پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا سهشنبه در جلسه سنا اعلام کرد: «جهانی خطرناک، نیازمند اقداماتی جسورانه و سریع است.»
هگست گفت پنتاگون برای رسیدگی به نیازهای فوری خود به «تزریق منابعی فوری و ضروری» نیاز دارد.
وزیر جنگ آمریکا افزود: «بدون دریافت بودجه بیشتر، برخی آموزشهای نظامی باید فورا محدود شوند.»
او گفت: «هزینه جنگ ایران تاکنون به ۳۷.۵ میلیارد دلار رسیده است.»
خبرگزاری رسمی بلغارستان شامگاه سهشنبه ۳۰ تیر گزارش داد این کمیسیون پیشنویس مصوبه شورای وزیران را تایید کرد که بر اساس آن، حداکثر هشت فروند هواپیمای سوخترسان و ۲۵۰ نیروی نظامی آمریکایی میتوانند برای پشتیبانی از عملیات در خاورمیانه در پایگاه بزمِر، واقع در جنوب شرقی بلغارستان، مستقر شوند.
بر اساس این گزارش، آمریکا از بلغارستان تقاضا کرده که اجازه استقرار این هواپیماها و نیروها از ۲۴ ژوئیه تا یکم اکتبر، برابر با دوم مرداد تا ۹ مهر، را صادر کند.
پیش از رایگیری کمیسیون دفاع، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، به بلغارستان هشدار داده بود اجازه ندهد آمریکا از خاک یا تاسیسات این کشور برای انجام عملیات نظامی علیه ایران استفاده کند.
به گزارش رسانههای داخلی، بقایی گفت هرگونه مشارکت در برنامهریزی یا اجرای چنین عملیاتی، بهمعنای مشارکت در «جنایت تجاوز و جنایتهای جنگی» خواهد بود. او از نمایندگان پارلمان بلغارستان خواست با استقرار نیروها و هواپیماهای آمریکایی مخالفت کنند و اجازه ندهند این کشور به «شریک متجاوزان و قانونشکنان» تبدیل شود.
سیانان نوشت فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، در پاسخ به پرسش این رسانه درباره این طرح گفته است: «به دلایل امنیتی مرتبط با عملیات، درباره جابهجایی نیروها اظهارنظر نمیکنیم و در مورد آرایش آینده نیروها نیز گمانهزنی نخواهیم کرد.»
هواپیماهای سوخترسان عمدتا برای سوخترسانی هوایی به هواپیماهای نظامی دیگر به کار میروند. پایگاه بزمِر در حدود ۲۶۰ کیلومتری جنوب شرقی صوفیه، پایتخت بلغارستان، قرار دارد.
بلغارستان، از اعضای ناتو و اتحادیه اروپا، بر اساس توافقنامه دوجانبه همکاری دفاعی سال ۲۰۰۶، پایگاه بزمِر را بهعنوان تاسیساتی برای استفاده مشترک با ارتش آمریکا تعیین کرده است.
این تحولات در شرایطی رخ داد که پس از فروپاشی توافق آتشبس موقتی که یک ماه پیش امضا شده بود، آمریکا و جمهوری حملات به یکدیگر را تشدید کردند. گمانهزنیها در دو روز گذشته از افزایش احتمال بازگشت به جنگی تمامعیار حکایت دارد.
جنجال بر سر استقرار قبلی هواپیماهای آمریکایی
رومن رادف، نخستوزیر بلغارستان، دوشنبه ۲۹ تیر در نشست سالانه سفیران این کشور در صوفیه گفته بود دولت برای استقرار هواپیماهای سوخترسان آمریکایی در یک فرودگاه نظامی، از پارلمان مجوز خواهد خواست.
گفته رادف، دولت قصد داشت درخواست واشینگتن برای استقرار این هواپیماها در پایگاه نظامی بزمِر بهمنظور پشتیبانی از عملیات ارتش آمریکا در خاورمیانه را به پارلمان ارائه کند.
این تصمیم پس از آن گرفته شد که استقرار هواپیماهای سوخترسان آمریکایی در یک فرودگاه غیرنظامی در صوفیه، بدون کسب مجوز قبلی از پارلمان، جنجالبرانگیز شد. این هواپیماها که اوایل سال جاری در فرودگاه پایتخت بلغارستان مستقر شده بودند، ماه گذشته این کشور را ترک کردند.
رادف گفت: «مشکل این بود که هواپیماهای نظامی در فرودگاهی غیرنظامی و در فاصله بسیار نزدیک به صوفیه مستقر شده بودند. به همین دلیل به متحدان خود پیشنهاد کردیم از فرودگاههای نظامی استفاده کنند.»
ترامپ در یک نشست رسانهای در کاخ سفید، به احتمال انتقال سانتریفوژهای باقیمانده در ایران به درون تاسیسات کوه کلنگ گزلا اشاره کرد و افزود: «ما در این باره اطلاعات مستندی نداریم … اما سانتریفیوژ بدون مواد هستهای اهمیتی ندارد. اصل قضیه مواد هستهای است و ما همان را دنبال یکنیم.»
کوه کلنگ گزلا در استان اصفهان، در حدود دو کیلومتری جنوب تاسیسات هستهای نطنز قرار دارد. موسسه علوم و امنیت بینالملل با استناد به تصاویر ماهوارهای، این مجموعه را بهشدت مستحکم و شامل دو مجموعه تونلی در اعماق زمین توصیف کرده است.
ترامپ ۲۴ تیر در گفتوگو با هیو هویت، مجری محافظهکار آمریکایی، گفته بود: «ما این محل را زیر نظر داریم و کوه کلنگ گزلا میتواند هدف یک حمله بزرگ و سنگین قرار بگیرد. به ایرانیها بگویید آماده باشند.»
روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال صبح سهشنبه ۳۰ تیر، به نقل از مقامهای اسرائیلی و آمریکایی گزارش داد ارزیابیهای اطلاعاتی اسرائیل نشان میدهد جمهوری اسلامی هزاران سانتریفیوژ غنیسازی اورانیوم را به سایت زیرزمینی کوه کلنگ گزلا منتقل کرده است. به نوشته این روزنامه، این سانتریفیوژها در پاییز سال ۱۴۰۴ و پس از جنگ ۱۲روزه به این تاسیسات منتقل شدهاند.
این روزنامه ۲۵ تیر نیز در گزارشی درباره تاسیسات هستهای کلنگ گزلا نوشت اینکه دقیقا چه چیزی در این محل قرار دارد همچنان پرسشی بیپاسخ است.
جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۰ آغاز به ساخت این مجموعه را اعلام کرد و گفت این تاسیسات پس از وارد آمدن «آسیب شدید به تاسیسات غنیسازی اورانیوم در نطنز در پی اقدامی خرابکارانه» احداث میشود. یک سال بعد، رییس وقت سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد این مجموعه برای استقرار تجهیزات «حساس» مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
«آنها عاجزانه به دنبال مذاکرهاند»
ترامپ در بخش دیگری از این نشست رسانهای که در حاشیه دیدارش با جوز عون، رییسجمهوری لبنان، برگزار شد، بار دیگر گفت که آمریکا توان نظامی جمهوری اسلامی را «بیش از حد تصور» تضعیف کرده و حکومت ایران اکنون «عاجزانه» خواهان مذاکره است.
او تاکید کرد آمریکا تا وقتی جمهوری اسلامی برای مذاکرهای «جدی و معنادار» آماده نشود، تمایلی به دیدار ندارد. ترامپ در ادامه هشدار داد در غیر این صورت، جمهوری اسلامی باید با «وزارت جنگ» روبهرو شود.
ترامپ افزود آمریکا «واقعا بهشدت و بهطور جدی» توان جمهوری اسلامی را کاهش داده و «تقریبا جلوی همه چیز» را گرفته است.
رییسجمهوری آمریکا بدون ارائه جزییات گفت جمهوری اسلامی موفق شده است «چیزی را از طریق اردن عبور دهد» و افزود اگر نیروهای عملیاتی بیشتری در منطقه حضور داشتند، احتمالا چنین اتفاقی رخ نمیداد.
تهدید حوثیها و احتمال گفتوگو با حزبالله
ترامپ درباره تهدید حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به بستن تنگه بابالمندب گفت این تهدید هنوز عملی نشده است، اما ممکن است عملی شود.
او افزود: «همانطور که پیشتر با حوثیها برخورد کردیم، اگر چنین اتفاقی رخ دهد، به آن رسیدگی خواهیم کرد.» ترامپ گفت آمریکا حدود ۴۵ روز عملیات «بسیار قدرتمندی» علیه حوثیها انجام داده است.
رییسجمهوری آمریکا درباره احتمال گفتوگو با حزبالله نیز گفت با همه طرفها، حتی کسانی که به باور بسیاری نباید طرف مذاکره باشند، گفتوگو میکند.
ترامپ افزود: «اگر رییسجمهوری لبنان از من میخواست با حزبالله گفتوگو کنم، این کار را انجام میدادم. او مدت زیادی با مساله حزبالله سروکار داشته است.»
ترامپ همچنین گفت روند استقرار مجدد نیروهای اسرائیلی در لبنان در حال انجام است و این نیروها به مناطق دیگری منتقل میشوند. او توافق امضاشده درباره لبنان را «توافقی بسیار خوب» توصیف کرد.
