احد آزادیخواه، نماینده ملایر، با اشاره به اعتراضات سراسری به سایت رویداد۲۴ گفت: «مردم در دو روز گذشته شعارهایشان را دادند و تمام شد و فکر نمیکنم در روزهای آتی ادامه داشته باشد.» او افزود: «گشت ارشاد قوه قهریه نظام است و جایی که هنجارشکنی علیه اصول نظام باشد گشت ارشاد داریم.»
خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران، خبر داد که با تصمیم «شورای امنیت کشور»، دسترسی به اینستاگرام و واتساپ در ایران محدود شده است. فارس در ادامه نوشت که هنوز معلوم نیست این قطع دسترسی تا چه زمانی به طول خواهد انجامید.
شورای امنیت کشور که گفته میشود دستور این محدودیت را صادر کرده، نهادی متفاوت از «شورای عالی امنیت ملی» است. این شورا از سال ۱۳۶۲ تاسیس و وارد قوانین جمهوری اسلامی شده اما پس از بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، به عنوان یکی از شوراهای فرعی شورای عالی امنیت ملی تلقی میشود و از نظر سلسله مراتب اداری، در رده پایینتری قرار دارد.
پیش از آن که اخبار رسمی در ایران ایجاد محدودیت در شبکههای اجتماعی و پیامرسانها را تایید کنند، روز چهارشنبه ۳۰ شهریور سایت نتبلاکس که اختلال و قطع اینترنت در جهان را رصد میکند، اعلام کرد امکان دسترسی به اینستاگرام، یکی از آخرین پلتفرمهای رسانههای اجتماعی موجود در ایران در بحبوحه اعتراضها به قتل مهسا امینی از بین رفته است.
قبل از اعلام این سایت نیز کاربران زیادی از ایران، «عدم دسترسی به اینستاگرام» را گزارش کرده بودند.
با بالا گرفتن اعتراضها در سراسر کشور پیشبینی میشد که جمهوری اسلامی اقدام به ایجاد محدودیت برای اینترنت کند و به همین دلیل، به دنبال طرح درخواست از ایلان ماسک برای رساندن اینترنت ماهوارهای استارلینک به ایران، او خواستار معاف شدن از تحریمهای مرتبط با ایران با هدف ارائه استارلینک شد.
اختلال شدید اینترنت در ایران کمی پس از آن گزارش شد که عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات صبح روز چهارشنبه اعلام کرد: «به خاطر مسائل امنیتی امروز احتمال دارد محدودیتهایی از سوی نهادهای امنیتی در خصوص سرعت اینترنت ایجاد شود که طبیعی است.»
این اولین بار نیست که همزمان با اعتراضات ضد حکومتی در شهرهای مختلف ایران، دسترسی به اینترنت محدود میشود.
خبرگزاری سپاه پاسداران در پی بروز اختلالهای گسترده در پی اعتراضات خیابانی مردم در شهرهای مختلف ایران «اقدامات خلاف امنیت ملی در بستر این شبکهها توسط ضد انقلاب و پاسخگو نبودن این پلتفرمها» را از دلایل تصمیم شورای امنیت کشور برای ایجاد محدودیت در اینستاگرام و واتساپ دانسته است.
همزمان با ادامه درخواست تعدادی از سناتورهای آمریکایی برای توقف مذاکرات با ایران، ابراهیم رئیسی خواستار بسته شدن پرونده سایتهای اعلام نشده و مشکوک شد. مدیر کل آژانس انرژی اتمی هم گفت دیداری با مقامهای جمهوری اسلامی نداشته اما امیدوار است داشته باشد.
با وجود سفر رییس هیات مذاکره اتمی ایران به نیویورک، رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایراناینترنشنال گفت که در نیویورک دیداری با مقامهای جمهوری اسلامی نداشته است.
او تاکید کرد: «آنها میدانند که من اینجا در دسترس هستم اما ملاقاتی نداشتیم و امیدوارم طی چند روز آینده با آنها در وین دیدار کنم.»
علی باقری، رییس هیات مذاکره کننده اتمی جمهوری اسلامی به نیویورک سفر کرده است. پیش از این محمد مرندی، مشاور تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، این سفر را فرصتی برای اروپا خوانده بود تا آمریکا را به حلوفصل «معدود مسائل باقیمانده» ترغیب کند.
مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اما گفت: «موضوعات باقیمانده بین ایران و آژانس با آمال و آرزو از بین نخواهد رفت.»
مذاکرات بازگشت به برجام پس از درخواست تهران برای بسته شدن پرونده سایتهای مشکوک جمهوری اسلامی بار دیگر در وضعیتی بلاتکلیف قرار گرفته اما اصرار تهران در این مورد همچنان ادامه دارد.
در همین حال ابراهیم رئیسی روز چهارشنبه ۳۰ شهریور در نشستها و سخنرانیهای خود خواستار بسته شدن پرونده این سایتها شد.
حدود سه سال پیش آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد رد اورانیوم و مواد هستهای را در چند مکان در ایران کشف کرده است که پیش از آن به آژانس اعلام نشده بود.
بنا بر گزارشها، این سه سایت مشکوک شامل تورقوزآباد، ورامین و مریوان هستند و آژانس چندین بار اعلام کرده که جمهوری اسلامی پاسخ شفافی به سوالات این نهاد درباره این مکانها نداده است.
در همین حال جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، هفته پیش هشدار داد که مذاکرات احیای برجام در بنبست قرار گرفته. او گفت که انتظار نمیرود در روزهای آینده پیشرفتی حاصل شود.
پس از اعتراضات سراسری در ایران، درخواستهایی برای متوقف کردن مذاکرات با تهران مطرح است. از جمله تام کاتن، سناتور آمریکایی، خطاب به جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد: «رییسجمهوری که کنار زنان ایران میایستد التماس نمیکند با رژیمی به توافق هستهای برسد که مسبب رنجهای آنهاست.»
جیم ریش، عضو جمهوریخواه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا هم با اشاره به «قتل دولتی» مهسا امینی نوشت که آمریکا «با ادامه مذاکرات اتمی تنها ٰرژیم را تقویت میکند» و این مذاکرات باید متوقف شود.
گروه هکری انانیموس (گمنام) در حمایت از اعتراضات ایران در پی کشته شدن مهسا امینی، به حملههای خود به وبسایتهای جمهوری اسلامی ادامه داد.
این گروه چهارشنبه اعلام کرد مرکز تحقیقات پزشکی قانونی ایران را هک کرده و به پایگاه دادههای آن دست یافته است.
گروه هکری انانیموس همچنین از هک وبسایت رییس جمهوری اسلامی خبر داد.
ساعاتی بعد، وبسایت خبرگزاری صداوسیمای جمهوری اسلامی از دسترسی بینالمللی خارج شد و دسترسی به آن تنها از داخل ایران امکان پذیر بود. هکرهای انانیموس اعلام کردند این وبسایت پیش از حمله این گروه از دست خارج شده بود.
هکرهای انانیموس اعلام کردند جمهوری اسلامی از «ترس» حمله این گروه وبسایت خبرگزاری صدا و سیما را «تعطیل» کردند.
در همین حال، در راستای تلاشهای جمهوری اسلامی برای مقابله با گسترش اعتراضات، اینترنت در ایران دچار اختلال شده است.
در حالی که بعضی از فیلترشکنها در داخل ایران فعال هستند، اینستاگرام فیلتر شده و واتسآپ دچار اختلال است.
نتبلاکس، سازمان غیردولتی ناظر بر اینترنت در جهان، چهارشنبه با تایید محدود شدن دسترسی به واتساپ و اینستاگرام در ایران، قطعی اینترنت اپراتورهای همراه اول و ایرانسل و مشاهده اختلالات منطقهای در طول اعتراضات، اعلام کرد که ایران تحت شدیدترین محدودیتهای اینترنت از دوره آبان ۹۸ قرار دارد.
واکنشهای گسترده جهانی به اعتراضات مردم ایران درپی کشته شدن مهسا امینی پس از بازداشت از سوی گشت ارشاد، همچنان ادامه دارد. در حالی که شهبانو فرح پهلوی در اولین پیام خود به نظامیان خواستار حمایت از معترضان شد، جو بایدن در مجمع عمومی سازمان ملل با مردم ایران اعلام همبستگی کرد.
پیام شهبانو فرح پهلوی در پیامی ویدیویی به نظامیان اعم از ارتش و سپاه و بسیج و پلیس گفت: «بار اولی است که چنین حرفی را میزنم. اینها که به خیابان میآیند و زندگی بهتری که لایقشان است میخواهند، برادران و خواهران و فرزندان و خانوادههای شما هستند.»
او خطاب به مردم ایران گفت: «به شما هممیهنان افتخار میکنم که با تمام سختیها و فشارها جلوی اینها ایستادید. روحیه قوی و امید به آینده اسلحه شماست در برابر اسلحه آنهایی که به شما حمله میکنند. این امید را از دست ندهید. مطمئن باشید که روزگار اینطوری نمیماند.»
شاهزاده رضا پهلوی نیز در یک پیام ویدیویی خطاب به مردم ایران گفت: «شما با هم نیرومندید و با هم از هر نیروی سرکوبی قویتر هستید، و همین روند اگر ادامه یابد مسلما پیروز خواهید بود، خیابان دست شماست نگهش دارید.»
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «با شهروندان شجاع و زنان شجاع ایران که هم اکنون برای به دست آوردن حقوق اولیه خود تظاهرات میکنند، اعلام همبستگی میکنیم.»
در این میان، تعداد هشتگ #مهساـامینی در توییتر از مرز ۲۱ میلیون فراتر رفته است.
عفو بینالملل در بیانیهای اعلام کرد: سرکوب خونین اعترضات مردم ایران درپی جان باختن مهسا امینی در بازداشت پلیس، نیازمند اقدام فوری و ملموس جهانی است تا به مصونیتی که به مقامات ایران اجازه داده به صورت گسترده به شکنجه، کشتار و اعدامهای فرمایشی اقدام کنند، رسیدگی شود.
بیش از صد هنرمند ایرانی خارج از کشور، از جمله ایرج جنتی عطایی، داریوش آشوری، مانا نیستانی، محبوبه بیات، کامران ملک مطیعی، فاطمه اختصاری، در بیانیهای در واکنش به اعتراضات مردم ایران در پی کشته شدن مهسا امینی، از جامعه جهانی خواستند «به مماشات با رژیم غیرمشروع و مرتجع» جمهوری اسلامی پایان دهد.
کلودیا تنی، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، گفت: «مردم ایران شجاعت فوقالعادهای از خود در برابر یک رژیم منزجرکننده وحشی نشان میدهند. چنین لحظاتی مسیر تاریخ بشر را تغییر میدهد. ما باید هرکاری که میتوانیم برای پیروزی مردم ایران انجام دهیم.»
تام کاتن، سناتور جمهوریخواه آمریکایی، با اشاره به مذاکرات دولت آمریکا برای «توافق هستهای وحشتناک» با ایران گفت: «جو بایدن به همان دلیلی که باراک اوباما به جنبش سبز در سال ۸۸ خیانت کرد، معترضان ایرانی را میفروشد.»
نماینده ویژه آمریکا در مقابله با یهودستیزی گفت: «به عنوان زنی که عمرش را برای مبارزه با غفلت و ظلم وقف کرده، با زنان ایران که در خیابانها علیه رفتار منزجرکننده یک رژیم متوحش علیه خود تظاهرات میکنند، ابراز همبستگی میکنم.»
حامد اسماعیلیون در تجمع مقابل دفتر سازمان ملل در نیویورک خطاب به پدر مهسا امینی گفت: «رنج ما تا آخر زندگی ادامه خواهد داشت اما به مردم امید بدهیم که تغییر را ایجاد کنند. رنج ما بعد از آزادی ایران است. اول ایران باید آزاد شود.»
جی. کی. رولینگ، نویسنده مطرح بریتانیایی و خالق مجموعه «هری پاتر» در اظهار همبستگی با تمام ایرانیانی که در حال حاضر به قتل مهساامینی اعتراض میکنند گفت: «جهان باید به گفتن نام او ادامه دهد.»
داریوش، خواننده ایرانی، پس از بازگشت از تظاهرات نیویورک در اعتراض به خضور ابراهیم رئیسی در سازمان ملل، در تجمع اعتراضی لس انجلس ترانه « دوباره میسازمت وطن» را برای همراهی با معترضان ایرانی خواند.
علیرضا عصار، خواننده پاپ، در واکنش به اعتراضات مردم ایران گفت: «زمان دو پهلو صحبت کردن نیست، جای من مثل همیشه در کنار مردمم بوده و هست. یک لحظه در کنار مردمم بودن را با هیچ چیز و هیچ کس عوض نکرده و نمیکنم.»
بیبی رکسا، خواننده و ترانهسرای آمریکایی، در توییتی با اشاره به کشته شدن مهسا امینی نوشت: «در کنار زنان ایران در نبردشان برای آزادی میایستم.»
با این حال، رویکرد انکارآمیز مقامات جمهوری اسلامی همچنان ادامه دارد. محمدرضا نقدی، معاون هماهنگکننده سپاه پاسداران، با اشاره به کشته شدن مهسا امینی گفت: «دشمن فوت اتفاقی یک خانم را دستاویز رسانههای خود قرار داده و اشک تمساح میریزد.»
او همچنین خواستار برخورد با «تهمتزنندگان و توهینکنندگان به نیروهای انتظامی» شد.
در ادامه اعتراضات ضد حکومتی در ایران پس از «قتل دولتی» مهسا امینی به دست نیروهای انتظامی، مردم معترض شهرهای بزرگ و کوچک ایران با وجود افزایش تعداد جان باختگان و مجروحان،به تظاهرات خود ادامه داده و برخی نهادهای حکومتی را محاصره کردند.
ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال گسترش اعتراضات به نقاط مختلف تهران را در آخرین ساعتهای چهارشنبه نشان میدهد.
مردم نقاط مختلف پایتخت در ولی عصر، نازی آباد، تهران پارس، خیابان جمهوری، میدان قدس، ستارخان، حافظ، زعفرانیه، تجریش و رباط کریم در گروههای بزرگ به خیابانها آمده و شعارهایی همچون «مرگ بر خامنهای»، «وای به روزی که مسلح شویم» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
معترضان در مناطق مختلف تهران، خیابانها را برای جلوگیری از ورود نیروهای امنیتی مسدود کردند.
ویدیوها نشان میدهد معترضان در قرچک وارد فرمانداری این شهرستان شدند.
ویدیویهای دیگر نیز شکست تلاش نیروهای امنیتی در پاکدشت برای متفرق کردن معترضان را نشان میدهد.
در نقاط دیگر ایران نیز، اعتراضات با شدت بیشتری ادامه داشت. معترضان در مشهد کلانتری احمدآباد را به آتش کشیدند و در خیابانهای شهر شعار «مرگ بر خامنهای» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
ویدیوی دیگری که در رسانههای اجتماعی منتشر شده نشان میدهد یکی از شعبههای بانک سپه در تبریز همزمان با شعار معترضان در آتش میسوزد.
شامگاه چهارشنبه معترضان در سیرجان خودروی نیروی انتظامی را واژگون کردند.
ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال همچنین، آتش زدن کیوسک نیروی انتظامی در شهسوار و آتش زدن ماشین پلیس در نیشابور را نشان میدهد.
معترضان کرمانی نیز بنر قاسم سلیمانی را در زادگاهش به آتش کشیدند.
در جزیره قشم، معترضان پس از درگیری با نیروهای امنیتی موتورسوار، آنها را ناچار به فرار کردند.
افزایش کشتهشدگان
در همین حال، آمار کشته شدگان و مجروحان در نقاط مختلف کشور در حال افزایش است. شبکه حقوق بشر کردستان اعلام کرد در جریان اعتراضات به کشته شدن مهسا امینی، دستکم یک کودک ۱۶ ساله به نام امین معروفی و دو شهروند دیگر به نامهای دانش راهنما، ۲۵ ساله و صدرالدین لیتان، ۲۷ ساله، با تیراندازی نیروهای بسیج و ضدشورش در روستای بالو در استان آذربایجان غربی کشته شدند.
طبق این گزارش، وضعیت دو معترض زخمی دیگر در اعتراضات اشنویه در استان آذربایجان غربی وخیم گزارش شده است.
طبق اعلام شبکه حقوق بشر کردستان، در جریان اعتراضات تا کنون ۱۰ شهروند به نامهای محسن محمدی، فریدون محمودی، رضا لطفی ، فرجاد درویشی، زکریا خیال، فواد قدیمی، مینو مجیدی، دانش راهنما، صدرالدین لیتان و امین معروفی در نتیجه تیراندازی نیروهای امنیتی کشته شدهاند.
از سوی دیگر، بنا بر گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، تا اواخر روز چهارشنبه دستکم سه تن در قائمشهر بر اثر اصابت تیرهای جنگی ماموران امنیتی جان خود را از دست دادند.
در همین حال، شهبانو فرح پهلوی در پیامی ویدیویی به نظامیان اعم از ارتش و سپاه و بسیج و پلیس گفت: «بار اولی است که چنین حرفی را میزنم. اینها که به خیابان میآیند و زندگی بهتری که لایقشان است میخواهند، برادران و خواهران و فرزندان و خانوادههای شما هستند.»
او خطاب به مردم ایران گفت: «به شما هممیهنان افتخار میکنم که با تمام سختیها و فشارها جلوی اینها ایستادید. روحیه قوی و امید به آینده اسلحه شماست در برابر اسلحه آنهایی که به شما حمله میکنند. این امید را از دست ندهید. مطمئن باشید که روزگار اینطوری نمیماند.»
با ادامه اعلام حمایتهای جهانی از اعتراضات ایران، جو بایدن نیز در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «با شهروندان شجاع و زنان شجاع ایران که هم اکنون برای به دست آوردن حقوق اولیه خود تظاهرات میکنند، اعلام همبستگی میکنیم.»