خانواده وحید چاوران، کوهنورد و فعال مدنی بازداشت شده در آبدانان استان ایلام، مقابل ساختمان فرمانداری این شهر تحصن کردند. او در تیر ماه بازداشت شده و از ١٢ شهریور اعتصاب غذا کرده است. بر اساس گزارش سازمانهای حقوق بشری، چاوران برای اعتراف اجباری تحت شکنجه شدید بوده است.
شهبانو فرح پهلوی در پیامی مهسا ژینا امینی را معرف ۴۴ سال مبارزات ترقیخواهانه ایرانیان علیه استبداد دینی خواند و خواستار اتحاد همه مردم برای زنده نگه داشتن خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» شد. او از نیروهای نظامی خواست حافظ جان هممیهان خود در برابر سرکوبگران باشند.
در این پیام آمده است: «یک سال گذشت از روزی که مهسا، دختر ایران، را برای ابتداییترین حق زندگیاش کشتند و به دنبال آن زخمی کهنه سر باز کرد تا زن و مرد یک ملت از هر جای این سرزمین یکدل و یکصدا شوند و از «زن، زندگی، آزادی» بگویند.»
شهبانو فرح پهلوی مهسا ژینا امینی را معرف همه کسانی خواند که در ۴۴ سال گذشته برای تضعیف استبداد دینی و جبران عقبماندگیهای تاریخی کشور تلاش کردند. او همچنین جانباختگان سال و دورانی را که گذشت «شناسنامه ایران ما» دانست.
شهبانو فرح پهلوی با ادای احترام به «جانباختگان راه آزادی میهن»، با خانوادههای آنها که تحت فشار و آزار فزاینده حکومت قرار دارند ابراز همدردی کرد و گفت: «این درد مشترک، پیمان ما برای رسیدن به درمان مشترک است.»
این پیام افزود: «اشخاص و گروهها میآیند و میروند، آنچه میماند، اراده واقعبینانه و اطمینان به پیروزی است، که فکرهای راهگشا میآفرینند و سرنوشت نهایی این مبارزه را رقم میزنند. من دست تمام هممیهنانم را که بر این اطمینان و ارادهاند، میفشارم.»
او از همه نیروهای نظامی و انتظامی میهنپرست خواست به وظیفه انسانی و میهنی خود عمل کنند و حافظ جان هممیهنانشان در مقابل سرکوبگران باشند.
در پایان این پیام آمده است: «با هم برای زنده نگه داشتن شعله انقلاب «زن، زندگی، آزادی» متحد باشیم. به امید پیروزی نور بر تاریکی.»
در سالگرد خیزش انقلابی مردم فراخوانهای متعددی برای اعتراض و اعتصاب منتشر شده است.
روز شنبه، هشت تشکل کارگری و مدنی در بیانیهای با تاکید بر عزم خود برای تبدیل سالروز قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در ۲۵ شهریور به روز تعطیل عمومی هر ساله، از مردم و گروهها خواستند با تجمع در خیابانها و برگزاری اعتصاب، خیزش انقلابی را با قدرت ادامه دهند.
شاهزاده رضا پهلوی نیز در بیانیهای تصویری در آستانه سالروز قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، از ایرانیان خواست تا متحد با هم، موج نوینی از انقلاب ملی را کلید بزنند. او «دفاع مشروع» را حق بدیهی شهروندان خواند و به دستگاه سرکوب درباره مسوولیت هر گونه خشونتورزی علیه ملت ایران هشدار داد.
همچنین شش حزب سیاسی کرد با اعلام ٢۵ شهریور بهعنوان «روز اعتصاب عمومی در سرتاسر کردستان»، تاکید کردند که در این روز همه مغازهها، بازار و ادارات تعطیل خواهند بود.
به تازگی انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس ۷۵۲ فراخوانی برای تجمع جهانی در روز ۲۵ شهریور منتشر کرد و از ایرانیان خارج از کشور خواست تا در نخستین سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی به خیابانهای جهان بیایند.
پیش از آن نیز ۲۷ نهاد و گروه، برای برگزاری تجمع جهانی در این روز فراخوان دادند و از همگان خواستند تا در اولین سالگرد مهسا که نقطه شروع خیزش انقلابی بود و همزمانی آن با سیوپنجمین سالگرد قتلعام زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷، «همبسته و متحد، پژواک صدای مردم آزادیخواه و برابریطلب ایران در سراسر جهان باشند».
نازیلا معروفیان، خبرنگار زندانی در اوین، از زندان آزاد شد. پیشتر، وزارت خارجه آمریکا گزارشها درباره تعرض جنسی به او در حین بازداشت را منزجرکننده خوانده و گفته بود اقدام رژیم ایران در استفاده سیستماتیک از خشونت جنسی با هدف «القای ترس، شرم و سکوت» قربانیان طراحی شده است.
بر اساس گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، معروفیان روز شنبه ۱۸ شهریور و بعد از ۱۰ روز بازداشت و اعتصاب غذا، آزاد شده است.
وزارت خارجه آمریکا در پستی در روز جمعه ۱۷ شهریور در صفحه فارسی خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «در حالی که مقامهای ایران با هدف ارعاب از خشونت جنسی استفاده میکنند، شجاعت ایرانیان در برابر چنین اقدامات مذمومی بیشتر نمایان میشود.»
این وزارتخانه بر عزم واشینگتن به ادامه حمایت از حقوق و آزادیهای اساسی مردم ایران و همکاری با متحدان و شرکای ایالات متحده با هدف پاسخگو کردن ناقضان حقوق بشر تاکید کرد.
نازیلا معروفیان، خبرنگار زندانی در اوین، در یک فایل صوتی که روز چهارشنبه ۱۵ شهریور منتشر شد، خبر داد که هنگام بازداشت مورد تعرض جنسی قرار گرفته است. او همچنین گفت در اعتراض به رنجی که از سوی حکومت به او و دیگر زنان تحمیل شده، دست به اعتصاب غذا زده است.
این خبرنگار که اخیرا به قید وثیقه آزاد شده بود، روز هشتم شهریور به شکل خشونتباری دوباره بازداشت شد.
او که از روز ۱۰ شهریور در زندان اوین اعتصاب غذا کرده، در نامهای به مسوولان زندان، خواهان آزادی بیقید و شرط و اعاده حیثیت از خود و مجازات مامورانی شد که در زمان بازداشت او را کتک زدهاند.
معروفیان در فایل صوتی جدیدی از زندان اوین گفت: «در شرایطی که بدترین حال ممکن را داشتم به من تعرض جنسی کردند. برای همه زنانی که از سرکوب حکومت رنج میکشند، اعتصاب غذا کردهام.»
با این حال خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، افشاگری معروفیان را رد کرد و «ادعا» خواند و نوشت او و وکیلش شکایتی در این زمینه ثبت نکردهاند. حکومت ایران تاکنون هیچگونه گزارشی در زمینه شکنجه، آزار و تعرض جنسی به زندانیان را تایید نکرده و به افشاگری یا شکایت زنان و مردان زندانی در این زمینه رسیدگی نشده است.
معروفیان که سال گذشته به دلیل مصاحبه با امجد امینی، پدر مهسا ژینا امینی و دیگر مواضعاش زندانی و با قید وثیقه آزاد شده بود، هشتم شهریور به شکل خشونتباری با ضرب و شتم چند مامور مرد بازداشت شد.
علاوه بر وارد شدن ضربه به سر، او از ناحیه دست، پا و گردن نیز دچار کبودی شده و به دلیل آسیبهای وارده، به بیمارستان منتقل شد.
این خبرنگار زندانی یک روز قبل از بازداشت اخیرش در شبکه اجتماعی اکس به خبر بازداشت مهدی یراحی واکنش نشان داده و از این خواننده و آهنگساز حمایت کرده بود.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران اما مدعی شد که او با حکم دادسرای ارشاد (امنیت اخلاقی) به اتهام «ترویج اباحهگری» و به دلیل پوشش اختیاریاش در فضای عمومی و رسانههای اجتماعی بازداشت شده است.
پیش از این هم گزارشهایی درباره آزار جنسی، تعرض و تجاوز به شماری از معترضان بازداشتشده در جریان خیزش انقلابی ایرانیان و دیگر مخالفان جمهوری اسلامی منتشر شده بود.
روزنامه گاردین ۱۷ بهمن سال گذشته گزارشی در این زمینه منتشر کرد و به نقل از ۱۱ معترض زن و مرد نوشت که آنها در زمان بازداشت از سوی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی مورد «تجاوز جنسی، خشونت جنسی، ضرب و شتم و شکنجه» قرار گرفتهاند.
پیش از آن و در آذر ماه هم روزنامه نیویورکتایمز با انتشار گزارشی خبر داده بود ماموران امنیتی حکومت به صورت «سازماندهی شده» از «تجاوز» برای ساکت کردن زنان معترض استفاده میکنند.
بهاره هدایت، زندانی سیاسی، در نهمین روز اعتصاب غذای خود در زندان اوین، در نامهای از مردم خواست به جای او، نگران «ایران» باشند. این فعال دانشجویی سابق در این نامه بار دیگر بر خواسته خود مبنی بر سرنگونی جمهوری اسلامی تاکید کرد.
هدایت عصر روز ۹ شهریور اعتصاب غذای خود را در اعتراض به مرگ مشکوک جواد روحی در زندان، درخواست برای آزادی الهه محمدی و نیلوفر حامدی -دو خبرنگار زندانی- و نیز حمایت از یک سال «مقاومت بیامان زنان آزادیخواه» ایران آغاز کرد.
در روزهای گذشته ۷۰ فعال دانشجویی سابق و فعلی و نیز خانواده روحی با انتشار متنی خطاب به هدایت، از او خواستند به اعتصاب غذای خود پایان دهد.
هدایت در واکنش به این درخواستها نامهای از اوین منتشر کرده که نسخهای از آن به دست ایران اینترنشنال رسیده و در آن گفته: «نگران من نباشید؛ نگران ایران باشید.»
او اعتصاب غذای خود را به مثابه «تجدید عهدی» با وجدان عمومی ایرانیان برای آزادی، خیزش انقلابی ایرانیان در پی کشته شدن مهسا ژینا امینی و نیز احترام به خانوادههای دادخواه و رنجوریشان از سرکوب روزهای اخیر خواند.
اشاره هدایت به موج بازداشت دستکم ۲۱ تن از اعضای خانوادههای کشتهشدگان از سوی حکومت طی یک ماه گذشته و در آستانه نخستین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی است.
این فعال سیاسی زندانی تاکید کرد که اعتصاب غذای او در برابر «ناحقیقتهایی» که حکومت قصد دارد با زور و زنجیر به جای حقیقت قالب کند، «ناچیز» است و در عینحال خطاب به کسانی که خواهان شکستن اعتصاب غذایش شدند، افزود جان و آزادیاش وقتی مهم است که بتواند ذیل «وجدان عمومی جامعه» به تحقق اراده براندازی جمهوری اسلامی اضافه کند.
روز ۱۷ شهریور خانواده جواد روحی با انتشار متنی خطاب به بهاره هدایت نوشتند وجودش برای ملت ایران ضروری است و از او خواستند تا به اعتصاب غذای خود پایان دهد.
جواد روحی از معترضان بازداشتی خیزش انقلابی بود که سال گذشته در دادگاه انقلاب مازندران به سه بار اعدام محکوم شد اما حکم او بعدتر از سوی دیوان عالی کشور لغو شد.
روحی درحالیکه در زندان منتظر برپایی دادگاه تجدیدنظر خود بود، به شکلی مشکوک جان باخت.
علاوه بر خانواده او، روز جمعه همچنین بیش از ۷۰ فعال دانشجویی سابق و فعلی دانشگاههای ایران هم با انتشار نامهای درباره اعتصاب غذای هدایت ابراز نگرانی کرده و گفتند هیچ مبارزه اصیلی بدون اهمیت دادن به جان شهروندان، نمیتواند پایدار باشد.
با اینحال هدایت از آنان خواست بهجای نگرانی برای او «نگران ایران» باشند و تاکید کرد که جمهوری اسلامی رفتنی است، اما رفتنش به «کنش سیاسی اندیشیده و مبتنی بر وجدان» وابسته است.
او درحالی بر «وجدان جمعی» تاکید کرده که در نامه پیشین خود مبنی بر آغاز اعتصاب غذا نیز این عبارت را کلیدواژه اصلی اقدام خود معرفی کرده بود.
بهاره هدایت، کنشگر ۴۲ ساله که فعالیت سیاسی خود را با خط فکری اصلاحطلبی از اوایل دهه ۸۰ شمسی شروع کرد و تاکنون سالها زندان از جمله هفت سال حبس بعد از اعتراضها به نتایج انتخابات سال ۱۳۸۸ را تحمل کرده، جزو معدود فعالان سیاسی در داخل ایران است که حالا به شکل علنی از براندازی جمهوری اسلامی صحبت میکند و خواستار آن است.
او در جریان خیزش انقلابی ایرانیان، در ۱۱ مهرماه در تهران بازداشت شد و بیم آن میرود که نوشتن و انتشار این نامهها در مخالفت علنی با جمهوری اسلامی به اتهامات و مدت حبس او اضافه کند.
هدایت پیشتر و در اواخر خرداد جاری هم درباره اختلاف اپوزیسیون به ویژه در خارج از کشور و ضربه آن به جریان خیزش انقلابی هشدار داده و گفته بود این نزاع به سرخوردگی در مردم دامن خواهد زد.
او در پایان نامه جدید خود وفاداری به وجدان جمعی را نه «اندرزی اخلاقی» یا راهحل مشکلات پیچیده اپوزیسیون، بلکه از جمله نیازهای سیاسی برای تحقق براندازی و نجات ایران از منجلاب حکومت تمامیتخواه دینی دانست.
هدایت اکنون برای تحمل چهار سال حکم حبس بهدلیل اعتراض به سرنگونی هواپیمای اوکراینی از سوی سپاه پاسداران، در زندان اوین محبوس است.
روزنامه لوموند فرانسه نامههایی از پنج زن ایرانی زندانی را منتشر کرد که درباره تجربه خود از شرایط زندان و شکنجه، جنبش زن، زندگی، آزادی و امیدواری به مسیری گفتند که معترضان در پیش دارند. نرگس محمدی، گلرخ ایرایی، سپیده قلیان و زینب جلالیان از جمله نویسندگان این نامهها هستند.
زینب جلالیان؛ ۱۶ سال حبس و شکنجه تا رسیدن به پیروزی
زینب جلالیان که پیشتر مانند چهار نویسنده دیگر این نامهها در اوین بوده، اکنون در زندان شهر یزد است و عنوان «قدیمیترین زندانی سیاسی زن ایران» را هم بر خود دارد.
این زندانی سیاسی در نامه خود نوشت که طی این سالها شاهد «جنایات بسیار، تحقیرها، تهمتها و اهانتهای بسیار، شکنجه زندانیان و از همه سختتر شاهد اعدام همبندیان خود» بوده است و با اینحال «ظالمان» از او که این همه ظلم را به چشم دیده میخواهند تا ابراز پشیمانی کند.
او در ادامه به روزهای بازداشت و سه ماه بازجویی در بازداشتگاه مخفی اطلاعات کرمانشاه در اسفند سال ۸۶ اشاره کرد و نوشت: «در آن مدت تحت شکنجههای جسمی و روانی بودم و تهدید به تجاوز شدم. لباس بر تنم پاره میکردند و با چشمان بسته و در حالی که دستها و پاهایم به هم زنجیر شده بود به تختی آهنی بسته شده بودم و در این حال مورد بازجویی قرار میگرفتم.»
جلالیان با اشاره به شکنجههایی که دیده به کابل زدن به کف پا و کوبیده شدن سرش به دیوار که باعث شکستگی سر و ورم چشمش شده، اشاره کرد. سازمانهای حقوق بشری بارها از مقامات ایران خواستهاند شکنجه جسمی و روانی زندانیان را متوقف کرده و با پایبندی به قانون، خاطیان را پاسخگو کنند، با این حال مقامهای جمهوری اسلامی تمام این موضوعات را اتهام بیاساس خوانده و نقض حقوق زندانیان و اعمال شکنجه را تکذیب میکنند.
این زندانی سیاسی با اشاره به اینکه ۹ ماه پس از بازداشت و درحالی که از حق داشتن وکیل محروم بود، به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد، نوشت که طی سالهای بعد از آن از زندان اوین به کرمانشاه، خوی، قرچک ورامین، کرمان و دیزلآباد کرمانشاه منتقل شد و از آبان ۹۹ تاکنون در زندان یزد است.
حکم اعدام جلالیان در سال ۱۳۹۰ با یک درجه تخفیف به حبس ابد تبدیل شد. او یادآور شد که از ۱۶ سال پیش تاکنون در زندان بوده اما در این مدت و در زندانهای مختلف «صدها تن از بازداشتشدگان اعتراضات» را از ۸۸ تا خیزش انقلابی ایرانیان دیده است؛ معترضانی که جمهوری اسلامی آنان را با باتون و گلوله هدف قرار داد و «آشوبگر و غیرخودی» خطابشان کرد.
او ضمن همدردی با تکتک کسانی که در این سالها بازداشت و شکنجه شدند و خانوادههای دادخواه، در پایان نوشت: «من پشت این دیوارها با این امید زندهام که روزی با آغوشی پر از گل یاس به سویتان بیایم و سر تعظیم در برابرتان فرود بیاورم و به قلبهای مهربانتان شاخهای گل یاس تقدیم کنم. تا رسیدن به پیروزی در جبهه ستمدیدگان و به حاشیه راندهشدگان، علیه ظالمان خواهم بود.»
نرگس محمدی؛ صدای ترک خوردن دیوار ترس را در ایران بشنوید
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی در اوین نیز در نامه امیدوارانه خود به مقاومت ایرانیان در برابر جمهوری اسلامی نوشت: «آیا صدای ترک خوردن دیوار ترس را در ایران میشنوید؟ بهزودی صدای ریزش آن را به لطف اراده و قاطعیت ایرانیان خواهید شنید.»
سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر در ادامه مروری بر زندگی خود داشت و یادآور شد که تبعید و دوری، او را از حق دیدار و داشتن فرزندانش که در خارج از کشور هستند و با پدرشان در پاریس زندگی میکنند، محروم کرده است.
محمدی یادآور شد همواره بهعنوان یک زن با فرهنگ مردسالارانه، قدرت دینی و استبدادی حکومت، قوانین تبعیضآمیز و ظالمانه و انواع محدودیتها در تمام زمینههای زندگی خود مواجه بوده است.
با وجود این تبعیضها اما به گفته او، زنان ایرانی زنجیرها را «یک به یک پاره کردند» تا اینکه «جنبش انقلابی زن، زندگی، آزادی» در شهریور ۱۴۰۱ و بعد از کشته شدن مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد به دلیل اعمال حجاب اجباری آغاز شد.
به گفته محمدی، جنبش زن، زندگی، آزادی به گذاری میرسد که در روند آن ایران روز به روز از جمهوری اسلامی فاصله گرفته و به سمت دموکراسی، برابری و آزادی حرکت خواهد کرد.
شعارهای معترضانی که پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی در سراسر ایران به خیابان آمدند، در حمایت از حقوق زنان و مخالفت با تمامیت حکومت جمهوری اسلامی بود.
این فعال حقوق بشر زندانی در پایان خطاب به خوانندگان نامهاش، گفت: «پیام امیدمان را منتقل کنید، به دنیا بگویید که ما بیهوده پشت این دیوارها نیستیم و اکنون قویتر از جلادان خود هستیم که از همه ابزارهای ممکن برای ساکت کردن جامعه ما استفاده میکنند.»
سپیده قلیان؛ کابوس اصلی رژیم ظالم ایران، مردم این کشور است
سپیده قلیان، دیگر زندانی زن سیاسی است که نامه او از اوین در لوموند منتشر شده است.
او نوشت: «صدای من را از پشت دیوارهای زندان اوین میشنوید. بنای ۶۰ سالهای که نامش با شکنجه، سرکوب، آزادیخواهی و عدالتطلبی در ایران گره خورده است.»
او در ادامه جنبش زن، زندگی، آزادی را همچون تجربهای بزرگ از تمایل وسیع ایرانیان به براندازی، تغییر وضعیت موجود خواند و گفت این جنبش نه رخدادی خلقالساعه که به جنبشهای اجتماعی پیش از خود استوار بود.
این فعال کارگری زندانی، تاکید کرد که خیزش انقلابی ایرانیان یک «تجربه بزرگ در زمینه بسیج کردن مردم» بود و بر همین اساس نباید آن را تجربهای گذرا ارزیابی کرد.
قلیان یادآور شد با توجه به گستردگی جنبش اعتراضی در کشور، حکومت و مردم ایران میدانند که در نهایت دموکراسی پیروز خواهد شد.
او در پایان با خوشبینی نسبت به آینده اعتراضات، نوشت: «میتوانم بگویم که امید عزیزترین دارایی من است.»
گلرخ ایرایی؛ خیابان، تنها مسیر منتهی به انقلاب است
گلرخ ایرایی نیز که اکنون در زندان اوین محبوس است در نامه خود با اشاره به جریان خیزش انقلابی ایرانیان، اعتراضهای خیابانی، اعدام شهروندان معترض و در نهایت «تنها ماندن خیابان» نوشت: «خیابان، تنها مسیر منتهی به انقلاب و پایان دادن به استبداد و اقتدارگرایی است.»
جمهوری اسلامی در تلاش برای سرکوب خیزش انقلابی ایرانیان در سال ۱۴۰۱، دستکم ۷ معترض از جمله محمد حسینی و محمدمهدی کرمی را اعدام کرد و به چند معترض دیگر حکم اعدام داد. حکومت در آستانه سالگرد کشته شدن مهسا امینی نیز تعدادی از خانواده بازداشتشدگان و فعالان زنان را بازداشت و زندانیان پیشین را احضار و بازداشت کرده و از آنها تعهد گرفته در اعتراضات احتمالی در پی سالگرد مهسا شرکت نکنند. بسیاری از تحلیلگران این اقدامات را فرار به جلوی حکومت در سرکوب موج دوم اعتراضات میدانند.
ایرایی در ادامه «مشروعیتزدایی از چهره رژیم» را برجستهترین دستاورد اعتراضات دانست.
این کنشگر که از مهر سال گذشته زندانی است، همچنین به تجربه دیدار و گفتوگوی خود با معترضان بازداشتشده اشاره کرد که به گفته او از «طبقات مختلف اجتماعی، با دیدگاهها و تحلیلهایی متفاوت و گاه در تضاد با یکدیگر» بودند اما همگی «متفقالرای بر نخواستن جمهوریاسلامی» تاکید داشتند.
به گفته ایرایی، خیزش انقلابی ایرانیان موجب «ریزش نیروهای مردمیِ مذهبی حامی حکومت»، «شکسته شدن تابوها» و مواجهه حکومت با «نسلی متفاوت از معترضان» شد.
حضور چشمگیر خیابانی جوانان و نوجوانانی که از آنها به عنوان نسل «زد» یاد میشود -نسلی که از کودکی با دسترسی به اینترنت و فناوریهای دیجیتال قابل حمل بزرگ شدهاند-، همراهی مردان با جنبش زنان و حمایت عمومی از حقوق زیرپا گذاشته شده آنها، آتش زدن روسری در خیابان و برداشتن حجاب اجباری از سمت گروهی از زنان قشر سنتیتر جامعه، از جمله تفاوتهای چشمگیر این اعتراضات بود.
گزارشی که لوموند از نامه این زنان زندانی با تیتر «جرم ما تمنای زندگی است» کار کرده در صفحه نخست روز جمعه ۱۷ شهریور این روزنامه چاپ پاریس منتشر شده است.
این نامهها پیشتر در همایش «زن، زندگی، آزادی» دانشگاه سوربن پاریس خوانده شده بودند.
عسل جزیده، جوان ۱۸ ساله اهل لشتنشا در استان گیلان که در جریان خیزش انقلابی یک چشمش را از دست داده، ضمن انتشار تصاویری از خود در رسانههای اجتماعی، خبر داد که برای درمان چشم دیگرش ایران را ترک کرده است.
ماموران حکومتی در جریان تجمع اعتراضی مردم رشت در روز ۹ مهر ۱۴۰۱ مقابل دانشگاه علوم پایه این شهر، به چشمهای عسل جزیده شلیک کردند.
میترا طاهرنژاد، مادر عسل جزیده که خود او هم هدف اصابت گلولههای ساچمهای قرار گرفته، درباره این ماجرا در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «به سمت دخترم میرفتم که دیدم ساچمهها بهصورتش پاشید، دندان جلویش شکست و چشمان و صورت و سرش پر از ساچمه شد.»
بر اثر این شلیکها، چشم چپ این نوجوان که آن زمان دانشآموز مدرسهای بود، تخلیه میشود و چشم راست او نیز چند بار تحت عمل جراحی قرار میگیرد و یکی از گلولهها از جمجهاش خارج میشود.
عسل جزیده درباره وضعیت بینایی چشم راست خود در اینستاگرامش نوشت: «این اواخر بهخاطر آب مروارید و دو ساچمهای که به خاطر ریسک افزود جراحی هنوز در چشمم است، بیناییام کمتر شده.»
این معترض جوان همچنین گفت که چند روز پیش برای از دست ندادن کامل بیناییاش در نهایت از ایران خارج شده است.
عسل جزیده یادآور شد که در یک سال گذشته به دلیل جراحیهای متوالی و اوضاع سلامتی خود نتوانسته به صورت مرتب در کلاسهای مدرسه شرکت کند.
با وجود این مشکلات اما او در اینستاگرام خود نوشت: «عمل، درد، عمل... چون نمیتونستن تیرهای تو سر و صورتم رو در بیارن، قیافهام خیلی بد شده بود و روزی نبود و نیست که سمت چپ صورتم رو با موهام نپوشونم. اما پشیمون نیستم. به زن زندگی آزادی، مردم و این انقلاب ایمان دارم... به امید آزادی و پیروزی هرچه زودتر نور، بر تاریکی.»
روز ۱۴ شهریور نیز راحله امیری که در جریان خیزش انقلابی چشمش مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود، در پاسخ به چند پرسش در اینستاگرام خود نوشت از شرکت در اعتراضات پشیمان نیست و اگر به عقب بازمیگشت، دوباره در تجمعها شرکت میکرد.
از سوی دیگر، روز ۱۵ شهریور مرکز مشاوره حقوقی دادبان گزارش داد که پارسا قبادی، از قربانیان شلیک عامدانه به هر دو چشم، روز دوشنبه در محل کار پدرش بازداشت شده است.
از آغاز خیزش انقلابی مردم در ایران، صدها معترض به دلیل اصابت ساچمههای فلزی و پلاستیکی به چشمهایشان، بینایی یک یا هر دو چشم خود را از دست دادهاند.
هر چند آمار دقیقی از تعداد این شهروندان آسیبدیده منتشر نشده، اما گزارشهای شاهدان عینی و مدارک پزشکی حاکی از آن است که در جریان اعتراضات سراسر ایران، صدها شهروند معترض با جراحاتی مانند پارگی شبکیه، صدمه شدید اعصاب چشم و عنبیه سوراخ شده به مراکز درمانی مراجعه کردهاند.
پاییز سال گذشته چندین روزنامه معتبر جهانی مانند گاردین و نیویورکتایمز گزارشهایی درباره شلیک عمدی ماموران به صورت و چشم معترضان از فاصله نزدیک منتشر کردند و سازمان حقوق بشر ایران، آن را امری «سیستماتیک» دانست.
بیش از ۴۰۰ چشمپزشک در ایران نیز همان زمان با امضای نامهای مشترک به محمود جباروند، رییس انجمن چشمپزشکی، درباره نابینا کردن عمدی معترضان هشدار داده بودند.