وزارت خارجه آمریکا علیه ۶۵ فرد در کشورهای مختلف، از جمله ۱۷ مقام جمهوری اسلامی، تحریمهای حقوق بشری اعمال کرد. این تحریمها شامل مسدود کردن داراییها، منع ویزا و منع معامله شهروندان آمریکا با این افراد است.
در حالی اعتراضات مردمی علیه جمهوری اسلامی در استان سیستان و بلوچستان ادامه دارد، مقامهای حکومتی از کشته شدن یک امام جماعت در شهرستان خاش خبر دادند و آن را به «افراد ناشناس» منتسب کردند.
شورای تامین استان سیستان و بلوچستان با «شهادت» توصیف کردن قتل «مولوی عبدالواحد ریگی»، امام جماعت اهل سنت مسجد «امام حسین» شهرستان خاش نوشت که او «توسط افراد ناشناس در ظهر روز پنجشنبه ربوده و کشته شد».
در بیانیه شورای تامین سیستان و بلوچستان عبدالواحد ریگی از «مولویهای شاخص منطقه و استان» توصیف شده است.
همزمان خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، فیلمی منتشر کرده که این مولوی را در کنار محمدجواد حاج علیاکبری نشان میدهد. حاج علیاکبری اخیرا و پس از فاجعه جمعه خونین زاهدان (هشتم مهر)، به نمایندگی از علی خامنهای به استان سیستان و بلوچستان سفر کرد.
مولوی عبدالواحد ریگی در این فیلم، از نظام و رهبر جمهوری اسلامی حمایت میکند.
برخی از کاربران حکومتی در شبکههای اجتماعی با انتشار خبر کشته شدن این امام جماعت، به مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی حمله کرده و او را به سکوت در این باره متهم کردند.
در مقابل، برخی دیگر از کاربران با ابراز تردید درباره اطلاعرسانی حکومت در مورد این قتل، آن را در جهت ایجاد تفرقه در استان سیستان و بلوچستان و همچنین بهرهبرداری حکومت برای سرکوب مخالفانش در منطقه ارزیابی کردند.
به دلیل محدودیتهای اطلاعرسانی در ایران، منابع مستقل قادر به اطلاعرسانی در این باره نیستند.
در واکنش به اعدام محسن شکاری، مردم کرمانشاه راهپیمایی سکوت کردند و در تهران، خانواده و بستگان او بر سر مزارش حاضر شدند. آنان از ایستادگی و تداوم حضور در صحنه اعتراضات گفتند. ۱۳ زندانی سیاسی هم با صدور بیانیهای خطاب به حکومت نوشتند: «اعدام هر معترض نمایش استیصالتان است.»
روز جمعه هجدهم آذر، در میان موج خشم و بهت عمومی از اعدام ناگهانی محسن شکاری، خانواده این جوان ۲۳ ساله در «بهشت زهرا» و بر سر مزار او حاضر شدند.
از سوی دیگر، شماری از مردم در کرمانشاه در اعتراض به قتل محسن شکاری، راهپیمایی سکوت برگزار کردند. این راهپیمایی اما با حمله و تیراندازی نیروهای حکومتی مواجه شد.
حضور خانواده و بستگان محسن شکاری بر سر مزار او
ویدیویی که از حضور خانواده و بستگان محسن شکاری بر سر مزار او به ایراناینترنشنال رسیده، نشان میدهد یکی از حاضران فریادهای اعتراضی سر میدهد و میگوید: «بجنگید، خسته نشوید، مقاومت کنید و سرتان را بالا بگیرید. حتی اگر دانه دانهمان در این راه کشته شدیم، سرِ خم قدغن است ... اینها همهشان رفتنیاند.»
در ویدیویی دیگر، یکی از دوستان این جوان کشته شده، بر سر مزارش فریاد میزند: «آنهایی که آمدهاند ما را از صحنه خارج کنند باید بدانند ما به این راحتیها از صحنه خارج نمیشویم چون این مردم برای راهشان خون دادند.»
بر اساس گزارشها همچنین حاضران بر سر مزار محسن شکاری شعارهایی چون «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان» و «هر یه نفر کشته شه، هزار نفر پشتشه» سر دادند.
حمله نیروهای سرکوبگر به راهپیمایی سکوت کرمانشاهیها
ماموران به قصد سرکوب، به شرکتکنندگان در راهپیمایی سکوت در کرمانشاه تیراندازی کردند.
طبق گفته شاهدان، زن جوانی که در ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال صدای جیغ او شنیده میشود، چشمانش بر اثر شلیک گلولههای ساچمهای آسیب دیده است.
پیشتر اما ویدیوهایی از تجمع مردم کرمانشاه و راهپیمایی سکوت آنان در اعتراض به اعدام محسن شکاری منتشر شده بود.
بیانیهای خطاب به حکومت: اعدام هر معترض، نمایش استیصال شماست
از سوی دیگر ۱۳زندانی سیاسی زندان اوین از جمله جعفر پناهی و مصطفی تاجزاده در بیانیهای در واکنش به اعدام محسن شکاری خطاب به حکومت نوشتند که «اعدام هر معترض نمایش استیصال و درماندگی» حاکمیت است و «موجب ایستادگی و قوام بیشتر معترضان».
نویسندگان بیانیه، «خیزشِ خشونتپرهیزی که طی ماههای اخیر جوانان پر شور وطن را در هر کوی و برزن به میدان آورده» را در تداوم «جنبش آزادیخواهانه مردم ایران از مشروطه تا امروز» و «سرمایهای عظیم و ارزشمند» توصیف کردند که امید به «توسعه دموکراسی و عدالت» را در ایرانِ فردا نوید میدهد.
در بخش دیگری از این بیانیه همچنین از «طالبان قدرت و حافظان وضع موجود» نام برده شده که در درک و فهم زبان و صدای «زن زندگی آزادی» ناتواناند و تنها به سرکوب و منکوب کردن آن میاندیشند و «در این توهم به سر میبرند که آتشِ فروزان اعتراضات را میتوان با توسل به خشونت عریان خاموش کرد».
این زندانیان همچنین اعدام محسن شکاری را نشانه «اوج بیخردی و بیتدبیری» جمهوری اسلامی، در شرایطی خواندند که «خیزش اعتراضی کنونی، راه خود را در بستری از امید، زندگی، صلح، دوستی، آرامش و خشونتپرهیزی جستوجو میکند و نباید پاسخ آنها با «بازداشت و زندان و اعدام» داده شود.
در این بیانیه همچنین گردانندگان حکومت و علی خامنهای خطاب قرار گرفتهاند که: «حاکمان گمان نبرند که میتوان با تشدید خشونت، از سیاست مشت آهنین به ساحل امن و آرامش رسید و بر کرسی قدرت ماند. مگر اعدام و حبس و محرومیت مانع از خیزشهای متعدد پیشین و امروز شده که تصور میشود [اکنون] قتل و اعدام معترضان جوان، آنها را از ادامه تلاش برای ساختن زندگی بهتر و ایرانی آباد و آزاد باز خواهد داشت؟»
نویسندگان بیانیه همچنین با هشدار به جمهوری اسلامی مبنی بر این که شعلههای خشونت و نفرتی که به پا کرده است، دامن خودش را خواهد گرفت، نوشتند: «میکشید و گمان میکنید چوبه دار، صحنه اقتدار شماست اما اعدام هر معترض، نمایش استیصال و درماندگیتان و موجب ایستادگی و قوام بیشتر معترضان است. گویی نیاموختهاید که هر کس، انسانی را به ناحق به قتل برساند، جامعهای را کشته است.»
این زندانیان در پایان با محکوم کردن «ترویج و تشویق خشونت»، خواستار توقف سیاستها و رفتارهای خشونتآمیز جمهوری اسلامی به ویژه صدور و اجرای احکام اعدام شدند.
این بیانیه از سوی رسول بداغی، جعفر پناهی، مصطفی تاجزاده، محمد حبیبی، امیرسالار داوودی، حسین رزاق، محمد رسولاف، حسن سعیدی، رضا شهابی، علیرضا فرشی، سعید مدنی، مهدی محمودیان و اکبر نعیمی امضا شده است.
علاوه بر این نامه و واکنش چهرههای هنری، ورزشی و سیاسی، کاربران بسیاری در رسانههای اجتماعی هم از روز پنجشنبه به اعدام محسن شکاری واکنش نشان دادهاند.
تعدادی از کاربران ویدیویی از دوره کودکی محسن شکاری را منتشر کردهاند که او را با خندهای بر لب و در مدرسه با لباس قرمز رنگ نشان میدهد.
در حالی که پیکر محسن شکاری، جوان معترض اعدام شده در تهران، روز ۱۸ آذر در فضایی شدیدا امنیتی در «بهشت زهرا» به خاک سپرده شد، ایرانیان با برگزاری تجمعاتی به این اعدام اعتراض کردند. حامد اسماعیلیون و جوانان محلات تهران هم خواستار شرکت ایرانیان در تجمعات روزهای شنبه و یکشنبه شدند.
تصاویر منتشر شده از مراسم تدفین پیکر محسن شکاری در روز جمعه نشان میدهد تنها تعدادی از اعضای خانواده و بستگانش مجاز بودهاند در این مراسم حاضر شوند.
این در حالی است که شامگاه پنجشنبه ۱۷ آذر، بسیاری از مردم تهران با حرکت به سمت خانه این معترض، علیه اعدام او اعتراض کردند. شعار معترضان در خیابان ستارخان «میکشم، میکشم، آنکه برادرم کشت» بود.
همچنین معترضان در شهرک چیتگر تهران به یاد محسن شکاری تجمع کردند.
در خارج از ایران نیز تصاویر رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند معترضان در مادرید در واکنش به اعدام محسن شکاری و در همراهی با خیزش انقلابی ایران، بر دیوارهای سفارت جمهوری اسلامی در اسپانیا شعارنویسی کردند.
شماری از ایرانیان مقیم برلین هم در واکنش به اعدام محسن شکاری در مقابل وزارت امور خارجه آلمان تجمع کردند و از جامعه بینالملل خواستند برای جلوگیری از اعدامهای بیشتر در ایران اقدامات موثری انجام دهد.
گروهی از ایرانیان ساکن ایرلند هم روز پنجشنبه و در پی اعدام محسن شکاری، در دوبلین تجمع کرده و با سر دادن شعارهای اعتراضی، خواستار بسته شدن سفارت جمهوری اسلامی شدند.
جمعى از ايرانیان ساكن سوئد نیز شامگاه پنجشنبه برای اعتراض به اعدام معترضان مقابل سفارت جمهوری اسلامی در استکهلم تجمع کردند و شعارهایی عليه علی خامنهای سر دادند.
همچنین ویدیوی ارسال شده به ایراناینترنشنال نشان میدهد ایرانیان ساکن پاریس برای اعتراض به اعدام محسن شکاری در برابر سفارت جمهوری اسلامی تجمع کرده و نام او را فریاد زدند.
گروه جوانان محلات تهران در فراخوانی از مردم خواست برای «خونخواهی» محسن شکاری، روز شنبه ۱۹ آذر از ساعت ۱۵ (سه بعد از ظهر) از میدان توحید تا فلکه دوم صادقیه در تهران راهپیمایی اعتراضی برگزار کنند.
حامد اسماعیلیون، سخنگوی انجمن خانوادههای کشتهشدگان هواپیمای اوکراینی هم در توییتی نوشت: «فرصت برای برنامهریزی بسیار کوتاه است اما راهپیماییها و تجمعات بسیاری این شنبه و یکشنبه در جهان انجام میشود. با هر مرام و عقیدهای در اعتراض به اعدام بیرحمانه محسن شکاری، به این راهپیماییها و تظاهرات برویم.
بر اساس اخبار رسیده به ایراناینترنشنال، علیرضا خوشکار بیاتی، جوان ۳۰ سالهای که روز ۱۶ آذر بر اثر شلیک ماموران در خودروی خود مجروح و پس از بازداشت به کلانتری منتقل شده بود، در کلانتری جان باخته است.
در ساعات پایانی روز ۱۶ آذر، ماموران در بلوار مرزداران تهران شیشه خودروی شخصی علیرضا خوشکار بیاتی را شکسته و سپس از فاصله بسیار نزدیک به او شلیک کردند.
عوامل سرکوب سپس او را به جای بیمارستان، به کلانتری بردند و او پس از ساعاتی، جان باخت.
منابع نزدیک به خانواده علیرضا خوشکار بیاتی به ایراناینترنشنال گفتند او با گلوله جنگی و از فاصله نزدیک هدف قرار گرفته و گلوله پس از برخورد با دست، از ناحیه بازو وارد ریه علیرضا شده است.
شاهدان عینی به خانواده علیرضا خوشکار بیاتی گفتهاند مامور شلیک کننده به او از پرسنل نیروی انتظامی بوده و لباس فرم به تن داشته است.
جسد علیرضا خوشکار بیاتی حدود ساعت ۱۱ صبح روز پنجشنبه ۱۷ آذر و با حضور پرشمار ماموران امنیتی و لباس شخصی در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.
ماموران پیش از این به خانواده خوشکار بیاتی گفته بودند اگر در مورد شیوه مرگ او اطلاعرسانی کنند، اجازه تدفین جسد را نمیدهند.
بر اساس اخبار دریافتی، علیرضا خوشکار بیاتی به تازگی ازدواج کرده و دو هفته دیگر سالروز تولد او بوده است.
عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، اعدام محسن شکاری را «اقدامی غیر شرعی» خواند و با اشاره به صدور حکم محاربه برای پنج معترض در جریان کشته شدن یک بسیجی، گفت: «کجای شریعت گفته که برای کشته شدن یک بسیجی، به پنج نفر حکم اعدام دهید؟»
او همچنین به جمهوری اسلامی هشدار داد که این اعتراضات با کشتن مردم خاموش نمیشود.
امام جمعه اهل سنت زاهدان در خطبههای نماز جمعه روز ۱۸ آذر با اظهار تاسف نسبت به اعدام محسن شکاری گفت: «اگر کسی تنها راهی را بسته و کاردی زده به بسیجی که فقط زخمیاش کرده، از نظر شرعی نمیتوانیم او را بکشیم. قرآن چنین مجوزی نداده است. محاربی که آدمی را نکشته، نباید اعدام شود.»
او صدور حکم اعدام برای کسانی که مرتکب قتل نشدهاند را «ناصحیح» و «استدلالی نادرست از قرآن» خواند و خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «برای کسانی که به اتهام محاربه آنان را بازداشت میکنید، تنبیههای مختلفی وجود دارد. برای اتهام بستن خیابان و زخمی کردن یک بسیجی هم حکم یک یا دو سال زندان برای محسن شکاری کافی بود.»
عبدالحمید اسماعیلزهی با اشاره به صدور حکم اعدام برای متهمان کشته شدن یک بسیجی به نام روحالله عجمیان نیز گفت: «اگر نسبت به قانون روز تخصص نداشته باشم اما شریعت تخصص ماست. کجای شریعت گفته که برای کشته شدن یک بسیجی، به پنج نفر حکم اعدام بدهید؛ آنهم در این مدت کوتاه.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان تاکید کرد: «کسانی که به صورت مستقیم به مردم شلیک کردند، مامورانی که جوانی را به خاطر خوشحالی [پس از باخت تیم جمهوری اسلامی در جام جهان] کشتند یا به افراد بیگناه دیگری در اعتراضات و تنها به دلیل شعار دادن شلیک کردند، اینها قصاص دارد. مگر مردمی که در مصلی [به دست نیروهای امنیتی] کشته شدند چه کار کرده بودند؟»
او با اشاره به این که تا امروز جمهوری اسلامی ماموری را به جرم کشتن مردم معترض مجازات نکرده است، خطاب به حکومت گفت: «نباید بین ملت شما و مامورانتان مساوات باشد؟ ماموران نه تنها در زاهدان که در شهرهای دیگر به ناحق مردم را کشتند؛ کسانی را که ملت شما هستند. خب، قاتلان آنها را هم بگیرید و قصاص کنید. نه کسی را که قتلی نکرده و فقط خیابانی را بسته است.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان با تاکید دوباره بر این که اعدام محسن شکاری «از نظر قرآنی و شرعی صحیح نیست»، یادآور شد: «اعدامهایی که در ایران میشود در هیچ اصل اسلامی و در هیچ زمانی سابقه نداشته است؛ [مشابه این اعدامها] نه در زمان پیامبر بوده و نه در دوره خلفای راشدین و امام علی.»
اسماعیلزهی این اعدامها و صدور حکمهای محاربه برای مردم بیگناه را موجب نقصان برای خود حکومت و کشور خواند و گفت: «حکومتهای دنیا بدانند کشتن مردم و ملت خود کار درستی نیست.»
او با اشاره به رویکرد بینالمللی جمهوری اسلامی در سالهای گذشته که منجر به افزایش فشار بیشتر بر مردم و «فقیر و گرسنه شدن ملت» شده است، گفت: «همین مساله هستهای این همه طول کشید و نتوانستید آن را حل کنید و باعث فشار بر مردم و اعتراضشان شد.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان با یاد کردن از صلح حدیبیه (پیمان میان پیامبر اسلام و پیروانش از مدینه با بتپرستان مکه) و صلح روحالله خمینی با عراق برای پایان یافتن جنگ هشت ساله ایران و عراق، از جمهوری اسلامی و علی خامنهای خواست تا در مسالهای که بر مردم فشار میآورد «کنار بیاید و مساله را حل کند».
اسماعیلزهی در ادامه تاکید کرد: «زدن این ملت کار درستی نیست. کشتن و زندانی و اعدام کردن آنان نقصان دارد و این اعتراضات با کشتن مردم خاموش نمیشود.»
او خطاب به سردمداران جمهوری اسلامی با تاکید بر این که «این ملت ایراناند که من و شما را به راس قدرت آوردند»، گفت: «حاکم باید اشتباهات خود را بپذیرد و در چهارچوب گفتمان و منطق، مسایل را حل کند. اگر نه، کشتن و زدن مردم و محارب قرار دادن آنان، دردی را دوا نمیکند.»
اسماعیلزهی در بخش دیگری از خطبههای خود با اشاره به انتقاداتی که مبنی بر نادیده گرفتن حقوق زنان نسبت به او میشود، گفت: «بعضی میگویند شما که از آزادی و حقوق زنان صحبت میکنید، خودتان برای آنان چه کار کردید؟ بلوچستان یک منطقه سنتی بوده و قبلا زنانش، آزادی آنچنانی نداشتند ولی در موردش کار شده است.»
او در ادامه گفت: «زنان قبلا در انتخابات حضور نداشتند. ما پای آنان را به انتخابات و صندوق رای باز کردیم. برای دانشجویان دختر خوابگاه راهاندازی کردیم. مسکن مجانی دادیم که بتوانند تحصیل کنند. در ترکیب نمایندگان مجلس و شوراهای شهر همیشه زنان بودهاند؛ ترکیبی که در مسجد تایید شدهاند.»
اسماعیلزهی با تاکید بر این که «ما میخواهیم زنها هم فقیه و محدثه و مفسره شوند، به دانشگاه بروند و فرهیخته شوند» گفت: «ما به همه مسلمانان توصیه میکنیم جلوی علم و دانشاندوزی زنان را نگیرید، بلکه برنامهریزی کنید که بتوانند دنبال علم و دانش بروند.»
امام جمعه اهل سنت زاهدان یادآور شد: «چرا فکر زنان شکوفا نشود؟ چرا باید بین زن و مرد تفاوت باشد؟ زنها هم باید بتوانند وزیر شوند و مقامات بالا را کسب کنند. این اعتقاد ماست. زنان در این منطقه در زمینههای علمی پیشرفت کردند و در طول این سالها، ما خیلی از زنان منطقه را برای [تصدی مناصبی] در سفارت و وزارت و ریاستجمهوری پیشنهاد دادیم.»
او تاکید کرد: «اینجا نسبت به پیشرفت زنان تنگنظری نیست چون اعتقاد ما این است که زنها باید در عرصههای گوناگون ظهور کنند.»
عبدالحمید اسماعیلزهی در پایان خطبههای خود با دعوت مردم به «اعتراض مسالمتآمیز» خطاب به جمهوری اسلامی گفت: «برخی عوامل نفوذی در میان معترضان هستند اما این عوامل نفوذی را افراد خودمان دستگیر میکنند.»