چند ماه پس از توقیف محموله نفت ایران در نفتکش یونانی «سوئز راجان» و حدود سه هفته پس از آغاز تخلیه آن، وزارت دادگستری آمریکا در اولین بیانیه رسمی خود در این مورد، تایید کرد که این محموله ۹۸۰ هزار بشکهای نفت قاچاق سپاه پاسداران را توقیف و ضبط کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران بیانیه شورای همکاری خلیج فارس در حمایت از موضع امارات درباره جزایر سهگانه ایران را فاقد ارزش سیاسی و حقوقی خواند. او همچنین در واکنش به حمایت این شورا از مالکیت کویت و عربستان بر میدان نفتی آرش، بر لزوم همکاری سازنده کشورها در حوزه انرژی تاکید کرد.
ناصر کنعانی مقدم، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفت: «جزایر سهگانه جزء لاینفک و ابدی خاک ایران است و اشاره به آنها در بیانیه اخیر نشست شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس فاقد هرگونه ارزش سیاسی و حقوقی است.»
شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه نشست ۱۵۷ خود در ریاض، ایران را به «اشغال» جزایر سهگانه تنب کوچک، تنب بزرگ و ابوموسی متهم کرد و بار دیگر امارات را مالک این جزایر خواند. این شورا از ایران خواست این موضوع را از طریق مذاکره با امارات یا در دیوان بینالمللی دادگستری حل و فصل کند.
امارات متحده عربی از سال ۱۳۷۱ خواهان ارجاع این موضوع به دیوان بینالمللی لاهه است.ایران در مقابل، با طرح این نکته که مساله حاکمیت بر جزایر به طور قطعی و دائمی در سال ۱۹۷۱ تعیین شده است این درخواست را رد کرده و تنها برای مذاکره «برای رفع سوتفاهم» اعلام آمادگی کرده است.
در شرایطی که جمهوری اسلامی بر گسترش روابط استراتژیک خود با چین و روسیه تاکید میکند، روسیه در اواسط تیرماه در حالی که میزبان نشست گفتوگوی راهبردی روسیه و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بود، در بیانیه این نشست از موضع امارات متحده عربی درباره جزایر سهگانه مورد مناقشه با ایران حمایت کرد.
پیشتر در آذر ماه سال گذشته نیز، رییسجمهوری چین در سفری که به منطقه داشت، از بیانیه نشست شورای همکاری خلیج فارس در آن زمان که امارات را مالک جزایر سهگانه خوانده بود، حمایت کرد.
میدان نفتی آرش، مساله هستهای و عادیسازی روابط تهران و ریاض
سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در واکنش به بیانیه این شورا درباره مالکیت عربستان سعودی و کویت بر میدان نفتی آرش (الدره)، گفت که جمهوری اسلامی «براساس مذاکرات دوجانبه خود با دولت کویت و سوابق مذاکراتی، همواره بر همکاری دوستانه و سازنده در حوزه انرژی از جمله در منطقه آرش تاکید کرده است.»
او تاکید کرد کشورهای حوزه خلیج فارس باید بر اساس «حسننیت و حقوق تاریخی» و در راستای منافع مشترک کشورها از منابع بستر خلیج فارس بهرهبرداری کنند.
شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه خود تاکید کرد که مالکیت کامل میدان نفتی آرش (الدره) متعلق به عربستان سعودی و کویت است و این دو کشور حق بهرهبرداری از همه منابع این میدان را دارند.
موضوع اختلاف بر سر سهم ایران از میدان گازی مشترک آرش/الدره به دهه ۱٩۶٠ بازمیگردد و عربستان سعودی و کویت از دهه ۷۰ همکاریهایی را برای بهرهبرداری از این میدان آغاز کردند که اعتراض ایران را به دنبال داشته است.
ذخایر این میدان گازی ۲۲۰ میلیارد متر مکعب یا هفت هزار میلیارد فوت مکعب تخمین زده شده است.
شورای وزیران شورای همکاری خلیج فارس همچنین از عادیسازی روابط ایران و عربستان سعودی، از جمله بازگشت سفیران دو کشور استقبال کرد.
بیانیه این وزیران ضمن تاکید بر اهمیت خودداری ایران از غنیسازی اورانیوم بالاتر از حد لازم برای مقاصد صلحآمیز، خاطرنشان کرد کشورهای عضو این شورا باید در روند هر گونه مذاکرات بینالمللی در این مورد حضور داشته باشند.
آبرام پیلی، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، گفت در حالی که شواهد پرواز اخیر شرکت هواپیمایی پویا، وابسته به سپاه، به کریمه را تایید میکند، این شرکت انجام این پرواز را رد میکند و رژیم ایران نیز به دروغ گفتن درباره نقش خود در حمایت از روسیه در جنگ اوکراین ادامه میدهد.
پیلی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: پنجشنبه یک هواپیمای بزرگ ترابری شرکت هواپیمایی پویا، وابسته به سپاه، که برای حمل سلاحهای سنگین طراحی شده و از این سلاحها میتوان در جنگ علیه اوکراین استفاده کرد، دو ساعت پس از فرود در فرودگاه شهر سیمفروپول در کریمه، آنجا را ترک کرد.
او افزود: در حالی که شواهد برای همه جهان در دسترس است، شرکت هواپیمایی پویا پروازش به کریمه را رد میکند و رژیم ایران نیز به دروغ گفتن درباره حمایتش از روسیه در تهاجم علیه اوکراین، ادامه میدهد.
صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا در شبکه اجتماعی اکس نیز نوشت: شواهد روشنی مبنی بر پرواز هواپیمایی پویا، یک شرکت هواپیمایی وابسته به سپاه پاسداران که از سوی سازمان ملل و ایالات متحده مورد تحریم قرار گرفته، به کریمه اشغالی وجود دارد که دروغ بودن انکار مضحک این شرکت را اثبات میکند.
وزارت خارجه آمریکا افزود: رژیم ایران برای سرپوش گذاشتن بر روابط نظامی خود با روسیه و پشتیبانیش از جنگ روسیه علیه اوکراین به دروغگویی خود ادامه میدهد. ایالات متحده به افشای فعالیتهای بیثباتکننده رژیم ایران و ایجاد اختلال در تکثیر سلاحهای خطرناک این رژیم ادامه خواهد داد.
پیشتر شرکت هواپیمایی پویا گزارش رسانههای اوکراین درباره پرواز هواپیمای ایلوشین ۷۶ این شرکت از فرودگاه شهر سیمفروپول در شبهجزیره کریمه برای کمکرسانی به نیروهای روسیه را «کذب محض» خواند و اعلام کرد که این هواپیما طی ۴۸ ساعت گذشته در فرودگاه مهرآباد پارک بوده است.
آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تا کنون جمهوریاسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار دادهاند.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی کمک تسلیحاتی خود به روسیه در جنگ اوکراین را انکار میکنند.
از سوی دیگر، گزارشهای مختلفی نیز درباره حضور مستشارهای نظامی ایران در کریمه برای آموزش کار با پهپاد به نیروهای روسیه در حمله به اوکراین و نیز تصمیم احتمالی جمهوری اسلامی برای ساخت خط تولید پهپاد در روسیه و نیز ارائه موشک بالستیک به مسکو حکایت دارد.
دیدهبان حقوق بشر در گزارشی جدید تاکید کرد که طالبان با آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت زنان و دختران افغان، مرتکب «جنایت علیه بشریت» شده است. این سازمان همچنین خواهان انجام تحقیقات بینالمللی برای پاسخگو کردن طالبان در این زمینه شد.
این سازمان روز جمعه ۱۷ شهریور با انتشار گزارشی، مولفههای جرم «آزار و اذیت جنسیتی» را برشمرد که شامل محرومیت عمدی و شدید یک گروه از حقوق اساسیاش برخلاف حقوق بینالملل بهدلیل هویتش است و تاکید کرد که طالبان مرتکب این جرم «آزار و اذیت جنسیتی» نیز در افغانستان شده است.
این سازمان برای نخستین بار اقدامات طالبان علیه زنان را تحت عنوان «جنایت علیه بشریت» معرفی کرد و از دیوان بینالمللی کیفری خواست پرونده جنایتهای طالبان علیه زنان را بررسی کند.
در این گزارش آمده که سیاستها و قوانین طالبان، زنان و دختران سراسر افغانستان را به خاطر جنسیتشان، از حقوق اساسی محروم کرده است.
همچنین به گفته این سازمان، طالبان زنان و مردانی را که به سیاست آنها در نقض حقوق زنان اعتراض کردهاند، بازداشت و حتی شکنجه کردهاند.
الیزابت اونسن، دبیر دادگستری بینالمللی دیدهبان حقوق بشر گفت «انکار ظالمانه و روشمند» حقوق ابتدایی زنان از سوی طالبان که با هدف حذف آنها از عرصههای عمومی جامعه انجام میشود، توجه جهانی را به خود جلب کرده است.
اونسون افزود: «تحقیقات دیوان کیفری بینالمللی در افغانستان میتواند راهی برای پاسخگویی به جنایت علیه بشریت در مورد آزار و اذیت جنسیتی فراهم کند.»
او تاکید کرد که حکومتها باید اطمینان حاصل کنند که دادستانهای دیوان بینالمللی کیفری، منابع و همکاریهای لازم را برای بررسی این جنایتها در افغانستان در اختیار دارند.
دیدهبان حقوق بشر نوشت که بر اساس یافتههای این سازمان، طالبان از آغاز حکومت دوباره خود تاکنون، با صدور دستورات کتبی و شفاهی، مرتکب «جنایت علیه بشریت» در قبال زنان افغان شده است.
این سازمان از طالبان خواست که تمام اشکال سرکوب و تبعیض را علیه حقوق ابتدایی زنان و دختران، لغو کند.
دیدهبان حقوق بشر تصریح کرد که افغانستان یکی از طرفهای اساسنامه رم دیوان بینالمللی کیفری است و دادستانهای آن اجازه دارند که تحقیقات خود را درباره وضعیت افغانستان از سر بگیرند.
کارشناسان سازمان ملل هم اواخر تیر جاری اعلام کردند محدودسازی سیستماتیک زنان و دختران در افغانستان میتواند مصداق آپارتاید جنسیتی باشد.
طالبان در دو سال گذشته، محدودیتهای گستردهای بر زندگی شغلی، آموزشی و اجتماعی زنان وضع کرده است.
این گروه، دختران مقطع ششم ابتدایی به بعد را از حضور در مدرسه منع کرده و درهای دانشگاهها را روی دانشجویان دختر بسته است.
جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا، در حالی برای حضور در اجلاس گروه ۲۰ وارد دهلی نو شد، که رسانهها بر غیبت ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ، رهبران روسیه و چین در این اجلاس تاکید کردند.
خبرگزاریهای بینالمللی روز جمعه ۱۷ شهریور گزارش دادند که سفر بایدن به هند در حالی است که رییسجمهور دموکرات و ۸۰ ساله آمریکا قصد دارد طرحی جایگزین برای پروژههای سرمایهگذاری عظیم چین در کشورهای در حال توسعه ارائه دهد.
او پیش از برگزاری اجلاس سران، با نارندرا مودی، نخست وزیر هند دیداری دوجانبه خواهد داشت.
برگزاری نشست رهبران گروه ۲۰ به میزبانی دهلینو همچنین فرصتی برای نمایش نفوذ دیپلماتیک و رو به رشد هند در برخی نقاط دنیا و میانجیگری دهلینو برای گفتوگوهای صلح میان روسیه و اوکراین ارزیابی شده است.
با این حال، اختلافات عمیق بر سر تهاجم روسیه علیه اوکراین، حذف تدریجی سوختهای فسیلی و تجدید ساختار بدهیها در دستور کار اجلاس دو روزه گروه ۲۰ قرار دارد و قرار است بیانیه پایانی آن روز یکشنبه منتشر شود.
در حالی که چند ماه پیش مودی به واشینگتن سفر کرده بود، آمریکا در حال تقویت روابط خود با هند برای ایستادگی در برابر چین است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه که ریاست هیات روسی را برعهده دارد، نیز روز جمعه وارد دهلی نو شد.
رهبر هیات چینی را نیز نخستوزیر این کشور برعهده دارد.
در حالی که چین در حال افزایش نفوذ خود و به چالش کشیدن فزاینده نفوذ آمریکا در برخی مناطق از جمله خاورمیانه است، وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرده که ایالات متحده چالشهای پیش روی چین را تحت نظر دارد.
جنگ اوکراین برخی کشورهای گروه ۲۰ را دچار اختلاف کرده و همزمان تعدادی از این کشورها نگرانی خود را نسبت به افزایش بیشتر قیمت غلات در جهان در پی این جنگ ابراز کردهاند.
در همین راستا، شارل میشل، رئیس شورای اروپا، روز جمعه در دهلی نو به خبرنگاران اعلام کرد که روسیه پس از پایان دادن به توافق صادرات غلات از طریق دریای سیاه، در حال مسدود کردن و حمله به بنادر دریایی اوکراین است.
ریشی سوناک، نخست وزیر بریتانیا که هندیتبار است نیز روز جمعه وارد دهلینو شد.
او پیش از این سفر در پیامی در شبکه اکس نوشت: «یک بار دیگر پوتین در اجلاس گروه ۲۰ حاضر نشد و ما از اوکراین حمایت خواهیم کرد.»
هند از رهبران گروه ۲۰ خواسته تا از نظر مالی و فناوری به کشورهای در حال توسعه برای مبارزه با تغییرات آب و هوایی کمک کنند.
هند و چین از بزرگترین آلاینده های جهان هستند، اما میگویند که آلایندهکنندگان قدیمی جهان در غرب باید مسئولیت بسیار بیشتری را در این زمینه بر عهده بگیرند.
عسل جزیده، جوان ۱۸ ساله اهل لشتنشا در استان گیلان که در جریان خیزش انقلابی یک چشمش را از دست داده، ضمن انتشار تصاویری از خود در رسانههای اجتماعی، خبر داد که برای درمان چشم دیگرش ایران را ترک کرده است.
ماموران حکومتی در جریان تجمع اعتراضی مردم رشت در روز ۹ مهر ۱۴۰۱ مقابل دانشگاه علوم پایه این شهر، به چشمهای عسل جزیده شلیک کردند.
میترا طاهرنژاد، مادر عسل جزیده که خود او هم هدف اصابت گلولههای ساچمهای قرار گرفته، درباره این ماجرا در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «به سمت دخترم میرفتم که دیدم ساچمهها بهصورتش پاشید، دندان جلویش شکست و چشمان و صورت و سرش پر از ساچمه شد.»
بر اثر این شلیکها، چشم چپ این نوجوان که آن زمان دانشآموز مدرسهای بود، تخلیه میشود و چشم راست او نیز چند بار تحت عمل جراحی قرار میگیرد و یکی از گلولهها از جمجهاش خارج میشود.
عسل جزیده درباره وضعیت بینایی چشم راست خود در اینستاگرامش نوشت: «این اواخر بهخاطر آب مروارید و دو ساچمهای که به خاطر ریسک افزود جراحی هنوز در چشمم است، بیناییام کمتر شده.»
این معترض جوان همچنین گفت که چند روز پیش برای از دست ندادن کامل بیناییاش در نهایت از ایران خارج شده است.
عسل جزیده یادآور شد که در یک سال گذشته به دلیل جراحیهای متوالی و اوضاع سلامتی خود نتوانسته به صورت مرتب در کلاسهای مدرسه شرکت کند.
با وجود این مشکلات اما او در اینستاگرام خود نوشت: «عمل، درد، عمل... چون نمیتونستن تیرهای تو سر و صورتم رو در بیارن، قیافهام خیلی بد شده بود و روزی نبود و نیست که سمت چپ صورتم رو با موهام نپوشونم. اما پشیمون نیستم. به زن زندگی آزادی، مردم و این انقلاب ایمان دارم... به امید آزادی و پیروزی هرچه زودتر نور، بر تاریکی.»
روز ۱۴ شهریور نیز راحله امیری که در جریان خیزش انقلابی چشمش مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود، در پاسخ به چند پرسش در اینستاگرام خود نوشت از شرکت در اعتراضات پشیمان نیست و اگر به عقب بازمیگشت، دوباره در تجمعها شرکت میکرد.
از سوی دیگر، روز ۱۵ شهریور مرکز مشاوره حقوقی دادبان گزارش داد که پارسا قبادی، از قربانیان شلیک عامدانه به هر دو چشم، روز دوشنبه در محل کار پدرش بازداشت شده است.
از آغاز خیزش انقلابی مردم در ایران، صدها معترض به دلیل اصابت ساچمههای فلزی و پلاستیکی به چشمهایشان، بینایی یک یا هر دو چشم خود را از دست دادهاند.
هر چند آمار دقیقی از تعداد این شهروندان آسیبدیده منتشر نشده، اما گزارشهای شاهدان عینی و مدارک پزشکی حاکی از آن است که در جریان اعتراضات سراسر ایران، صدها شهروند معترض با جراحاتی مانند پارگی شبکیه، صدمه شدید اعصاب چشم و عنبیه سوراخ شده به مراکز درمانی مراجعه کردهاند.
پاییز سال گذشته چندین روزنامه معتبر جهانی مانند گاردین و نیویورکتایمز گزارشهایی درباره شلیک عمدی ماموران به صورت و چشم معترضان از فاصله نزدیک منتشر کردند و سازمان حقوق بشر ایران، آن را امری «سیستماتیک» دانست.
بیش از ۴۰۰ چشمپزشک در ایران نیز همان زمان با امضای نامهای مشترک به محمود جباروند، رییس انجمن چشمپزشکی، درباره نابینا کردن عمدی معترضان هشدار داده بودند.