پیشرفت هوش مصنوعی تهدیدی جدی برای بازار کار جهانی محسوب میشود. چگونه میتوان بین پیشرفت تکنولوژیک و حفظ اشتغال انسانی تعادل برقرار کرد؟ آیا سیستمهای آموزشی فعلی میتوانند دانشجویان را برای دنیای رقابت هوش مصنوعی با نیروی کار انسانی آماده کنند؟
پیشرفت باورنکردنی هوش مصنوعی، جهان را در عصر انقلاب دیجیتال با چالشی بیسابقه روبهرو کرده است.
به گاردین، پژوهشهای تازه انجام شده از سوی موسسه فنآوری ماساچوست (اِمآیتی) و شرکت مشاوره مدیریت مکنزی، تصویری نگرانکننده از آینده اشتغال ترسیم میکند.
بر اساس این مطالعات، احتمال دارد تا اوایل دهه ۲۰۳۰ میلادی، نزدیک به یکسوم مشاغل کنونی به طور کامل با ماشینها و الگوریتمهای هوشمند جایگزین شوند.
این آمار نه تنها برای کارگران فعلی، بلکه برای نسل جوانی که هماکنون در حال ورود به بازار کار هستند نیز زنگ خطری جدی به صدا درآورده است.
رابرت، دانشجوی ۱۹ ساله رشته مهندسی، نمونهای از میلیونها جوانی است که آینده شغلی خود را در معرض تهدید میبینند.
او که زمانی با شور و اشتیاق فراوان وارد دانشگاه شده بود، به گاردین گفت: «احساس میکنم دارم وقت و پولم را تلف میکنم. چهار سال دیگر که فارغالتحصیل شوم، هوش مصنوعی در مهندسی و همه چیز بسیار بهتر از انسان خواهد بود.»
این نگرانی تنها محدود به رابرت نیست. موجی از اضطراب و ناامیدی در میان دانشجویان و جویندگان کار در سراسر جهان در حال گسترش است.
تاثیر این بحران، فراتر از آمار و ارقام است.
روانشناسان هشدار میدهند ترس از بیکاری و بیارزش شدن مهارتهای انسانی میتواند به بحرانی جدی در سلامت روان جامعه منجر شود.
کاهش انگیزه، افت عملکرد تحصیلی و حتی افزایش نرخ افسردگی و اضطراب در میان جوانان، از جمله پیامدهای این نگرانی فزاینده است.
رابرت مانند بسیاری دیگر، با مشکلات خواب و تغذیه دست و پنجه نرم میکند و این احساس را دارد که تلاشهایش برای ساختن آیندهای بهتر، بیفایده است.
اگرچه نگرانیهای جوانانی مانند رابرت قابل درک است اما این دیدگاه، تصویری بیش از حد قطعی و یکپارچه از آینده شغلی ارائه میدهد.
کارشناسان بر این باورند که تاثیر هوش مصنوعی بر بازار کار، پیچیدهتر و چندوجهیتر از آن است که به نابودی قطعی مشاغل منجر شود؛ در واقع، این تغییر بیشتر یک تحول خواهد بود تا نابودی مستقیم نیروی کار.
گزارش مجمع جهانی اقتصاد پیشبینی میکند که تا سال ۲۰۲۵، هوش مصنوعی میتواند ۹۷ میلیون شغل جدید در صنایع مختلف ایجاد کند.
این آمار نشان میدهد اگرچه برخی مشاغل از بین خواهند رفت اما فرصتهای جدیدی نیز به وجود خواهند آمد.
کارشناسان تاکید میکنند کلید موفقیت در این دنیای جدید، توسعه مهارتهایی است که هوش مصنوعی در آنها عملکرد ضعیفی دارد.
دکتر ریس اختر و توماس چامورو پرموزیک، روانشناسان سازمانی، معتقدند: «اگر کنجکاو بمانید، فروتنی را تمرین کنید و بر دیگران تمرکز کنید، موقعیت خوبی برای پیشرفت خواهید داشت.»
این نظر، بر اهمیت مهارتهایی نرم مانند همدلی، خلاقیت و توانایی حل مسائل پیچیده تاکید دارد.
کارینا ولد، محقق اخلاقی از دانشگاه تورنتو نیز بر این باور است که: «نقشهای جدیدی که با چالشهای ایجاد شده از سوی سیستمهای هوش مصنوعی پیشرفته سر و کار دارند، احتمالا برای انسانهای خلاق، سازگار و کارآفرین مورد تقاضا قرار خواهند گرفت.»
آینده و وضعیت پیش رو
چالشهای پیشِ رو نباید دستکم گرفته شوند.
به گزارش گاردین، در حال حاضر نیاز به بازنگری اساسی در سیستمهای آموزشی، سیاستهای اشتغال و حمایتهای اجتماعی وجود دارد.
دولتها باید برنامههای جامعی برای آموزش مجدد کارگران و حمایت از افرادی که شغل خود را از دست میدهند، تدوین کنند. شرکتها نیز باید مسئولیت اجتماعی خود را در قبال کارکنان و جامعه جدی بگیرند و در برنامههای توسعه مهارت سرمایهگذاری کنند.
برای افرادی مانند رابرت، پیام روشن است: آینده به کسانی تعلق دارد که میتوانند خود را با تغییرات سریع وفق دهند.
یادگیری مداوم، توسعه مهارتهای بینفردی و حفظ انعطافپذیری ذهنی، کلیدهای موفقیت در عصر هوش مصنوعی خواهند بود.
اگرچه مسیر پیشِ رو پر از چالش است اما فرصتهای جدیدی نیز در انتظار کسانی هستند که آماده پذیرش و سازگاری با این تغییرات باشند.
آینده شغلی در عصر هوش مصنوعی، آینهای از توانایی ما در سازگاری، نوآوری و همکاری خواهد بود.
چالشها بزرگ هستند اما پتانسیل انسانی برای غلبه بر این چالشها نیز بینهایت است.
بنابراین با رویکردی هوشمندانه و آیندهنگر، میتوان به آیندهای امیدوارکننده در عصر هوش مصنوعی چشم دوخت.
چهارشنبه، ۷ شهریور، قاضی الکساندر دو مورائس به ماسک هشدار داده بود که اگر در عرض ۲۴ساعت نماینده شبکه اجتماعی ایکس در برزیل را معرفی نکند، این شبکه اجتماعی در این کشور فیلتر خواهد شد.
برابر با قوانین برزیل، شرکتهای خارجی که در این کشور فعالیت داشته باشند، باید در برزیل نماینده قانونی مستقر داشته باشند اما بر اساس گزارشها، ایکس از اوایل ماه جاری میلادی در برزیل نماینده قانونی نداشته است.
بر اساس دستور این قاضی دیوان عالی برزیل، ارائهدهندگان خدمات اینترنتی و فروشگاههای اپلیکیشن حداکثر ۵ روز فرصت دارند دسترسی کاربران داخل این کشور را به شبکه اجتماعی ایکس مسدود کنند.
کسبوکارها و افرادی که سعی کنند از طریق راههای دورزدن فیلترینگ و با استفاده از ویپیانها به ایکس دسترسی پیدا کنند، با جریمههای مالی سنگین روزانه تا حدود ۹ هزار دلار، مواجه خواهند شد.
الکساندر دو مورائس در حکم خود با اشاره به مسئله حاکمیت ملی نوشته است: «ایلان ماسک بیاحترامی کامل خود را نسبت به حاکمیت برزیل و بهویژه دستگاه قضائی این کشور نشان داده و خود را به عنوان یک نهاد فراملیتی و مصون از قوانین داخلی کشورها فرض گرفته است.»
پیش از اینکه دو مورائس حکم خود را صادر کند، شبکه ایکس پیشبینی کرده بود در این کشور که یکی از بزرگترین بازارهای آن است، مسدود شده و از دسترس کاربرانش خارج خواهد شد.
این شرکت در پیامی که در حساب رسمی امور بینالملل خود منتشر کرد، نوشته بود ایکس به علت «عدم رعایت دستورات غیرقانونی قاضی دو مورائس برای سانسور مخالفان سیاسی او به احتمال زیاد» مسدود خواهد شد.
ایکس در این پیام با اشاره به سابقهای از این موضوع نوشته بود: «هنگامی که سعی کردیم از خود در دادگاه دفاع کنیم، قاضی دو مورائس نماینده قانونی ما در برزیل را به زندان تهدید کرد و حتی پس از استعفای او، حسابهای بانکیاش را مسدود کردند. تلاش ما برای به چالشکشیدن اقدامات آشکارا غیرقانونی او یا رد شد یا نادیده گرفته شد. همکاران قاضی دو مورائس در دادگاه عالی نمیخواهند یا نمیتوانند در مقابل او بایستند.»
دستوری که قاضی دو مورائس روز جمعه ۹ شهریور صادر کرد منطبق بر قانون برزیل است که از شرکتهای اینترتی خارجی که در برزیل فعالیت میکنند میخواهد در برزیل نمایندگی داشته باشند که بتواند دستورات قضایی را دریافت کرده و به طور قانونی مسئول کسبوکار باشند.
از مدتی پیش، ایلان ماسک با دو مورائس علنا درگیر شده بود و در جریان این درگیریها از جمله پیامهای توهینآمیزی در حساب کاربری خود در شبکه ایکس علیه این قاضی برزیلی منتشر کرده بود.
ماسک در پستی در شبکه ایکس که بالای صفحه خود سنجاق کرد این قاضی عالیرتبه برزیلی را «دیکتاتور شرور» خطاب کرد.
ماسک در پستی دیگر هم از مورائس به عنوان «یک جنایتکار آشکار از بدترین نوعش» نام برده و او را متهم به جعل عنوان قاضی کرده بود.
به گزارش رسانهها، تنش بین این دو، پس از آن بالا گرفت که دو مورائس با صدور حکمی قضائی به شبکه ایکس دستور داد حسابهای کاربری متعلق به متحدان حزب راستگرای ژائیر بولسونارو، رییس جمهوری سابق که به انتشار اطلاعات نادرست و تحریف متهم شده بود را ببندد.
در پاسخ به این درخواست، این میلیاردر فناوری گفت این دستورها معادل سانسور است و ایکس به آن تن نمیدهد.
در همین حال، شرکت اینترنتی استارلینک که یکی دیگر از شرکتهای ایلان ماسک است، روز پنجشنبه ۸ شهریور اعلام کرد به حکم قاضی دو مورائس، حسابهای بانکیاش در برزیل مسدود شده است.
قاضی برزیلی در واکنش به انتشار این خبر اعلام کرد این اقدام را به این دلیل انجام داده است که ظاهرا شبکه اجتماعی ایکس منابع مالی لازم برای پرداخت جریمههای قانونی اعمالشده علیه آن را نداشته است.
یک منبع در دادگاه عالی به رویترز گفت تصمیم دادگاه برای مجازات استارلینک، پاسخی به عدم حضور نمایندگان قانونی ایکس در برزیل است.
ایکس پیشتر به دلیل عدم ارائه برخی اسناد محکوم به پرداخت جریمه شده بود که رویترز به نقل از یک روزنامه محلی خبر داده مبلغ این جریمه احتمالا ۳ میلیون و ششصد هزار دلار است.
ناظران میگویند آنچه در جریان است برای طرفین دو معنای متفاوت دارد؛ طرف برزیلی این را یک نبرد قانونی بر سر رعایت قوانین محلی میداند و ایلان ماسک میگوید این شبکه اجتماعی به دلیل مقاومت در برابر سانسور مجازات میشود.
اوایل ماه آگوست سال جاری، ایکس اعلام کرده بود به دلیل آنچه آن را «دستورات سانسور» از سوی مورائس خواند، عملیات خود را در بزرگترین اقتصاد آمریکای لاتین تعطیل خواهد کرد و کارکنان خود را اخراج میکند.
به نوشته رویترز، در آن زمان، «ایکس مدعی شده بود مورائس به طور پنهانی یکی از نمایندگان قانونی شرکت در برزیل را تهدید کرده اگر دستورات قانونی برای حذف برخی مطالب را اجرا نکند، بازداشت میشود.»
سابقه این دعوای حقوقی به اوایل سال جاری میلادی بازمیگردد. در آن زمان قاضی مورائس دستور داد ایکس برخی حسابها را که در تحقیقات پرونده «شبهنظامیان دیجیتال» به انتشار مطالب دروغ، تحریف و نفرتپراکنی در دوران بولسونارو متهم شده بود، مسدود کند.
پس از اینکه ایلان ماسک آن تصمیم را به چالش کشید و گفت که حسابهایی را که قاضی دستور مسدود شدن آنها را داده بود، مجددا فعال خواهد کرد، مورائس در ماه آوریل سال جاری، تحقیقاتی را در مورد کسبوکارهای ماسک در برزیل آغاز کرد.
نمایندگان شبکه ایکس در نهایت تغییر موضع دادند و به دادگاه عالی اعلام کردند احکام این دادگاه را اجرا خواهند کرد. اما در ماه آوریل، در پاسخ به مورائس که پرسیده بود چرا دستورها به طور کامل اجرا نشده است، گفته بودند «مشکلات عملیاتی» باعث شده این کاربران با وجود دستور مسدود شدن، همچنان در ایکس فعال باشند.
شبکه اجتماعی ایکس در برزیل به طور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد و به ویژه برای سیاستمداران این کشور یک ابزار ارتباطی مهم است.