وزارت بازرگانی آمریکا در اولین سالگرد جنگ اوکراین تحریمهایی را علیه روسیه، جمهوری اسلامی و بلاروس اعمال کرد. وزارت بازرگانی آمریکا چهار دستور را وضع کرد که یکی از آنها برای جلوگیری از استفاده روسیه از پهپادهای ایرانی، محدودیتهای صادرات جدیدی را بر ایران اعمال میکند.
این دستورها محدودسازی دسترسی ارتش روسیه به منابع درآمد، اعمال اقدامات نظارتی بر صادرات ایران، روسیه و بلاروس برای مقابله با استفاده از پهپادهای ایرانی و افزودن اشخاص و نهادهای حامی ارتش روسیه در کشورهای ثالث از جمله چین به فهرست تحریمها را شامل میشود.
وزارت خارجه کانادا در بیانیهای در پاسخ به پرسش خبرنگار ایراناینترنشنال درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه این شبکه، تهدیدهای رژیم ایران علیه روزنامهنگاران در داخل و خارج ایران را به شدت محکوم کرد و بر حمایت از حق آزادی عقیده و بیان و برگزاری اجتماعات مسالمت آمیز تاکید کرد.
به گزارش مهسا مرتضوی، خبرنگار ایراناینترنشنال، این بیانیه افزود: «فعالان و کارکنان رسانه سنگ بنای جوامع منصف، قوی و پویا هستند و باید آزادانه کار خود را بدون ترس از انتقام، مداخله سیاسی یا ارعاب انجام دهند.»
وزارت خارجه کانادا همچنین ضمن محکومیت اقدامات رژیم ایران در «نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر و ارعاب شهروندان خود» تاکید کرد: «ما در کنار مردم ایران که خواستار تغییر بر اساس برابری، احترام و عدالت هستند، میایستیم.»
در حالی که محکومیت گسترده جهانی تهدیدها علیه ایراناینترنشنال ادامه دارد، حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، در واکنش به توقف موقت پخش برنامههای ایراناینترنشنال از دفتر لندن که در پی تهدیدهای امنیتی اتفاق افتاد، مسئولیت این تهدیدها را پذیرفت و آن را «بیانگر قلمرو قدرت، میدان نفوذ و شعاع تاثیر انقلاب» خواند.
ایراناینترنشنال از ۲۹ بهمن برای حفظ امنیت روزنامهنگاران و همکاران خود، پخش برنامههای این شبکه را از لندن متوقف و همه بولتنهای خبری ۲۴ ساعته خود را به دفتر خود در واشینگتن منتقل کرد.
این تصمیم در پی دریافت هشدارهایی صورت گرفت که پلیس متروپولیتن لندن، درباره وجود تهدیدهای جدی و فوری نسبت به امنیت روزنامهنگاران ایرانی شاغل در این رسانه، به مدیران ایراناینترنشنال منتقل کرده است.
با وجود توقف موقت فعالیت دفتر لندن، پخش تلویزیون ایراناینترنشنال از دفتر این شبکه در واشینگتن به طور ۲۴ ساعته ادامه خواهد داشت.
در آخرین مورد از تهدیدها علیه ایراناینترنشنال، پلیس متروپولیتن لندن ۲۴ بهمن در بیانیهای اعلام کرد یک تبعه اتریشی به نام محمد حسین دوتایف به اتهام تلاش برای انجام جرائم مرتبط با عملیات تروریستی علیه ساختمان ایراناینترنشنال، در دادگاهی در وستمینیستر تحت محاکمه قرار گرفت.
مت جوکس، رییس پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا، با اشاره به اینکه این نیرو به طور فزایندهای با تهدیدهای کشورهای متخاصم از جمله روسیه، چین و ایران مقابله میکند، گفت جمهوری اسلامی دستکم ۱۵ بار برای ربودن یا حتی کشتن اتباع بریتانیایی یا افراد مستقر در بریتانیا تلاش کرده است.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون بارها ایراناینترنشنال و کارکنان آن را تهدید کردهاند و این تهدیدها در پی پوشش خیزش انقلابی مردم ایران در ماههای اخیر به شکل قابلتوجهی افزایش پیدا کرده است.
پس از محکومیت دو برادر ایرانیالاصل در سوئد به اتهام جاسوسی برای روسیه، پلیس امنیت این کشور طرحی را برای تشدید فیلترهای نظارتی در مشاغل حساس برای افراد دوتابعیتی یا فرزندان مهاجران طراحی کرده است که حدود ۱۰۰ هزار ایرانی مقیم سوئد را نیز در بر میگیرد.
پلیس امنیت سوئد (سِپو) طرحی را ارائه کرده که در صورت تایید، در برخی مشاغل حساس کنترلها و فیلترهای بررسی امنیتی تشدید میشود.
داشتن تابعیت مضاعف و روابط خانوادگی در کشورهای مشخص، یکی از معیارهای قرار گرفتن در این لیست بررسی است.
به باور پلیس امنیت سوئد، دولتهای اقتدارگرا میتوانند از طریق فشار بر خانواده افرادی که خواهان اشتغال در پستهای حساس هستند، آنها را به جاسوسی وادار کنند.
پلیس امنیت سوئد میگوید بسیاری از کارفرمایان در این کشور توجه ویژهای به این موارد ندارند و به همین دلیل این طرح ارائه شده است.
این طرح انتقاداتی را به دنبال داشته و اردلان شکرآبی، نماینده ایرانیتبار پارلمان سوئد نیز به آن اعتراض کرده است.
او گفته که این طرح میتواند ۱۰۰ هزار ایرانی و فرزندان آنان را تحت تاثیر قرار دهد.
منتقدان میگویند با این طرح، افرادی که دارای روابط خانوادگی در کشور تهدیدکننده امنیت سوئد هستند، نمیتوانند در مشاغل حساس مشغول به کار شوند.
پیمان و پیام کیا، دو برادر سوئدی ایرانیتبار که آبان سال گذشته با اتهام جاسوسی برای روسیه و سرویس اطلاعات نظامی آن بازداشت شده بودند، با حکم دادگاه استکهلم به حبس طولانیمدت محکوم شدند.
پیمان به حبس ابد معادل ۲۰ تا ۲۵ سال زندان و پیام به ۹ سال و ۱۰ ماه زندان محکوم شد.
دادستانهای سوئد این دو برادر را به ارائه اطلاعات محرمانه به سرویس اطلاعات نظامی روسیه در ۱۰ سال گذشته متهم کردند.
این دو برادر در ایران متولد شدند اما از کودکی در سوئد بوده و متهماند که از ماه مارس سال ۲۰۱۱ تا زمان دستگیریشان در سال گذشته میلادی، برای روسیه جاسوسی میکردهاند.
پیمان کیا سابقه کار در ارتش سوئد و همچنین پلیس امنیت این کشور را دارد و پیام، برادر او نیز مدتی برای سازمان امنیت سوئد کار کرده است.
در سالهای اخیر و به خصوص پس از حمله روسیه به اوکراین و درخواست سوئد و فنلاند برای پیوستن به ناتو، تنش بین این دو کشور و روسیه افزایش یافته است.
روابط ایران و سوئد در سالهای اخیر به دلیل زندانی بودن احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی در تهران به اتهام جاسوسی و صدور حکم اعدام برای او پرتنش شد.
یکی دیگر از عوامل تنشزا در رابطه دو کشور، برگزاری دادگاه حمید نوری، معاون دادیار سابق زندان گوهردشت در سوئد به اتهام مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی در ایران در سال ۶۷ و صدور حکم حبس ابد برای اوست.
پیش از این گمانهزنیهایی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای مبادله حمید نوری با احمدرضا جلالی، یا استفان کوین گیلبرت و سیمون کاسپر براون، دو شهروند سوئدی که در ایران به اتهام قاچاق مواد مخدر زندانی هستند، مطرح شده است.
محمدجواد آذری جهرمی، وزیر سابق ارتباطات و فنآوری اطلاعات با اشاره به نتایج یک پیمایش منتشر شده در روزنامه فرهیختگان میگوید حجم بازار ۱۶ هزار میلیارد تومانی فیلترشکنها، دو تا سه برابر درآمد عملیاتی شرکت مخابرات است.
این اظهارات آذری جهرمی در حالی است که پیش از اعمال محدودیتهای شدید اینترنتی در ماههای اخیر، حجم سالانه بازار فروش ویپیانها در ایران بین ۶۰۰ تا هزار میلیارد تومان تخمین زده میشد.
روزنامه اصولگرای فرهیختگان در گزارشی که درباره نامه اخیر دفتر ریاست جمهوری در خصوص بررسی بازگرداندن اینترنت به شرایط عادی منتشر کرده، به وضعیت استفاده مردم از اینترنت و شبکههای اجتماعی فیلتر شده پرداخته است.
طبق پیمایشی که این روزنامه به آن اشاره میکند، در حال حاضر ۴۲ درصد مردم از تلگرام و ۳۸ درصد از واتساپ و اینستاگرام به صورت مداوم استفاده میکنند.
بر اساس این پیمایش، بیش از ۶۰ درصد کاربران ساکن ایران برای دسترسی به اینترنت آزاد به استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ روی آوردهاند.
همچنین ۳۰ درصد از این افراد میگویند برای استفاده از فیلترشکنها پول پرداخت میکنند.
بر اساس دادههای جمعآوری شده، میانگین ماهانه هزینه فیلترشکن در ایران بین ۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان است.
محمدجواد آذری جهرمی که پس از اتمام دوره وزارتش تلاش دارد در نقش مخالف، سیاستهای دولت فعلی را در زمینه فنآوری اطلاعات نقد کند، با انتشار این آمارها در کانال تلگرام خود نوشت: «معنای این یافته این است که ۱۸ درصد کاربران ایرانی از فیلترشکنهای پولی استفاده میکنند.»
او چنین ادامه داده است: «اگر ۶۰ میلیون کاربر مفروض باشند و به صورت میانگین ماهانه ۱۲۰ هزار تومان هزینه کنند، به عدد تقریبی ۱۶ هزار میلیارد تومان در سال میرسیم!»
جهرمی در حالی خود را منتقد سیاستهای فعلی اینترنت میداند که پیامرسان تلگرام با بیش از ۴۰ میلیون کاربر در دوره وزارت او مسدود شد.
از طرفی، او اولین وزیر ارتباطاتی است که ایده «طبقاتی کردن اینترنت در ایران» را به مرحله اجرا درآورد.
تیر ماه گذشته، غلامرضا نوری قزلجه، نماینده مجلس شورای اسلامی، گفته بود: «نزدیک به ۸۰ درصد ایرانیها فیلترشکن و ویپیان روی گوشیهای خودشان نصب کردهاند.»
آمار مختلفی که درباره استفاده از فیلترشکنها در ایران منتشر شده است همگی از رشد ناگهانی این ابزارها در کشور حکایت دارند.
ماه گذشته نیز خبرگزاری ایسنا گزارش داد قوه قضاییه به دنبال آن است تا با همکاری وزارت ارتباطات و نهادهای مرتبط، فروشندگان غیرمجاز ویپیان در کشور را مجازات کند.
این در حالی است که بر اساس گزارشهای وزارت ارتباطات در سال ۹۸، دستکم ۲۸ شرکت داخلی به کسب و کار فروش فیلترشکن مشغول هستند و نهادهای قضایی و امنیتی نیز علیرغم آگاهی از این موضوع، اقدامی علیه فعالیت آنها انجام نمیدهند.
بر اساس گزارش منابع دانشجویی، علیرغم ادعای جمهوری اسلامی در عدم برخورد با دانشجویان و عفو زندانیان، صدور احکام سنگین برای دانشجویان معترض در ایران و تداوم بلاتکلیفی آنان به ویژه با تعلیقهای طولانی از تحصیل، همچنان ادامه دارد.
شورای صنفی دانشجویان ایران گزارش داد امیررضا علیپور، دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، در شورای تجدیدنظر انضباطی به یک ترم منع موقت از تحصیل به صورت تعلیقی محکوم شد.
همچنین علی اسداللهی، شاعر، نویسنده و دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران که در تاریخ ۳۰ آبان ماه در منزل خود دستگیر شد، همچنان در بازداشت است.
همسر این دانشجوی زندانی در توییتی نوشت علیرغم پیگیری خانواده و دانشجویان از مسوولان دانشگاه، دانشگاه تهران تا این لحظه هیچ اقدام عملیای برای پیگیری وضعیت این دانشجو انجام نداده و او پس از گذشت بیش از ۹۰ روز همچنان در بازداشت موقت به سر میبرد.
همزمان محمدحسین همتپور، دانشآموخته هوش مصنوعی از دانشگاه امیرکبیر و فعال دانشجویی سابق که در تاریخ ۱۵ آبان در منزل شخصی بازداشت و در تاریخ ۱۹ آذر آزاد شده بود، در صفحه توییتر خود از لغو جلسه دادگاهش در تاریخ ۲۳ بهمن به دلیل باز شدن پروندهای جدید با اتهاماتی سنگینتر از اتهامات پیشین در شعبه پنج بازپرسی دادسرای مقدس خبر داد.
از سوی دیگر محمد دارکش، دانشجوی مقطع دکتری تخصصی رشته جامعهشناسی دانشگاه تهران نیز از سوی شورای بدوی کمیته انضباطی، به دو نیمسال محرومیت از تحصیل با احتساب در سنوات و پرداخت خسارت به مبلغ پنج میلیون تومان به دانشگاه محکوم شد.
شورای صنفی دانشجویان ایران اما نوشت دانشگاه به دارکش اطلاع داده که قرار است پروندهاش برای اخراج به وزارت علوم فرستاده شود که این تغییر حکم بدون تشکیل جلسه مجدد، تفهیم اتهام و دفاع مجدد دانشجو کاملا غیرقانونی و تکلیف این دانشجو نامشخص است.
همچنین نرگس خالقیفرد، دانشجوی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، در شورای بدوی کمیته انضباطی به دو نیمسال محرومیت از تحصیل با احتساب در سنوات محکوم شده است.
این در حالی است که با درخواست تجدید نظر این دانشجو مخالفت شده است.
در حالی که گزارشها حاکی از تحویل سفارت افغانستان در تهران به طالبان است، مولوی شمسالدین شریعتی، دادستان کل طالبان، در راس هیاتی به ایران سفر کرد.
گروه طالبان روز جمعه اعلام کرد این هیات «برای بررسی وضعیت زندانیان و روند انتقال آنان به افغانستان» به ایران رفته است.
رییس عمومی زندانها و رییس امور کنسولی وزارت امور خارجه طالبان نیز در این سفر حضور دارند.
طالبان پیش از این نیز گروههایی از زندانیان افغانستانی را از زندانهای پاکستان به افغانستان انتقال دادهاند.
این در حالی است که از شمار زندانیان و اتهامهای نسبت داده شده به آنها گزارشی در دست نیست و معلوم نیست آیا این زندانیان تنها به دلیل مهاجرت بازداشت شدهاند یا اتهامات دیگری به آنها وارد شده است.
همچنین معلوم نیست این افراد پس از بازگشت به افغانستان با چه سرنوشتی روبهرو خواهند شد.
در حال حاضر هیچ نهاد حقوق بشری مستقلی نمیتواند بر وضعیت زندانهای طالبان در داخل افغانستان نظارت کند. این در حالی است که در ماههای گذشته گزارشهای گستردهای از بازداشتهای خودسرانه و شکنجه بیرحمانه در زندانهای طالبان در رسانههای افغانستان منتشر شده است.
به دنبال فروپاشی دولت افغانستان در کمتر از دو سال پیش، شماری از نیروهای امنیتی دولت سابق به ایران و پاکستان رفتند و برخی از آنها به دلایل نامعلوم بازداشت شدند.
اما همزمان با سفر این مقام بلندپایه طالبان به ایران، گزارشهایی منتشر شده که حاکی است جمهوری اسلامی ایران، سفارت افغانستان در تهران را به طالبان واگذار میکند.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهند روابط رژیمهای جمهوری اسلامی و طالبان بهطور کمسابقهای در حال افزایش است.
جواد عزیز، پژوهشگر، در تحلیلی برای افغانستاناینترنشنال نوشت: «با تعیین حسن کاظمی قمی، از اعضای ارشد نیروی قدس سپاه پاسداران، به عنوان سرپرست سفارت ایران در کابل، روابط بین جمهوری اسلامی و طالبان بیش از پیش گرم شده است.»
این پژوهشگر تاکید کرد که کاظمی قمی از گذشته میانه خوبی با طالبان دارد و در سطوح دیپلماتیک به نام «خلیلزاد ایرانی» مشهور است.
حسن مرتضوی، معاون سفارت ایران در کابل نیز که اخیرا در یک فایل صوتی در مزارشریف از اقدامات طالبان تمجید کرده، عضو سپاه پاسداران است.
این تحلیلگر همچنین نوشت: «از جانب دیگر، سخنان تازه مقامهای آمریکایی درباره همکاری بین القاعده و جمهوری اسلامی را باید جدی گرفت. اتهام آمریکا درباره حضور سیف العدل، رهبر جدید القاعده در ایران، بدون شک به نزدیکی تهران و کابل کمک کرده است. تهران در وضعیت مشابهی با طالبان در میزبانی از تروریسم بینالمللی قرار گرفته و به این ترتیب جمهوری اسلامی و طالبان هر دو میزبان رهبران القاعده هستند.»
ایران در گذشته نیز به خانواده اسامه بن لادن، بنیانگذار القاعده، پناه داده بود.