نخستوزیر بریتانیا و رییسجمهوری فرانسه در بیانیهای مشترک اعلام کردند که عمان با همکاری با بریتانیا و فرانسه برای تضمین امنیت کشتیرانی در آبهای سرزمینی خود موافقت کرده است.
رییسجمهوری فرانسه در شبکه ایکس نوشت که این کشور «در خاورمیانه تجهیزات مینروبی مستقر کرده است، از جمله دو شناور مینروب.»
دفتر نخستوزیری اسرائیل اعلام کرد بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ جمعه تلفنی گفتوگو و توافق کردند بهزودی در آمریکا با یکدیگر دیدار کنند.
رویترز گزارش داد قیمت نفت جمعه ۱۲ تیر، با تداوم امید محتاطانه بازار به موفقیت تلاشها برای برقراری صلح در خاورمیانه میان آمریکا و جمهوری اسلامی، اندکی افزایش یافت.
بلومبرگ گزارش داد هزاران دریانورد پس از بیش از ۱۰۰ روز همچنان در خلیج فارس گرفتارند و در انتظار عبور از تنگه هرمز و خروج از منطقه هستند.
شهرام خلدی، پژوهشگر تاریخ خاورمیانه و روابط بینالملل، درباره اعلام دیدار قریبالوقوع نتانیاهو و ترامپ، به ایراناینترنشنال گفت این دیدار از آن جهت اهمیت دارد که هر بار رسانههای آمریکایی از اختلاف میان ترامپ و نتانیاهو خبر دادهاند، دو طرف بهسرعت با یکدیگر دیدار کردهاند و پس از آن نیز تحولاتی رخ داده است که نشان میدهد آمریکا به اسرائیل برای انجام اقدامات نظامی علیه دشمنانش در منطقه چراغ سبز داده است.
نخستوزیر بریتانیا و رییسجمهور فرانسه در بیانیهای مشترک خواستار بازگرداندن امنیت به تنگه هرمز برای تضمین تردد ایمن کشتیهای همه کشورها شدند.
همزمان، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، تاکید کرد جمهوری اسلامی اجازه هیچگونه دخالت کشورهای غربی در تنگه هرمز را نخواهد داد.
گزارش نیلوفر منصوری، خبرنگار ایراناینترنشنال
دونالد ترامپ در سخنرانی آغاز جشنهای روز استقلال آمریکا در کوه راشمور، نسبت به آنچه «احیای تهدید کمونیسم» در آمریکا خواند هشدار داد.
او گفت: «اکنون شاهد احیای تهدید کمونیسم در کشورمان هستیم؛ از جمله از سوی تازهواردانی که وارد آمریکا شدهاند و از ایدههایی حمایت میکنند که کاملا با شیوه زندگی و موفقیت بزرگ ما در تضاد است.»
ترامپ همچنین کمونیسم را «تهدیدی مرگبار برای آزادی آمریکا» خواند و آن را همتراز حملات ۱۱ سپتامبر، «دشمن قانون اساسی»، «دشمن چهارم ژوییه ۱۷۷۶» و به طور کلی «دشمن» توصیف کرد.
این سخنرانی نخستین حضور عمومی او در مراسم روز استقلال پس از پایان جنگ با حکومت ایران بود و برخلاف هفتههای اخیر، هیچ اشارهای به ایران یا مذاکرات تهران و واشینگتن نداشت.
مایکل میلشتاین، پژوهشگر ارشد مرکز دایان دانشگاه تلآویو، در تحلیلی که در وبسایت واینت منتشر شده، مینویسد که هرچند ترکیه در دوران رجب طیب اردوغان به یک چالش راهبردی جدی برای اسرائیل تبدیل شده، اما برخلاف ادعای برخی مقامهای اسرائیلی، هنوز نمیتوان آن را «ایران جدید» دانست، زیرا آنکارا نه راهبرد نابودی اسرائیل را دنبال میکند و نه خواهان رویارویی نظامی مستقیم است.
میلشتاین نوشت که در ماههای اخیر و بهویژه پس از پایان جنگ با ایران، این دیدگاه در میان بخشی از رهبران اسرائیل، از جمله بنیامین نتانیاهو و نفتالی بنت، تقویت شده که «ترکیه، ایران جدید است». با این حال، او معتقد است این ارزیابی بیش از حد اغراقآمیز است و میان لفاظیهای تند سیاسی و اهداف واقعی آنکارا تفاوت وجود دارد.
به نوشته این تحلیل، ترکیه امروز از حماس حمایت میکند، نفوذ خود را در سوریه گسترش داده، در پی خرید جنگندههای اف-۳۵ و توسعه جنگنده بومی KAAN است، حضور نظامی خود را در منطقه افزایش داده و روابطش با مصر را بهبود بخشیده است. همچنین آنکارا از فعالیت دفتر حماس در استانبول حمایت میکند و به گفته نویسنده، این دفتر در هدایت عملیات کرانه باختری نقش دارد. افزون بر این، ترکیه با طرح «میهن آبی» و مخالفت با پروژه کابل برق اسرائیل، یونان و قبرس، در حال گسترش نفوذ دریایی خود است.
با وجود این، نویسنده تاکید میکند که ترکیه همچنان روابط دیپلماتیک خود با اسرائیل را حفظ کرده و برخلاف حکومت ایران، حزبالله و حماس، راهبردی برای نابودی اسرائیل دنبال نمیکند. به گفته کارشناسانی که در این گزارش با آنها گفتوگو شده، آنکارا حتی در سوریه نیز تلاش کرده از درگیری مستقیم با اسرائیل پرهیز کند و کانالهای ارتباطی امنیتی میان دو طرف همچنان برقرار است. این تحلیل نتیجه میگیرد که اسرائیل، در شرایطی که همزمان با چالشهای ایران، لبنان، غزه، تنش با آمریکا و فشارهای بینالمللی روبهرو است، نباید وارد رویارویی تازهای با یک قدرت منطقهای مانند ترکیه شود و بهتر است اختلافها را از مسیر دیپلماسی مدیریت کند.
وبسایت «کانورسیشن» در تحلیلی نوشت که هرچند حکومت ایران تلاش میکند کنترل تنگه هرمز را به اهرمی دائمی در مذاکرات تبدیل کند، اما بعید است بتواند بهطور دائمی از کشتیهای عبوری عوارض دریافت کند، زیرا چنین اقدامی نه با حقوق بینالملل سازگار است و نه از نظر عملی قابل اجرا.
این وبسایت در تحلیلی به قلم جنیفر پارکر، استاد وابسته موسسه دفاع و امنیت دانشگاه استرالیای غربی، نوشت که تشدید دوباره تنشها میان حکومت ایران و آمریکا در اطراف تنگه هرمز، نگرانیها درباره احتمال دریافت عوارض از کشتیهای عبوری را افزایش داده است. این گزارش میگوید جمهوری اسلامی از زمان حملات آمریکا و اسرائیل، بارها از تبدیل کنترل تنگه هرمز به بخشی دائمی از راهبرد خود سخن گفته و همین موضوع این نگرانی را ایجاد کرده که پس از پایان درگیریها، تهران برای حدود ۱۳۰ کشتی که روزانه از این آبراه عبور میکنند، عوارض تعیین کند.
بر اساس این تحلیل، با وجود تمایل [حکومت] ایران به ایجاد یک منبع درآمد پایدار، چنین اقدامی از نظر حقوقی و عملی با موانع جدی روبهرو است. بر اساس کنوانسیون حقوق دریاهای سازمان ملل، تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی است و همه کشتیها از حق «عبور ترانزیتی» برخوردارند؛ حقی که کشورهای ساحلی نمیتوانند آن را تعلیق یا مشروط به پرداخت عوارض کنند. نویسنده همچنین تاکید میکند که تنگه هرمز برخلاف کانالهای سوئز و پاناما، یک کانال مصنوعی تحت کنترل یک کشور نیست، بلکه آبراهی گسترده است که مسیر اصلی عبور کشتیها نیز در آبهای عمان قرار دارد.
در این تحلیل آمده است که حتی اگر [حکومت] ایران بخواهد چنین عوارضی را اعمال کند، اجرای آن بدون استفاده مداوم از زور ممکن نخواهد بود. بر اساس این تحلیل، ایران در جریان جنگ با حملات پهپادی، موشکی، مینگذاری دریایی و هدف قرار دادن بیش از ۴۰ کشتی تجاری، توانست کشتیرانی در تنگه هرمز را مختل کند، اما ادامه چنین رویکردی در دوران صلح، [حکومت] ایران را با فشارهای دیپلماتیک، تحریمها و انتقادهای گسترده، حتی از سوی کشورهایی مانند چین، روبهرو خواهد کرد. نویسنده نتیجه میگیرد که تهران احتمالاً از توانایی خود برای مختل کردن کشتیرانی بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات استفاده خواهد کرد، اما این موضوع با توانایی اعمال کنترل دائمی و دریافت عوارض از کشتیهای عبوری تفاوت دارد.
ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان سعودی در یمن اعلام کرد به هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن این کشور با قاطعیت و «نیرویی بیسابقه» پاسخ خواهد داد. این هشدار ساعاتی پس از تهدید حوثیهای مورد حمایت حکومت ایران علیه عربستان صادر شد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد ائتلاف نظامی تحت رهبری عربستان سعودی در یمن روز شنبه اعلام کرد که به هرگونه تلاش برای هدف قرار دادن پادشاهی عربستان با قاطعیت و «نیرویی بیسابقه» پاسخ خواهد داد.
ائتلاف در بیانیهای تاکید کرد هرگونه اقدام علیه عربستان با واکنشی سخت روبهرو خواهد شد، اما جزئیات بیشتری درباره این هشدار ارائه نکرد.
این بیانیه چند ساعت پس از آن منتشر شد که حوثیهای مورد حمایت ایران هشدار دادند در صورت ادامه آنچه «نقض حریم هوایی یمن» از سوی عربستان خواندند، «فرودگاههای عربستان و منافع حیاتی این کشور در خشکی و دریا» را هدف حمله قرار خواهند داد.
بر اساس گزارش هرانا، راحله معینی، دانشجوی دانشگاه پلیتکنیک میلان و از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، از سوی دادگاه انقلاب به دو سال و شش ماه حبس و دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شده است.
بر اساس این گزارش، دادگاه او را بابت اتهام «تبلیغ علیه نظام» به یک سال و شش ماه حبس و بابت اتهام «اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» به یک سال حبس محکوم کرده است. با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، یک سال و شش ماه حبس برای او قابل اجرا خواهد بود.
راحله معینی، ۲۳ ساله و دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی پزشکی در دانشگاه پلیتکنیک میلان، در سفری به ایران و در اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ زخمی، بازداشت و به زندان قرچک ورامین منتقل شد.
خبرگزاری رسمی یمن گزارش داد «شورای ریاستجمهوری» این کشور در نشستی، پیامدهای برقراری پرواز مستقیم ایران به فرودگاه صنعا را بررسی کرد. این شورا اعلام کرد برقراری این پرواز «نقض آشکار حاکمیت یمن» و «چالشی آشکار برای حقوق بینالملل و قطعنامههای شورای امنیت» است.
شورای ریاستجمهوری یمن همچنین حوثیها را مسئول ادامه محاصره و وخامت اوضاع این کشور دانست و اعلام کرد این گروه «به طور کامل در گرو پروژه ایران» است.
این موضعگیری پس از آن مطرح میشود که جمهوری اسلامی در روزهای اخیر از برقراری پرواز مستقیم به فرودگاه صنعا خبر داد؛ اقدامی که پس از توافق آتشبس در دریای سرخ و تنگه هرمز و کاهش محدودیتهای پروازی انجام شد.
دولت «مورد حمایت بینالمللی یمن» اما میگوید فرودگاه صنعا خارج از کنترل آن است و هرگونه پرواز بدون هماهنگی با دولت، نقض حاکمیت یمن و مغایر با قطعنامههای شورای امنیت است.
عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت، آمریکا به دلیل ارتباط میان دلار و نفت و همچنین اهمیت راهبردی تنگه هرمز، از هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی خودداری میکند.
مالک شریعتی در گفتوگویی که روز جمعه در رسانه «خط انرژی» منتشر شد افزود، اقتصاد آمریکا بر پایه دلار است و نفت پشتوانه ارزش آن به شمار میرود و به همین دلیل، تنگه هرمز اهرم اصلی جمهوری اسلامی در برابر آمریکا است.
او افزود: «آمریکا در گذشته تاسیسات صنعتی ایران، از جمله مجتمعهای پتروشیمی و فولاد را هدف قرار داد اما به دلیل خطر اختلال در بازارهای جهانی انرژی و احتمال تشدید متقابل تنشها، از هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی خودداری کرد.»
به گزارش رویترز، جنگ ایران بزرگترین شوک عرضه نفت در تاریخ از نظر کاهش روزانه تولید را ایجاد کرده است. آژانس بینالمللی انرژی برآورد میکند که اوج کاهش عرضه به بیش از ۱۴ میلیون بشکه در روز، معادل ۱۳.۶ درصد تقاضای جهانی نفت، رسیده است؛ رقمی که از شوکهای نفتی سال ۱۹۷۳، انقلاب ایران در سال ۱۹۷۹ و جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ بزرگتر است. این بحران علاوه بر نفت، عرضه گاز طبیعی مایع (LNG)، سوختهای پالایششده و کودهای شیمیایی را نیز مختل کرده و حدود یکپنجم تولید جهانی عرضه گاز طبیعی مایع قطر و نزدیک به ۵.۶ درصد تجارت سالانه عرضه گاز طبیعی مایع جهان را تحت تاثیر قرار داده است.
رویترز در عین حال تاکید میکند که انقلاب ۱۳۵۷ [۱۹۷۹ میلادی] ایران همچنان از نظر مجموع کاهش عرضه نفت بزرگترین بحران نفتی تاریخ باقی مانده است. برآوردها نشان میدهد کاهش تولید نفت ایران بین سالهای ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۱ حدود ۴.۳ میلیارد بشکه بوده، در حالی که کاهش عرضه ناشی از جنگ کنونی تاکنون حدود ۱.۵ میلیارد بشکه برآورد میشود. این رقم با وجود آنکه از مجموع کاهش عرضه در تحریم نفتی کشورهای عرب (حدود ۵۳۰ تا ۶۵۰ میلیون بشکه) و جنگ خلیج فارس (حدود ۵۱۶ میلیون بشکه) بیشتر است، هنوز به سطح بحران ناشی از انقلاب ایران نرسیده و انتظار میرود اختلال در بازار انرژی برای ماهها و در بخش گاز حتی برای سالها ادامه یابد.
جزییات بیشتر این گزارش را اینجا بخوانید.