به گزارش واشینگتن اگزمینر، در حالی که برایان هوک، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران در دولت ترامپ، به دلیل تهدیدهای جمهوری اسلامی تحت محافظت تماموقت سرویس امنیتی وزارت خارجه ایالاتمتحده است، در آذر ماه گذشته سارقان دو خودروی او را از پارکینگ منزلش در شمال ویرجینیا ربودند.
طبق این گزارش، سه هفته بعد یکی از این خودروها در جریان یک تیراندازی در شمال واشینگتندیسی پیدا شد.
اردوغان و قلیچداراوغلو، دو کاندیدای رقیب در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری ترکیه، خواهان مشارکت گسترده شهروندان در رایگیری روز هفتم خرداد شدند. روز جمعه اما ارزش لیر ترکیه در مقابل دلار به پایینترین سطح خود در تاریخ رسید و اقتصاد این کشور در وضعیتی نگرانکننده قرار گرفت.
دو روز مانده به دور دوم انتخابات ریاستجمهوری ترکیه در ۲۸ می (برابر با هفت خرداد) رجب طیب اردوغان، یکی از دو کاندیدای این رقابتها از مردم کشورش خواست تا در رایگیری شرکت و روز یکشنبه را تبدیل به شروعی تازه در تاریخ ۱۰۰ ساله جمهوری ترکیه کنند.
رییسجمهوری ترکیه که در این انتخابات با کمال قلیچداراغلو، نماینده ائتلاف احزاب مخالف خود رقابت میکند از شهروندان ترکیه خواست فارغ از هر عقیده، فرقه، قومیت و ترجیح سیاسی در رایگیری شرکت کنند.
قلیچداراوغلو هم در پیامی خواستار مشارکت کسانی در انتخابات شد که به گفته او «عشق به وطن» دارند.
از سوی دیگر قلیچداراوغلو از اردوغان به دلیل پخش ویدیویی تبلیغاتی شکایت کرد. این فیلم کاندیدای ائتلاف اتحاد ملت را در کنار یکی از فرماندهان نظامی حزب کارگران کردستان (پکک) نشان میدهد.
در حالیکه ترکیه گروه پکک را سازمانی «تروریستی» میداند و این گروه اجازه فعالیت در این کشور را ندارد، وکیل قلیچداراوغلو گفت به دلیل این فیلم «ساختگی» برای اردوغان پرونده قضایی تشکیل داده است.
آشفتگی اقتصادی ترکیه در آستانه رایگیری
همزمان با آخرین تبلیغات انتخاباتی و دو روز مانده به رایگیری، هوایی طوفانی بر اقتصاد ترکیه حاکم شد: نرخ دلار با افزایش به سطحی بیسابقه از ۲۰ لیر گذشت و همزمان، سود سپرده مشتریان در بانکها نیز افزایش چشمگیری را تجربه کرد.
رسانههای ترک مخالف اردوغان معتقدند وضعیت اقتصاد ناپایدار است و پیشبینی میشود ارزش دلار به ۲۳ تا ۲۴ لیر هم برسد.
مسلم ساری، نماینده حزب جمهوریخواه خلق در پارلمان ترکیه هشدار داد: «ارز قابل فروش در بانک مرکزی از بین رفته است. متاسفم اما یک بحران ارزی بزرگ در راه است.»
این هشدارها در شرایطی است که از روز پنجشنبه چهارم خرداد (دیروز)، نرخ سود سپرده بانکی هم در ترکیه به اوج ۲۰ ساله خود رسید. اتفاقی که اقتصادانان آن را مرتبط با بحران ارزی دانسته و معتقدند برخی از بانکها سود ۲۰ درصدی را به شهروندان ارائه میدهند تا آنها ارز خود را از بانک خارج نکنند.
بلومبرگ نیز در گزارشی افت و خیز بازار مالی ترکیه را در آستانه دور دوم انتخابات ریاستجمهوری سیگنالی برای «درد بیشتر» خواند و گفت که انتظار میرود در روزهای آینده لیر ترکیه باز هم دچار «کاهش» شود.
از سوی دیگر سرمایهگذاران در حال ارزیابی هستند که آیا اردوغان «تغییراتی در مدل اقتصادی غیر سنتی ایجاد خواهد کرد یا خیر؟»
آتیلا یشیلادا، اقتصاددان مطرح ترک هم در پیشبینی نگرانکنندهای گفت اگر اردوغان در انتخابات پیروز شود، ترکیه به دهه ۱۹۷۰ بازمیگردد و بحران اقتصادی بزرگی رخ خواهد داد.
به گفته او اگر اردوغان سیاستهای اقتصادی «غیر منطقی» خود را ادامه دهد به سرعت به سرنوشت مصر و پاکستان دچار خواهد شد.
دادههای بانک مرکزی ترکیه نیز نشان میدهند وضعیتی نزولی بر ذخایر این بانک حاکم است.
بر اساس این دادهها، ذخایر خالص بانک مرکزی در هفته جاری به پایینترین سطح در تاریخ ترکیه رسیده و برابر با «منفی دو دهم میلیارد دلار» کاهش یافته است.
در دو ماه گذشته نیز ذخایر بانک مرکزی ترکیه ۲۵ میلیارد دلار کاهش یافته است.
این همه در حالی است که در مرحله اول انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۳ ترکیه هیچ یک از دو نامزد اصلی به حدنصاب لازم برای پیروزی نرسیدند.
رجب طیب اردوغان از ائتلاف جمهور و توسعه بیش از ۴۹ درصد آرا و کمال قلیچداراوغلو از ائتلاف اتحاد ملت نزدیک به ۴۵ درصد آرا را کسب کردند.
دور دوم و نهایی این انتخابات روز یکشنبه هفتم خرداد برگزار خواهد شد.
پس از اعلام وزارت امور خارجه عمان مبنی بر تبادل زندانی میان بلژیک و ایران، این دو کشور از آزادی الیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی محبوس در زندانهای جمهوری اسلامی و اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم به تروریسم و زندانی در بلژیک خبر دادند.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز جمعه پنجم خرداد در توییتی نوشت که اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم شده ایرانی، آزاد شده و در راه بازگشت به ایران است.
همزمان، نخستوزیر بلژیک اعلام کرد الیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی محبوس در زندانهای جمهوری اسلامی آزاد شده است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، نخستوزیر بلژیک گفت: «اولیویه ۴۵۵ روز را در شرایط غیرقابل تحمل در زندان تهران گذراند در حالی که بیگناه بود.»
او افزود: «اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، عصر امروز او با ما اینجا خواهد بود. بالاخره آزاد شد.»
اولیویه وندکاستیل، امدادگر بلژیکی که در ایران به زندان طولانی مدت محکوم شد، بهمن ۱۴۰۰ در ایران بازداشت شد. او مدتی به عنوان مدیر برنامه «شورای پناهندگان» که یک نهاد نروژی است، در ایران کار کرده بود.
وزارت امور خارجه عمان روز جمعه پنجم خرداد اعلام کرد بلژیک و ایران با میانجیگری این کشور به توافقی برای مبادله زندانیان با یکدیگر دست یافتهاند و بر اساس این توافق، زندانیان دو طرف آزاد و روز جمعه از تهران و بروکسل به مسقط منتقل شدند تا برای بازگشت به کشورهای خود آماده شوند.
مبادله زندانیان بین ایران و بلژیک دو روز پیش از سفر هيثم بن طارق، سلطان عمان به تهران انجام شده است.
پیش از این گزارشهایی درباره احتمال مبادله اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم شده جمهوری اسلامی با الیویه وندکاستیل مطرح شده بود.
رها شدن این امدادگر از بند جمهوری اسلامی در شرایطی است که درخواستها برای آزادی او در ماههای اخیر تشدید شده بود.
پیش از این دخترخوانده او در اقدامی نمادین و در اعتراض به بازداشت و حبس پدرخواندهاش، خود را در سلول کوچکی در جنوب بلژیک حبس کرد.
هدف از این اعتراض نمادین برجسته کردن بدرفتاریهایی بود که با این امدادگر بلژیکی زندانی در ایران شده است.
همان زمان، حاجا لحبیب، وزیر امور خارجه بلژیک گفته بود که در تماس تلفنی با حسین امیرعبداللهیان، همتای ایرانی خود، نسبت به شرایط حبس این شهروند بلژیکی اعتراض کرده و خواهان انتقال او به کشورش شده است.
دی ماه سال گذشته خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، نوشت که این امدادگر بلژیکی متهم به چهار اتهام «جاسوسی، همکاری با آمریکا علیه ایران، قاچاق ارز به مبلغ ۵۰۰ هزار دلار و پولشویی» است.
پیش از این و با امضای توافقنامه تبادل زندانی میان تهران و بروکسل، گمانهزنیهایی درباره احتمال مبادله این امدادگر بلژیکی با اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم شده جمهوری اسلامی در بلژیک مطرح شد.
اسدالله اسدی، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی در وین، تیر ماه سال ۹۷ به اتهام تلاش برای بمبگذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق در فرانسه بازداشت و در بهمن ۹۹ در دادگاه بلژیک به ۲۰ سال زندان محکوم شد.
او در دادگاه حاضر نشد و پس از صدور این حکم هم درخواست تجدیدنظر نکرد.
پیش از این، احتمال آزادی اسدی موجی از خشم و اعتراض را در میان مخالفان جمهوری اسلامی برانگیخت. همچنین در میان سیاستمداران غربی نیز این موضوع واکنش داشت.
سال گذشته، ۲۱ وزیر پیشین اروپایی از کشورهای مختلف این قاره در نامه مشترکی به نخستوزیر بلژیک نسبت به احتمال انتقال اسدالله اسدی به ایران هشدار دادند.
شرکت نورالینک در حساب توییتری خود از دریافت مجوز سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا برای شروع آزمایشهای بالینی انسانی خود خبر داد. این شرکت هنوز برنامهای درباره شیوه انتخاب متقاضیان اعلام نکرده است.
نورالینک از سال ۲۰۲۰ آغاز آزمایشهای انسانی خود را به همگان وعده داده بود. با وجود این، سال گذشته با رد درخواست مجوز پیشین این شرکت از سوی سازمان غذا و دارو به دلیل نگرانیهای ایمنی، از امیدها برای دریافت زودهنگام این تاییدیه کاسته شده بود. حالا دریافت این مجوز میتواند نقطه عطفی در فعالیتهای این مجموعه آیندهنگر باشد.
این شرکت امیدوار است با کاشت ریزتراشههای خود در مغز انسان بتواند به درمان بیماریهایی مانند نابینایی و فلج اندام بپردازد. همچنین کاشت این تراشهها قرار است به این افراد در استفاده از رایانه و تلفن همراه کمک کند.
این تراشهها که تا کنون تنها روی میمونها آزمایش شدهاند قابلیت تفسیر سیگنالهای تولید شده در مغز و انتقال این اطلاعات به دیگر دستگاهها را از طریق بلوتوث دارند.
ماسک پیش از این گفته بود نورالینک همچنین میتواند به کاهش نگرانیها درباره جایگزین شدن انسان با هوش مصنوعی کمک کند.
شرکت نورالینک در حساب توییتری خود دریافت این مجوز را «گام اول مهمی» توصیف کرده که قرار است در آینده به بسیاری از انسانها کمک کند.
به گفته این شرکت، این امر نتیجه همکاری باور نکردنی تیم این مجموعه با سازمان غذا و داروی آمریکا است.
کارشناسان اما هشدار دادهاند تراشههای مغزی نورالینک برای رسیدن به مرحله استفاده عمومی و نیز برای غلبه بر چالشهای فنی و اخلاقی، به آزمایشهای گستردهای نیاز دارند.
نورالینک که در سال ۲۰۱۶ از سوی ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی تاسیس شد تا کنون چند بار از برنامه اعلامی خود عقب افتاده است. این شرکت ابتدا قرار بود کاشت تراشهها را در مغز انسان در سال ۲۰۲۰ آغاز کند. این وعده سپس به سال ۲۰۲۲ موکول شده بود.
دسامبر سال گذشته گزارشهایی درباره نقض حقوق حیوانات در فرایند آزمایشهای این شرکت منتشر شد. این مساله موجب شد تا این مجموعه زیر ذرهبین فعالان حامی حیوانات و نهادهای دولتی قرار بگیرد.
انتظار میرود آزمایشهای انسانی اولیه به جای تمرکز بر کارایی، روی ایمنی افراد متمرکز باشد.
چند روز پس از برگزاری یک رزمایش نظامی بزرگ از سوی حزبالله لبنان در جنوب این کشور، ارتش اسرائیل اعلام کرد یک پهپاد فرستاده شده از خاک لبنان را که وارد خاک اسرائیل شده بود شناسایی و سرنگون کرده است.
ارتش اسرائیل روز پنجشنبه چهارم خرداد در بیانیهای اعلام کرد که این پهپاد در حال حرکت به سمت یک شهرک مرزی در اسرائیل بوده است.
ارتش اسرائیل همچنین تاکید کرد که به تلاش خود برای جلوگیری از هر گونه اقدامی علیه حاکمیت این کشور ادامه خواهد داد.
همزمان، در پی هشدار اسرائیل مبنی بر اینکه حزبالله لبنان در آستانه انجام اشتباهی است که منجر به یک جنگ بزرگ در منطقه میشود، حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان گفت: «ما آن کسی هستیم که تهدید به جنگی بزرگ میکنیم و نه اسرائیل.»
نصرالله که به عنوان بخشی از «هفته مقاومت و آزادی» به مناسبت بیست و سومین سالگرد خروج ارتش اسرائیل از لبنان سخنرانی میکرد، افزود: «کسانی که فکر میکنند نبرد با اسرائیل پایان یافته است دچار توهم هستند زیرا بخشی از کشور ما هنوز در اشغال است.»
در روزهای اخیر، هرتسی هالوی، رییس ستاد ارتش اسرائیل و آهارون هالیوا، رییس رکن اطلاعات ارتش، با اشاره به «اعتماد به نفس بیش از حد» نصرالله هشدار دادند که این موضوع میتواند به جنگ اسرائیل با حزبالله منجر شود.
حسن نصرالله در پایان سخنان خود ادعا کرد که اسرائیلیها در پی شکست و بحران داخلی در کشور، پاسپورتهای خود را برای فرار از اسرائیل آماده کردهاند.
این در حالی است که پیشتر مانور نظامی اخیر حزبالله لبنان، گروه شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران که در آن از سلاحهای سبک و سنگین استفاده شد و همچنین در آن شبیهسازی حمله به خاک اسرائیل صورت گرفت، موجی از انتقاد و خشم را در میان لبنانیها برانگیخت.
مانور نظامی حزبالله روز یکشنبه در پادگانی وابسته به این گروه شبهنظامی در شهرک عرمتا، در منطقهای بیرون از چارچوب قطعنامه ۱۷۰۱ سازمان ملل انجام شد.
در این مانور نظامی قدرتنمایی حزبالله در استفاده از تانکها، موشکهای دوربرد و میانبرد و نیز شبیهسازی حمله به خاک اسرائیل به نمایش درآمد.
وزارت خارجه بریتانیا در اطلاعیهای هشدار داد شهروندان بریتانیایی و ایرانی- بریتانیایی در صورت حضور در ایران به طور چشمگیری در معرض خطر جدی بازداشت خودسرانه، بازجویی یا دستگیری از سوی مقامات جمهوری اسلامی قرار میگیرند.
وزارت خارجه بریتانیا خاطرنشان کرد صرف داشتن گذرنامه بریتانیایی به مقامهای ایران برای هدف قراردادن شهروندان بریتانیایی «دلیل کافی» میدهد و ممکن است این شهروندان «ماهها یا سالها» در ایران زندانی شوند.
این اطلاعیه افزود: شهروندان بریتانیا باید این فرض را در نظر داشته باشند که اگر در ایران با مشکل مواجه شدند، دولت بریتانیا قادر نخواهد بود به آنها کمک کنند. شهروندان بریتانیایی نیز که هماکنون در ایران هستند، باید درباره حضور خود در این کشور تجدیدنظر کنند.
بریتانیا علاوه بر هشدار درباره تهدید جمهوری اسلامی علیه شهروندان بریتانیا که به ایران سفر میکنند، پیشتر از تهدید عوامل حکومت ایران علیه شهروندان این کشور در خاک بریتانیا نیز خبر داده بود.
کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل نیز پیشتر اعلام کرده بود موساد، سازمان امنیت داخلی بریتانیا، امآی۵، را درباره تهدید جانی علیه شهروندان ایرانی در بریتانیا به ویژه روزنامهنگاران شاغل در ایراناینترنشنال آگاه کرد.
در بهمن ماه گذشته، مت جوکس، رییس پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا، گفت جمهوری اسلامی دستکم ۱۵ بار برای ربودن یا حتی کشتن اتباع بریتانیایی یا افراد مستقر در بریتانیا تلاش کرده است.
در پی این تهدیدهای عوامل جمهوری اسلامی در بریتانیا که کارکنان شبکه ایراناینترنشنال را نیز هدف گرفته بود، این شبکه در ۲۹ بهمن برای حفظ امنیت روزنامهنگاران و همکاران خود، پخش برنامههای خود را از لندن متوقف و همه بولتنهای خبری ۲۴ ساعته خود را به واشینگتن منتقل کرد.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون بارها ایراناینترنشنال و کارکنان آن را تهدید کردهاند و این تهدیدها در پی پوشش خیزش انقلابی مردم ایران در ماههای اخیر به شکل قابلتوجهی افزایش پیدا کرده است.
پیشتر در روز ۱۶ آبان، ایراناینترنشنال از تهدید جانی فوری علیه دو روزنامهنگار خود در بریتانیا از طرف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خبر داد و گفت کارکنانش از سوی پلیس متروپولیتن از تهدیدها علیه خود مطلع شدند.
این اولین بار نیست که تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه رسانههای فارسیزبان در بریتانیا مطرح میشود.
در پی اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸، اتحادیه روزنامهنگاران بریتانیا در بیانیهای برای محکومیت تهدید علیه کارکنان شبکه ایراناینترنشنال و بخش فارسی بیبیسی، از حکومت ایران خواست کارزار آزار و اذیت روزنامهنگاران ایرانی را متوقف کند.