عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، اعدام رضا رسایی را «انتقام سخت» جمهوری اسلامی از مردم خواند. او گفت اعدام رضا رسایی مانند سایر اعدامها صرفا ابزاری برای سرکوب و ارعاب مردم و مخالفان سیاسی است.
بر اساس آخرین گزارش دفتر مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده، در حالی که به نظر میرسد احتمال بازگشت به توافق هستهای برجام کاهش یافته است، جمهوری اسلامی جسورانهتر از گذشته در مورد سلاحهای هستهای خود صحبت میکند.
بر اساس این گزارش «اظهارات علنی مقامات جمهوری اسلامی درباره سلاحهای هستهای در سال جاری افزایش قابل توجهی یافته است که نشان میدهد اشاره به این موضوع اکنون برای آنان تابو کمتری دارد.»
۲۲ اردیبهشت سال جاری، احمد بخشایش اردستانی، عضو پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس، با بیان اینکه «ایران به سلاح هستهای دست پیدا کرده»، به رسانه رویداد۲۴ گفت: «ما به سلاح هستهای رسیدهایم، اما اعلام نمیکنیم، یعنی سیاست اعمالی ما داشتن بمب هستهای است اما سیاست اعلامی ما حرکت در چارچوب برجام است.»
این اظهارات بلافاصله پس از اظهارات کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی، وابسته به بیت رهبری، بیان شد. خرازی ۲۱ اردیبهشت سال جاری اعلام کرد ایران توانایی ساخت بمب هستهای را دارد و «اگر مجبور شویم دکترین هستهای خود را تغییر خواهیم داد.»
جمهوری اسلامی سالهاست اصرار دارد که برنامه هستهای آن کاملا صلحآمیز است، با این حال، حکومت ایران غنیسازی اورانیوم تا خلوص ۶۰ درصد انجام داده است که فقط برای استفاده در سلاحهای اتمی کاربرد دارد.
بر اساس گزارش اطلاعاتی ایالات متحده، ایران از سال ۲۰۲۰، بارها اعلام کرده است که دیگر به هیچ محدودیتی در چارچوب برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) پایبند نیست و «برنامه هستهای خود را گسترش داده، نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر تاسیسات هستهای خود را کاهش داده و فعالیتهایی انجام داده است که آن را در موقعیتی قرار میدهد تا در صورت تصمیمگیری برای ساخت یک دستگاه هستهای، قادر به تولید آن باشد.»
این ارزیابی با توجه به افشاگری اخیر رافائل گروسی، رییس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مبنی بر اینکه ایران «چند هفته تا چند ماه» از ساخت یک سلاح هستهای فاصله دارد، خیلی تقلیلیافته به نظر میرسد.
پیشتر هم در ۲۹ تیر ۱۴۰۳، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، با انتقاد از اقدام دونالد ترامپ برای خروج از برجام، گفت که جمهوری اسلامی احتمالا «یک یا دو هفته» تا دستیابی به مواد شکافتپذیر که برای تولید سلاح هستهای لازم است، فاصله دارد: «وضعیت خوب نیست. ایران به دلیل پایان توافق هستهای به جای اینکه حداقل یک سال با زمان توانایی تولید مواد شکافتپذیر برای ساخت سلاح هستهای فاصله داشته باشد، اکنون احتمالا یک یا دو هفته تا انجام این کار فاصله دارد.»
با این حال، این گزارش اطلاعاتی ایالات متحده در تضاد شدید با گزارش سال گذشته همین آژانس است که در آن نوشته شده بود «ایران در حال حاضر فعالیتهای کلیدی توسعه سلاحهای هستهای را که برای تولید یک دستگاه هستهای قابل آزمایش ضروری است، انجام نمیدهد.»
آخرین گزارش، در چارچوب قانون نظارت بر تواناییهای هستهای و تروریسم ایران، تهدید فوری برنامه هستهای جمهوری اسلامی را تائید میکند زیرا ایران همچنان به افزایش حجم ذخایر اورانیوم، ظرفیت غنیسازی و جریان توسعه، تولید و عملیات سانتریفیوژهای پیشرفته ادامه میدهد.
بر اساس این گزارش، «تهران در صورت تصمیمگیری، زیرساختها و تجربه لازم برای تولید سریع اورانیوم با کاربرد نظامی را در چندین تاسیسات هستهای خود دارد.»
بر اساس این گزارش، تواناییهای هستهای ایران همچون دیپلماسی گروگانگیری به یکی از ابزارهای چانهزنی برای این کشور در صحنه جهانی تبدیل شده است: «مقامات ایران از برنامه هستهای خود برای اهرمسازی در مذاکرات و پاسخ به فشارهای بینالمللی استفاده میکنند.»
در گزارش اطلاعات ملی آمریکا هم راستا با گزارش بازرسان سازمان ملل، هشدار داده شده که «ایران احتمالا نصب سانتریفیوژهای پیشرفتهتر، افزایش بیشتر ذخایر اورانیوم غنیشده یا غنیسازی اورانیوم تا ۹۰ درصد را در پاسخ به تحریمهای اضافی، حملات یا سرزنشها علیه برنامه هستهای خود مد نظر خواهد داشت.»
این گزارش همچنین اشاره میکند که ایران بزرگترین موجودی موشکهای بالستیک در منطقه را دارد و دولت همچنان بر بهبود دقت، کشندهبودن و قابلیت اطمینان این سیستمها تاکید دارد: «ایران احتمالا از درسهای حمله موشکی و پهپادی بدون سرنشین خود به اسرائیل در فروردین سال جاری بهره میبرد.»
اولین حمله مستقیم ایران به اسرائیل شامل شلیک بیش از ۳۵۰ موشک و پهپاد به سوی اسرائیل بود که بیشتر آنها از سوی اسرائیل و ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده رهگیری شد.
این حمله در تلافی حملهی ادعایی اسرائیل به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق انجام شد که در آن دو فرمانده سپاه پاسداران و چند فرمانده ارشد کشته شدند.
بر اساس این گزارش، علیرغم تحریمهای جهانی نه تنها برای برنامه هستهای ایران بلکه به دلیل نقض حقوق بشر در داخل و حمایت از جنگ روسیه علیه اوکراین، توسعه تسلیحات ایران ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، اگر ایران تصمیم بگیرد یک موشک بالستیک قارهپیما را تولید کند، با توجه به کار ایران بر روی یک موشک برای پرتاب ماهواره به فضا، احتمالا زمان کمی برای تولید آن نیاز خواهد داشت، زیرا این سیستمها از فنآوریهای مشابه استفاده میکنند.
وزارت دادگستری آمریکا روز سهشنبه ۱۶ مرداد اعلام کرد که یک مرد پاکستانی به ارتباط با جمهوری اسلامی و تلاش برای ترور سیاستمداران و مقامهای دولتی در ایالات متحده متهم شده است.
به گفته وزارت دادگستری توطئه ترور یک سیاستمدار که آصف مرچنت، شهروند ۴۶ ساله پاکستانی به دست داشتن در آن متهم شده، خنثی شده ولی او در طرحهای دیگری برای ترور مقامهای دولتی آمریکا فعال بوده است.
در شکایتی که از آصف مرچنت شده، گفته شده است که او به دنبال استخدام افرادی در ایالات متحده برای اجرای توطئه ترور برای انتقامگیری از کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، بوده است. قاسم سلیمانی به دستور دونالد ترامپ کشته شد و رهبران جمهوری اسلامی بارها بر قصد خود برای ترور رییسجمهوری پیشین آمریکا تاکید کردهاند.
پیشتر نیز گزارشهایی از قصد جمهوری اسلامی برای ترور مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین و جان بولتون، مشاور امنیت ملی سابق آمریکا منتشر شده بود.
به گفته دادستانها، مرچنت قبل از آنکه از پاکستان به ایالات متحده سفر کند، مدتی را در ایران گذرانده بود.
براساس سوابق دادگاه، یک قاضی فدرال دستور بازداشت آصف مرچنت را در ۱۷ ژوییه امسال صادر کرد.
مریک گارلند، دادستان کل آمریکا در بیانیهای گفت: «سالها است که وزارت دادگستری برای مقابله با تلاشهای وقیحانه و بیوقفه جمهوری اسلامی برای انتقام از مقامات عمومی آمریکایی به خاطر کشته شدن قاسم سلیمانی بهشدت فعالیت میکند.»
در اسناد دادگاه از کسانی که هدف ترور بودهاند نام برده نشده . سخنگوی وزارت دادگستری هم از اظهارنظر بیشتر در این زمینه خودداری کرده است.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد در این زمینه به خبرگزاری رویترز گفت: «ما هیچ گزارشی در این مورد از دولت ایالات متحده دریافت نکردهایم. بدیهی است که شیوه عملیاتی مورد بحث با سیاست جمهوری اسلامی برای پیگرد قانونی قاتل سردار سلیمانی در تضاد است.»
دونالد ترامپ، نامزد جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری، ماه گذشته در یک تجمع انتخاباتی در پنسیلوانیا در یک سوءقصد مجروح شد.
گارلند روز سهشنبه، ۱۶ مرداد، گفت که بازرسان هیچ مدرکی دال بر ارتباط مرچنت با آن تیراندازی پیدا نکردهاند.
سوءقصد به جان ترامپ در پنسیلوانیا را یک مردم مسلح ۲۰ ساله به نام توماس متیو کروکس انجام داد و در همان زمان هم مقامهی مسئول گفتند که بین او و جمهوری اسلامی رابطهای نیافتهاند.
پلیس و نیروهای امنیتی نقشه آصف مرچنت را پیش از انجام هر حملهای خنثی کردند.
براساس آنچه که در کیفرخواست او آمده است، فردی که مرچنت با او در ماه آوریل تماس گرفته بود تا به اجرای طرح ترور کمک کند، با مجریان قانون تماس گرفت و بهطور محرمانه بهعنوان خبرچپن آنها عمل کرد.
مرچنت به این خبرچپن گفته بود که برنامههایش همچنین شامل سرقت اسناد و سازماندهی اعتراضات در ایالات متحده است.
فرمانده نیروهای دفاع هوایی اسرائیل در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ به ایراناینترنشنال گفت که تهدید کنونی جنگ با ایران، از زمانی که جمهوری اسلامی در ماه آوریل اولین حمله مستقیم خود را به اسرائیل انجام داد، متفاوت است. زویکا هیموویچ معتقد است اینبار حزبالله نقشی حیاتی خواهد داشت.
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی شامل حزبالله در جنوب لبنان و حوثیها در یمن، در سناریوی ۱۳ آوریل که جمهوری اسلامی پهپادهای انفجاری و موشکهایش را به سمت اسرائیل شلیک کرد، نقش نداشتند.
این حمله پس از چندین سال جنگ پنهان بین دو کشور به وقوع پیوست.
حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل کمتر از دو هفته پس از حمله اسرائیل به سوریه انجام شد که در جریان آن دو فرمانده ارشد سپاه قدس، زیرمجموعه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یک ساختمان کنسولگری ایران کشته شدند.
احتمال وقوع جنگ پس از کشته شدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس که برای شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رییسجمهوری جدید ایران در تهران بود، افزایش یافت.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۱۰ مرداد وعده گرفتن انتقام از اسرائیل داد.
سپاه پاسداران هم اعلام کرد انتقام کشته شدن هنیه را خواهد گرفت.
ژنرال زویکا هیموویچ، رییس سابق شاخه دفاع هوایی اسرائیل معتقد است اینبار حزبالله لبنان نقشی حیاتی در انتقام جمهوری اسلامی خواهد داشت.
او گفت جز انتقام جمهوری اسلامی برای کشتن هنیه، هیچ وضعیت دیگری را نمیتوان متصور شد.
تهران این ترور را به اسرائیل نسبت داده است و اسرائیل تاکنون هیچ تایید یا تکذیبی در مورد هر گونه دخالت در آن نکرده است.
هیموویچ به ایراناینترنشنال گفت هنوز سوالات زیادی وجود دارند که پاسخشان تعیین میکند آیا جنگ تمامعیار رخ خواهد داد یا خیر.
اولین سوال این است که آیا جمهوری اسلامی به مرکز اسرائیل مانند تلآویو حمله خواهد کرد یا این که حملات به شمال، نزدیک شهر حیفا محدود خواهد شد؟
سوال دوم این است که آیا تهران از موشکهای دقیق و نقطهزن استفاده خواهد کرد یا به سلاحهای ساده متوسل خواهد شد؟
سومین سوال این است که آیا جمهوری اسلامی تمام راکتها را همزمان شلیک خواهد کرد؟
هیموویچ که سامانه گنبد آهنین در دوران فرماندهی او عملیاتی شد، گفت: «همه تحت فشار هستند؛ عمدتا غیر نظامیان و نیروهای نظامی که در مرز در آمادهباش کامل هستند. ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی نیز همینطور. ما منتظر هستیم. منتظر چه چیزی؟ این یک سوال یک میلیون دلاری است.»
این که جمهوری اسلامی چه زمانی عمل خواهد کرد و تا چه حدی ممکن است پیش برود مشخص نیست و مردم در منطقه منتظرند.
به گفته هیموویچ، حمله «فوری» میتواند در کمتر از ۴۸ ساعت یا در روزهای آینده رخ دهد.
بعدازظهر دوشنبه ۱۵ مرداد، جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا و کامالا هریس، معاون او با تیم امنیت ملی در اتاق وضعیت کاخ سفید ملاقات کردند.
سخنگوی پنتاگون گزارش داد آمریکا تاکنون هیچ حرکت خاصی در ایران که نشاندهنده حملات احتمالی به اسرائیل در ساعات آینده باشد، مشاهده نکرده است.
پس از این که چندین نیروی آمریکایی در حمله راکتی به پایگاه عینالاسد در عراق مجروح شدند، آمریکا وعده پاسخ داد.
صابرین نیوز وابسته به سپاه پاسداران، اعلام کرد شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی پشت این حمله بودهاند.
به گزارش بلومبرگ، اعضای گروه جی-۷ به جمهوری اسلامی نزدیک شدهاند تا انتقامش را به حداقل برسانند و از وقوع یک درگیری منطقهای مخربتر جلوگیری کنند.
این فرمانده سابق اسرائیلی گفت این که اسرائیل چگونه به انتقام جمهوری اسلامی پاسخ خواهد داد، کاملا بستگی به نحوه و ماهیت حمله تهران دارد،.
در مصاحبهای اختصاصی با ایراناینترنشنال، دیوید پترائوس، رییس سابق سیآیای و فرمانده پیشین ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) گفت که ایران و اسرائیل با توجه به ترس از ویرانیهایی که میتواند برای هر دو طرف ایجاد شود، تلاش خواهند کرد از یک جنگ تمامعیار جلوگیری کنند.
پترائوس به ایراناینترنشنال گفت: «من فکر میکنم [جمهوری اسلامی] باید پاسخ دهد. این یک ضربه عظیم به حیثیت ایران است. این یک شکست بزرگ اطلاعاتی و امنیتی است. بنابراین، آنها باید پاسخ دهند. اما من فکر نمیکنم که آنها بخواهند وارد یک جنگ واقعی مستقیم با اسرائیل شوند. و صادقانه بگویم، من فکر نمیکنم که اسرائیل هم بخواهد وارد یک جنگ کامل با حزبالله یا ایران شود.»
هیموویچ گفت حمله تلافیجویانه اسرائیل در آوریل پیامی قوی به جمهوری اسلامی فرستاد اما ممکن است «کافی نبوده» باشد.
او گفت حمله به سیستم راداری پیشرفته در اصفهان، چند روز پس از این که تهران بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک به سمت اسرائیل شلیک کرد، نشان داد توان دفاعی ایران نمیتواند با قدرت نظامی اسرائیل برابری کند.
هیموویچ گفت: «پس از پاسخ اسرائیل در ماه آوریل، رژیم جمهوری اسلامی دقیقا فهمید که قابلیتهای اسرائیل چیست.»
به گفته هیموویچ، اهداف استراتژیک اسرائیل شامل بازگرداندن گروگانها و جنگ با حماس است و بنابراین برای هر جنگ منطقهای بزرگتر، برنامههای کوتاه و بلند مدت دولت باید در نظر گرفته شود.
هیموویچ با اشاره به جبهههای چندگانه جنگ اسرائیل در غزه، لبنان، سوریه، کرانه باختری، عراق، یمن و جمهوری اسلامی گفت: «این بسیار پیچیده است. من فکر میکنم که در کوتاهمدت، ما باید جنگ چند جبههای را که با آن درگیر هستیم به پایان برسانیم.»
ورود به جنگ با جمهوری اسلامی میتواند توجه را به سوی یک درگیری منطقهای گستردهتر جلب کند.
این مقام ارشد نظامی سابق اسرائیل در پایان گفت: «در بلندمدت، من فکر میکنم ما باید بر دیدگاه و توانمندیهای هستهای جمهوری اسلامی تمرکز کنیم و یک ائتلاف قوی و باثبات به رهبری آمریکا و همچنین کشورهای سنی عرب علیه جمهوری اسلامی بسازیم.»
اعدام رضا رسایی، جوان ۳۴ ساله در صبح روز سه شنبه ۱۶ مرداد موجی از خشم و عصبانیت را در بسیاری از شهروندان ایرانی و کاربران فضای مجازی برانگیخته است. رضا رسایی، به اتهام کشتن یکی از نیروهای سپاه پاسداران در روز ۲۷ آبان ۱۴۰۱ در شهرستان صحنه کرمانشاه بازداشت شده بود.
او درنهایت به اتهام «قتل عمد» نادر بیرامی، رییس اطلاعات سپاه پاسداران شهر صحنه، به اعدام (قصاص نفس) محکوم و بامداد روز سهشنبه ۱۶ مرداد کشته شد.
پیشتر سازمان عفو بینالملل روز ۱۲ اردیبهشت امسال با انتشار نامهای سرگشاده خطاب به غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی هشدار داد همه راههای حقوقی ممکن برای لغو حکم اعدام این معترض بازداشتشده در جریان خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» بیجواب مانده و او ممکن است هر لحظه اعدام شود.
بر اساس این نامه، رسایی تحت شکنجههایی از جمله کتک، شوک الکتریکی، خفهسازی و خشونت جنسی مجبور به اعتراف اجباری شد.
فاطمه حیدری، از اعضای خانوادههای دادخواه، گفت ماموران امنیتی ساعت دو صبح سه شنبه، ۱۶ مرداد مقابل در خانه پدری رضا دوربین نصب کردند و به خانوادهاش اطلاع میدهند که رضا اعدام شده! به گفته حیدری خانواده رسایی پیش از اجرای حکم اعدام فرزندشان، امکان ملاقات با او را پیدا نکردند.
رضا رسایی، که پیرو آیین یارسان بود به اتهام کشتن یکی از نیروهای سپاه پاسداران در روز ۲۷ آبان ۱۴۰۱ در شهرستان صحنه کرمانشاه بازداشت شده بود.
شیرین عبادی، برنده نوبل صلح در خصوص اعدام رضا رسایی، معترض اهل کرمانشاه نوشت که رضا رسایی بیگناه بود. او تاکید کرد که توقف اعدام مخالفان، بهبود زندگی مردم و تحقق دادخواهی، بدون سرنگونی جمهوری اسلامی ناممکن است.
نگار کورکور، خواهر مجاهد کورکور، معترض محکوم به اعدام با اشاره به اجرای حکم اعدام رضا رسایی، در شبکه ایکس نوشت: «رضا رسایی را در سکوت و بیخبری اعدام کردند، نگذارید درسکوت خبری بلایی بر سر برادر من هم بیاورند»
معصومه احمدی، مادر محمد قبادلو، معترض اعدام شده در جریان خیزش انقلابی، عکس رضا رسایی و مادرش را منتشر کرد و نوشت: «ما مادران ایران هر روز شال سفید بر دست به استقبال مادر دادخواه دیگری میرویم که فرزندش را فدای این خاک کرده و با غمهای به دوش نشستهمان غمخوار همدیگر خواهیم شد.»
آتنا دائمی، فعال مدنی، در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی اثبات کرده است که هر زمان از انتقام سخت گفتند و نوشتند، بیشتر از هر چیز باید نگران جان شهروندان و زندانیانِ ایران بود.
او اعدام رسایی را پاسخ جمهوری اسلامی به کارزار سراسری مخالفت با اعدام توصیف کرد و نوشت: «۲۸ هفته است که هر سهشنبه زندانیان با باورها و عقاید گوناگون، با تنها سلاح خویش یعنی اعتصاب غذا در برابر مجازات اعدام ایستادهاند و هر هفته زندانیان زندانهای بیشتری به این کارزار پیوستند.»
مسیح علینژاد، روزنامه نگار و فعال سیاسی، در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به اعدام رضا رسایی نوشت رژیم شروع به اعدام معترضان و زندانیان کرده و ایرانیان خشمگین هستند.
او با تاکید بر اینکه فریادهای خانوادههای زندانیان بی گناه برای عدالت باید شنیده شود و برای نجات جان آنها اقدام فوری لازم است از جامعه بین المللی و رسانهها خواست که صدای خانوادههای این زندانیان بی گناه را که در انتظار اعدام هستند، تقویت کنند.
جمشید برزگر، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، هم با محکوم کردن قتل حکومتی رضا رسایی و ادامه کشتار شهروندان ایرانی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:« تا حکومت تبهکار اسلامی برجاست کشتار ایرانیان متوقف نخواهد شد. تا زمانی که سرنگونی جمهوری اسلامی و گذار از هر شکل استبدادی که تاریخ ما را رقم زده، به فصل مشترک ما با حفظ تمام تنوع و رنگارنگی جامعهمان بدل نشود، هر روز باید سوگوار جانی عزیز باشیم.»
حسین رزاق، فعال سیاسی و زندانی سیاسی سابق هم در این مورد نوشت: «چهارپایههای انتقام سخت از مردم هر روز برپاست…»
مجتبی نجفی، تحلیلگر و استاد علوم ارتباطات هم نوشت که فضای جنگی، بهترین فضا برای جمهوری اسلامی است تا سیاست حذف و اعدام را پیش ببرد. نجفی نوشت :«دیشب که همگی نگران جنگ بودیم یک معترض دیگر را اعدام کردند. گمان نکنید جمهوری اسلامی از این فضای امنیتی جنگی بدش می آید، بهترین فضای تنفس، برای تداوم سلطه و حذف است.»
همزمان سازمان حقوق بشر ایران از جامعهجهانی خواست تا در قبال کشتار زندانیان توسط جمهوری اسلامی واکنش نشان دهند. محمود امیریمقدم، مدیر این سازمان در این خصوص گفت: «مردم ایران مهمترین تهدید علیه رژیم جمهوریاسلامی محسوب میشوند. جامعه جهانی نباید اجازه دهد تا رهبران جمهوریاسلامی با سوءاستفاده از توجه جامعهجهانی به تنش میان ایران و اسرائیل، دست به کشتار دستهجمعی زندانیان و تشدید فضای خفقان در داخل کشور بزنند.»
پیشتر اخباری از فشار نهادهای امنیتی بر اعضای خانواده او منتشر شده بود.
ایران اینترنشنال در اردیبهشت سال جاری در گفتوگو با دو منبع نزدیک به خانواده رضا رسایی که در جریان دستگیری و محاکمه او قرار داشتند، روایت جدیدی را از نواقص قانونی فاحش، پروندهسازی، شکنجه و اعترافگیری اجباری برای متهم کردن او ارائه داد.
شهرداری تهران سالهاست از مافیای زباله میگوید و پای این مافیا به سریالهای تلویزیونی هم باز شده است. سوءاستفاده از کودکان کار بهانه پرداختن به موضوع است اما پیمانکاران شهرداری از این کودکان حق حساب میگیرند. زیبایی شهر، کودکان کار یا سه هزار میلیارد زباله تهران؛ مساله کدام است؟
عبدالمجید رحمانی، دبیر مرکز رصد، پایش و مدیریت آسیبهای اجتماعی کلانشهر تهران، گفت: «برخورد با افراد زبالهگرد در دستور کار قرار گرفته است و با آنها برخورد میشود.»
به گزارش خبرگزاری ایلنا، رحمانی درباره طرح ساماندهی آسیبهای اجتماعی و تمدید سه ماهه دستور قضایی برای اجرای این طرح گفت: «اقدامات ما در این طرح در حوزه زبالهگردی است. ما با دستگاههایی که در شهرداری تهران در این زمینه مسئولیتی بر عهده داشتند از جمله معاونت خدمات شهری، سازمان مدیریت پسماند، شرکت شهربان حریمبان و شرکت ساماندهی مشاغل اقداماتمان را ادامه میدهیم و کاری که از حوالی عید در این زمینه شروع شده است، همچنان ادامه دارد.»
این مقام شهرداری تهران درباره «زبالهگردهای غیر ایرانی» گفت: «اگر افراد زبالهگرد از اتباع باشند با هماهنگی اداره کل اتباع و سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران این افراد به مرکز غربال اعزام شده و در آنجا تعیین تکلیف میشوند.»
دبیر مرکز رصد، پایش و مدیریت آسیبهای اجتماعی کلانشهر تهران، وابسته به شهرداری تهران در پاسخ به این سوال که در دورهای که ساماندهی صورت گرفته است چه تعداد از اتباع شناسایی و به اداره کل امور اتباع و مهاجران تحویل داده شدهاند، گفت: «در مرحله گذشته حدود هزار و ۲۰۰ نفر از اتباع را شناسایی و تعیین تکلیف کردیم.»
رقابت بر سر سه هزار میلیارد تومان زباله تهران
موضوع برخورد با زبالهگردان پایتخت تازگی ندارد. سالهاست که شهرداری تهران به دنبال در اختیار گرفتن زبالههای شهر است. مقامات شهرداری از «مافیای زباله» میگویند اما این مافیا هرگز معرفی نشده است.
دامنه افسانه مافیای زباله به آثار هنری هم کشیده شده است؛ از جمله در سریال تلویزیونی «عروس تاریکی» در سال ۱۳۹۸ و سریال شبکه خانگی «یاغی» در سال ۱۴۰۱.
شهرداری تهران با وجود سالها تلاش نتوانسته است دست آنچه را مافیای زباله مینامد از سفره زبالههای پایتخت کوتاه کند. سفرهای که به گفته رضا محمدی، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، ارزش آن سالانه سه هزار میلیارد تومان است.
او بهمن ماه ۱۴۰۲ گفت: «مافیای زباله گرچه به هیچ جا وصل نیست اما دغدغه برخورد انتظامی ندارد.»
محمدی درباره تلاش شهرداری برای در اختیار گرفتن بازار زباله تهران گفت: «برای اینکه اقتصاد این بستر را به هم بزنیم باید تعدد قراردادها و پیمانکاران را اصلاح میکردیم. ما یک پیمانکار را برای پاسخگویی درباره همه پیمانکاران، از طریق مناقصه تعیین کردیم تا مجموعه را هدایت کند و امروز کلا ۱۴ پیمانکار کلان داریم.»
درآمد ۳۰ میلیونی از هر زبالهگرد
محمدی اردیبهشت امسال با اشاره به درآمد ۳۰ میلیون تومانی ماهانه مافیای زباله از هر زبالهگرد گفت: «تا پیش از اجرای قراردادهای جدید حدود شش هزار زبالهگرد داشتیم که در حال حاضر به حدود هزار زبالهگرد کاهش پیدا کرده است.»
به گزارش خبرگزاری ایسنا، محمدی در نشست خبری ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۳ گفت: «یکهزار و ۵۰۰ تن زباله خشک وجود دارد که متاسفانه به دست مافیای زباله میافتاد. از طریق بهکارگیری "کولی کتفیها" این زباله را از مخازن جمعآوری میکردند و چهره شهر را به هم میزدند.»
سود مالی شهرداری تهران و پیمانکاران تفکیک زباله یک وجه ماجراست اما سوی دیگر مساله زبالهگردی در تهران، استفاده سایتهای تفکیک زباله از کودکان و معتادان به مواد مخدر است.
استفاده از این افراد به خصوص کودکان، راهحلی آسان برای کارفرمایان است تا نیروهای زبالهگرد آنها بازداشت نشوند.
موضوع کودکان زبالهگرد، علاوه بر تهران به کلانشهرهای دیگر هم سرایت کرده است.
مهر ماه سال گذشته، غلامعباس ترکی، معاون دادستان کل کشور از اجرای طرحی برای ساماندهی کودکان زبالهگرد خبر داد.
هر چند شهرداری تهران میگوید هدفش از انعقاد قرارداد با پیمانکاران، مقابله با مافیای زبالهگردی است اما به نظر میرسد قراردادها تنها یک واسطه به نام «پیمانکار» به بازار زباله تهران اضافه کردند.
سال ۱۴۰۲، وبسایت جماران گزارشی با موضوع زبالهگردی کودکان و نوجوانان در تهران منتشر کرد.
این گزارش به نقل از نوجوان زبالهگردی نوشت: «من و دیگر زبالهگردان ماهانه ۱۰ میلیون تومان به پیمانکار منطقه پرداخت میکنیم تا بتوانیم در سطح منطقه آزادانه پسماند خشک جمع کنیم. این ۱۰ میلیون تومانی که به پیمانکار میدهیم، مجوز برداشت زباله خشک از سطلهای زباله منطقه است.»