دو روز پس از آنکه اوکراین از ترکیه خواست یک کشتی حامل پرچم روسیه را که حامل چهار و نیم تُن غلات دزدیده شده از مناطق اشغالی شرق اوکراین است توقیف کند، سفیر اوکراین در آنکارا خبر داد کشتی باری «ژیب ژولی» در آبهای ترکیه توقیف شده است
ساعاتی پس از آنکه وزیر دفاع روسیه اعلام کرد با تصرف شهر لیسیچانسک تمامی منطقه لوهانسک در کنترل نیروهای این کشور و وابستگانش قرار دارد، رییس جمهور اوکراین گفت عقبنشینی از لیسیچانسک فقط یک معنی دارد: بازخواهیم گشت.
ولودیمیر زلنسکی، رییس جمهور اوکراین، شامگاه یکشنبه عقبنشینی نیروهای اوکراینی از شهر لیسیچانسک را تایید کرد اما گفت این شهر بار دیگر به کنترل اوکراین درخواهد آمد.
او در یک پیام ویدیویی که به روال هر شب منتشر کرد گفت: اگر فرماندهان ارتش ما نیروها را از بعضی نقاط، از جمله لیسیچانسک، عقب میکشند فقط یک معنی دارد: اینکه بازخواهیم گشت. به لطف تاکتیکهایمان و با افزایش تسلیحات مدرن.
ساعاتی پیشتر سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه، در گزارشی به ولادیمیر پوتین تصرف این شهر و «آزادسازی» تمامی منطقه لوهانسک را به او خبر داده بود.
زلنسکی با اشاره به اینکه تمرکز روسیه بر تشدید آتش در جبهه دنباس، گفت اوکراین این حملات را با سلاحهای دوربرد از جمله سامانه موشکهای آمریکایی «هیمارس» پاسخ خواهد داد.
روسیه روز یکشنبه اعلام کرد کمتر از یک هفته پس از تسخیر شهر سیویردونتسک، شهر لیسیچانسک در مجاورت آن را نیز تصرف کرده و اکنون تمامی منطقه لوهانسک در شرق اوکراین در کنترل نیروهای روسیه و نیروهای وابستهاش است.
خبرگزاری رویترز تسلط روسیه بر استان لوهانسک را یک «پیروزی سیاسی» برای مسکو و محقق شدن یکی از اهداف کلیدی کرملین در این جنگ خوانده است.
اکنون انتظار میرود نبردها به استان دونتسک، دیگر استان منطقه دنباس، منتقل شود که بخش بزرگی از آن همچنان در کنترل نیروهای اوکراین است.
جداییطلبان مورد حمایت روسیه از سال ۲۰۱۴ در دو استان لوهانسک و دونتسک با سربازان اوکراینی در حال جنگ بودهاند.
در حالی که حمله نیروهای روسیه به یک ساختمان مسکونی غیرنظامی در نزدیکی اودسا در جنوب اوکراین دستکم ۱۸ کشته بر جای گذاشته، سخنگوی دولت آلمان ضمن محکوم کردن این حمله، آن را «غیرانسانی» خواند و خواستار پاسخگویی ولادیمیر پوتین در این زمینه شد.
استفن هبستریت، سخنگوی دولت آلمان، روز جمعه (۱۰ تیر) گفت: «دولت فدرال آلمان حمله موشکی ارتش روسیه به یک ساختمان مسکونی و یک مرکز تفریحی را محکوم میکند.»
او گفت: «مسکو که باز هم از خسارات جانبی صحبت میکند، غیرانسانی و گستاخ است.»
سخنگوی دولت آلمان با دعوت از مردم روسیه برای «مواجه شدن با حقیقت»، گفت: «این حمله یک بار دیگر با روشی بیرحمانه به ما نشان داد طرف متجاوز عمدا مرگ غیرنظامیان را رقم میزند.»
بر اساس اعلام دولت کییف، شامگاه پنجشنبه و بامداد جمعه در جریان حملههای موشکی به ساختمانهایی در منطقه اودسا در جنوب اوکراین، دستکم ۱۸ نفر کشته و ۳۸ نفر از جمله شش کودک زخمی شدند.
این در حالی است که دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در پاسخ به سوالی درباره این حمله مدعی شد نیروهای مسلح روسیه به اهداف غیرنظامی در اوکراین حمله نمیکنند.
حمله روسیه به این منطقه غیرنظامی همزمان با باز پسگیری جزیره استراتژیک مار در دریای سیاه از سوی اوکراین بود.
همچنین این حمله همزمان با حمایت کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) از اوکراین در جریان نشست رهبران این کشورها در مادرید صورت گرفت.
جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد: «تمام ناتو تا زمانی که لازم باشد در کنار اوکراین خواهد بود تا از پیروزی در مقابل روسیه اطمینان حاصل شود.»
همچنین رئیس کمیسیون اروپا روز جمعه در یک سخنرانی در پارلمان اوکراین که از طریق ارتباط ویدئویی انجام شد، بر حمایت از نامزدی اوکراین برای عضویت در این اتحادیه تأکید کرد.
او از اوکراین خواست تا به اصلاحات خود در زمینه مبارزه با فساد به عنوان بخشی از روند پذیرفته شدن در اتحادیه اروپا سرعت بخشد.
وزیر دفاع لهستان هم روز جمعه اعلام کرد ۳۲ هلیکوپتر نظامی چند منظوره به ارزش ۱/۷۵ میلیارد یورو خریداری میکند.
لهستان عضو ناتو و همسایه اوکراین است.
ارتش اوکراین از عقبنشینی کامل نیروهای روسیه از جزیره مار در دریای سیاه خبر داد، اما روسیه گفت برای نشان دادن حسن نیت از این جزیره خارج شده تا مسیر برای صادرات غلات اوکراین باز شود.
والری زالوژنی، فرمانده کل نیروهای مسلح اوکراین، اعلام کرد نیروهای روسیه توان مقاومت در برابر آتشبار توپخانه اوکراین را از دست داده و ناچار به عقبنشینی از این جزیره شدند.
زالوژنی تاثیر تجهیزات توپخانهای هویتزر را در این موفقیت بسیار مهم ارزیابی کرد و از متحدان اوکراین برای ارائه این تجهیزات نظامی قدردانی کرد.
در همین حال، یکی از سخنگویان ارتش اوکراین اعلام کرد با وجود خروج نیروهای روسیه، ارتش اوکراین پیش از استقرار دوباره نیروهای خود در این جزیره باید بررسیهای لازم را انجام دهد.
او خاطرنشان کرد که ممکن است نیروهای روسیه هنوز به طور کامل از این جزیره خارج نشده باشند.
از سوی دیگر، تصاویر ماهوارهای شرکت مکسار نشان میدهد، هیچ نیروی روسیه در این جزیره باقی نمانده است.
با این حال، سخنگوی ارتش روسیه گفت نیروهای این کشور پس از پایان موفق عملیات خود در جزیره مار، به نشانه حسن نیت از آن خارج شدهاند تا مسیر برای صادرات غله اوکراین باز شود.
در مقابل، آندری یرماک، رییس دفتر ولودیمیر زلنسکی، این ادعای روسیه را کاملا کذب خواند و تاکید کرد که این نیروهای اوکراین بودند که روسیه را از این جزیره به بیرون راندند.
در پایان نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، این سازمان بر تقویت جناح شرقی خود تأکید کرد و بار دیگر روسیه را تهدیدی برای اروپا و این ائتلاف نظامی خواند. رئیسجمهوری آمریکا از ارسال تسلیحات جدید به اوکراین به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داد.
ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، اعلام کرد نشست سال آینده این ائتلاف نظامی در لیتوانی، از کشورهای عضو جبهه شرقی ناتو برگزار خواهد شد.
جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا هم در حاشیه اجلاس ناتو در مادرید از ارسال تسلیحات بیشتر به اوکراین به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داد و گفت که اکثر کشورهای ناتو در حال فراتر رفتن از سهم دو درصد تولید ناخالص ملی خود برای هزینههای این ائتلاف هستند.
بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا نیز خواستار افزایش سهم کشورهای عضو این ائتلاف نظامی از دو درصد تولید ناخالص ملی آنها به دو و نیم درصد شد.
در همین حال اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، گفت که این کشور در حال افزایش تواناییهای نظامی خود در زمین، دریا و هوا با بیشترین سرعت ممکن است و یک یگان کماندوی دریایی در دریای بالتیک، یک لشکر تانک با ۱۵ هزار سرباز، ۲۰ واحد دریایی و ۶۰ هواپیما را برای حفاظت از مرزهای شرقی ناتو به صورت دائم حفظ خواهد کرد.
او تأکید کرد که روسیه تهدیدی برای اروپا و اعضای ناتو است.
کشورهای عضو ناتو روز چهارشنبه (هشتم تیر) نیز تصمیم گرفته بودند تعداد سربازان آماده را از ۴۰ هزار سرباز به ۳۰۰ هزار سرباز افزایش داده و سلاحهای سنگین بیشتری به لهستان و کشورهای حوزه بالتیک ارسال کنند.
ناتو همچنین سهشنبه آینده درباره عضویت فنلاند و سوئد به صورت رسمی تصمیمگیری خواهد کرد.
ترکیه، فنلاند و سوئد شامگاه هفتم تیر در مادرید توافقی را امضا کردند و آنکارا در ازای موافقت خود با پیوستن این دو کشور به ناتو، خواستار تعهد و اقدامهای ملموس آنان در زمینه درخواستهای خود شد.
در این توافق آمده است: «فنلاند و سوئد به درخواستهای معلق ترکیه برای اخراج یا استرداد به سرعت و به طور کامل رسیدگی و روندهای قضایی دوجانبه لازم را در این زمینه ایجاد خواهند کرد.»
سران ناتو در سند استراتژیک جدید این ائتلاف، روسیه را مهمترین تهدید مستقیم علیه امنیت کشورهای عضو ناتو و چین را چالشی در برابر منافع، امنیت و ارزشهای این ائتلاف نظامی خواندند.
اعضای ناتو در این سند تصریح کردند روسیه در تلاش است تا از طریق فشار، براندازی، تهاجم و ضمیمه کردن خاک کشورهای دیگر، نفوذ خود را گسترش دهد.
در همین حال امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، گفت که ناتو اتحادی علیه چین نیست اما باید چالشهای سیستمی چین را در نظر بگیرد.
یک روز پیش از این سخنان نیز دبیر کل ناتو از پیامدهای سرمایهگذاری چین بر سلاحهای مدرن دوربرد ابراز نگرانی کرد و گفت این کشور ارزشها و منافع ناتو را به چالش میکشد.
همزمان با نشست ناتو، روسیه اعلام کرد که برای اعلام «حسن نیت» خود از جزیره مار متعلق به اوکراین در دریای سیاه خارج شده و مانعی برای صادرات غلات و محصولات کشاورزی از اوکراین ایجاد نمیکند.
در همین حال دبیرکل ناتو گفت که کمبود مواد غذایی در جهان نه به دلیل تحریم روسیه از سوی غرب بلکه به دلیل حمله پوتین به اوکراین است.
او یادآوری کرد که ترکیه، یونان و کشورهای دیگر برای انتقال غلات تولید اوکراین اعلام آمادگی کردهاند.
ترکیه پیشنهاد کرده است کریدوری را برای عبور غلات اوکراین از دریای سیاه باز و ۲۰ میلیون تن غلات به بازارهای جهانی صادر کند.
بر اساس آمارهای سازمان ملل متحد، روسیه و اوکراین معمولا حدود ۴۰ درصد گندم مورد نیاز آفریقا را تأمین میکنند. قیمت غلات در سال گذشته در این قاره ۲۳ درصد افزایش یافته است.
وزارت دفاع روسیه و همچنین دفتر ریاست جمهوری اوکراین اعلام کردند نیروهای روسیه از جزیره مار، یک جزیره استراتژیک در دریای سیاه که متعلق به اوکراین است خارج شدند.
رییس دفتر ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، روز پنجشنبه (نهم تیر) در توییتی اعلام کرد: «دیگر هیچ سربازی از روسیه در جزیره مار حضور ندارد. نیروهای مسلح ما کار بزرگی انجام دادند.»
پیشتر این جزیره هدف حملههای موشکی و پهپادی اوکراین قرار گرفته بود.
همزمان وزارت دفاع روسیه نیز خروج نیروهای این کشور از این جزیره را تأیید کرد و آن را یک اقدام در راستای نشان دادن «حسن نیت» از سوی مسکو توصیف کرد.
روسیه مدعی شد نیروهای این کشور در این جزیره وظایف محوله را به انجام رساندند.
وزارت دفاع روسیه همچنین گفت: «این اقدام نشان میدهد روسیه مانع از تلاشهای سازمان ملل متحد برای سازماندهی یک کریدور بشردوستانه به منظور صادرات محصولات کشاورزی به خارج از اوکراین نمیشود.»
این در حالی است که مقامهای منصوب شده از سوی روسیه در جنوب اوکراین، روز پنجشنبه اعلام کردند اولین کشتی حامل هفت هزار تن غلات اوکراین برای اولین بار از بندر بردیانسک در جنوب شرقی این کشور حرکت کرد.
اوکراین طی هفتههای گذشته روسیه را به سرقت محصولات گندم از مناطق تحت اشغال ارتش روسیه در جنوب اوکراین متهم و اعلام کرده است روسیه این محصولات را به صورت غیرقانونی در سطح بینالمللی به فروش میرساند.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد که اکنون روسیه یک مسیر دریایی برای صادرات گندم از اوکراین به کشورهای ثالث گشوده است اما هنوز مشخص نیست مقصد اولین کشتیای که غلات به سرقت رفته اوکراین را با خود دارد، کجاست.
بندر بردیانسک که در حاشیه دریای آزوف قرار دارد، در همان آغاز حمله روسیه به اوکراین، بدون درگیری، به دست نیروهای ارتش روسیه افتاد.
روسیه روز پنجشنبه اعلام کرد بیش از شش هزار اسیر جنگی اوکراینی را در اختیار دارد.
سخنگوی وزارت دفاع روسیه همچنین تأیید کرد روز چهارشنبه ۱۴۴ سرباز اوکراینی با همین تعداد سرباز روسیه و جداییطلب اوکراینی مبادله شدهاند.
با وجود این مجموع سربازانی که به دست نیروهای روسیه افتادهاند از سوی منابع مستقل قابل تأیید نیست.
سخنگوی وزارت دفاع روسیه اعلام کرد سربازان روس که آزاد شدهاند مجروح شده و تحت درمانهای پزشکی قرار دارند.
دادگاه حقوق بشر اروپا اما از اقدامات خود برای جلوگیری از اعدام دو شهروند بریتانیایی بازداشت شده به دست جداییطلبان اوکراینی تحت حمایت روسیه خبر داد.
این دادگاه اعلام کرد بر اساس مقررات خود درباره اقدامات موقت، دستورالعملی را خطاب به روسیه صادر کرده تا از اجرا نشدن مجازات اعدام برای دو شهروند بریتانیایی بازداشت شده به دست جداییطلبان اوکراینی تحت حمایت روسیه اطمینان حاصل کند.
همزمان وزارت دفاع سوئد اعلام کرد سلاحهای ضد تانک بیشتری را به اوکراین ارسال خواهد کرد.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه نیز روز پنجشنبه گفت مسکو آماده گفتوگو درباره منع گسترش سلاحهای هستهای و ثبات استراتژیک است.
پوتین اما در واکنش به افزایش احتمال عضویت فنلاند و سوئد در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، گفت که اگر ناتو در این کشورها زیرساخت ایجاد کند، مسکو واکنش نشان خواهد داد.
در ادامه واکنشها به تجاوز نظامی روسیه به اوکراین، پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان، این حمله را «تجاوزکارانه و بیرحمانه» و روسیه را به «توسعهطلبی و امپریالیسم» متهم کرد.