سهگانه ضد ایرانی خامنهای
مراد ویسی
تحلیلگر ارشد در ایراناینترنشنال
عملکرد علی خامنهای به باور بسیاری، نه تنها در راستای منافع ملی ایران نبوده، بلکه مستقیم یا غیرمستقیم به تضعیف مردم، هویت و امنیت کشور انجامیده است.
تحلیلگر ارشد در ایراناینترنشنال
عملکرد علی خامنهای به باور بسیاری، نه تنها در راستای منافع ملی ایران نبوده، بلکه مستقیم یا غیرمستقیم به تضعیف مردم، هویت و امنیت کشور انجامیده است.
سهگانه ضد ایرانی خامنهای شامل: به راه انداختن جنگ برای منافع نظام نه مردم، بیتوجهی به حفظ جان مردم در جنگ، و سوءاستفاده از نام و مفهوم ایران و وطن است.
۱. جنگی نه برای ایران، بلکه برای نظام
آغاز جنگ اخیر جمهوری اسلامی با اسرائیل و آمریکا، هیچ ارتباطی با منافع ملی ایران نداشت. برخلاف ادعای مقامات، نه مردم ایران و نه جغرافیای کشور هیچ تضاد منافع تاریخی یا نظامی با اسرائیل و آمریکا نداشتند.
دشمنی با اسرائیل از ابتدای پیدایش جمهوری اسلامی به یکی از ارکان ایدئولوژی نظام تبدیل شد؛ پیش از آن، ایران هیچ سابقه خصومتی با اسرائیل نداشت.
این جنگ و درگیریهابه وضوح ناشی از اهداف ایدئولوژیک جمهوری اسلامی است، نه خواست مردم ایران.
در این سالها، هیچگاه از مردم ایران در مورد جنگ با اسرائیل یا آمریکا نظرخواهی نشده است. در واقع، رهبری جمهوری اسلامی همواره تصمیمگیر نهایی بوده و کشور را در مسیر درگیری با قدرتهای جهانی بدون مشورت با ملت قرار داده است.
۲. بیتوجهی به حفظ جان مردم در شرایط جنگی
دومین بُعد از این سهگانه، بیتوجهی کامل به حفظ جان مردم ایران در جریان درگیریهای نظامی است.
با وجود اینکه فرماندهان سپاه، از جمله علی فضلی، اذعان کردهاند که جمهوری اسلامی از ۲۰ سال پیش آماده جنگ با آمریکا و اسرائیل بوده است، در این مدت حتی ابتداییترین امکانات حفاظتی برای مردم فراهم نشده است.
در کشوری که حکومتش خود را درگیر جنگی بزرگ میبیند، نبود پناهگاه، نبود آژیر خطر، نبود اپلیکیشن هشدار حمله و حتی قطع اینترنت در زمان جنگ، نشانهای آشکار از بیتوجهی حکومت به امنیت جانی مردم است.
در حالی که اسرائیل برای حفظ جان مردم خود زیرساختهای گستردهای چون پناهگاه، سامانههای هشدار و آموزشهای عمومی تدارک دیده، مردم ایران بدون هیچگونه آمادگی رها شدهاند.
از این بدتر، به نظر میرسد کشته شدن مردم، برای دستگاه تبلیغاتی جمهوری اسلامی، نه یک فاجعه بلکه یک فرصت است. تصاویر قربانیان، ابزار تبلیغاتی ضد اسرائیل و ضد آمریکا شدهاند. دستگاه حکومتی نه تنها از جان مردم محافظت نکرد، بلکه به نوعی از تلفات غیرنظامیان برای ساختن روایتهای تبلیغاتی سود برده است.
۳. سوءاستفاده از نام ایران و مفهوم وطن
سومین بخش از این سهگانه، به استفاده ابزاری از نام «ایران» و «وطن» از سوی مقامات جمهوری اسلامی بازمیگردد.
رهبری نظام اکنون شعار وطنپرستی سر میدهد و حتی از مداحان حکومتی میخواهد که شعر «ای ایران» بخوانند، اما سابقه ۴۶ ساله نظام جمهوری اسلامی نشان میدهد که همواره با نمادهای ایران باستان، هویت ملی و میراث تاریخی مخالفت کردهاند.
برای نمونه، در سالگرد تولد کوروش بزرگ – بنیانگذار ایران – بارها نیروهای امنیتی از تجمع مردم در پاسارگاد جلوگیری کردهاند. تخت جمشید، نوروز، پرچم شیر و خورشید و بسیاری دیگر از نمادهای ملی ایران همواره مورد بیتوجهی یا حتی دشمنی نظام بودهاند.
مردم ایران به خوبی آگاهند که تغییر ناگهانی در لحن مقامات حکومتی، ریشه در منافع تبلیغاتی دارد، نه بازگشت صادقانه به ارزشهای ملی. همانطور که دستگاه حاکمیتی از خون مردم در جنگ بهرهبرداری تبلیغاتی میکند، اکنون نیز از نام ایران برای جلب مشروعیت سوءاستفاده میکند.
سهگانهای که در این تحلیل به آن اشاره شد یعنی آغاز جنگی بدون پشتوانه مردمی، بیتوجهی به جان مردم در جنگ و بهرهبرداری ابزاری از نام ایران، نمایانگر نوعی از سیاستورزی است که جمهوری اسلامی را از مفهوم «حکومت ملی» دور و به «حاکمیتی ایدئولوژیک» بدل کرده است.
مردمی که در خیابانها معترض بودند، پیش از این از گلوله حکومت کشته شدند و امروز، بدون پناهگاه در جنگ، باز هم قربانی میشوند.
تلاش جمهوری اسلامی برای پنهان شدن پشت نام «ایران» و «وطن»، در حالی که سابقهاش سرشار از تخریب همین مفاهیم بوده، نهتنها باورپذیر نیست بلکه نوعی توهین به شعور تاریخی و ملی مردم ایران به شمار میرود.
گاردین روز سهشنبه ۱۷ تیر در گزارشی نوشت که مقامهای ضدتروریسم سالهاست پیگیری فعالیت گروههای تروریستی و نحوه استفاده آنها از ابزارهای دیجیتال و اپلیکیشنهای شبکههای اجتماعی را به بازی «موش و چکش» (Whac-a-Mole) تشبیه میکنند؛ بازیای که در آن با نابود شدن یک تهدید، بلافاصله تهدید تازهای جای آن را میگیرد.
گروههای جهادی مانند داعش و پیشتر القاعده، و همچنین گروههای نژادپرست افراطی همچون نئونازیهای «بیس»، از ابزارهای دیجیتال برای جذب نیرو، تامین مالی پنهانی از طریق رمزارزها، دانلود نقشههای ساخت سلاح با چاپگر سهبعدی و آموزش فنون خرابکاری به هوادارانشان بهره گرفتهاند.
در این میان، نهادهای اطلاعاتی و نیروهای انتظامی همواره در تلاش بودهاند که از آنها عقب نمانند.
تروریستها از هوش مصنوعی برای تسریع در فعالیتهای موجودشان بهره میبرند
با گذر زمان و افزایش دسترسی به منابع متنباز، تلاشها برای خنثیسازی حملات این گروهها و حفظ برتری فناورانه بر آنها نیز پیشرفتهتر و پیچیدهتر شده است.
اکنون با ظهور هوش مصنوعی چه بهعنوان فناوری در حال توسعه سریع و چه بهصورت اپلیکیشنهای رایگان و در دسترس کنونی، نهادهای امنیتی در حال تقلا هستند.
منابع مطلع از تلاشهای ضدتروریستی دولت آمریکا به روزنامه گاردین گفتهاند که چندین نهاد امنیتی عمیقاً نگراناند هوش مصنوعی بهطور فزایندهای به گروههای متخاصم در برنامهریزی و اجرای عملیات قدرت و توانایی بیشتری میدهد.
آدام هدلی، بنیانگذار و مدیر اجرایی سازمان «فناوری علیه تروریسم» که کمیته اجرایی مبارزه با تروریسم سازمان ملل از آن حمایت میکند، گفت: «تحقیقات ما دقیقا همین روندی را که اکنون شاهدش هستیم پیشبینی کرده بود؛ اینکه گروههای تروریستی از هوش مصنوعی بیشتر برای سرعت بخشیدن به فعالیتهای فعلی خود استفاده میکنند، نه برای ایجاد یک جهش بنیادین در تواناییهای عملیاتیشان.»
او افزود خطرات آینده شامل استفاده تروریستها از هوش مصنوعی برای توسعه سریع اپلیکیشنها و وبسایتهاست؛ اما در اساس، هوش مصنوعی تولیدی (Generative AI) تهدیدهای ناشی از فناوریهای موجود را تقویت میکند، نه اینکه دسته تهدیدهای کاملا جدیدی ایجاد کند.
تا اینجا، گروههایی مانند داعش و دیگر سازمانهای مشابه، استفاده از هوش مصنوعی را آغاز کردهاند و بهویژه با کمک چتباتهایی مثل چتجیپیتی، محتوای تبلیغاتی خود را در قالبهای چندرسانهای و با روشهایی تازه و گستردهتر منتشر میکنند.
مصطفی ایاد، مدیر اجرایی موسسه گفتوگوی راهبردی برای آفریقا، خاورمیانه و آسیا گفت: «بخش زیادی از کاری که هوش مصنوعی انجام میدهد، تقویت همان چیزهایی است که پیشتر هم وجود داشتهاند. این فناوری توان تبلیغاتی و انتشار محتوای آنها را افزایش داده و حالا به یکی از اجزای اصلی این روند تبدیل شده است.»
اعضای داعش چطور از هوش مصنوعی برای طراحی حملاتشان استفاده میکنند
داعش علاقهاش به هوش مصنوعی را پنهان نمیکند و اکنون بهصراحت فرصت بهرهبرداری از امکانات فعلی آن را به رسمیت شناخته است.
این گروه حتی در یک کانال رمزگذاریشده «راهنمای ابزارها و خطرات هوش مصنوعی» را برای حامیانش منتشر کرده است.
داعش در یکی از آخرین نشریات تبلیغاتی خود، درباره آینده هوش مصنوعی نوشت و تاکید کرد که باید این فناوری را به بخشی از عملیات خود تبدیل کند.
در یکی از مقالههای نشریه داعش آمده است: «برای هر فرد، فارغ از زمینه کاری یا تخصصش، درک ظرایف هوش مصنوعی به ضرورتی غیرقابل اجتناب تبدیل شده است.»
در همین نشریه، یکی از نویسندگان داعش توضیح میدهد که خدمات هوش مصنوعی میتوانند «مشاوران دیجیتال» و «دستیاران تحقیقاتی» برای هر عضو گروه باشند.
در یکی از اتاقهای گفتوگوی فعال داعش که برای ارتباط با پیروان و جذب نیرو استفاده میشود، کاربران شروع به بحث درباره روشهای استفاده از هوش مصنوعی کردهاند؛ هرچند برخی همچنان با احتیاط به آن نگاه میکنند.
یکی از کاربران پرسیده بود که آیا استفاده از چتجیپیتی برای یادگیری «چگونه ساختن مواد منفجره» امن است یا نه.
او همچنین ابراز تردید کرده بود که آیا سازمانهای امنیتی فعالیت در این حوزه را زیر نظر دارند یا خیر؛ موضوعی که به یکی از نگرانیهای جدی درباره حریم خصوصی این چتبات از زمان راهاندازیاش تبدیل شده است.
یکی دیگر از کاربران پرسیده بود: «گزینههای دیگری وجود دارد؟ چیزی که امن باشد.»
اما کاربر دیگری با ارسال طرح و دستورالعملی درباره ساخت «نقشه اولیه یک نمونه خودروی کنترلی از راه دور طبق گفتههای چتجیپیتی»، راهی غیرمستقیم برای دور زدن سیستمهای نظارتی پیدا کرده بود.
استفاده از خودرو برای حمله، مثل زیر گرفتن عابران، به یکی از روشهای رایج داعش در حملات اخیر از سوی اعضا و هوادارانش تبدیل شده است.
در ماه مارس، یکی از حسابهای مرتبط با داعش حتی یک ویدیوی ساخت بمب با استفاده از هوش مصنوعی منتشر کرد که در آن یک آواتار، دستور تهیه بمبی با وسایل خانگی را توضیح میداد.
گروههای راست افراطی نیز به نوبه خود به هوش مصنوعی علاقه نشان دادهاند؛ مثلا یکی از این گروهها به هوادارانش آموزش داده چگونه میتوانند با استفاده از آن، میمهای جعلی و گمراهکننده بسازند.
گروههای دیگر نیز به دنبال تولید گرافیکهایی از آدولف هیتلر و محتوای تبلیغاتی با استفاده از هوش مصنوعی بودهاند.
ایاد در این زمینه گفت برخی از این ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی به لحاظ امنیت عملیاتی نیز برای گروههای تروریستی «نعمت» بودهاند؛ مثلا در زمینه فنون ارتباطیِ امن، مانند استفاده از تغییردهندههای صدای رمزگذاریشده که امکان پنهان کردن صدا را میدهند.
پیشینه استفاده گروههای تروریستی از فضای دیجیتال
گروههای تروریستی همیشه در استفاده حداکثری از فضاهای دیجیتال برای رشد و گسترش خود پیشرو بودهاند و حالا هوش مصنوعی فقط آخرین نمونه از این روند است.
در ژوئن ۲۰۱۴، زمانی که داعش تازه در حال ورود به عرصه آگاهی جهانی بود، تصاویر و پیامهای اعدام دستهجمعی بیش از هزار مرد را هنگام حمله به موصل بهصورت زنده در توییتر منتشر کرد؛ اقدامی که باعث فرار نیروهای ارتش عراق شد.
پس از آن و با تشکیل «خلافت» و افزایش عملیاتهای سایبری این گروه، تلاش گسترده و هماهنگی میان دولتها و شرکتهای بزرگ فناوری در سیلیکون ولی برای حذف حسابهای داعش در فضای مجازی آغاز شد.
از آن زمان، سازمانهای اطلاعاتی غربی به فضاهایی مانند رمزارزها، پیامرسانهای رمزگذاریشده و سایتهایی که اطلاعات چاپ سهبعدی اسلحه ارائه میدهند، به چشم حوزههایی برای نظارت و کنترل نگاه میکنند.
با اینحال کاهش بودجه و تعدیل در عملیاتهای ضدتروریسم در کشورهای مختلف مانند دولت جو بایدن در آمریکا، این تلاشها را تضعیف کرده است.
هدلی هشدار داد استانداردها بهشدت افت کردهاند و پلتفرمها و دولتها تمرکز کمتری بر این حوزه دارند.
مدیر اجرایی سازمان فناوری علیه تروریسم از شرکتهایی مانند متا و اوپنایآی خواست مکانیزمهای موجود از جمله «اشتراکگذاری هَش و روشهای سنتی شناسایی» را تقویت و روی بهبود «مدیریت محتوا» درباره ایآی کار کنند.
