در آستانه سفر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا به خاورمیانه، قطریها که از متحدان دولت جدید سوریه هستند، در ماموریتی، جستوجو را برای یافتن اجساد آمریکاییهایی که به دست داعش در سوریه کشته شدند، آغاز کردند. تلاشی که میتواند برای جلب نظر مثبت آمریکا به رهبران جدید سوریه باشد.
خبرگزاری رویترز شنبه ۲۰ اردیبهشت به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد هیاتی از قطر عملیات جستوجوی بقایای پیکر گروگانهای آمریکایی کشتهشده به دست داعش را در سوریه آغاز کرده است. کوششی که احیای روندی طولانیمدت برای یافتن اجساد این قربانیان به شمار میرود.
در دوران اوج قدرت داعش بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ میلادی، این گروه بخشهای وسیعی از سوریه و عراق را در کنترل داشت و در آن زمان، شماری از گروگانهای غربی را سر برید و ویدیوهای این جنایات را منتشر کرد.
به گفته منابع مطلع، گروه امداد و نجات بینالمللی قطر که پیشتر در مناطق زلزلهزده مراکش و ترکیه نیز فعال بوده، از چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت با همراهی چند شهروند آمریکایی جستوجو را آغاز کرده است.
این گروه تاکنون بقایای سه جسد را یافته اما هنوز هویت آنها تایید نشده است.
یکی از این منابع که یک مقام امنیتی سوریه است، اعلام کرد هنوز نمیتوان درباره مدتزمان ادامه این ماموریت اظهار نظر کرد.
وزارت خارجه ایالات متحده تاکنون واکنشی به این خبر نشان نداده است.
آغاز این ماموریت با سفر قریبالوقوع رییسجمهوری آمریکا به دوحه و دیگر کشورهای عرب حوزه خلیج فارس و همچنین تلاش دولت اسلامگرای سوریه - متحد نزدیک قطر - برای کسب تخفیف در تحریمهای ایالات متحده همزمان شده است.
با فرار بشار اسد، رییسجمهوری سابق سوریه در آذر ماه ۱۴۰۳، حکومت این کشور به دست گروه اسلامگرای تحریر الشام افتاد.
احمد الشرع، رهبر این گروه، اکنون رییس دولت انتقالی سوریه است.
اقدامات گروههای اسلامگرا در سوریه علیه سایر گروهها و و قومیتها در این کشور، از جمله علیه دروزیها، نگرانیها را تشدید کرده است.
الشرع در ماههای اخیر کوشیده است با موضعگیری و دیدارها، نظر مثبت غرب را به دولتش جلب کند.
بر این اساس، همزمانی این ماموریت از سوی قطریها که به همراه ترکیه، دو متحد اصلی حکومت نوپای سوریه است، میتواند در جهت جلب نظر آمریکا به رهبری ترامپ باشد.
یک مقام امنیتی سوری در این رابطه گفت که تمرکز اولیه این عملیات بر یافتن پیکر پیتر کاسیگ، امدادگر آمریکایی است که در سال ۲۰۱۴ میلادی به دست داعش در شهر دابق در شمال سوریه سر بریده شد.
منبع دوم نیز تایید کرد که یافتن بقایای کاسیگ از اهداف اصلی این ماموریت است.
جیمز فولی و استیون ساتلاف، دو روزنامهنگار آمریکایی، از دیگر گروگانهای غربی بودند که در سال ۲۰۱۴ میلادی به دست داعش کشته شدند.
کایلا مولر، امدادگر دیگر آمریکایی نیز در اسارت داعش جان خود را از دست داد.
مقامات آمریکایی پیشتر اعلام کردهاند ابوبکر البغدادی، رهبر وقت داعش، بارها به او تجاوز کرده بود.
مرگ مولر در سال ۲۰۱۵ میلادی تایید شد.
دایان فولی، مادر جیمز فولی، در واکنش به این خبر گفت: «از همه کسانی که داوطلبانه این ماموریت را پذیرفتهاند و در این راه جان خود را به خطر میاندازند تا پیکر جیم و دیگر گروگانها را پیدا کنند، عمیقا سپاسگزاریم.»
خانواده دیگر گروگانها که از طریق کمیته حمایت از روزنامهنگاران (CPJ) با آنها تماس گرفته شده است، تاکنون پاسخی ندادهاند.
مقدمات سفر ترامپ به خاورمیانه و کشورهای عربی
به گفته یکی از منابع، برنامهریزی برای این ماموریت قطری در جریان سفر شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر و محمد الخلیفی، وزیر مشاور در امور خارجه به واشینگتن در ماه آوریل (فروردین و اردیبهشت) مطرح شده است.
این سفر با هدف هماهنگی برای سفر پیش روی ترامپ به قطر نیز انجام شده بود.
منبع دیگری گفت که تلاش برای یافتن پیکر قربانیان آمریکایی، تعهد دیرینه دولتهای مختلف آمریکا بوده است و در گذشته نیز بارها با حضور مقامهای آمریکایی در سوریه، جستوجو در مناطق مشخصی انجام شده است.
به گفته این منبع، پیکرهای کاسیگ، ساتلاف و فولی به احتمال زیاد در یک منطقه قرار دارند و شهر دابق، به دلیل جایگاه خاص در تبلیغات داعش، یکی از مراکز مهم این گروه به شمار میرفت.
اما شرایط پرونده مولر متفاوت است چرا که او مستقیما در اختیار البغدادی بود.
در حال حاضر، دو عضو گروه داعش که پیشتر شهروند بریتانیا بودند و در قتل گروگانهای آمریکایی نقش داشتند، در ایالات متحده به حبس ابد محکوم شدهاند.
الشرع که در دسامبر گذشته و پس از سقوط رژیم اسد قدرت را به دست گرفت، در دورهای از جنگ داخلی سوریه، زمانی که فرمانده جبههالنصره - شاخه وابسته به القاعده - بود، با داعش درگیر شد.
او در سال ۲۰۱۶ رابطه خود را با القاعده قطع کرد.
