روزنامه والاستریت ژورنال در تحلیلی با اشاره به اظهارات تازه رهبر جمهوری اسلامی ایران نوشت: رفتار جمهوری اسلامی در بزرگنمایی ادعای پیروزی پس از حملات اخیر اسرائیل و آمریکا، شباهت بسیاری به سنت تاریخی دشمنان اسرائیل دارد که همواره شکست را پیروزی جا زدهاند.
این روزنامه یادآور شده علی خامنهای در توییتهای متعدد خود مدعی شده «رژیم صهیونیستی زیر ضربات جمهوری اسلامی از میدان خارج شده» و ایران «سیلی محکمی به صورت آمریکا زده است». والاستریت ژورنال این موضعگیریها را به صحنهای از فیلم کمدی مونتی پایتون و جام مقدس تشبیه کرده است؛ جایی که شوالیه سیاه، حتی پس از قطع دست و پاهایش، همچنان حریف را به مبارزه دعوت میکرد.
این مقاله در ادامه نوشته است این نوع رفتار پیشینهای قدیمی دارد. تووی تروی، نویسنده مقاله، یادآور شده در جنگ شش روزه سال ۱۹۶۷، رادیو دولتی قاهره پیوسته اخبار دروغین از پیروزیهای مصر منتشر میکرد؛ در حالی که نیروی هوایی مصر نابود شده و اسرائیل صحرای سینا را تصرف کرده بود. در این گزارش آمده است ادعاهای رادیو قاهره از جمله «بمباران تمام شهرها و روستاهای اسرائیل» و «تصرف شَعَر ییشوُو» تنها باعث شدند ملک حسین، پادشاه اردن، که در ابتدا قصد ورود به جنگ را نداشت، به درگیری بپیوندد و اورشلیم و کرانه باختری را از دست بدهد.
والاستریت ژورنال همچنین به جنگ «یوم کیپور» در سال ۱۹۷۳ اشاره کرده و نوشته است اگرچه مصریها و سوریها در آغاز موفقیتهایی به دست آوردند، اما در نهایت همان الگوی شکست و دروغپردازی تکرار شد. این روزنامه نقل کرده که یکی از سربازان اسرائیلی گفته بود: «ما به اعراب یاد دادیم چطور بجنگند و آنها به ما یاد دادند چطور دروغ بگوییم.» در همان زمان، ارتش اسرائیل تا حومه دمشق پیش رفت و ارتش سوم مصر را به محاصره درآورد، اما قاهره همچنان پیروزی را جشن میگرفت؛ تا جایی که عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور کنونی مصر، هنوز این روز را «روزی برای افتخار و پیروزی» مینامد.
این مقاله نتیجه میگیرد که همانطور که جنگ یوم کیپور برای انور سادات فرصتی برای بازنگری در سیاستها و به امضای معاهده صلح با اسرائیل منجر شد، رهبران حکومت ایران نیز دیر یا زود ناچار خواهند شد واقعیات میدانی را بپذیرند، هرچند فعلاً به اصرار بر پیروزیهای نمایشی ادامه میدهند.
ایراناینترنشنال چهارشنبه ۱۱ تیرماه از مخاطبان خود خواست اگر پس از آتشبس، در شهر یا محله خود با ایستهای بازرسی مواجه شدهاند، تجربههای خود را بیان کنند.
مخاطبان ایراناینترنشنال در پاسخ با ارسال پیامهای صوتی، تصویری و متنی گفتهاند که نیروهای امنیتی با ایجاد ایستهای بازرسی، خودروها را ساعتها متوقف و بهطور کامل بازرسی میکنند.
آنها در مشاهدات خود تاکید کردند که بررسی محتوای تلفنهای همراه، ایجاد صفهای طولانی، استقرار تیربار و حتی سنگربندی، بخشی از این فضای امنیتی شدید ایجاد شده است.
برخی گزارشها حاکی از آن است که در خروجی و ورودی شهرهای مختلف، تمامی خودروهای عبوری متوقف و بازرسی میشوند.
یک شهروند از زرینشهر اصفهان گزارش داده که در ورودی این شهر ایست بازرسی برپا شده و بهطور ویژه وانتها و رانندگان مجرد را مورد بازرسی قرار میدهند.
شهروندی دیگر با گلایه از شرایط بهوجود آمده میگوید: «چندین بار با راهبندانهای احمقانه در چهارراهها مواجه شدم؛ مسیر یک ربع را باید یک ساعت طی کنم.»
یکی از شهروندان در همدان با ارسال پیام صوتی به ایراناینترنشنال میگوید: «مشکل روانی پیدا کردهایم از جمهوری اسلامی. همهجا ایست و بازرسی گذاشتهاند و خودروها را نگه میدارند.»
یک شهروند از منطقهای کوچک با کمتر از پنج هزار نفر جمعیت میگوید: «ایست بازرسی در حد حکومت نظامی گذاشتهاند. بیش از ۳۵ نفر را در این منطقه کوچک به اتهام همکاری با دول متخاصم بازداشت کردهاند. این کار ایجاد رعب و وحشت است.»
شهروندی دیگر در پیام خود نوشت: «مردم چه گناهی کردهاند؟ هم از این طرف میخورند هم از آن طرف.»
فردی دیگر با اشاره به وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشور میگوید: «در این شرایط بحرانی، کشور جنگزده و ملت افسرده و بیکار، با گرمای طاقتفرسا، در هر منطقه پنج تا شش ایست بازرسی گذاشتهاند. بسیجیهای مغزشوییشده با اسلحه جلو ماشینها را میگیرند و بازرسی میکنند. چه کسی به اینها اسلحه میدهد؟ همین الان که دارم مینویسم، برق رفت.»
یک شهروند که به شمال کشور سفر کرده، روایت میکند: «قدم به قدم راه را بسته بودند. نیروهای بسیج کم سن و سال سرنشینهای ماشینها را بازرسی میکردند.»
مخاطب دیگری گفت: «الان میتوانم روی نقشه شش یا هفت ایست بازرسی که دیدم را نشان بدهم. سه تا در شرق اصفهان سمت نیروگاه اتمی، یکی در نائین، یکی در جاده سلفچگان به ساوه و سه تا هم در قزوین.»
شهروندی دیگر به تجربه مشابهی اشاره کرد: «دیروز در مسیر بین دو شهر، مسیری که باید یک ساعت و ربع طی شود، شش ایست بازرسی بود که در دو موردشان ماشین را کاملا گشتند.»
یکی از مخاطبان با ارسال پیام صوتی به ایراناینترنشنال میگوید: «در جاده ورودی شهر ما ایست و بازرسی گذاشتهاند و محتویات داخل گوشی مردم را چک میکنند. آخرین باری که دیدمشان سنگر چیده و تیربار گذاشتهاند. این کارها برای گرفتن جاسوس نیست، از ترس تظاهرات مردم است.»
گزارشهای متعددی هم از مناطق از جمله تهرانسر و فردیس رسیده که نشان میدهد در هر محلهای ایست بازرسی برپا شده و تمرکز خاصی بر بازرسی ماشینهای باری وجود دارد.
یک راننده در مسیر لوشان به تهران میگوید: «هر روز با این ایستهای بازرسی برخورد میکنیم. اینها باعث ترافیکهای دو کیلومتری شدهاند. در این گرمای تابستان، فقط مردم را آزار میدهند.»
کشته شدن دو جوان در همدان
در پی گزارشها از کشتهشدن دو جوان با شلیک نیروهای حکومت در همدان؛ خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، با تایید این موضوع نوشت که این حادثه نتیجه شلیک «نیروهای عملیات امنیتی» به یک خودرو با سه سرنشین بوده است.
فارس نوشت که ماموران حکومتی به دلیل پرواز پهپاد در منطقه تاریکدره به یک خودرو مشکوک شده و شلیک هوایی و سپس «فرمان ایست» و تیراندازی به سمت خودرو موجب شدند که دو نفر از سرنشینان کشته و دیگری مجروح شود.
رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح استان همدان در این زمینه گفت پرونده در مراجع قضایی تشکیل شده و تحقیقات میدانی درباره آن در جریان است.
برخی گزارشها هویت دو جوان کشتهشده را مهدی عبایی و علیرضا کرباسی عنوان کرده که برای طبیعتگردی به اطراف همدان رفته بودند. بنا بر این گزارشها، نیروهای حکومتی که به آنها شلیک کردند بسیجی بودهاند.
ویدیو رسیده دیگری نشاندهنده برپایی ایست بازرسی در سنندج است.
یکی از شهروندان از سنندج با ارسال پیام صوتی میگوید: «چند جای شهر را ایست و بازرسی گذاشتهاند. خودروی پسر من را نگه داشتند و بیدلیل چند ساعت تمام خودرو را گشتند.»
از سوی دیگر، ویدیوی ارسالی مخاطبان ایراناینترنشنال، ایست بازرسی در اتوبان امام رضا تهران در روز سهشنبه ۱۰ تیرماه را نشان میدهد.
یکی از شهروندان نیز با اشاره به فضای امنیتی ایجاد شده در کشور و گسترش ایستهای بازرسی، نوشته است وضعیت این روزها باعث افزایش فشار بیشتر و ایجاد استرس در مردم و تبدیل شهرها به پادگانهای نظامی شده و نشاندهنده سرکوب ایرانیان زیر سایه جنگ ناخواسته است.
مخاطب دیگری با بیان اینکه ایستهای بازرسی زندگی مردم را فلج کردهاند، گفت: «ترس و تفتیش به زندگی روزمره مردم سایه انداخته است. تفتیش و بازرسی بیوقفه مردم را به ستوه آورده و معلوم است حکومت فقط زورش به ما مردم میرسد خدا به داد افغانستانیها برسد که در این وضعیت بیش از پیش هدف حمله و تفتیش و بازداشت و اخراج قرار گرفتهاند.»
شهروند دیگری با ارسال ویدیویی به ایراناینترنشنال، با اشاره به صف طولانی ایست و بازرسی در هشتگرد، میگوید: «در این شهر به این کوچکی، چه میخواهند پیدا کنند؟ زورشان فقط به مردم میرسد.»
جمهوری اسلامی پس از آغاز درگیری نظامی با اسرائیل گشتها و ایستوبازرسیهای سپاه و بسیج را در سراسر کشور گسترش داده است.
پیش از این و در چهارم تیرماه، علی مؤیدی خرمآبادی، رییس پلیس پیشگیری فراجا، گفته بود ایستگاههای ایست بازرسی تا اطلاع ثانوی برای شناسایی عوامل وابسته به اسرائیل برقرار خواهد بود.
