ترامپ: جمهوری اسلامی یا توافق کند یا منتظر عملیات «خشم حماسی» دیگری باشد

وال‌استریت ژورنال گزارش داد عراق و پاکستان با بستن برخی گذرگاه‌های مرزی، دسترسی ایران به مسیرهای تجارت زمینی را محدود می‌کنند؛ اقدامی که فشار اقتصادی ناشی از محاصره دریایی آمریکا و تحریم شرکت‌های هواپیمایی را تشدید می‌کند.

این روزنامه در گزارش خود نوشت محاصره دریایی و تحریم‌های هوایی پیش‌تر بیشتر مسیرهای کشتیرانی و هوایی ایران را قطع کرده بود و محدودیت‌های تازه، انزوای اقتصادی کشور را عمیق‌تر می‌کند.

به نوشته وال‌استریت ژورنال، هم‌زمان دونالد ترامپ فشار نظامی را افزایش می‌دهد تا تهران را به دادن امتیاز درباره برنامه هسته‌ای خود وادار کند. با وجود تلاش میانجی‌های منطقه برای احیای مذاکرات، روند دیپلماتیک ماه‌هاست متوقف مانده و حکومت ایران درخواست‌های آمریکا برای گفت‌وگو درباره مساله هسته‌ای را رد می‌کند.

ارتش دولت یمن جمعه اول آبان اعلام کرد در بیست و چهار ساعت گذشته، در چارچوب عملیات «فجر یمن»، یکهزار و ۳۹۲ حمله علیه مواضع حوثی‌ها انجام داده و تلاش این گروه برای بازپس‌گیری مناطق ازدست‌رفته در استان تعز را ناکام گذاشته است.

ماجد النزیلی، سخنگوی ارتش یمن، گفت این عملیات شامل حملات زمینی و هوایی بوده و به گفته او، حدود ششصد و ۲۰ نیروی حوثی از میدان نبرد خارج شده‌اند و نزدیک به یکصد و ۹۰ خودروی نظامی و تجهیزات جنگی منهدم یا آسیب دیده‌اند.

او افزود نیروهای دولتی در جبهه الاقروض در استان تعز پیشروی کرده‌اند. این آمار به‌طور مستقل تایید نشده است.

محمد قائدی، مدرس روابط بین‌الملل، گفت با وجود نشانه‌هایی از احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران در روزهای آینده، به باور او محتمل‌ترین زمان آغاز عملیات، پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تکمیل استقرار ناوگروه آمریکا در منطقه است.

قائدی تاکید کرد اختلافات عمیق تهران و واشینگتن بر سر برنامه هسته‌ای، تنگه هرمز، تحریم‌ها و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، امکان دستیابی به توافق را بسیار محدود کرده است. او معتقد است دیپلماسی دیگر نمی‌تواند مانع رویارویی نظامی شود و پرسش اصلی، زمان آغاز حمله احتمالی است.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرد صادرات نفت از خلیج فارس، با وجود تلاش‌های حکومت ایران برای ایجاد اختلال در انتقال انرژی، از سطح پیش از درگیری فراتر رفته است.

بسنت در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت صادرات نفت از این منطقه با قدرت در حال افزایش است. او تاکید کرد که به باور او، تهدیدهای حکومت ایران نتوانسته جریان انرژی به بازارهای جهانی را متوقف کند.

ارتش اسرائیل جمعه اول آبان اعلام کرد عملیات نظامی در منطقه الخلیل در کرانه باختری، پس از کشته شدن دو سرباز اسرائیلی در حمله مسلحانه، چند روز ادامه خواهد داشت.

بر اساس این اطلاعیه، نیروهای ارتش و نهادهای امنیتی اسرائیل جست‌وجو برای کشف سلاح و زیرساخت‌های گروه‌های مسلح و بازجویی از مظنونان را آغاز کرده‌اند.

ارتش اسرائیل اعلام کرد ساکنان مناطق محل عملیات می‌توانند پس از بازجویی و بازرسی امنیتی از سه مسیر تعیین‌شده خارج شوند. افرادی که در جریان بازرسی مظنون شناخته شوند، برای بازجویی بیشتر به نیروهای امنیتی تحویل داده خواهند شد.

این عملیات پس از حمله مسلحانه دو فلسطینی در نزدیکی الخلیل آغاز شد که در آن دو سرباز اسرائیلی کشته و سه نفر دیگر زخمی شدند. نیروهای اسرائیلی نیز هر دو مهاجم را کشتند.

میعاد ملکی، رییس پیشین دفتر هدف‌گذاری تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا، اظهارات عبدالناصر همتی درباره کنترل بازار ارز را «گفتاردرمانی» توصیف کرد و گفت افزایش قیمت دلار از ۲۱۲ هزار به ۲۷۰ هزار تومان نشان می‌دهد بازار به وعده‌های مقام‌های اقتصادی اعتماد ندارد.

ملکی افزود جمهوری اسلامی برای تامین واردات هر شش ماه به حدود ۲۰ میلیارد دلار ارز نیاز دارد، اما بخش قابل توجهی از منابع مالی آن در خارج از کشور مسدود است. به گفته او، نظارت وزارت خزانه‌داری آمریکا و خطر تحریم بانک‌های خارجی، دسترسی تهران به این منابع را دشوار کرده و احتمال آزادسازی گسترده آنها از سوی کشورهای همسایه بسیار پایین است.

هم‌زمان با ادامه تلاش‌های دیپلماتیک اروپا برای کاهش تنش‌ها با جمهوری اسلامی، اظهارات تند بنیامین نتانیاهو و تحرکات نظامی آمریکا، احتمال دور تازه‌ای از درگیری‌ها را در کانون توجه قرار داده است.

کامبیز توانا، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال، گفت مسیر دیپلماسی و آمادگی برای اقدام نظامی به‌طور موازی پیش می‌روند، اما برداشت دونالد ترامپ از توافق با جمهوری اسلامی با رویکرد کشورهای اروپایی تفاوت اساسی دارد. به گفته او، ترامپ به‌جای مذاکرات طولانی، خواهان پذیرش شروط مشخص از سوی تهران است و با توجه به انتخابات پیش‌روی آمریکا و اسرائیل، محاسبات سیاسی و نظامی پیچیده‌تر شده است.

دیوید ایگنیشس، ستون‌نویس واشینگتن‌پست، با هشدار درباره احتمال ازسرگیری جنگ با ایران می‌نویسد واشینگتن هنوز هدف روشنی برای دور تازه نبرد ندارد. به باور او، آسیب‌پذیری پایگاه‌های آمریکا و ناکامی در تغییر حکومت ایران، بازنگری در راهبرد نظامی را ضروری کرده است.

ایگنیشس در یادداشتی به تاریخ ۲۳ اکتبر، برابر با اول آبان، افزایش تب جنگ در واشینگتن، اورشلیم و تهران را نشانه وضعیتی نگران‌کننده توصیف می‌کند. او می‌نویسد پیش از ورود به دور دیگری از درگیری، سیاست‌گذاران آمریکایی باید به دو پرسش پاسخ دهند: این بار چه دستاوردی از جنگ می‌خواهند و چگونه باید قدرت نظامی آمریکا را در منطقه به کار گیرند؟

به نوشته او، هم‌زمان با انتظار برای انتخابات اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، واشینگتن حضور نظامی خود را در منطقه تقویت می‌کند و فرماندهان برای ارائه گزینه‌های نظامی به دونالد ترامپ آماده می‌شوند. ایگنیشس دستور خروج برخی کارکنان سفارت آمریکا در ریاض و گزارش‌ها درباره اقدامات مشابه در دیگر سفارتخانه‌ها را از نشانه‌های نگران‌کننده این وضعیت می‌داند.

محور اصلی نقد او، نبود هدف راهبردی روشن برای جنگ است. به روایت ایگنیشس، بنیامین نتانیاهو و مشاوران اطلاعاتی‌اش در آغاز درگیری، ترامپ را متقاعد کرده بودند که کشتن رهبران حکومت ایران می‌تواند زنجیره‌ای از رویدادها را به راه بیندازد که به سقوط حکومت منجر شود. اما به ارزیابی نویسنده، این محاسبه محقق نشد و تندروهایی که جای رهبران کشته‌شده را گرفتند، از بقای خود در برابر حملات جسورتر شدند.

ایگنیشس از کریم سجادپور، پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، نقل می‌کند که ترامپ از آغاز جنگ در جست‌وجوی «ضربه‌ای نهایی» برای وادار کردن تهران به تسلیم بوده است. سجادپور معتقد است حکومت ایران معمولا زمانی تن به سازش می‌دهد که فشار اقتصادی، بقای آن را تهدید کند و هم‌زمان راه خروج دیپلماتیک محدودی پیش رویش باشد؛ تهدید نظامی به‌تنهایی کافی نیست.

جزییات بیشتر این تحلیل واشینگتن‌پست را اینجا بخوانید.

سی‌ان‌ان به نقل از منابع آگاه گزارش داد آمریکا در پی افزایش نگرانی‌ها از تشدید تنش‌های منطقه‌ای، شماری از دیپلمات‌ها و خانواده‌هایشان را از چند کشور خاورمیانه خارج می‌کند؛ اقدامی که با انتقاد از آشفتگی روند خروج و ابهام درباره حمایت مالی همراه شده است.

بر اساس این گزارش، وزارت خارجه آمریکا این هفته دستور خروج کارکنان غیرضروری و تمامی اعضای خانواده‌های کارکنان از عربستان سعودی را صادر کرده است. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند این تصمیم در واکنش به افزایش حملات حوثی‌های مورد حمایت حکومت ایران به عربستان سعودی گرفته شده است.

منابع به سی‌ان‌ان گفته‌اند واشینگتن هم‌زمان، بدون اعلام عمومی، شمار کارکنان سفارتخانه‌های خود در اردن، بحرین، کویت، قطر، امارات متحده عربی و لبنان را نیز تغییر می‌دهد. وزارت خارجه تاکید کرده وضعیت این سفارتخانه‌ها تغییر نکرده و فعالیت آن‌ها همچنان «محدود» است.

جزییات بیشتر را اینجا بخوانید.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، گفت ممکن است عملیات دیگری شبیه «خشم حماسی» علیه جمهوری اسلامی انجام شود و افزود راه دیگر این است که تهران توافق کند.

ترامپ جمعه یکم آبان در تجمعی در فورت مایرز فلوریدا گفت: «ممکن است یک خشم حماسی کوچک دیگر هم انجام دهیم؛ یا آن‌ها توافق خواهند کرد.» او افزود اگر مقام‌های جمهوری اسلامی عاقل باشند، مذاکره جدی را آغاز می‌کنند، اما بعید می‌داند چنین کنند.

ترامپ گفت آمریکا ظرفیت غنی‌سازی هسته‌ای ایران را در عملیات «چکش نیمه‌شب» نابود کرد و باقی کار را با عملیات «خشم حماسی» انجام داد. او همچنین جمهوری اسلامی را از نظر نظامی و مالی شکست‌خورده توصیف کرد و گفت هدف آمریکا جلوگیری از دستیابی آن به سلاح هسته‌ای است.

ترامپ افزود اگر جمهوری اسلامی سلاح هسته‌ای داشت، تمام جهان را به گروگان می‌گرفت.

رییس‌جمهوری آمریکا بار دیگر از توافق هسته‌ای دوران باراک اوباما انتقاد کرد و آن را «یکی از بدترین توافق‌ها» و مسیری برای دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای خواند.

او همچنین پیش‌بینی کرد قیمت نفت به‌زودی به‌شدت کاهش خواهد یافت.