دفتر جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، در اطلاعیهای خبر داد که سفر برنامهریزیشده او به ژنو برای آغاز مذاکرات اجرای تفاهم با جمهوری اسلامی لغو شده است؛ همزمان تهران درباره آغاز مذاکرات ابراز تردید کرده و حملات اسرائیل به لبنان نیز ادامه یافته است.
انتقادها از تفاهمنامه آمریکا و جمهوری اسلامی، از کنگره تا اندیشکدهها و گروههای حامی اسرائیل، رو به گسترش است. منتقدان میگویند «توافق موقت» ترامپ ابهامهای جدی دارد و ممکن است امتیازهای گستردهای در اختیار تهران بگذارد.
همزمان با انتشار متن تفاهمنامه میان آمریکا و ایران، انتقادها از دولت دونالد ترامپ در میان جمهوریخواهان شدت گرفته است. شماری از سناتورهای این حزب و چهرههای سرشناس محافظهکار، این تفاهمنامه را امتیازدهی به جمهوری اسلامی و عقبنشینی از دستاوردهای نظامی آمریکا توصیف کردهاند.
وزارت خزانهداری آمریکا روز پنجشنبه ۲۸ خرداد از اعمال تحریمهای جدید علیه دو مقام لبنانی همسو با حزبالله و شماری از افراد و شرکتهای مرتبط با شبکه مالی این گروه خبر داد.
در حالی که جمهوری اسلامی از تفاهم با آمریکا به عنوان دستاوردی دیپلماتیک یاد میکند، مقامهای ارشد تهران میگویند این توافق به معنای تغییر سیاستهای منطقهای حکومت ایران نیست و حمایت از حزبالله و «جبهه مقاومت» همچنان ادامه خواهد داشت.
جمهوری اسلامی در پیانتشار متن تفاهمنامه، تفسیری از مفاد مورد توافق را در خبرگزاریهای رسمی ایران منتشر کردند. این متن که از سوی «کمیته رسانه مذاکرات» و تحت عنوان «متن تبیینی یادداشت تفاهم» منتشر شده، تلاش دارد تفسیر جمهوری اسلامی از بندهای این تفاهمنامه را «تبیین» کند.
چند مقام ارشد دولت آمریکا در یک نشست توجیهی با خبرنگاران، همزمان با انتشار متن تفاهمنامه میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران، جزئیات هر یک از بندهای این سند را تشریح کردند و کوشیدند به انتقادهای مطرحشده درباره مفاد آن پاسخ دهند.
ایالات متحده سرانجام چهارشنبه ۲۷ خرداد متن رسمی یادداشت تفاهمی را که آخر هفته با جمهوری اسلامی امضا کرده بود منتشر کرد. آمریکا پیشتر گفته بود به خواست قطر و پاکستان دو میانجی مذاکرات و نیز اصرار جمهوری اسلامی این متن را دستکم تا جمعه و امضای رسمی آن منتشر نخواهد کرد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اعلام کرد متن یادداشت تفاهم با جمهوری اسلامی که بهصورت دیجیتال امضا کرده است، «نهایی نیست» و هشدار داد که اگر راضی نباشد، اقدام نظامی از سر گرفته خواهد شد. او همچنین ایجاد صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی و توسعه ایران در چارچوب توافق را رد کرد.
سنای آمریکا سهشنبه ۲۶ خرداد بار دیگر تلاش کرد قطعنامهای مبتنی بر «قانون اختیارات جنگی» را برای توقف اقدامات نظامی ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی به پیش ببرد، اما این تلاش ناکام ماند.
افبیآی اعلام کرد «حملات برنامهریزیشدهای» را که قصد داشت رویداد هنرهای رزمی ترکیبی یوافسی در واشینگتن را هدف قرار دهد خنثی و چند نفر را دستگیر کرده است. رسانهها از دستگیر شدن پنج نفر و شناسایی ۲۳ نفر دیگر که در برنامهریزیها مشارکت داشتند، خبر دادهاند.
در حالی که دولت دونالد ترامپ از نزدیک شدن به «توافق صلح» با جمهوری اسلامی سخن میگوید، این توافق با موجی از انتقاد در اسرائیل روبهرو شده و منتقدان اسرائیلی آن را توافقی میدانند که نگرانیهای اصلی امنیتی این کشور درباره حکومت ایران را نادیده گرفته است.
تحلیلگران میگویند توافق اولیه میان آمریکا و جمهوری اسلامی میتواند راهی برای خروج ترامپ از «جنگی پرهزینه» فراهم و به کاهش تنش در بازارهای انرژی کمک کند، اما این توافق همچنان با ابهامهای روبهرو است که ممکن است واشینگتن را در موقعیتی ضعیفتر از قبل از آغاز جنگ قرار دهد.
والاستریت ژورنال درباره توافق اولیه میان آمریکا و جمهوری اسلامی نوشت موفقیت این توافق به سه عامل کلیدی بستگی دارد: بازگشایی تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی ایران و نحوه رفتار اسرائیل در روزهای پیش از امضای رسمی توافق.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در گفتوگو با نیویورکتایمز ضمن دفاع از «توافق تازه» با جمهوری اسلامی، هشدار داد که اگر مذاکرات آتی درباره برنامه هستهای ایران به نتیجه نرسد، حملات نظامی علیه تهران را از سر خواهد گرفت.
رسانههای نزدیک به حکومت در ساعات گذشته، در حالی که جزئیات یادداشت تفاهم موسوم به «تفاهم اسلامآباد» به تدریج منتشر میشود، این «توافق» را نه نتیجه عقبنشینی تهران، بلکه محصول «شکست دشمن» و پذیرش خواستههای جمهوری اسلامی از سوی آمریکا توصیف کردهاند.
دونالد ترامپ و شهباز شریف اعلام کردند که واشینگتن و تهران به توافقی برای پایان دادن به جنگ میان دو طرف دست یافتهاند؛ توافقی که قرار است روز جمعه در سوئیس به طور رسمی امضا شود و شامل بازگشایی تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی ایران و آغاز مذاکرات درباره برنامه هستهای تهران باشد.
در حالی که مقامهای آمریکایی و پاکستانی از امضای قریبالوقوع یک چارچوب توافق برای پایان دادن به جنگ میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی خبر میدهند، تهران هنوز زمان مشخصی برای امضای این توافق را تایید نکرده و همزمان مخالفتها با آن در میان بخشی از حامیان حکومت در ایران ادامه دارد.
در حالی که گزارشها از احتمال امضای یادداشت تفاهم میان جمهوری اسلامی و آمریکا خبر میدهند، موجی از مخالفتها در میان بخشی از حامیان حکومت شکل گرفته و به تجمعهای اعتراضی، انتقادهای علنی چهرههای اصولگرا و هشدار درباره «امتیازدهی» به واشینگتن انجامیده است.
نشریه اسپکتیتور در تحلیلی نوشت دولت دونالد ترامپ بدون شناخت کافی از ماهیت جمهوری اسلامی وارد جنگ با حکومت ایران شد و اکنون در وضعیتی گرفتار شده که نه از حمایت لازم برای تشدید جنگ برخوردار است و نه قادر است تهران را به پذیرش شروط خود وادار کند.
مایکل فرومن، رییس شورای روابط خارجی آمریکا، میگوید جنگ ایران نشان داده که قدرت نظامی بهتنهایی قادر به بازطراحی نظم منطقهای نیست و این درگیری پیامدهای مهمی برای تنگه هرمز، جنگ نامتقارن و آینده ائتلافهای آمریکا در خاورمیانه به همراه داشته است.
فوربس گزارش داد توافق احتمالی دولت ترامپ با حکومت ایران میتواند شامل کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده تهران باشد؛ اقدامی که شباهتهایی با برجام دارد؛ توافقی که ترامپ سالها از آن انتقاد میکرد.