اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، اعلام کرد در حمله اسرائیل به زندان اوین ۷۱ نفر از جمله کادر اداری، سربازان، محکومان زندانی، خانواده محکومان که برای ملاقات و یا پیگیری قضایی زندانیان خود مراجعه کرده بودند و همسایههایی که در مجاورت زندان زندگی میکردند، کشته شدند.
او یکشنبه هشتم تیر ماه در ادامه سخنانش گفت عدهای در این حادثه مجروح شدهاند که برخی از آنها در محل، برخی با اعزام به بیمارستان و برخی هم با بستری و درمانهای تکمیلی درمان شده و از بیمارستان مرخص شدهاند.
سخنگوی قوه قضاییه به وضعیت زندانیان منتقلشده از اوین اشارهای نکرد.
ارتش اسرائیل دوم تیرماه در حملهای هوایی زندان اوین را هدف قرار داد و در جریان این حمله شماری از کارکنان زندان، مقامهای قضایی، نیروهای گارد ویژه، ماموران نظامی و شماری از خانوادههای زندانیان کشته یا مجروح شدند.
اطلاعاتی که پیشتر به ایراناینترنشنال رسیده بود هم نشان میداد در پی حمله اسرائیل به زندان اوین، شماری از کارکنان آن از جمله دو تن از مدیران بدنام این زندان که سابقه ریاست بندهای ۴ و ۷ و ۸ اوین را دارند به همراه تعدادی از نیروهای نظامی و گارد زندان کشته شدهاند.
این حمله در شرایطی صورت گرفت که پیش از آن و در پی شدت گرفتن درگیریها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، خانوادههای زندانیان سیاسی بارها خواستار آزادی آنان شده بودند.
ابهام در وضعیت زندانیان پس از حمله اسرائیل به اوین
با گذشت حدود یک هفته از حمله اسرائیل به زندان اوین و تخریب بخشهایی از بندهای مختلف و ساختمانهای اداری این زندان، اطلاعی از وضعیت سلامتی و محل انتقال و نگهداری زندانیان سیاسی محبوس در بازداشتگاههای وزارت اطلاعات، اطلاعات سپاه پاسداران و حفاظت اطلاعات قوه قضاییه وجود ندارد.
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که مسئولان نهادهای امنیتی، سازمان زندانها و قوه قضاییه جمهوری اسلامی، به خانوادههایی که برای پیگیری وضعیت نزدیکانشان مراجعه کردهاند، هیچ پاسخ مشخصی ندادهاند و تنها گفتهاند باید منتظر بمانند.
حکومت ایران پس از حمله به اوین زندانیان زن و مرد را به زندانهای قرچک ورامین و تهران بزرگ منتقل کرده و آنها در شرایط نامناسبی نگهداری میشوند و از داشتن حداقل امکانات محروماند.
شورای بازنشستگان ایران در بیانیهای جمهوری اسلامی را مسئول حفظ جان همه زندانیان دانست. این شورا خواستار اطلاع رسانی شفاف و دقیق از تعداد کشته ها و زخمیها و روشن شدن وضعیت زندانیانی شد که خبری از آنها نیست و تاکید کرد زندانیان سیاسی باید آزاد شوند و نه انتقال به زندانهای دیگر.
کارزار اینترنتی برای آگاهی از وضع زندانیان
گروهی از خانوادههای زندانیان سیاسی، فعالان حقوق بشری و کاربران رسانههای اجتماعی، شنبه هفتم تیر با استفاده از هشتگ #زندانی_ما_کجاست درباره بیخبری از زندانیان اوین و موج جدید سرکوب و بازداشتها اطلاعرسانی کردند.
آیدا یونسی، خواهر علی یونسی دانشجوی زندانی نوشت ۱۲ روز پیش، برادرش از آشپزخانه بند چهار زندان اوین ربوده شده و «به بعضی از همبندیهاش که شاهد این وضعیت بودن گفته شد که علی رو برای بازپرسی میبرن و به زودی برمیگرده! از اون زمان از علی خبری نداریم».
او افزود همزمان تعداد زیادی از زندانیها، از جمله پدرش، از زندان اوین به تهران بزرگ منتقل شدند و در آنجا دسترسی محدود به آب، غذا و تلفن وجود دارد.
به نوشته یونسی، زندانیان را مجبور کردند که بدون وسایل شخصی جابهجا بشوند و حالا کمبود لباس و دارو هم اضافه شده است.
کاربران درباره وضعیت تعداد دیگری از زندانیان سیاسی و عقیدتی از جمله مطهره گونهای، حسین میربهاری، حسین رونقی، حسن رونقی، احمدرضا جلالی، بهناز محجوبی، ارغوان فلاحی و بیژن کاظمی هم ابراز نگرانی کردند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، چهارم تیرماه با انتشار مطلبی در شبکه ایکس نوشت: «گزارشهای نگرانکنندهای درباره انتقال زندانیان از زندان اوین در جریان حملات اسرائیل دریافت کردهام.»
او وضعیت علی یونسی را بسیار نگرانکننده خواند و نوشت: «او در ۲۹ خرداد به اجبار از بند چهار زندان اوین منتقل شده و از آن زمان خانوادهاش هیچ اطلاعی از محل نگهداری او ندارند.»
خانوادههای شماری از زندانیان دوتابعیتی و خارجی از جمله سسیل کوهلر و ژاک پاریس، زوج فرانسوی زندانی در ایران نیز نسبت به سرنوشت عزیزان زندانی خود در بازداشتگاههای امنیتی جمهوری اسلامی، پس از حمله اسرائیل، ابراز نگرانی کردهاند.
Tweet unavailable
در این گزارش به نقل از خبرگزاری ایسنا آمده است که این اعدامها کمتر از ۴۸ ساعت پس از اعلام آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل انجام شدهاند و بخشی از آنچه «فصل خیانتکشی» نامیده شده، محسوب میشوند.
مقامهای قضایی جمهوری اسلامی مدعیاند این افراد به نفع سازمان اطلاعاتی اسرائیل فعالیت کردهاند، اما فعالان حقوق بشر میگویند اعدامشدگان کارگران روزمزد کرد بودهاند که نه به اطلاعات محرمانه دسترسی داشتهاند و نه از حقوق ابتدایی در فرآیند دادرسی برخوردار بودهاند.
آزاده پورزند، کارشناس حقوق بشر و عضو اندیشکده «مرکز نظم جهانی و خاورمیانه»، در گفتوگو با شبکه ایبیسی نیوز تاکید کرد: «این رژیم بهشدت فاسد است و در ایران هیچ روند دادرسی عادلانهای وجود ندارد.»
موج اعدامها و بازداشتها در حالی شدت گرفته که جمهوری اسلامی از کشته شدن دستکم ۶۲۷ نفر، از جمله فرماندهان ارشد نظامی، گردانندگان برنامه هستهای و غیرنظامیان، و مجروح شدن نزدیک به پنج هزار نفر در حملات اسرائیل خبر داده است.
با وجود تخریب گسترده تاسیسات نظامی و زیرساختها، مقامهای جمهوری اسلامی همچنان در قدرت باقی ماندهاند؛ اگرچه تحلیلگران از احتمال تضعیف موقعیت رژیم و گمانهزنیها درباره وضعیت سلامتی و محل حضور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، سخن گفتهاند.
فعالان حقوق بشر اما هشدار دادهاند که نظام حاکم در ایران، با سابقه نزدیک به نیمقرن سرکوب، در دورههای بحرانی همواره به خشونت و انتقامگیری متوسل شده و این مرحله «زخمی و شکستخورده»، میتواند یکی از خطرناکترین مقاطع برای مردم باشد.
بر اساس گزارش ایبیسی نیوز، نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی از آغاز جنگ با اسرائیل تاکنون بیش از ۷۰۰ نفر را به اتهام «ارتباط با اسرائیل» بازداشت کردهاند. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از این افراد، کنشگران مدنی، روزنامهنگاران و مخالفان سیاسی بودهاند.
یک زن ۳۷ ساله اهل رشت که به دلایل امنیتی نامش فاش نشده، به ایبیسی نیوز گفت: «وقتی جنگ شروع شد، گریه کردم؛ وقتی آتشبس اعلام شد، دوباره گریه کردم. ما به همان اندازه که از اسرائیل میترسیم، از جمهوری اسلامی هم در هراسیم.»
در همین راستا، مقامهای جمهوری اسلامی از آغاز اجرای طرح جدیدی با عنوان «جهاد اطلاعاتی» خبر دادهاند که با هدف کنترل فعالیتهای آنلاین شهروندان و نظارت بر ارتباطات دیجیتال، کمیته ویژهای در وزارت اطلاعات تشکیل داده است. همچنین اصلاحاتی در «قانون جاسوسی» به تصویب رسیده که نگرانیها از تشدید سرکوبهای گسترده را افزایش داده است.
سمیرا، یک فعال دانشجویی ۲۳ ساله در تهران، به ایبیسی نیوز گفت: «نیروهای امنیتی در خیابانها حضور سنگینی دارند. به سختی جرات میکنیم از خانه بیرون بیاییم. فکر میکنم وارد مرحلهای از فلج عمومی و خفگی اجتماعی شدهایم.»
آزاده پورزند نیز با اشاره به تسریع روند اعدامها هشدار داده که حکومت ایران در پی آن است با ایجاد رعب، هم پیام داخلی ارسال کند و هم نمایش قدرتی به بیرون داشته باشد. او گفت: «این مجازات جمعی علیه مردم عادی است؛ برای ایجاد ترس و انضباط اجباری.»
با وجودی که مقامهای اسرائیلی درباره بازداشتشدگان واکنشی نشان ندادهاند، دیوید بارنیا، رئیس موساد، گفته است که این سازمان همچنان بر فعالیتهای ایران نظارت کامل خواهد داشت.
در این میان، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، پس از چند هفته غیبت، روز پنجشنبه برای نخستین بار در یک پیام تلویزیونی ظاهر شد و حملات ایران به اسرائیل را «برکتی الهی» خواند و گفت: «هر تجاوزی به جمهوری اسلامی هزینه دارد، و خوشبختانه این هزینه را پرداخت کردند.»
اما منتقدان هشدار دادهاند که این «هزینه» ممکن است در نهایت از مردم ایران ستانده شود؛ مردمی که اکنون در میان سرکوبی بیرحمانه و سکوت جامعه جهانی، در معرض خطرات گستردهتری قرار گرفتهاند. آزاده پورزند گفت: «آنچه تاکنون رخ داده وحشتناک بوده، اما متأسفانه آنچه در راه است، ممکن است بسیار بدتر باشد.»
«میریام» که پیشتر نیز برای تهیه گزارشهایی درباره وضعیت زندگی در ایران با این شبکه گفتوگو کرده بود، گفت که بامداد یکی از شبهای اخیر، شش زن و چهار مرد یهودی در محل زندگی او بازداشت شدهاند.
او افزود: «ساعت ۱:۳۰ بامداد، مردان مسلح از دیوار پریدند، ساکنان را تهدید کردند و تلفنهایشان را خواستند. من تلفنم را زیر فرش پنهان کرده بودم. آنها ۱۰ نفر را فقط به دلیل یهودیبودنشان با خشونت بازداشت کردند و مثل گوسفند سوار ماشین کردند.»
به گفته او، شش زن بازداشتشده پس از مدتی با وثیقه آزاد شدهاند.
نشریه تایمز اسرائیل نیز به نقل از رانی امرانی، مدیر رادیوی اسرائیلی «ران رادیو»، نوشت که جامعه یهودیان ایران اخیرا گردهماییای با حضور خاخامها و برخی از اعضای جامعه یهودی حاضر در ارتش جمهوری اسلامی برگزار کرده است. هدف این مراسم، به گفته او، رفع هرگونه سوءظن امنیتی درباره «جاسوسی یا خیانت احتمالی» بوده است.
در روزهای گذشته موج تازهای از بازداشتها در میان اقلیتهای دینی ایران آغاز شده؛ اقدامی که با اتهامات امنیتی از جمله «جاسوسی» برای اسرائیل همراه بوده است. تحلیلگران معتقدند این بازداشتها نهتنها فاقد مبنای حقوقی هستند، بلکه اهداف ایدئولوژیک و تبلیغاتی خاصی را دنبال میکنند.
