گسترش اعتراضات صنفی و معیشتی همزمان با موج تازه بحران اقتصادی
در پی تشدید بحران اقتصادی و ناتوانی جمهوری اسلامی در مهار تورم و رسیدگی به مطالبات مردم، بازنشستگان، کارگران و پرستاران در شهرهای مختلف ایران دست به تجمعات اعتراضی زدند.
در پی تشدید بحران اقتصادی و ناتوانی جمهوری اسلامی در مهار تورم و رسیدگی به مطالبات مردم، بازنشستگان، کارگران و پرستاران در شهرهای مختلف ایران دست به تجمعات اعتراضی زدند.
گروهی از بازنشستگان تامین اجتماعی و فولاد و معدن، شماری از کارمندان اورژانس و پرستاران و جمعی از رانندگان میکسر و نیروهای پیمانکاری شرکت مخابرات، یکشنبه ۱۹ اسفند در شهرهای مختلف کشور تجمع کردند.
تجمع بازنشستگان تامین اجتماعی
بازنشستگان تامین اجتماعی یکشنبه ۱۹ اسفند در اعتراض به شرایط سخت معیشتی، وضعیت سخت درمانی و پایمال شدن حقوق خود در شهرهایی از جمله تهران، کرمانشاه، اصفهان، اهواز، شوش و شوشتر دست به تجمع زدند.
این گروه از بازنشستگان در جریان تجمعات خود شعارهایی از جمله «ننگ ما ننگ ما / صدا و سیمای ما»، «تورم اسفبار / حاکم شده تو بازار»، «از خوزستان تا گیلان / مرگ بر این مدیران»، «بیمارستان نداریم / به کی پناه بیاریم»، «نه مجلس نه دولت / نیستن به فکر ملت» و «تورم گرانی، نه به جنگ و ویرانی»، سردادند.
«دشمن ما همینجاست / دروغ میگن آمریکاست»، «جنگ افروزی کافیه / سفره ما خالیه»، «ما بازنشستگانیم / دنبال حقمانیم» و «تا حق خود نگیریم / آرام نمینشینیم» از دیگر شعارهای معترضان در جریان این تجمعات بود.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی با اشاره به اینکه این بازنشستگان خواستار افزایش عادلانه مزد و مستمری براساس قانون، اجرای قانون الزام و رایگان شدن خدمات درمانی هستند، به نقل از آنها نوشت: «بعد از سالها بیمهپردازی، در دوران بازنشستگی سفرههایمان خالیست و خدماتِ درمانی مناسبی نیز ارائه نمیشود.»
بازنشستگان تامین اجتماعی پیش از این نیز بارها در شهرهای خود دست به تجمع زده و نسبت به شرایط سخت و غیرقابل تحمل معیشتی و ادامه بیتوجهی مسئولان اعتراض کرده بودند.
آنها خواستار افزایش دستمزد طبق سبد معیشت و تورم، خروج از زیر خط فقر، پرداخت ۲۵ درصد مانده همسانسازی سال ۱۳۹۹، ارائه خدمات درمانی رایگان و ارتقای خدمات رفاهی هستند.
تجمع بازنشستگان فولاد و معدن
گروهی از بازنشستگان فولاد و معدن نیز ۱۹ اسفند با حضور در مقابل ساختمان صندوق بازنشستگی محل سکونت خود در شهرهای اصفهان، شاهرود و اهواز تجمع کردند.
این گروه از بازنشستگان در تجمعات خود شعارهایی از جمله «فقط کف خیابون / به دست میاد حقمون»، سردادند و خواستار توجه به مطالبات و خواستههایشان شدند.
آنها ضمن اعتراض به وضعیت معیشتی خود، خواستار اجرای همسانسازی واقعی تا زمان تعیین سبد معیشت، برداشتن سقف حقوق و پرداخت افزایش ۶۵ درصدی مستمری شدند.
بازنشستگان صنعت فولاد پیش از نیز بارها در اعتراض به رسیدگی نکردن صندوق بازنشستگی فولاد به مطالباتشان دست به تجمع اعتراضی زده بودند.
درمان رایگان و پرداخت عیدی معادل حداقل دو برابر حقوق، از دیگر مطالبات بازنشستگان صنعت فولاد و معدن عنوان شده است.
تجمع کارمندان اورژانس و پرستاران
گروهی از کارمندان اورژانس در رشت یکشنبه ۱۹ اسفند در اعتراض به مشکلات معیشتی و حقوقی خود تجمع کردند.
ویدیوهای منتشرشده نشان میدهد حاضران در این تجمع شعارهایی از جمله «ما وارثان دردیم / از وعدهها دلسردیم»، «کارگر داد بزن / حقتو فریاد بزن» و «وعده وعید کافیه / سفره ما خالیه»، سردادند.
گروهی از پرستاران در یزد نیز ۱۹ اسفند در اعتراض به شرایط سخت کاری خود در مقابل ساختمان دانشگاه علوم پزشکی دست به تجمع زدند.
خبرگزاری ایلنا در گزارشی با اشاره به اینکه این پرستاران خواستار تغییر مناسبات پرداختی در زیرمجموعههای درمان شدند، به نقل از آنها نوشت «اجرای فوقالعاده خاص، اصلاح تعرفهگذاری و حذف اضافهکار اجباری، مهمترین مطالبات ماست. امیدواریم خواستههای ما در وزارت بهداشت جدی گرفته شود.»
پرستاران معترض به ایلنا گفتند: «از تبعیض حاکم در نظام بهداشت و درمان کشور خستهایم. باید همه کادر درمان از جمله پرستاران از دستمزد عادلانه برخوردار باشند.»
پرستاران، کارکنان اورژانش و دیگر اعضای کادر درمان در ایران طی سالهای گذشته بارها در اعتراض به رسیدگی نشدن به خواستهها و مطالبات خود دست به تجمع، تحصن و اعتصاب زدهاند.
تجمع و اعتصاب رانندگان میکسر و نیروهای مخابرات
ویدیوهای منتشرشده حاکی است رانندگان میکسر در مشهد نیز ۱۹ اسفند اعتصاب کردند.
اعتصاب این نیروها در اعتراض به جریمه شهرداری و کم بودن سهمیه گازوئیل شکل گرفت.
نیروهای پیمانکاری شرکت مخابرات در استان خراسان رضوی یکشنبه ۱۹ اسفند در اعتراض به بیتوجهی به مطالباتشان تجمع کردند.
این نیروها به پرداخت نشدن عیدی و حقوق اسفند ماه و پرداخت نشدن سنوات، ساماندهی نشدن نیروهای شرکتی، ارسال نشدنِ لیست اطلاعات کارکنان شرکتی برای ثبت در «سامانه سایر» و مشکلات بیمه اجباری و بیمه تکمیلی معترض هستند.
ایلنا در گزارشی به نقل از نیروهای پیمانکاری مخابرات نوشت: «طرح طبقهبندی مشاغل به درستی اجرا نمیشود و بسیاری از نیروهای پیمانکاری با وجود کار زیاد و تحصیلات بالا حقوق ناچیزی دریافت میکنند.»
وضعیت معیشتی کارگران، بازنشستگان و مستمریبگیران سبب شده تعداد تجمعات اعتراضی آنها در سالهای اخیر بهشدت افزایش پیدا کند.
کنفدراسیون کار ایران در خارج از کشور ۲۸ دی در گزارشی درباره جنبشهای اعتراضی ایران نوشت در سال ۲۰۲۴، دستکم دو هزار و ۳۹۶ تجمع اعتراضی و ۱۶۹ اعتصاب در بخشهای مختلف کشور شکل گرفت.
به گفته نیکبخت، سالانه باید شش هزار مگاوات به ظرفیت تولید اضافه شود اما سال آینده حتی یک سوم این رقم هم اضافه نخواهد شد و ۲۰ هزار مگاوات کسری امسال نیز همچنان وجود خواهد داشت.
او همچنین گفت که تعدادی از نیروگاهها به دلیل نبود نقدینگی امکان تولید در تابستان سال آینده ندارند.
هشدار او در شرایطی است که عباس علیآبادی، وزیر نیروی دولت پزشکیان در روز ۵ اسفند از وضعیت صنعت برق دفاع کرده و گفته بود: «جمهوری اسلامی در صنعت برق به جایگاه ممتازی در جهان دست یافته و اکنون جزو کشورهای برتر در تولید و صادرات تجهیزات برق است.»
او گفته بود: «در تلاشیم تابستان آینده با برنامهریزیهای انجامشده بدون مشکل سپری شود.»
دولت در ماههای اخیر به دلیل بحران انرژی بارها مجبور به اعلام تعطیلی گسترده شد که عمدتا بدون برنامهریزی قبلی اتفاق افتاد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان روز هشتم اسفند درباره این وضعیت گفت: «تعطیلی راه حل نیست. انتخاب از سر ناچاری است. ما انتخاب کردیم به جای آنکه مردم یک شهر و منطقه دچار سرمازدگی شوند، ادارات را تعطیل کنیم»
او افزود: «نمیشود هم خاموشی نداشته باشیم هم تعطیل نکنیم.»
در جلسه روز یکشنبه ۱۹ اسفند مجلس نیز تعدادی از نمایندگان به قطع برق اعتراض کردند.
از جمله جلیل میرمحمدی،نماینده تفت،گفت که قطعیهای مستمر برق آسیب جدی به وسایل برقی مردم در خانهها وارد کرده و از طرف دیگر، قطعی برق چاههای کشاورزی به شدت به کشاورزی لطمه میزند.
رحمت الله نوروزی، نماینده علیآباد کتول، نیز خواستار حضور وزیر نیرو در مجلس و توضیح درباره قطع برق شد.
بحران برق در ایران در خارج از کشور نیز بازتاب داشته است.
از جمله دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اول اسفند،در صفحهاش در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشال، تصویری از پست یک نویسنده آمریکایی به نام اشلی ریندزبرگ را بازنشر کرده که بر مبنای گزارش نیویورکتایمز درباره افزایش قطع برق در ایران نوشته است: «این شکلی است که رژیمها سقوط میکنند.»
وزارت دفاع چین اعلام کرد که ناوشکن «بائوتو» دارای موشکهای هدایتشونده و کشتی تدارکاتی «گائویو» از گروه عملیات اسکورت ۴۷ نیروی دریایی، در این رزمایش حضور خواهند داشت.
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد که ناظرانی از کشورهای آذربایجان، آفریقای جنوبی، عمان، قزاقستان، پاکستان، قطر، عراق، امارات و سریلانکا در این رزمایش حضور خواهند داشت.
شناورهای سپاه پاسداران نیز در این رزمایش حضور خواهند داشت.
رزمایشی تحت تاثیر بازگشت فشار حداکثری
برگزاری رزمایش کمربند امنیتی مشترک چین، ایران و روسیه از سال ۲۰۱۹ میلادی آغاز شده است.
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، اهداف این رزمایش را «تقویت امنیت تجارت دریایی بین المللی، مقابله با دزدی دریایی و تروریسم دریایی، اقدامات بشردوستانه و تبادل اطلاعات در حوزه امداد و نجات دریایی و تبادل تجربیات عملیاتی و تاکتیکی» اعلام کرده است.
این رزمایش امسال با ارسال نامه دونالد ترامپ به خامنهای و گزارشها درباره میانجیگری روسیه بین ایران و آمریکا همزمان شده است.
پایگاه خبری بلومبرگ، سهشنبه ۱۴ اسفند گزارش داده بود که ترامپ در تماس تلفنی اخیرش با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، خواستار ایفای نقش مسکو بهعنوان میانجی در مذاکرات با جمهوری اسلامی شده است.
ساعاتی پس از انتشار این گزارش، رسانه دولتی زوزدا تایید کرد که پوتین موافقت کرده است در مذاکرات بین جمهوری اسلامی و ایالات متحده درباره برنامه هستهای، میانجیگری کند.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین نیز با تایید این خبر اعلام کرد ایران یکی از محورهای گفتوگوهای اخیر میان مقامات روسیه و آمریکا در ریاض بوده است.
در همین حال عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی روز یکشنبه ۱۹ اسفند گفت: «هیچ آدم عاقلی نمیتواند مذاکره تحت فشار و تحریم را بپذیرد.»
نگرانی از گسترش همکاری نظامی ایران و روسیه
همکاریهای نظامی تهران و مسکو در طول سالیان اخیر، بهویژه پس از تهاجم روسیه به اوکراین، به شدت گسترش یافته و این موضوع نگرانی کشورهای غربی را در پی داشته است. مهمترین نگرانی قدرتهای غربی به واسطه صادرات پهپادهای ایرانی به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین است.
ایران و روسیه ۲۸ دی ماه «توافقنامه جامع راهبردی» را هم امضا کردند و مسعود پزشکیان رییس دولت چهاردهم گفت بر اساس این توافق، دو کشور در صورت مورد حمله واقع شدن، متعهد به همکاری مشترک خواهند بود. این در حالی است که خبرگزاری روسی تاس گزارش داده بود در این معاهده، بند تعهد به دفاع متقابل گنجانده نشده است.
کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در مسکو، هم ۲۷ دی تایید کرده بود که توافقنامه همکاری راهبردی ایران و روسیه برخلاف پیمانهایی که کرملین با کره شمالی و بلاروس امضا کرده شامل بند «دفاع متقابل» نخواهد بود.
بسیاری از مقامات سابق جمهوری اسلامی درباره وابستگی بیش از حد تهران به مسکو هشدار دادهاند و این هشدارها پس از سقوط رژیم بشار اسد در سوریه، بار دیگر مطرح شدند.
خبرگزاری تاس نیز نوشته بود که این توافق «فاقد تعهد به دفاع متقابل در صورت حمله» به یکی از طرفین است و در آن به هیچ کشور یا اتحاد نظامی خاصی اشاره نشده است.
در سالهای اخیر گزارشهایی نیز درباه همکاری نظامی ایران و چین منتشر شده است.
از جمله واشینگتنپست در مرداد ماه به نقل از مقامهای امنیتی غربی نوشته بود که جمهوری اسلامی در تلاش است برای گسترش توانایی خود در زمینه نظارت از راه دور و جمعآوری اطلاعاتی که ممکن است شامل تصاویر با وضوح بالا از اهداف نظامی در اسرائیل و سراسر خاورمیانه باشد، با دو شرکت ماهوارهای چینی همکاری کند.