مشارکت شرکت‌های روسی برای توسعه ۷ میدان نفتی در ایران

روزنامه دنیای اقتصاد به استناد گزارش اتاق بازرگانی تهران نوشت: امنیت غذایی در محدوده خطر قرار گرفته و حتی در دهک‌های پردرآمد نیز سهم تفریحات و آموزش از مخارج خانوار کاهش محسوسی داشته‌ است.

این روزنامه تاکید کرد: توان تامین غذا در خانوارهای دهک اول به شدت افت کرده و آن‌ها اکنون کمتر از ۶۰۰‌ هزار‌ تومان در ماه برای مواد غذایی هزینه می‌کنند.

این گزارش با فرض سه نفره بودن خانوار، میزان مصرف خوراکی افراد را در حدود ۲۰۰‌ هزار‌ تومان معادل دو شانه تخم‌مرغ به قیمت عمده اعلام کرد و افزود: خانوارها سهم کمتری از هزینه‌های خود را به پوشاک، لوازم‌ خانگی، بهداشت و درمان، حمل‌ و نقل و ارتباطات، تفریح و آموزش اختصاص می‌دهند.

با توجه به این آمارها می‌توان نتیجه گرفت که حتی در بین پردرآمدترین اقشار ایران نیز مساله غذا به یک دغدغه مهم تبدیل شده‌ است.

محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، از کافی نبودن درآمدها برای تامین حداقل‌های زندگی خبر داد و گفت: «خانواده‌ها با دو شیفت کار برای نیازهای معیشتی و مسکن در چالش‌اند.»

او از کاهش قدرت مالی مردم برای تامین سایر نیازها انتقاد کرد و افزود: «پر کردن سبد فرهنگی در توان خانواده‌ها نیست و به‌ همین دلیل سبد فرهنگی را از یاد خواهند برد.»

وب‌سایت «فردای اقتصاد» به نقل از یک وب‌سایت تحلیل داده‌ها خبر داد برآوردها نشان می‌دهند ۳۰ درصد جمعیت ایران از تهیه یک رژیم غذایی سالم ناتوان‌ هستند.

این رسانه اقتصادی با اشاره به دو برابر شدن این نسبت در پنج سال گذشته، این روند را نگران‌کننده توصیف کرد و نوشت: «چنین روند فزاینده‌ای در افزایش فقر غذایی در هیچ منطقه‌ای از جهان مشاهده نشده‌ است.»

بر اساس تعریفی که و‌ب‌سایت «آور ورلد این دیتا» (ourworldindata.org) ارائه کرده، یک رژیم غذایی که برای تهیه آن بیش از ۵۲ درصد از درآمد یک خانوار هزینه شود، رژیم غذایی غیر مقرون به صرفه به شمار می‌رود.

بر اساس اعلام این وب‌سایت، در ترکیه فقط شش درصد جمعیت از تهیه یک رژیم غذایی حداقلی سالم، ناتوان‌ هستند.

افزایش بی‌سابقه تورم غذایی در سال‌های اخیر از جمله مهم‌ترین دلایل افزایش فقر غذایی در ایران به حساب می‌آید.

پیش از این مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی نسبت به بروز سه پدیده افزایش سهم خوراک از کل هزینه خانوار، کاهش کل خوراک خانوار یعنی کاهش کالری دریافتی و نیز کاهش کیفیت کالری دریافتی خانوارهای ایرانی طی سال‌های گذشته هشدار داده بود.

وحید بهشتی، فعال مخالف جمهوری اسلامی که خود در این نشست حضور داشت، روز چهارشنبه ۲۴ آبان به ایران‌ایرنشنال گفت ضرورت قرار دادن نام سپاه پاسداران در لیست گروه‌های تروریستی بریتانیا از محورهای اصلی این جلسه بود.

به گفته او، لیام فاکس، وزیر امور خارجه پیشین و یین دانکن اسمیت، رهبر پیشین حزب محافظه‌کار بریتانیا در این نشست خواهان مقابله با تهدیدهای فزاینده سپاه پاسداران شدند.

بهشتی با اشاره به حضور عوامل جمهوری اسلامی در برخی تجمعات طرفداران فلسطین در بریتانیا گفت که این افراد با در دست گرفتن تصاویر علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی و قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین سپاه قدس در تظاهرات شرکت می‌کنند.

روزنامه تایمز روز پنجم آبان خبر داد عوامل جمهوری اسلامی با دامن زدن به تظاهرات طرفداران فلسطین، در پی ایجاد ناآرامی و افزایش تنش‌ها در بریتانیا هستند.

تایمز اضافه کرد مقام‌های دولت بریتانیا بر اساس گزارش‌های اطلاعاتی، بیش از شش گروه را در این کشور شناسایی کرده‌اند که با جمهوری اسلامی ارتباط مستقیم دارند.

بر اساس این گزارش، مرکز اسلامی انگلیس و کمیسیون حقوق بشر اسلامی از جمله نهادهایی هستند که گفته می‌شود با جمهوری اسلامی مرتبط هستند.

بهشتی با اشاره به افزایش سطح تهدیدها و نفوذ جمهوری اسلامی در بریتانیا تاکید کرد بحث مقابله با سپاه پاسداران تنها مساله ایران، اوکراین و اسرائیل نیست و اکنون به مساله داخلی بریتانیا نیز بدل شده است.

پیش از این و در روز ۲۵ مهر، کن مک‌کالوم، مدیر‌‌‌کل سازمان امنیت داخلی بریتانیا موسوم به ام‌آی‌فایو، با اشاره به «اقدامات خصمانه جمهوری اسلامی در خاک بریتانیا» اعلام کرد مقابله با تهدیدات تهران از اولویت‌های اصلی لندن به شمار می‌رود.

متی هون، عضو حزب محافظه‌کار بریتانیا در ارتباط با نشستی که با حضور چهره‌های برجسته‌ این حزب برای بررسی تهدیدات امنیتی تهران برگزار شد، گفت هدف اصلی این جلسه، آگاهی‌بخشی در مورد گسترش نفوذ سپاه پاسداران و ضرورت قرار دادن نام آن در لیست گروه‌های تروریستی بود.

او افزود تحولات اخیر در اسرائیل و بریتانیا نشان می‌دهند جمهوری اسلامی تنها مشکل مردم ایران نیست.

هون خواستار حمایت جامعه بین‌المللی از جنبش مردم ایران برای رسیدن به آزادی شد.

تلگراف روز ۲۰ آبان گزارش داد حدود ۷۰ نفر از نمایندگان مجلس و چهره‌های سیاسی بریتانیا در نامه‌ای به ریشی سوناک، نخست‌وزیر این کشور از او خواستند سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در لیست گروه‌های تروریستی قرار دهد.

به گفته آن‌ها، این اقدام «یک ضرورت جهانی» است.

امضا‌کنندگان این نامه همچنین با استناد به گزارش اسکاتلندیارد گفتند جمهوری اسلامی از آغاز سال ۲۰۲۲ میلادی، ۱۵ بار برای ربودن یا کشتن «دشمنان بریتانیایی یا ساکن بریتانیای خود» اقدام کرده است.

رویترز روز چهارشنبه ۲۴ آبان به نقل از سه مقام ارشد جمهوری اسلامی و حماس که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند هویتشان فاش شود، نوشت خامنه‌ای به هنیه وعده داده تهران به پشتیبانی اخلاقی و سیاسی خود از این گروه ادامه می‌دهد اما به صورت مستقیم در درگیری‌ها دخالت نخواهد کرد.

رهبران جمهوری اسلامی و حماس در اوایل ماه جاری میلادی در تهران با یکدیگر دیدار کردند.این دیدار پس از آن انجام شد که واشینگتن به جمهوری اسلامی هشدار داد هر گونه دخالت در مناقشه حماس و اسرائیل، عواقب سنگینی برای تهران به همراه خواهد داشت.

مقام‌های جمهوری اسلامی بارها دست داشتن در حمله حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) را تکذیب کرده‌اند.

خامنه‌ای روز ۱۸ مهر در یک سخنرانی گفت کسانی که معتقدند حملات حماس «کار غیر‌فلسطینی‌ها است، دچار محاسبه غلط شده‌اند.»

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی هم در مصاحبه با شبکه خبری سی‌ان‌ان گفت تهران هیچ گروه یا جنگ نیابتی‌ای در منطقه ندارد.

به گفته امیرعبداللهیان، عملیاتی که حماس انجام داد «تصمیمی کاملا فلسطینی» بود: «خودشان مسوولیت پذیرفتند، تصمیم گرفتند و اقدام کردند.»

اسرائیل با رد این اظهارات، جمهوری اسلامی را متهم می‌کند در برنامه‌ریزی و اجرای این حمله مرگ‌بار نقش داشته است.

الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل، روز ۲۳ آبان جمهوری اسلامی را به‌ دلیل حمایت مالی از حماس، حزب‌الله، جهاد اسلامی و حوثی‌های یمن، «سر مار» خواند.

کوهن گفت تهران به دلیل حمایت مالی و تسلیحاتی از حماس، مسوول حمله‌ این گروه به اسرائیل است.

بر اساس گزارش جدید رویترز، خامنه‌ای با تحت فشار گذاشتن هنیه از او خواسته است آن دسته از اعضای گروه حماس را که به صورت علنی خواستار پیوستن جمهوری اسلامی و حزب‌الله به جنگ علیه اسرائیل هستند، ساکت کند.

سه منبع نزدیک به حزب‌الله نیز تایید کردند این گروه در جریان تهاجم حماس به اسرائیل نبوده و تنها پس از انجام حمله و بالا گرفتن تنش‌ها، نیروهای خود را برای استقرار در مرز لبنان و اسرائیل به حالت آماده‌باش درآورده است.

یکی از فرماندهان حزب‌الله گفت: «ما با جنگ از خواب بیدار شدیم.»

رویترز نوشت این برای اولین بار است که «محور مقاومت» در چندین جبهه بسیج شده است: حزب‌الله وارد شدیدترین درگیری‌های خود با اسرائیل در ۲۰ سال گذشته شده، شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی نیروهای آمریکایی را در عراق و سوریه هدف قرار می‌دهند و حوثی‌های یمن با موشک و پهپاد به اسرائیل حمله کرده‌اند.

مناقشه کنونی آزمونی برای هم‌بستگی این بازیگرهای منطقه‌ای است زیرا هر کدام از آن‌ها با اولویت‌های متفاوت و چالش‌های داخلی خاص خود مواجه هستند.

مهند حاج علی، کارشناس امور حزب‌الله در اندیشکده «مرکز خاورمیانه کارنگی» در بیروت گفت حمله حماس به اسرائیل شرکای این گروه را در محور مقاومت با انتخاب‌های سختی مواجه کرده است زیرا اکنون با دشمنی روبه‌رو هستند که از نظر نظامی به مراتب از آن‌ها قوی‌تر است.

محمد ضیف، رهبر گردان‌های عزالدین قسام (شاخه نظامی حماس) در پیامی صوتی که روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) به مناسبت آغاز تهاجم حماس به اسرائیل منتشر کرد، از «برادران مقاومت اسلامی در لبنان، ایران، یمن، عراق و سوریه» خواست با گروه‌های فلسطینی متحد شوند.

رویترز به نقل از منابع مطلع خبر داد جمهوری اسلامی به عنوان رهبر محور مقاومت، تا زمانی که مستقیما از سوی اسرائیل یا آمریکا هدف قرار نگیرد، در مناقشه دخالت نخواهد کرد.

به گفته این منابع، ایران در مقطع کنونی از گروه‎‌های نیابتی خود مانند حزب‌الله برای حمله به اهداف آمریکا و اسرائیل در منطقه بهره می‌گیرد.

هر چند خالد مشعل، از رهبران حماس، روز ۱۶ اکتبر در مصاحبه‌ای تلویزیونی از حزب‌الله به دلیل اقداماتش تشکر کرد، اما هم‌زمان افزود: «میدان نبرد به بیش از این نیاز دارد.»

مناقشه حماس و اسرائیل تاکنون هزاران کشته و زخمی بر جای گذاشته است. گزارش‌ها حاکی از آن است که درگیری‌های شدید میان دو طرف همچنان در نوار غزه ادامه دارد.

اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در ایران در واکنش به افزایش ناگهانی و شدید قیمت سوخت بود اما خیلی زود ماهیت ضدحکومتی به خود گرفت. تجمعات اعتراضی علیه جمهوری اسلامی طی یک هفته در ۲۹ استان و صدها شهر برپا شدند.

هزاران کشته و بازداشت شده در سرکوبی خون‌بار

بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب این اعتراضات کشته شدند. هر چند که عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور دولت حسن روحانی در آن زمان کشته ‌شدن حدود ۲۲۵ نفر را تایید کرد.

سازمان عفو بین‌الملل در ماه‌های پس از کشتار آبان ۹۸ گزارش داد محله‌های فقیرنشین حاشیه شهر تهران با ۱۶۳ کشته، استان خوزستان با ۵۷ کشته و استان کرمانشاه با ۳۰ کشته بالاترین رقم قربانیان را در این سرکوب‌ داشتند.

علاوه بر این، دست‌کم شش هزار مرگ با «منشا نامعلوم» در آبان ماه ۹۸ ثبت شده است.

ناظران می‌گویند آمار بالای کشتار این اعتراضات پس از سخنرانی علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در روز ۲۶ آبان و فرمانش برای سرکوب خشن و شدید تجمعات اتفاق افتاد.

او معترضان را اشرار، ضد انقلاب و دشمن خواند و از تصمیم «شورای‌ عالی هماهنگی اقتصادی قوای سه‌گانه» برای افزایش قیمت بنزین حمایت کرد.

به دنبال صدور فرمان کشتار از سوی خامنه‌ای، در دومین روز از آغاز اعتراضات سراسری اینترنت شهرهای ایران به مدت یک هفته قطع شد و سرکوب شدت گرفت.

به گفته تحلیل‌گران، این اعتراضات برای جمهوری اسلامی اتفاقی غافلگیر کننده و جدید بود و نوع مواجهه نیروهای سرکوب‌گر با معترضان هم به شکلی بود که گویی با یک دشمن خارجی مواجه هستند.

سازمان عفو بین‌الملل همان زمان در گزارشی نوشت حکومت ایران به شکلی عامدانه و مرگ‌بار از سلاح گرم استفاده کرده و به‌طور نامتناسبی به زور متوسل شده‌ است.

نهادهای حقوق بشری هم در گزارش‌هایی تاکید کردند بسیاری از گلوله‌ها به سر و صورت معترضان شلیک شده است.

کمیسریای عالی حقوق بشر سازمان ملل دو هفته بعد از این اعتراضات با راستی‌آزمایی تصاویر تایید کرد نیروهای امنیتی از روی بام ساختمان‌ها و سوار بر بالگرد به معترضان در حال فرار از پشت سر، مستقیم به صورت یا به اعضای حیاتی آنان تیراندازی کرده‌اند.

بر اساس گزارش نهادها و سازمان‌های حقوق بشری، در جریان این اعتراضات دست‌کم هشت هزار و ۶۰۰ نفر در استان‌های مختلف بازداشت و بسیاری از آنان پس از مدت کوتاهی با قرار وثیقه آزاد شدند.

با این‌ حال جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران شهریور سال ۹۹ برخورد «به شدت خشن» نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی علیه معترضان را بی‌سابقه و حیرت‌آور خواند و از شکنجه بازداشت‌شده‌ها خبر داد.

سازمان عفو بین‌الملل در گزارش دیگری «اعدام نمایشی، شوک الکتریکی و القای حس خفگی با آب» را از روش‌های شکنجه جمهوری اسلامی برای گرفتن اعتراف اجباری از معترضان بازداشت‌شده اعلام کرد.

در جریان دادرسی‌های ناعادلانه، برخی از بازداشت‌شدگان بدون دسترسی به وکیل انتخابی به حبس‌های طولانی‌مدت هفت و هشت ساله محکوم شدند.

شمار دیگری از معترضان نیز در پرونده‌های مختلف و بدون وجود ادله و شواهدی که حتی از سوی مراجع قضایی جمهوری اسلامی معتبر باشند به اعدام محکوم شدند اما این احکام در دادگاه‌های تجدیدنظر شکسته و لغو شدند.

پرونده‌های باز آبان

با گذشت چهار سال، پرونده برخی از متهمان باز است و تعدادی از خانواده‌های کشته‌شدگان مانند پویا بختیاری به دلیل دادخواهی تحت فشار قرار گرفتند و زندانی شدند.

حدود دو هفته پیش برخی منابع خبر دادند منوچهر بختیاری، پدر پویا، در پرونده‌ای جدید به شش ماه حبس محکوم شده است.

اتهام منوچهر بختیاری در پرونده‌ای که طی دوران زندان برایش تشکیل شده، «توهین» به علی خامنه‌ای است.

او پس از بارها اعتراض به قتل پسرش و تاکید بر پیگیری مجازات آمران و عاملان آن، در اردیبهشت ۱۴۰۰ بازداشت و به سه سال و نیم زندان محکوم شد.

علاوه بر منوچهر بختیاری، ناهید شیرپیشه، همسر سابق او و مادر پویا، شهریور سال گذشته از سوی شعبه یک دادگاه انقلاب کرج به پنج سال حبس محکوم شد.

سایر اعضای خانواده پویا بختیاری نیز طی چهار سال گذشته با فشار، برخوردهای امنیتی، احضار و بازداشت از سوی حکومت مواجه شده‌اند.

پویا بختیاری، شهروندی ۲۷ ساله بود که روز ۲۵ آبان ۹۸ در جریان اعتراضات سراسری با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به سرش در مهر‌شهر کرج کشته شد.

یکی از پرونده‌های باز آبان ۹۸ مربوط به عباس دریس، زندانی سیاسی محکوم به اعدام در زندان ماهشهر است که اخیرا حکم اعدامش شکست.

دادگاه انقلاب در مهر ماه گذشته او را به اتهام تیراندازی و کشتن یک مامور نیروی انتظامی به «محاربه» محکوم و علیه او حکم اعدام صادر کرد.

در اعتراضات آبان ۹۸، ماهشهر و شهرک‌های حاشیه‌ای آن از کانون‌های اعتراضات بود و گزارش‌های مختلفی درباره به رگبار بستن معترضان در نیزارهای آن منتشر شد.

در اعتراضات ماهشهر، معترضانی که جاده منتهی به پتروشیمی این شهر را بسته بودند، پس از حمله نیروهای امنیتی به نیزارهای اطراف پناه بردند. نیروهای امنیتی معترضان را به گلوله بستند و در نتیجه این گلوله‌باران نیزار آتش گرفت و عده زیادی کشته شدند.

روزنامه نیویورک‌تایمز دهم آذر ماه ۹۸ گزارش داد که در جریان اعتراضات سراسری آبان‌، حدود ۱۰۰ نفر از معترضان پناه‌ گرفته در نیزارهای ماهشهر کشته شدند.

پس از آن و با افزایش گزارش‌ها در این باره، محسن بیرانوند، فرماندار و رضا پاپی، فرمانده انتظامی ماهشهر در مصاحبه با تلویزیون جمهوری اسلامی کشتار معترضان در نیزارهای این شهر را تایید کردند.

با این حال مقام‌های جمهوری اسلامی آماری از شمار کشته‌شدگان ارائه ندادند.

با گذشت چهار سال از این کشتار، شهروندان در ایران همچنان یاد این سرکوب خونین و کشته‌شدگان آن را زنده نگه داشته‌اند و گزارش‌ها و تصاویری از حضور بر مزار قربانیان جمهوری اسلامی در آن سال منتشر می‌کنند.

بسیاری از مردم معترض جمله «آبان ادامه دارد» را به یکی از مشهورترین شعارهای اعتراضی برای دادخواهی تبدیل کرده‌‌اند.

رویترز نوشت که خامنه‌ای به هنیه گفته که جمهوری اسلامی «به حمایت سیاسی و اخلاقی خود از حماس ادامه خواهد داد، اما مستقیما مداخله نخواهد کرد.»

یک مقام حماس به رویترز گفت که خامنه‌ای، هنیه را تحت فشار قرار داد تا صداهایی را که علنا از جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان می خواهند به جنگ علیه اسرائیل بپیوندند، خاموش کند