گروهی از پزشکان در اعتراض به حکم اعدام حمید قرهحسنلو، پزشک زندانی، مقابل زندان اوین با پلاکاردهای «نه به اعدام» تجمع کردند. حکم اعدام حمید قرهحسنلو در ارتباط با «کشته شدن یک بسیجی» صادر شده است. همسر او، فرزانه قرهحسنلو نیز حکم ۲۵ سال زندان گرفته است.
دولت آمریکا سیتکی آیان، تاجر اهل ترکیه و از چهرههای نزدیک اردوغان، را به همراه شبکه شرکتهایش را تحریم کرد. او به تسهیل کردن فروش نفت و پولشویی به نمایندگی از سپاه پاسدارانمتهم است.
وزارت خزانهداری آمریکا در بیانیهای اعلام کرد شرکتهای آیان قراردادهای بینالمللی برای فروش نفت ایران منعقد کرده، ارسال محمولهها را ترتیب داده، به پولشویی درآمدها کمک کرده و منشأ نفت ایران را از طرف نیروی قدس سپاه پنهان کردهاند.
طبق اعلام وزارت خزانهداری، آیان برای فروش صدها میلیون دلار نفت ایران به خریدارانی در چین، امارات متحده عربی و اروپا قراردادهای تجاری تهیه میکرد.
تحریمهای جدید آمریکا همچنین پسر آیان و دو شهروند ترکیهای دیگر و ۲۶ شرکت و یک کشتی را که در شبکه تجاری او فعالیت میکردند تحت شمول قرار میدهد.
به موجب این تحریمها، داراییهای این افراد و شرکتها در آمریکا مسدود شده و معامله شهروندان آمریکا با آنها ممنوع میشود.
پیشتر پولیتیکو در گزارشی با اشاره به روابط آیان با سپاه پاسداران، او را فرد شماره یک بزرگترین شبکه مالی نیروی قدس در ترکیه خوانده بود.
تحریمهای جدید آمریکا علیه ترکیه در حالی اعمال میشود که دو روابط دو کشور به دلیل انتقاد واشینگتن از حملههای ترکیه به سوریه و نیز خرید پدافند هوایی روسی متشنج است.
دادگاه قانون اساسی بلژیک، معاهده جنجالی تبادل زندانی میان این کشور و جمهوری اسلامی را به حالت تعلیق درآورد. با این معاهده احتمال میرفت اسدالله اسدی، دیپلمات محکوم به تروریسم که در بلژیک زندانی است، به ایران بازگردانده شود.
دادگاه قانون اساسی بلژیک روز پنجشنبه ۱۷ آذر با صدور بیانیهای نوشت: «به نظر میرسد معاهده مورد بحث حق زندگی قربانیان را نقض میکند زیرا اجازه میدهد فردی که در بلژیک به دلیل ارتکاب یک جرم تروریستی با حمایت ایران محکوم شده، به ایران منتقل شود.»
در این بیانیه آمده است: «در واقع، بلژیک میداند یا باید بداند که ایران در این مورد، حکم [زندان برای فردی که در بلژیک زندانی بوده] را واقعا اجرا نخواهد کرد.»
در تابستان گذشته، توافق استرداد محکومان میان بلژیک و ایران با وجود هشدارهای گسترده نهادها و سازمانهای حقوق بشری نسبت به تقویت رویکرد گروگانگیری جمهوری اسلامی به موجب این توافق، در پارلمان بلژیک به تصویب رسید.
پیش از آن، روند تصویب این طرح در پی مخالفت اعضای پارلمان اروپا چند بار به تعویق افتاده بود.
پس از تصویب این توافق در پارلمان بلژیک، دادگاه تجدیدنظر بروکسل طی حکمی استرداد اسدالله اسدی را به ایران یا هر کشور خارجی دیگر به صورت موقت ممنوع کرد.
اسدالله اسدی، دبیر سوم سفارت جمهوری اسلامی در وین، تیر ماه سال ۹۷ به اتهام تلاش برای بمبگذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق در فرانسه بازداشت و در بهمن ۹۹ در دادگاه بلژیک به ۲۰ سال زندان محکوم شد. او پس از صدور این حکم، درخواست تجدیدنظر نکرد.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، بارها در نشستهای خبری خود بازداشت اسدی را «غیرقانونی و نقض کنوانسیونهای بینالمللی» خواند و خواستار آزادی فوری او شد.
۱۱ سازمان حقوق بشری ایرانی اما در بیانیهای از نمایندگان پارلمان بلژیک خواسته بودند با توافق تبادل زندانیان با ایران مخالفت کنند و با ابراز نگرانی شدید از پیامدهای این توافق، آن را باعث تقویت سیاست گروگانگیری جمهوری اسلامی و تضعیف تلاشها برای پاسخگو کردن مقامهای ایرانی محکوم به اقدامهای تروریستی دانستند.
با وجود تلاش نیروهای سرکوبگر برای جلوگیری از برگزار شدن مراسم چهلم کشتهشدگان اعتراضات، شمار زیادی از مردم اراک، سنندج، پیرانشهر، دزفول و رامسر در آیین یادبود این جوانان شرکت کردند.
همچنین اعلامیههایی برای برگزاری مراسم چهلم تعدادی دیگر از کشتهشدگان اعتراضات در شهرهای پیرانشهر، رامسر، دزفول و سنندج در روز پنجشنبه منتشر شده است.
امروز، ۱۷ آذر، علاوه بر مراسم ختم هومن عبداللهی، یادبود چهلمین روز جان باختن کومار درافتاده، مهرشاد شهیدی، محمد قائمیفرد، مائده جوانفر و سارینا ساعدی نیز با حضور مردم برگزار شد.
پیرانشهر؛ چهلم کومار درافتاده
مراسم چهلم کومار درافتاده که در جریان اعتراضات پیرانشهر آذربایجان غربی کشته شد، روز پنجشنبه با حضور گسترده مردم برگزار شد.
کومار نوجوان ۱۶ سالهای بود که هشتم آبان با شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای حکومت از فاصله سه متری، به شدت مجروح شد و پس از یک روز بستری شدن، درگذشت.
اراک؛ چهلم مهرشاد شهیدی
منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند نیروهای حکومتی با محاصره خانه مهرشاد شهیدی در اراک، خانواده او را برای جلوگیری از برگزاری مراسم چهلم فرزندشان حبس خانگی کردند.
همزمان با این مراسم اما گروهی از معترضان جوان در اراک جلوی منزل خانوادگی او تجمع کردند و شعار دادند: «اراکی باغیرت، حمایت حمایت ...»
ماموران و خودروهای سرکوب حکومت، همزمان با این مراسم، گورستان اراک را با صفبندی در اطراف آن محاصره کردند. همچنین برای جلوگیری از برگزار شدن این مراسم، روز گذشته (۱۶ آذر) اعلام شده بود آرامگاه این شهر در روز ۱۷ آذر تعطیل است.
با این حال، شهروندان با خودروهای خود به سمت آرامستان این شهر حرکت کردند تا در این مراسم شرکت کنند.
رانندگان و ماشینها اعتراض خود را با زدن بوق ممتد نشان دادند.
پیش از این گزارشهایی از حضور نیروهای سرکوبگر در مقابل آرامستان اراک و خانه خانواده شهیدی، به منظور ممانعت از برگزاری این مراسم منتشر شده بود.
در روزهای گذشته همچنین اعلامیههایی از سوی خانواده محمد قائمیفرد و سارینا ساعدی، دو نوجوان ۱۷ و ۱۵ساله مبنی بر برگزاری مراسم چهلم در روز پنجشنبه منتشر شده بود.
دزفول؛ چهلم محمد قائمیفرد
مراسم چهلم محمد قائمیفرد با شعارهای اعتراضی مردم از جمله «این همه سال جنایت، مرگ بر این ولایت» و «میکشم میکشم، آنکه برادرم کشت» برگزار شد.
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد مردم دزفول در این مراسم شعار دادند: «این گل پرپر شده، هدیه به میهن شده».
«وقت عزا نیست که هنگامه خشم است» از دیگر شعارهای مردم معترض در این مراسم بود.
محمد قائمیفرد روز ۳۰ مهر ماه در تجمعات دزفول از ناحیه سر مورد اصابت گلوله قرار گرفت و پس از سپری کردن ۱۵ روز در کما، شانزدهم آبان جان باخت.
قائمیفرد دروازهبان تیم فوتبال امین دزفول بود و پیکر او ساعت پنج بامداد روزی که درگذشت، در شهر دزفول به خاک سپرده شد.
سنندج؛ چهلم سارینا ساعدی
مراسم چهلم سارینا ساعدی با شعار «حیدر حیدر شعارتون، جنایت افتخارتون» در سنندج برگزار شد.
معترضان در این مراسم همچنین شعار دادند: «فقر فساد گرونی، میریم تا سرنگونی ...»
ساعدی روز پنجم آبان در پی ضرب و جرح ماموران در جریان اعتراضات شهر سنندج جان باخت و پیکرش در بهشت محمدی این شهر به خاک سپرده شد.
حسن آباد سنندج؛ ختم هومن عبداللهی
جمع کثیری از مردم حسنآباد سنندج برای شرکت در مراسم ختم هومن عبداللهی، معترض جوان کشته شده، با شعارهایی چون «شهید نمیمیرد» تجمع کردند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند در مراسم ختم او شعار «کردستان کردستان گورستان فاشیستان» سر داده شد.
عوامل جمهوری اسلامی این جوان ۲۱ ساله را در شامگاه ۱۶ آذر کشتند.
مراسم خاکسپاری او به صورت شبانه و با حضور گسترده نیروهای سرکوبگر در شهرک حسنآباد سنندج برگزار شد.
بر اساس گزارش شبکه حقوق بشر کردستان، آثار گلولههای ساچمهای و شکستگی در اثر ضربات باتوم روی جسد او مشهود بوده است.
همچنین بستگان مائده جوانفر اعلام کردند مراسم چهلم او بعدازظهر پنجشنبه در مسجد گلزار بهشت زینبیه رامسر برگزار میشود.
مائده جوانفر، پرستار ۲۸ سالهای بود که در جریان اعتراضات شهر رشت در روز سوم آبان به دست نیروهای سرکوبگر کشته شد.
برپایی مراسم یادبود و چهلم کشتهشدگان اعتراضات در حالی است که اعتراضات مردمی در شهرهای ایران همچنان کشته بر جای میگذارد.
بر اساس آخرین آمار سازمان حقوق بشر ایران، از شروع خیزش انقلابی تاکنون، دستکم ۴۵۸ شهروند، از جمله ۶۳ کودک و ۲۹ زن، کشته شدهاند.
این سازمان در گزارش خود تاکید کرده است افزایش آمار نسبت به گزارش پیشین، مربوط به شهروندانی است که در دو ماه نخست اعتراضات کشته شدند اما محققان سازمان حقوق بشر ایران طی هفته اخیر موفق به تایید موارد شدند.
وزیران امور خارجه بریتانیا، آلمان، استرالیا، نایب رییس پارلمان اروپا و تعدادی از سیاستمداران غربی، اعدام محسن شکاری را «نفرتانگیز و جنونآمیز» خواندند.
پینیا پیسیرنو، نایب رییس پارلمان اروپا، در توییتی نوشت که «این اولین حکم اعدام جنونآمیز برای یک معترض در ایران است».
جیمز کلورلی، وزیر امور خارجه بریتانیا هم گفت که از خبر اعدام محسن شکاری به دست حکومت ایران در اعتراضات اخیر «خشمگین» است.
او در حساب توییتر خود نوشت: «جهان نمیتواند چشم خود را بر خشونت نفرتانگیزی که رژیم ایران علیه مردم خود مرتکب شده، ببندد.»
آلنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان نیز در واکنش به اعدام محسن شکاری نوشت: «غیرانسانی بودن رژیم ایران حد و مرزی ندارد.»
او تاکید کرد: «محسن شکاری به علت مخالفت با رژیم در یک محاکمه خائنانه اجمالی محاکمه و اعدام شد. با این حال تهدید به اعدام مانع از آزادیخواهی مردم نخواهد شد.»
تعدادی از دیگر مقامات آلمانی نیز به اعدام محسن شکاری شدیدا واکنش نشان دادند.
از جمله کاترین گورینگ اکهارد، معاون رییس پارلمان فدرال آلمان، نوشت که محسن شکاری فقط ۲۳ سال داشت و «رژیم ایران او را به خاطر حضور در خیابان ها برای ایران آزاد اعدام کرد».
او تاکید کرد: «رژیم ایران با تمام وحشیگری (غیر) قابل تصور به اعتراضات واکنش نشان می دهد. مجازات اعدام هر جایی که باشد مغایر با حقوق بشر است.»
سازمان عفو بینالملل نیز در توییتی اعلام کرد که از اعدام محسن شکاری کمتر از سه هفته پس از محکومیت او در یک دادگاه ساختگی و به شدت ناعادلانه وحشتزده است.
این سازمان تاکید کرد که اعدام شکاری «غیرانسانی بودن سیستم به اصطلاح قضایی ایران را آشکار میکند زیرا دهها نفر دیگر نیز با همین سرنوشت روبهرو هستند.»
عفو بینالملل اعلام کرد جامعه جهانی باید فورا از مقامهای ایران و علی خامنهای بخواهد تمام اعدامهای برنامهریزی شده را متوقف کنند و از به کار گرفتن مجازات اعدام به عنوان ابزار سرکوب سیاسی علیه معترضان در تلاش مذبوحانه خود برای پایان دادن به خیزش مردمی دست بردارند.
در همین حال پنی وانگ، وزیر امور خارجه استرالیا نیز از جمهوری اسلامی خواست فورا اعدامها را متوقف کند.
او تاکید کرد: «از طریق سیستم چندجانبه و با شرکای خود برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی به کار خود ادامه خواهیم داد.»
پس از اعدام محسن شکاری، شماری از فعالان سیاسی آلمانی و خارجی در این کشور طی یک برنامه از پیش اعلام نشده، مقابل سفارت جمهوری اسلامی در برلین تجمع کرده و ضمن اعلام حمایت از خیزش سراسری در ایران و محکومیت اعدام محسن شکاری، در سفارت جمهوری اسلامی را قفل کردند.
پلیس آلمان ساعتی بعد با حضور در این محل، قفل در سفارت جمهوری اسلامی در برلین را باز کرد.
در آمریکا نیز اعدام محسن شکاری با واکنشهایی گسترده روبهرو شده است و مطبوعات و رسانههای این کشور خواهان واکنش جدیتر جامعه جهانی به اجرای این حکم اعدام شدهاند.
محسن شکاری که روز ۲۹ آبان ماه حکم اعدامش صادر شده بود، صبح روز پنجشنبه ۱۷ آذر اعدام شد. اجرای این حکم با واکنش گسترده شهروندان در شبکههای اجتماعی روبهرو شد.
اولین دادگاه محسن شکاری ۱۰ آبان برگزار و ۲۹ آبان ماه حکم اعدام او به دلیل «بستن خیابان ستارخان تهران» صادر شد.
نخستین حکم اعدام برای معترضان خیزش انقلابی ایران، با وجود هشدارهای بینالمللی در شرایطی اجرا شد که فاصله صدور حکم و تاییدش در دیوان عالی کشور و اجرای آن، تنها ۱۸روز بود.
پیش از این جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، از تشدید سرکوب اعتراضات ابراز نگرانی کرد و گفت مقامهای جمهوری اسلامی کارزار صدور حکم اعدام برای معترضان به راه انداختهاند.
روز پنجشنبه و پس از پایان اعتصابات سه روزه هماهنگ، کسبه و بازاریان شماری از شهرها که مغازههایشان به دلیل اعتصاب از سوی حکومت پلمب شده، دست به اعتراض زدند. در تعدادی از دانشگاهها نیز دانشجویان تجمع کرده و علیه علی خامنهای شعار دادند.
هفدهم آذر مصادف با برپایی مراسم چهلمین روز تعدادی از کشتهشدگان خیزش انقلابی بود. مراسمی که با وجود ممانعت حکومت، با حضور مردم معترض برگزار شد.
در کنار این اعتراضات اما کسبه شهرهای سنندج، روانسر و نجفآباد، پلمب حکومتی مغازههایشان را شکستند.
بر اساس گزارشها، نیروهای امنیتی به کسبه و بازاریان معترض به پلمب مغازهها در سنندج حمله کردند.
پیش از این ویدیوها و گزارشهای منتشر شده حاکی از این بود که تعدادی از مغازهداران سنندج، پلمب مغازههایشان به دلیل اعتصابات سراسری را شکستند.
همچنین در اقدامی هماهنگ و اعتراضی، شماری دیگر از کسبه سنندج به نشانه اتحاد، مغازههای خود را بستند.
کسبه و مغازهداران روانسر استان کرمانشاه نیز در اعتراض به پلمب مغازهها پس از اعتصابات سراسری، در مقابل فرمانداری این شهر تجمع کردند و همچنین با شکستن پلمب، وارد مغازههای خود شدند.
در واکنشی مشابه، کسبه نجفآباد استان اصفهان هم پلمب حکومتی مغازههایشان را شکستند.
از سوی دیگر، تجمعات و اعتراضات دانشجویی نیز با وجود نیمه تعطیل بودن شماری از دانشگاهها در روز پنجشنبه ادامه یافت.
دانشجویان دانشگاه رسام کرج تجمع کردند و شعارهایی از جمله «زن زندگی آزادی» و «نه نون داریم نه خونه، حجاب شده بهونه» سر دادند.
در دانشگاه آزاد قم هم دانشجویان در برنامه سخنرانی امیرحسین قاضیزاده هاشمی، رییس بنیاد شهید در این دانشگاه شعار «سیستم فاسد نمیخوایم، مهمون قاتل نمیخوایم» سر دادند.
«امسال سال خونه، سید علی سرنگونه» از دیگر شعارهای دانشجویان در بدرقه قاضیزاده هاشمی بود.
روز ۱۷ آذر همچنین دانشجویان دانشکده روانشناسی دانشگاه علامه در بیانیهای با اشاره به انتقال ملیکا قراگوزلو، دانشجوی این دانشگاه به بیمارستان روانپزشکی امینآباد و ضرب و جرح او «همدستی نهاد روانشناسی با سرکوب» را محکوم کردند.
این دانشجویان در بیانیه خود تاکید کردند: «از سکوت استادان، روانشناسان و مشاوران بیزاریم.»
جمعی از دانشجویان دانشگاه خواجهنصیر هم درباره وقایع روز دانشجو در این دانشگاه اعلام کردند: «از مقابل چشمانمان، دوستانمان را ربودند و هیچ یک از نیروهای به اصطلاح حراست، ککش هم نگزید.»
بر اساس بیانیه دانشجویان خواجهنصیر، از ۱۵ آذر تاکنون، هفت تن از دانشجویان ربوده و دستگیر شدهاند.
در سه روز گذشته تعداد زیادی از مردم معترض به دور اخیر اعتصابات سراسری پیوستند. علاوه بر اعتراض و تجمع در دانشگاهها و خیابانها، کسبه و بازاریان شمار زیادی از شهرهای مختلف ایران هم در روزهای ۱۴، ۱۵ و ۱۶ آذر مغازههای خود را بستند.