عزاداران عاشورا در سراسر ایران در همراهی با خیزش انقلابی تصنیفهای اعتراضی خوانده و مردم با پرفورمنسهای اعتراضی در کنار دستههای عزاداری یاد کشتهشدگان را گرامی داشتند. این امر خشم هواداران حکومت از جمله رییس جامعه مدرسین را در پی داشت و از آنان با عنوان «دشمن شادکُن» یاد کرد.
از سوی دیگر حساب کاربری غزاله چلابی در توییتر که برای گرامیداشت یاد این جوان کشته شده در جریان خیزش انقلابی راهاندازی شده است، خبر داد برخی از اعضای گروه موزیک تکیه «نیاکی» در آمل بازداشت و احضار شدهاند.
به گفته این حساب توییتری، اعضای تکیه «نیاکی» آمل که در روز عاشورا با لباسهای سفید در کنار مزار غزاله چلابی، موزیک «از خون جوانان وطن لاله دمیده» را نواختند و به او ادای احترام کردند، از سوی اداره اطلاعات آمل بازداشت یا به این اداره احضار شدهاند.
با وجود این برخورد سرکوبگرانه، مردم در آمل، شامگاه جمعه ششم مرداد و همزمان با شب عاشورا که به «شام غریبان» شهرت دارد، بر سر مزار محصور شده چلابی رفته و زنان، آواز «به سوی تو» از داریوش رفیعی را همخوانی کردند.
در واکنش به عزاداریهای اعتراضی، هاشم حسینی بوشهری، رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به انتقاد از مرثیهسرایی برخی مداحان در ایام محرم پرداخت و گفت این نوحهخوانها و سینهزنها «دشمن شادکُن» هستند.
به گفته این روحانی طرفدار حکومت، چنین عزادارانی در مسیری سینهزنی میکنند که «رادیوها و رسانههای بیگانه حرف و شعارشان را پخش کنند».
به نظر میرسد اشاره او به مداحیهای انتقادی هیاتهای مردمی و عمدتا مستقر در شهر یزد است که در سالهای گذشته اشعاری متفاوت را بر تکیه بر ظلم و ستم حاکم و با محوریت انتقاد از جمهوری اسلامی برای نوحههای خود انتخاب کردهاند.
احسان عابدی، مدیرکل ارشاد یزد نیز در اینستاگرام خود به انتقاد از این نوع عزاداریهای مردمی پرداخت و آن را «تحریف» محرم از سوی «شیطان و یارانش» توصیف کرد.
در روزهای گذشته ویدیوهایی به ایراناینترنشنال رسیده است که نشان میدهند در برخی شهرها از جمله یزد و اصفهان دستههای عزاداری و مداحان تصنیف اعتراضی «از خون جوانان وطن لاله دمیده» را خواندهاند.
ویدیوهای رسیده نشان میدهند عزاداران هیات بعثت یزد، روز جمعه ششم مرداد ماه و همزمان با ظهر عاشورا، در مسجد حظیره و کوچه فرمانداری شهر، تصنیف «از خون جوانان وطن لاله دمیده» ساخته عارف قزوینی را همخوانی کردند.
عزاداران در آمل، روز عاشورا با لباس سفید بر مزار محصورشده غزاله چلابی رفته و به او ادای احترام کردند. ویدیوی دریافتشده نشان میدهد ششم مرداد مصادف با دهم محرم، فاطمه مجتبایی، مادر غزاله چلابی، همراه با دستههای عزاداری که برای ادای احترام مقابل مزار محصورشده فرزندش رفته بودند، بدون حجاب اجباری عزاداری کرد.
مادر غزاله چلابی در واکنش به دیوارکشی اطراف مزار دخترش با انتشار تصویری از گلباران آن از سوی شهروندان نوشت: «حتی اگر دیوار برلین باشه باز مردم کم نمیارن. چشمهاتون رو باز کنید ببینید و از حسرت و حسادت بمیرید آنها در قلب مردم حک شدهاند.»
تصاویری منتشر شده در شبکههای اجتماعی نیز نشان میدهد برخی شهروندان در کنار دستهها و مراسم عزاداری در بعضی شهرها، به نشان اعتراض به سرکوب و کشتار حکومت، با نماد خدانور لجهای، معترض اعدامشده پس از جمعه خونین زاهدان، دست و پای خود را به میلههایی بستهاند.
در طول دهه محرم ویدیوهای بسیاری از پخش نذری برای کشتهشدگان خیزش انقلابی پخش شد و در مراسم «شام غریبان» نیز تصاویر فراوانی از روشن کردن شمع بر مزار معترضان کشته شده منتشر شد.
تصویر منتشرشده از بروجرد نشان میدهد در جریان مراسم ماه «محرم» یک جوان در پرفورمنسی ابتکاری با بهکارگیری شیوهای متفاوت و نصب عباراتی از جمله «مسئول بیکفایت»، «اختلاسگر بیتالمال»، «مفسد اقتصادی» و «آقازاده رانتخوار» روی علائم عزاداری، علیه جمهوری اسلامی اعتراض کرده است.
در همین حال، سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد ماموران امنیتی حیدر قبادی، شهروندی که در کرمانشاه نوحههای اعتراضی میخواند، را چهارشنبه در حین نوحهخوانی در یک مراسم مذهبی بازداشت کردند. طبق این گزارش، او پس از یک روز با ارائه تعهد کتبی آزاد شد.
این نامه به امضای محمدتقی نجفزاده، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهر لاهیجان رسیده و در آن آمده است که با توجه به مکاتبه دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر لاهیجان، «ارائه خدمات درمانی منوط به رعایت حجاب در مراکز خصوصی و دولتی است».
این مقام مسوول در ادامه از روسای بیمارستانهای «پیروز لاهیجان»، «میلاد»، «شفا»، کلیه مراکز خدمات جامع سلامت و معاون مرکز بهداشت شهرستان لاهیجان خواسته است تا دستورالعمل ستاد امر به معروف و نهی از منکر را اجرا کنند.
در تصویر منتشر شده از این نامه، جزییات دیگری از دستورالعمل مقابله با مخالفان حجاب اجباری به چشم نمیخورد و مشخص نیست این دستور باید در مورد بیماران (اورژانسی) نیز اجرا شود یا خیر اما موضوع «ارائه نکردن خدمات درمانی» به زنان مخالف حجاب اجباری واکنشهای متعددی در شبکههای اجتماعی داشته است.
سعید مالکی، روزنامهنگار، در توییتر خود نوشت: «یعنی اگر یک زن بدون حجاب دچار مورد اورژانسی شود کادر درمان لاهیجان اجازه خدماتدهی به او را ندارند و نگاه میکنند تا بمیرد؟! لابد اگر هم خدمات دهند اخراج خواهند شد! داعش کی بودید شما؟»
شماری از کاربران هم به مقایسه این دستورالعمل با درمان احتمالی حسینعلی نیری، عضو کمیته تصمیمگیر درباره اعدام زندانیان سیاسی در سال ۶۷ موسوم به «کمیته مرگ» از سوی مجید سمیعی در آلمان پرداختند.
کاربری با اشاره به اینکه هواداران حکومت و از جمله انستیتو مغز و اعصاب زیرنظر سمیعی، در مواردی مانند درمان نیری و هاشمی شاهرودی، از ضرورت پایبند بودن به «سوگندنامه بقراط» میگویند، نوشت: «اما در قبال زنانی که حجاب اجباری ندارند، به همان مانیفست جاهلیتشان رجوع میکنند.»
اردیبهشت امسال رسانههای وابسته به حکومت خبری منتشر کردند مبنی بر اینکه یک پزشک در مشهد، زنی را به دلیل «محجبه بودن» ویزیت نکرده است.
این خبر اندکی بعد از سوی پزشک تکذیب و اصل ماجرا نیز روایت شد اما به گفته یک کاربر توییتر، هواداران حکومت موسوم به «ارزشیها» تا آن زمان «جامه دریدند که پزشک حق ندارد در این مسایل دخالت کند» اما حالا همان ارزشیها از ممنوعیت درمان زنان بدون حجاب اجباری طرفداری میکنند.
برخی دیگر نیز به اشکالات قانونی این دستورالعمل اشاره کردهاند؛ از جمله یک پزشک که تاکید کرد پزشکان و کادر درمان «موظف» به ارائه خدمات به بیمار هستند و امتناع از چنین کاری حتی اگر بیمار «عامدانه حجاب را رعایت نکرده باشد» مصداق «خطا و جرم» است.
به گفته این پزشک، در صورت اصرار بر انجام آن (ندادن خدمات درمانی) از سوی مراکز درمانی، میتوان به صورت قانونی آن را پیگیری کرد.
یکی دیگر از مواردی که کاربران شبکههای اجتماعی به آن اشاره کردند، بهرهمندی این بیمارستانها و مراکز درمانی از مالیات «همه» شهروندان ایرانی و در نتیجه ضرورت ارائه خدمات به «همه» مالیاتدهندگان بود.
آرش رمضانی، فعال اجتماعی، در توییتر خود نوشت: «اگر به قول خودتان به بیحجاب خدمات درمانی نمیدهید باید پول بیمه ازشان نگیرید؛ اگر شهرداری در مترو و اتوبوس خدمات نمیدهد، باید از این زنان عوارض و نوسازی نگیرد. دولت اگر خدمات نمیدهد باید مالیات نگیرد.»
انتقاد گسترده کاربران شبکههای اجتماعی به این دستورالعمل جدید در شرایطی است که به تازگی متن جدید لایحه «عفاف و حجاب» منتشر شد که با اعمال تغییرات از سوی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس «حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب» نام گرفته است.
در بخشی از این لایحه و در قسمت وظایف دستگاههای اجرایی، از وزارت «بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» خواسته شده تا آییننامه نحوه پوشش اساتید، دانشجویان و کارکنان همگن و غیرهمگن را بازنگری، اصلاح و اجرا کند.
این وزارتخانه همچنین مکلف به تهیه و ابلاغ دستورالعملهایی برای «رعایت عفاف و حجاب» از سوی بیماران و همراهان آنها در محیطهای درمانی دولتی و خصوصی شده است.