیل، الکلهای دستساز و شیشههای مشروب تقلبی سالانه چندین نوبت و معمولا به شکل سریالی قربانی میگیرند.
۹ شهریور، علیرضا رئیسی، معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، مصرف بالای الکل را یکی از چالشهای نظام سلامت ایران دانست و خواستار توسعه مراکز ترک الکل در کشور شد.
او با تاکید بر اینکه باور دارد مراکز ترک الکل باید در کشور وجود داشته باشد، گفت: «وقتی این مسائل را مطرح میکنیم، یک عده میگویند الکل کجا بود، کشور اسلامی مگر الکل مصرف میکند؟ بله، مصرف میکند، خوب هم مصرف میکند. اتفاقا سرانه مصرفش هم بالاست.»
افزایش مراجعهکنندگان
مددکار یک کلینیک در خیابان آجودانیه تهران در گفتوگو با رویداد ۲۴ به تشریح وضعیت مراجعهکنندگان در زمینه مصرف الکل و مواد مخدر پرداخت و از رشد قابل توجه مصرف الکل در سالهای اخیر خبر داد.
او درباره میزان مراجعان مصرفکننده الکل نسبت به گذشته گفت: «تعداد افراد درگیر مصرف الکل نسبت به گذشته افزایش محسوسی داشته است. اگر بخواهم آماری بدهم، میتوان گفت که در مقایسه با پنج سال گذشته، مراجعهکنندگان الکلی حدود ۵۰ درصد بیشتر شدهاند.»
این مددکار با بیان اینکه اغلب مراجعان با مشکل الکل حدود ۴۰ سال دارند، گفت بیشتر این افراد پس از مصرف مشروبات الکلی دچار اختلالات روانشناختی شده و در ادامه تحت نظر روانپزشک قرار گرفتهاند.
بهدلیل اعمال محدودیتهای گسترده از سوی حاکمیت، آمار رسمی و بهروزی از میزان مصرف الکل در ایران ارائه نمیشود.
با این حال، بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۴۰۱، ایران از نظر شمار افرادی که بهطور مداوم الکل مصرف میکنند، در میان ۱۸۹ کشور جهان در رتبه نهم قرار دارد.
نبود حمایت دولتی
مددکار کلینک خیابان آجودانیه تهران با اشاره به نبود هیچگونه حمایتی از سوی نهادهای دولتی یا سازمانهای رسمی بهداشتی، گفت در حالی که حجم مراجعات بالا رفته و هزینهها سنگینتر شده است، حتی سازمان بهزیستی هم کمک خاصی نمیرساند.
این مددکار با بیان اینکه شکایات و گزارشها درباره مشکلات ناشی از مصرف مشروبات تقلبی «بسیار زیاد» است، افزایش مصرف الکل را «یک واقعیت نگرانکننده» خواند: «برای مدیریت این موضوع نیازمند حمایتهای جدیتر دولتی و برنامهریزی منسجم هستیم.»
فروش و مصرف نوشیدنیهای الکلی در ایران غیرقانونی است و دستگاه قضایی جمهوری اسلامی مصرفکننده را در نوبت نخستِ بازداشت، به ۸۰ ضربه شلاق و در صورت تکرار چند باره، به «حد» محکوم میکند که میتواند به اعدام فرد منجر شود.
سیاستهای جمهوری اسلامی در زمینه مقابله با مشروبات الکلی تقلبی نیز نتیجهبخش نبوده است.
آبان ۱۴۰۳، حکم اعدام چهار محکوم پرونده توزیع مشروبات الکلی مسموم در کرج به اتهام «افساد فی الارض» در زندان مرکزی این شهر اجرا شد.
