وزیر امور خارجه سوریه با مقامات ارشد وزارت امور خارجه آمریکا دیدار کرد
خبرگزاری رویترز بهنقل از دو منبع آگاه گزارش داد که اسعد حسن الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، در نیویورک با مقامهای ارشد وزارت خارجه آمریکا دیدار کرد. این دیدار در حالی صورت میگیرد که دمشق در تلاش است تا از واشینگتن یک نقشهراه روشن برای لغو دائمی تحریمها دریافت کند.
الشیبانی بهمنظور شرکت در جلسات سازمان ملل متحد به ایالات متحده سفر کرده است و این دیدار، نخستین ملاقات رسمی او و مقامهای آمریکایی در خاک ایالات متحده محسوب میشود.
این دیدار سهشنبه ۹ اردیبهشت و پس از آن صورت گرفت که سوریه اوایل ماه جاری به فهرستی از شروط آمریکا برای کاهش بخشی از تحریمها پاسخ مثبت داد.
رویترز در گزارش خود نوشت که هنوز مشخص نیست که وزیر امور خارجه سوریه با کدامیک از مقامهای وزارت امور خارجه آمریکا دیدار کرده است، اما یکی از منابع پیشتر به رویترز گفته بود که انتظار میرود او با گروهی از مقامهای آمریکایی، از جمله «دوروتی شی»، سفیر موقت آمریکا در سازمان ملل، دیدار کند.
تامی بروس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، حضور «برخی نمایندگان دولت موقت سوریه» در نیویورک را برای شرکت در نشستهای سازمان ملل تایید کرد، اما از اظهار نظر درباره برنامهریزی برای دیدار با مقامهای آمریکایی خودداری کرد.
او گفت: «ما همچنان با احتیاط در حال ارزیابی سیاست خود در قبال سوریه هستیم و قضاوتمان بر اساس عملکرد مقامات موقت خواهد بود. در حال حاضر قصدی برای عادیسازی روابط دیپلماتیک با سوریه نداریم و نمیتوانم درباره هیچ دیداری پیشاپیش چیزی بگویم.»
به گفته یکی از منابع آگاه، دولت دمشق علاقهمند است یک مسیر واقعگرایانه از سوی آمریکا برای لغو دائمی تحریمها دریافت کند و در عین حال جدول زمانی مشخصی را برای عمل به خواستههای واشینگتن ارائه دهد.
ایالات متحده ماه گذشته فهرستی شامل هشت شرط را به سوریه ارائه کرد؛ از جمله نابودی کامل باقیمانده زرادخانههای سلاحهای شیمیایی و اطمینان از اینکه افراد خارجی به مناصب عالیرتبه حکومتی گماشته نخواهند شد.
خبرگزاری رویترز نخستین رسانهای بود که فاش کرد «ناتاشا فرانچسکی»، معاون دستیار وزیر امور خارجه در دفتر امور خاور نزدیک، این فهرست را در تاریخ ۱۸ مارس، در دیداری حضوری در حاشیه کنفرانس کمک به سوریه در بروکسل، به الشیبانی تحویل داده است.
سوریه بهشدت نیازمند کاهش تحریمهاست تا بتواند اقتصادی را که در اثر سالها جنگ ویران شده، دوباره احیا کند. در طول این سالها، آمریکا، بریتانیا و اروپا تحریمهای سختی را برای اعمال فشار بر رژیم اسد وضع کردهاند.
در ماه ژانویه، واشینگتن معافیت ششماههای برای برخی تحریمها صادر کرد تا کمکهای بشردوستانه تسهیل شود؛ اما این معافیت تاثیر محدودی داشته است. بر اساس گزارش رویترز در ماه مارس، در صورت اجرای کامل خواستههای آمریکا، این معافیت برای دو سال تمدید میشود و احتمال دارد معافیتهای جدیدی نیز صادر شود.
در پاسخ دمشق به این فهرست، دولت سوریه متعهد شده است تا یک دفتر پیگیری در وزارت امور خارجه برای تعیین سرنوشت روزنامهنگار آمریکایی ناپدیدشده، آستین تایس، ایجاد کند. همچنین دمشق وعده داده است که همکاری خود با سازمانهای بینالمللی برای مقابله با سلاحهای شیمیایی را تقویت کند.
با این حال، پاسخ سوریه درباره برخی خواستههای کلیدی دیگر، از جمله خروج نیروهای خارجی و اعطای مجوز به ایالات متحده برای انجام عملیات ضدتروریستی، بسیار مبهم و محدود بوده است.
پلیس هند اعلام کرد آتشسوزی در هتلی در شهر کلکته جان دستکم ۱۵ نفر را گرفت. گفته شده برخی از افراد برای فرار، از پنجرهها بیرون رفتند و خود را به پشتبام رساندند.
رییس پلیس کلکته چهارشنبه به خبرنگاران گفت: «چندین نفر از اتاقها و پشتبام هتل نجات داده شدند.»
او گفت دستکم ۱۵ نفر جان باختهاند و افزود آتشی که عصر سهشنبه شعلهور شد، اکنون تحت کنترل است.
عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، چهارشنبه ۱۰ اردیبهشت اعلام کرد که کشورش اطلاعات موثقی در اختیار دارد که نشان میدهد هند قصد دارد طی ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده حملهای نظامی علیه پاکستان انجام دهد.
تارر در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پاکستان اطلاعات موثقی دارد که نشان میدهد هند قصد دارد با استفاده از حادثه پهلگام بهعنوان بهانهای جعلی، طی ۲۴ تا ۳۶ ساعت آینده حملهای نظامی به پاکستان انجام دهد.»
او هشدار داد: «هرگونه اقدام تجاوزکارانه با پاسخی قاطع روبهرو خواهد شد. هند مسئول کامل هرگونه پیامد جدی در منطقه خواهد بود.»
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان نیز روز دوشنبه در مصاحبهای با خبرگزاری رویترز گفت که کشورش در وضعیت هشدار کامل قرار دارد و وقوع یک تهاجم نظامی از سوی هند را «قریبالوقوع» میداند.
او همچنین گفت که پاکستان تنها در صورتی از سلاحهای هستهای استفاده خواهد کرد که تهدیدی مستقیم علیه موجودیت این کشور وجود داشته باشد.
هند تاکنون به اظهارات مقامات پاکستانی درباره احتمال حمله نظامی به این کشور واکنش رسمی نشان نداده است.
تنشها میان این دو کشور هستهای زمانی بالا گرفت که هفته گذشته در پی حملهای در منطقه گردشگری پهلگام در کشمیر هند، ۲۶ نفر کشته شدند. مقامات هندی میگویند که این حمله با دخالت عناصر پاکستانی انجام شده، اسلامآباد این اتهام را بهطور کامل رد کرده و خواستار انجام تحقیقاتی بیطرفانه درباره آن شده است.
بهگزارش خبرگزاری رویترز، از زمان وقوع این حمله، اقدامات متقابلی از سوی هر دو کشور صورت گرفته است. هند اجرای «پیمان آبهای سند» را به حالت تعلیق درآورده است؛ پیمانی که از دهه ۱۹۶۰ تاکنون جریان آب رودخانههای مشترک میان دو کشور را تنظیم میکرد. در مقابل، پاکستان حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای هندی بسته است.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند، اعلام کرده که عاملان این حمله را در هر کجا که لازم باشد تحت پیگرد قرار خواهد داد و به مجازات خواهد رساند.
سابقه تنشها بر سر کشمیر
کشمیر یکی از مناقشهبرانگیزترین مناطق جهان بهشمار میرود. این منطقه کوهستانی که جمعیت غالب آن مسلمان است، از زمان استقلال هند و پاکستان در سال ۱۹۴۷ تاکنون محل منازعه اصلی میان دو کشور بوده است. هر دو کشور مدعی مالکیت کامل بر کشمیر هستند، اما در عمل، تنها بخشی از آن را در کنترل خود دارند.
هند و پاکستان تاکنون سه جنگ از جمله یک جنگ تمامعیار در سال ۱۹۹۹ (در منطقه کارگیل) بر سر کشمیر به راه انداختهاند.
در سالهای اخیر، تحولات سیاسی در کشمیر، از جمله لغو وضعیت خودمختار ایالت جامو و کشمیر از سوی دولت هند در سال ۲۰۱۹، موجب تشدید تنشها شده است. پاکستان بارها نسبت به آنچه «نقض حقوق بشر و سرکوب مسلمانان کشمیری» از سوی هند مینامد، اعتراض کرده است.
بر اساس دستور دولتی، بیش از نیمی از مقاصد گردشگری در منطقه کشمیرِ تحت کنترل هند، از سهشنبه به روی عموم بسته شدهاند. این اقدام با هدف تشدید تدابیر امنیتی پس از حمله هفته گذشته به گردشگران انجام گرفته است.
بر اساس یک سند دولتی که رویترز به آن دست یافته، دولت قلمرو جامو و کشمیرِ هند تصمیم گرفته است ۴۸ مورد از ۸۷ مقصد گردشگری کشمیر را تعطیل کند و تدابیر امنیتی را در اماکن دیگر نیز افزایش دهد.
هیچ بازه زمانی برای این تعطیلی اعلام نشده و مقامهای دولتی نیز هنوز در این زمینه اظهارنظر نکردهاند.
کشمیر که در دل هیمالیا با قلههای بلند، درههای خوشمنظره و باغهای باشکوه عصر مغول قرار دارد، در سالهای اخیر و با کاهش خشونتها به یکی از قطبهای گردشگری هند بدل شده بود.
اما حمله هفته گذشته که منجر به کشته شدن ۲۶ نفر شد، باعث شده گردشگران وحشتزده، در آغاز فصل شلوغ تابستان، در پی ترک زودهنگام منطقه باشند.
هند دو نفر از سه مهاجم را به عنوان «تروریست»های پاکستانی شناسایی کرده که در منطقه مسلماننشین کشمیر دست به شورش خشونتآمیز زدهاند. پاکستان هرگونه نقش داشتن را رد کرده و خواستار انجام تحقیقات بیطرفانه شده است.
هند با اکثریت هندو، پاکستان دارای اکثریت مسلمان را متهم به تامین مالی و تشویق فعالیتهای شبهنظامی در کشمیر میکند.
هر دو کشور مدعی حاکمیت این منطقه در هیمالیا هستند اما تنها بخشی از آن را در اختیار دارند. اسلامآباد میگوید تنها از خواستهی مردم کشمیر برای تعیین سرنوشت خود حمایت اخلاقی و دیپلماتیک میکند.
تنشها میان این دو همسایه دارای سلاح هستهای پس از این حمله افزایش یافته و در هند نیز درخواستهایی برای اقدام علیه پاکستان شدت گرفته است.
دهلی و اسلامآباد پس از حمله در کشمیر، مجموعهای از اقدامات متقابل علیه یکدیگر اتخاذ کردهاند. هند «پیمان آبهای سند» را که یک توافق مهم برای تقسیم آب رودخانههاست، به حالت تعلیق درآورده و پاکستان نیز حریم هوایی خود را به روی خطوط هوایی هند بسته است.
همچنین درگیریهای مسلحانه در امتداد خط کنترل ۷۴۰ کیلومتری که مناطق تحت کنترل هند و پاکستان در کشمیر را جدا میکند، افزایش یافته است.
ارتش هند سهشنبه اعلام کرد که برای پنجمین روز متوالی، به شلیک سلاحهای سبک «بدون دلیل» از سوی چندین پست ارتش پاکستان حوالی نیمهشب پاسخ داده است.
این ارتش جزئیات بیشتری ارائه نکرد و هیچ تلفاتی گزارش نشد. ارتش پاکستان نیز به درخواست برای اظهارنظر پاسخی نداد.
محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان، دوشنبه به رویترز گفت که احتمال وقوع تهاجم نظامی از سوی هند قریبالوقوع است و نیروهای مسلح پاکستان در آمادگی برای این موضوع تقویت شدهاند.
بر اساس یک نظرسنجی که سوی «موسسه دموکراسی اسرائیل» انجام داده، ۴۵ درصد از اسرائیلیها معتقدند کشورشان باید به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی حمله کند.
«مرکز خانواده ویتربی برای افکار عمومی و تحقیقات سیاستگذاری» در موسسه دموکراسی اسرائیل این نظرسنجی را در بازه زمانی یکم تا چهارم اردیبهشتماه سال جاری انجام داده که شامل یک نمونه از ۶۰۰ فرد یهودی و ۱۴۹ عرب بالای هجده سال است.
از نکات مورد اشاره در یافتههای این نظرسنجی این است که جامعه اسرائیل در خصوص اینکه آیا دونالد ترامپ در مذاکرات با جمهوری اسلامی اهمیت بالایی به امنیت اسرائیل خواهد داد یا نه، اختلاف نظر دارد.
نظرسنجی موسسه اسرائیلی نشان میدهد در میان یهودیان، بیش از نیمی از پاسخدهندگان از حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی حتی بدون حمایت آمریکا حمایت میکنند؛ اما در میان عربها، اکثریت قاطع شرکتکنندگان نظرسنجی مخالف چنین حملهای هستند.
این موسسه گزارش داده که طبق یافتههای نظرسنجی، مطابق یافتههای سال گذشته، اکثریت پاسخدهندگان یهودی معتقدند که مقایسه بین هولوکاست و حمله هفتم اکتبر حماس معتبر است، در حالی که تنها اقلیت کوچکی از عربها چنین نظری دارند.
این نظرسنجی همزمان با افزایش تنش میان جمهوری اسلامی و اسرائیل منتشر شده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تاکید کرده که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، نیازمند برچیدن کامل زیرساختهای هستهای جمهوری اسلامی است.
نخستوزیر اسرائیل، با بیان اینکه «یک توافق بد، بدتر از توافق نکردن است»، گفته که تنها توافقی خوب است که مثل مدل لیبی در سال ۲۰۰۳ باشد. از سوی دیگر، دونالد ترامپ همزمان با تاکید بر توافق با جمهوری اسلامی برای جلوگیری از دسترسی حکومت ایران به سلاح اتمی، هشدار داده که در صورت شکست مذاکرات جاری با تهران به حمله نظامی متوسل خواهد شد.
دونالد ترامپ در سخنانش روند مذاکرات را «بسیار خوب» توصیف کرده و گفته است: «توافقی حاصل خواهد شد... بدون آنکه نیاز به بمباران باشد، به نتیجه خواهیم رسید.»
مقامهای جمهوری اسلامی تاکید کردهاند به هرگونه حمله احتمالی پاسخ داده خواهد شد.
جریان برق در بیشتر مناطق اسپانیا و پرتغال پس از خاموشیهای گسترده سراسری، تا پیش از صبح سهشنبه نهم اردیبهشت، دوباره برقرار شد. هنوز علت قطع برق در این دو کشور مشخص نشده است.
اکنون مقامهای مسئول تحت فشار قرار گرفتهاند تا توضیح دهند چه چیزی باعث یکی از بزرگترین خاموشیهای برق در تاریخ اروپا شده است.
رِد الکتریکا، اپراتور شبکه برق اسپانیا، اعلام کرد که تا حدود ساعت ۹ صبح سهشنبه (به وقت ایران) توانست تقریبا تمام نیاز برق کشور را تامین کند.
رِن، اپراتور شبکه برق پرتغال هم گفت که تا اواخر شامگاه دوشنبه هشت اردیبهشت، هر ۸۹ پست برق در این کشور دوباره به شبکه متصل و فعال شدند و پس از یک خاموشی «کاملا غیرعادی»، برق همه ۶.۴ میلیون مشترک برقرار شد.
نخستین گزارشها از قطع برق این دو کشور حدود ساعت ۱۲ ظهر دوشنبه (به وقت ایران) منتشر و به تدریج گسترده شد.
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، شامگاه هشت اردیبهشت اعلام کرد که این کشور حوالی ظهر در عرض پنج ثانیه، با افت ناگهانی ۱۵ گیگاوات از ظرفیت تولید برق روبهرو شد که معادل ۶۰ درصد تقاضای ملی است.
ادواردو پریتو، رییس عملیات رِد الکتریکا، شامگاه دوشنبه گفت که این بیثباتی در شبکه موجب قطع اتصال برقی میان اسپانیا و فرانسه از طریق رشتهکوه پیرنه شد و در نتیجه، سیستم برق اسپانیا بهطور کامل فروپاشید.
در برخی مناطق فرانسه نیز دوشنبه قطعیهای کوتاهمدت برق گزارش شد.
این خاموشی گسترده باعث زمینگیر شدن پروازها، از کار افتادن مترو، اختلال در ارتباطات تلفن همراه و توقف فعالیت دستگاههای خودپرداز در سراسر اسپانیا و پرتغال شد.
تعیین دلیل قطع برق ممکن است ماهها طول بکشد
اسپانیا یکی از بزرگترین تولیدکنندگان انرژی تجدیدپذیر در اروپاست، اما خاموشی دوشنبه بحثهایی را در این کشور برانگیخته که آیا نوسانات تامین انرژی خورشیدی و بادی شبکه برق را در برابر چنین بحرانهایی آسیبپذیرتر کرده است یا نه.
جان کِمپ، تحلیلگر انرژی و متخصص سیاستگذاری عمومی، گفت مشخصکردن دقیق زنجیره عواملی که به این خاموشی منجر شدهاند ممکن است چندین ماه زمان ببرد.
او افزود: «این منطقه یکی از بالاترین نرخهای تولید انرژی تجدیدپذیر از منابع بادی و خورشیدی در جهان را دارد و به همین دلیل، خاموشی اخیر به یک مطالعه موردی برای بررسی تاثیر نیروگاههای تجدیدپذیر بر قابلیت اطمینان شبکه و همچنین فرآیند راهاندازی مجدد پس از یک خاموشی گسترده، تبدیل خواهد شد.»
در پرتغال، دولت اعلام کرد که بیمارستانها دوباره فعال شدهاند و فرودگاهها عملیاتی هستند.
هرچند در لیسبون همچنان حمل و نقل عمومی با تاخیرهایی مواجه است، متروی پایتخت در حال ازسرگیری فعالیت خود بوده و قطارها در حال حرکت هستند.
مارک فرَچی، وزیر صنایع فرانسه، سهشنبه به رادیوی آر.تی.ال گفت پاریس آمادگی بیشتری برای جلوگیری از خاموشیهایی مشابه اسپانیا و پرتغال دارد و تاثیر آن بر فرانسه «حداقلی» بوده است.
برآورد خسارتها
دوشنبه شب بسیاری از ساکنان شهرها از جمله در مادرید، پایتخت اسپانیا، در تاریکی مطلق به خواب رفتند.
منارههای کلیسای جامع ساگرادا فامیلیا در بارسلونا که معمولا نورانی هستند، در تاریکی شب ناپدید شده بودند.
خیابانها حتی در محلههایی که برق بهطور مقطعی بازگشته بود، همچنان خلوت مانده بود؛ چراکه مردم پس از یک روز پرآشوب در خانه مانده بودند.
مقامهای اسپانیا سهشنبه نهم اردیبهشت، برای رساندن مردم به محل کار، اتوبوسهای رایگان در نظر گرفتند و مترو و برخی قطارها با وجود تاخیر، به فعالیت روزمره خود بازگشتند.
به دلیل لغو حرکت قطارها، شامگاه دوشنبه مسافران خطوط ریلی در برخی از مهمترین ایستگاههای اسپانیا گرفتار شدند.
در مادرید، برخی ناچار شدند شب را در ایستگاه یا در سالن کنسرت «موویاستار آرنا» که در نزدیکی آن قرار دارد، سپری کنند.
پس از قطع برق در دوشنبه، در بسیاری از مناطق اسپانیا وضعیت اضطراری اعلام شد و ۳۰ هزار نیروی پلیس بهکار گرفته شدند.
در ایستگاه آتوشا در مادرید، ماموران پلیس و کارکنان صلیب سرخ پتو و بطری آب میان مردم توزیع کردند.
با از کار افتادن یخچالها و فریزرهای برای نیم روز، صاحبان بارها و رستورانها صبح سهشنبه در بارسلونا، دیگر شهر مهم اسپانیا، مشغول برآورد خسارات ناشی از فساد مواد غذایی بودند.