بحران هرمز در سایه «جنگ ایران»، آسیبپذیری کشتیرانی جهانی را آشکار کرد
به گزارش سازمان ملل، محاصره کشتیها در تنگه هرمز در پی درگیری میان آمریکا و حکومت ایران، نشان داده است که تجارت دریایی و دریانوردان بهطور فزایندهای به ابزار فشار در منازعات ژئوپلیتیک تبدیل شدهاند.
به نوشته خبرگزاری سازمان ملل، بحران جاری در تنگه هرمز که در پی تشدید تنشها میان ایالات متحده و حکومت ایران شکل گرفته، ضعفهای ساختاری در امنیت کشتیرانی جهانی را برجسته کرده و هزاران دریانورد را در شرایطی پرخطر گرفتار کرده است.
بر اساس این گزارش، از زمان آغاز درگیریها با حملات آمریکا و اسرائیل به مواضع حکومت در ایران در اسفند ماه، حدود ۲۰ هزار دریانورد در نزدیک به ۲ هزار کشتی در خلیج فارس سرگردان ماندهاند و قادر به عبور ایمن از این گذرگاه حیاتی نیستند.
آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی، در گفتوگو با سایت خبری سازمان ملل تاکید کرد این بحران نشان میدهد کشتیها و خدمه آنها در مناطق درگیری «بسیار آسیبپذیر» هستند و اغلب به ابزار فشار در رقابتهای ژئوپلیتیک تبدیل میشوند.
او گفت: «کشتیهای تجاری بدون توجیه هدف قرار گرفته، توقیف یا مورد حمله قرار گرفتهاند و این موضوع نشان میدهد آزادی کشتیرانی تا چه حد شکننده است.»
امنیت دریایی؛ ستون تجارت جهانی به گفته دومینگز، امنیت دریایی شامل حفاظت از کشتیها، بنادر، زیرساختها و دریانوردان در برابر تهدیداتی مانند دزدی دریایی، تروریسم و حملات سایبری است. این مفهوم همچنین طیفی از فعالیتهای غیرقانونی از جمله قاچاق اسلحه و مواد مخدر، قاچاق انسان و سرقت نفت را در بر میگیرد.
او تاکید کرد که امنیت دریایی برای تداوم تجارت جهانی و عملکرد زنجیرههای تامین حیاتی است و بدون آن، توسعه اقتصادی و پایدار عملا متوقف میشود.
بحران هرمز؛ نمونهای از آسیبپذیری ساختاری دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی هشدار داد که بحران هرمز نشان داده کشتیهای غیرنظامی که فاقد توان دفاعی هستند، در برابر حملات موشکی و پهپادی کاملا آسیبپذیرند. او تاکید کرد دریانوردان غیرنظامی «نباید هرگز هدف قرار گیرند.»
راهکارها؛ از دیپلماسی تا مدیریت ریسک به گزارش سازمان ملل، تبادل اطلاعات دقیق و بهموقع یکی از مهمترین ابزارها برای کاهش خطر است، زیرا اطلاعات نادرست میتواند برنامهریزی سفرهای دریایی را مختل کند.
دومینگز همچنین بر ضرورت انجام ارزیابی ریسک پیش از عبور از مناطق درگیری تاکید کرد و گفت راهحلهای نظامی مانند اسکورت دریایی نمیتوانند بهعنوان گزینهای پایدار در نظر گرفته شوند. به گفته او، دیپلماسی و کاهش تنشها همچنان موثرترین راهکار است.
تهدیدات نوظهور و پیچیدهتر شدن امنیت دریایی این گزارش همچنین به تغییر ماهیت تهدیدات در سالهای اخیر اشاره میکند. از حملات سایبری به سامانههای ناوبری و بنادر گرفته تا خرابکاری در زیرساختهای دریایی، حملات پهپادی و چالشهای مرتبط با کشتیهای خودران، همگی نشاندهنده پیچیدهتر شدن محیط امنیتی هستند.
افزون بر این، شبکههای جرایم سازمانیافته در زنجیره تامین جهانی با استفاده از روشهای پیشرفتهتر، تهدیدات جدیدی ایجاد کردهاند.
گلوگاههای حیاتی در معرض خطر به گفته دبیرکل این سازمان بینالمللی، تنگه هرمز تنها یکی از گلوگاههای حیاتی تجارت جهانی است. مسیرهایی مانند کانال سوئز، بابالمندب، تنگه مالاکا و کانال پاناما نیز در صورت بروز درگیری میتوانند با اختلال مواجه شوند. هرگونه اختلال در این مسیرها پیامدهای گستردهای برای تجارت جهانی و امنیت غذایی خواهد داشت.
نقش سازمان ملل در پایان، گزارش تاکید میکند که سازمان بینالمللی دریانوردی با همکاری کشورهای عضو در تلاش است ظرفیت آنها را برای مقابله با تهدیدات امنیتی افزایش دهد. این اقدامات شامل تقویت همکاریهای منطقهای، تبادل اطلاعات، اجرای قوانین بینالمللی و حمایت از ایمنی دریانوردان است.
بنابر این گزارش، بحران تنگه هرمز در بستر «جنگ ایران»، نهتنها یک چالش منطقهای بلکه هشداری جهانی درباره اهمیت ساختار تجارت دریایی و نیاز فوری به راهکارهای پایدار برای حفاظت از آن محسوب میشود.
به نوشته آسوشیتدپرس، در حالی که اهداف اعلامشده اسرائیل در جنگ با حکومت ایران و متحدانش محقق نشده، نارضایتی عمومی از عملکرد دولت بنیامین نتانیاهو افزایش یافته و میتواند بر انتخابات پیشرو تاثیر بگذارد.
به گزارش آسوشیتدپرس، جنگهای اخیر اسرائیل با حکومت ایران و نیروهای نیابتی آن، از جمله حزبالله و حماس، برخلاف اهداف اعلامشده پیش نرفته و این موضوع جایگاه سیاسی نتانیاهو را در آستانه انتخابات متزلزل کرده است.
در آغاز کارزار مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در اوایل اسفند ماه، نتانیاهو هدف این عملیات را تضعیف توان نظامی جمهوری اسلامی، نابودی برنامههای هستهای و موشکی و فراهمسازی شرایط برای تغییر حکومت عنوان کرده بود. با این حال، اگرچه توان نظامی حکومت ایران آسیب دیده، این حکومت همچنان تهدیدی برای منطقه و مسیرهای حیاتی انرژی مانند تنگه هرمز محسوب میشود و سایر اهداف اعلامشده نیز تا زمان اعلام آتشبس در اواخر فروردین محقق نشده است.
این وضعیت تنها به جبهه ایران محدود نیست. جنگ اسرائیل با حزبالله در لبنان نیز پیش از دستیابی به نتایج نهایی متوقف شد. نتانیاهو اعلام کرده که به درخواست دونالد ترامپ با آتشبس موافقت کرده، اما تاکید کرده که اسرائیل «هنوز کار خود را با حزبالله تمام نکرده است». در حال حاضر، نیروهای اسرائیلی همچنان در نوار ۱۰ کیلومتری جنوب لبنان حضور دارند.
همزمان، جنگ در غزه نیز به بنبست رسیده است. بیش از دو سال پس از حمله حماس در اکتبر ۲۰۲۳، این گروه تضعیف شده اما همچنان فعال است. این در حالی است که، به گفته گزارش، در این جبهه نیز ترامپ بر کاهش عملیات نظامی فشار وارد کرده است.
تحلیلگران میگویند مجموعه این تحولات باعث شده اسرائیل در هیچیک از جبههها به «پیروزی قاطع» دست نیابد. یوآو لیمور، تحلیلگر نظامی، در اینباره نوشت: «پس از بیش از ۹۰۰ روز جنگ، اسرائیل در هیچ جبههای به نتیجه تعیینکننده نرسیده و این تصور شکل گرفته که تصمیمها نه در اورشلیم، بلکه در واشینگتن اتخاذ میشود.»
در مقابل، نتانیاهو این جنگ را موفقیتآمیز توصیف کرده و آن را اقدامی پیشدستانه علیه «تهدیدی وجودی» دانسته است. او تاکید کرده که اسرائیل توانسته «ماشین تخریب ایران» را پیش از عملیاتی شدن، در هم بشکند.
نارضایتی عمومی و کاهش اعتماد بر اساس این گزارش، نارضایتی از دولت نتانیاهو پس از حمله حماس در سال ۲۰۲۳ بهشدت افزایش یافته و همچنان ادامه دارد. اگرچه اسرائیل به برخی موفقیتهای نظامی دست یافته، اما نتایج نامشخص جنگها باعث خستگی و ناامیدی در میان افکار عمومی شده است.
نتایج نظرسنجی موسسه دموکراسی اسرائیل نشان میدهد در هفته نخست جنگ با [حکومت] ایران، ۶۴ درصد از شهروندان به توانایی نتانیاهو اعتماد داشتند، اما پس از اعلام آتشبس، ارزیابیها از عملکرد دولت منفیتر از مثبت شده است.
تردید درباره روابط با آمریکا گزارش آسوشیتدپرس همچنین به افزایش تردیدها درباره روابط اسرائیل و ایالات متحده اشاره میکند. هرچند ترامپ همچنان بهطور علنی از اسرائیل حمایت میکند، اما برخی اختلافات در اولویتها مشاهده میشود.
در نظرسنجی یادشده، اکثریت پاسخدهندگان معتقد بودند توافق احتمالی میان آمریکا و [حکومت] ایران ممکن است به اندازه کافی منافع امنیتی اسرائیل را در نظر نگیرد.
فشار داخلی و نارضایتی در مناطق مرزی در مناطق شمالی اسرائیل، بهویژه نزدیک مرز لبنان، نارضایتی از آتشبس با حزبالله افزایش یافته است. ساکنان این مناطق که هفتهها زیر حملات موشکی قرار داشتند، این توافق را ناکافی میدانند.
در برخی شهرها، کسبوکارها همچنان تعطیل هستند و اعتراضاتی علیه دولت شکل گرفته است. یکی از ساکنان منطقه گفت: «این آتشبس یک اشتباه بود.»
انتخابات در پیش و چالشهای سیاسی دولت نتانیاهو در ماههای پایانی دوره خود قرار دارد و باید تا پایان اکتبر انتخابات برگزار کند. در همین حال، احزاب مخالف از جمله ائتلافهای جدیدی را برای رقابت با او شکل دادهاند.
تحلیلگران هشدار میدهند اگر نتانیاهو نتواند افکار عمومی را قانع کند که جنگها به امنیت پایدار منجر شدهاند، با چالش جدی در انتخابات روبهرو خواهد شد.
نداو ایال، تحلیلگر سیاسی، در اینباره گفت: «با آتشبسهای ناپایدار که هر لحظه ممکن است فرو بپاشند، رأیدهندگان رضایت نخواهند داشت.»
گزارش آسوشیتدپرس نشان میدهد که ترکیب نتایج نامشخص جنگها، فشارهای داخلی و تردید نسبت به حمایت آمریکا، چشمانداز سیاسی نتانیاهو را در آستانه انتخابات پیچیدهتر کرده است.
به نوشته واشینگتنپست، رویکرد تهاجمی دونالد ترامپ در «جنگ ایران» و سیاست داخلی، اگرچه با جسارت همراه بوده، اما به دلیل نبود مدیریت ریسک، نتایج مورد انتظار را به همراه نداشته و حتی هزینههای سیاسی برای او ایجاد کرده است.
جیسون ویلیک، ستوننویس واشینگتنپست، در یادداشتی که یکشنبه ششم اردیبهشت منتشر شد نوشت، تحلیلها نشان میدهد که دونالد ترامپ در برخی تصمیمات کلیدی، از جمله ورود به جنگ با حکومت ایران و تلاش برای بازطراحی حوزههای انتخاباتی، رویکردی پرریسک و شتابزده در پیش گرفته که با توصیههای کلاسیک نیکولو ماکیاولی تفاوت دارد.
نویسنده در ابتدای یادداشت خود نوشته ممکن است نیکولو ماکیاولی را زیاد نخوانده باشد، اما ترامپ بهوضوح با توصیه این فیلسوف قرن شانزدهم موافق است که یک سیاستمدار اگر بخواهد قدرت را حفظ کند، بهتر است «جسور باشد تا محتاط».
این تحلیل مینویسد ترامپ، که به باور تحلیلگران به اصل «جسور بودن» ماکیاولی پایبند است، در سال گذشته با فشار بر قانونگذاران تگزاس برای تغییر نقشههای انتخاباتی پیش از انتخابات میاندورهای تلاش کرد کنترل جمهوریخواهان بر کنگره را حفظ کند. همزمان، در سیاست خارجی نیز با اقدام نظامی علیه حکومت ایران، وارد مسیری شد که با ابهامهای قابلتوجه همراه بود.
با این حال، به نوشته واشینگتنپست، هر دو اقدام تاکنون نتایج مطلوبی نداشتهاند. دموکراتها با اقدامات متقابل در ایالتهایی مانند کالیفرنیا و ویرجینیا به تلاشهای جمهوریخواهان پاسخ دادهاند و این روند میتواند حتی به کاهش کرسیهای این حزب در مجلس نمایندگان منجر شود.
در حوزه سیاست خارجی نیز وضعیت مشابهی مشاهده میشود. جنگی که ترامپ آن را کوتاهمدت پیشبینی کرده بود، به یک آتشبس شکننده رسیده، در حالی که ساختار قدرت در ایران همچنان پابرجاست و توان نظامی آن بهطور کامل از بین نرفته است.
این تحلیل تاکید میکند که یکی از پیامدهای مهم «جنگ ایران»، اختلال در تردد در تنگه هرمز و افزایش قیمتها در ایالات متحده بوده که به کاهش حمایت عمومی از ترامپ انجامیده است. به گفته تحلیلگران، رییسجمهوری آمریکا توانایی خود برای تحمیل شرایط بر ایران را بیش از حد برآورد کرده و واکنش تهران را بهدرستی پیشبینی نکرده است.
در ادامه این تحلیل آمده است که اگرچه نتایج سیاسی همیشه قابل پیشبینی نیست، اما آنچه ترامپ را از توصیههای ماکیاولی متمایز میکند، نه جسارت بلکه نبود «پوشش در برابر ریسک» است. ماکیاولی بخت را به رودخانهای تشبیه میکند که میتوان با ایجاد سد و سیلبند، اثرات آن را مهار کرد. اما به نظر میرسد ترامپ چنین تمهیداتی را به اندازه کافی در نظر نگرفته است.
واشینگتنپست مینویسد که همزمانی اقدامات پرریسک - از جمله آغاز یک «جنگ غیرمحبوب» و ورود به منازعات سیاسی داخلی - میتواند پیامدهای یکدیگر را تشدید کند. در همین راستا، کاهش محبوبیت ترامپ و واکنشهای سیاسی داخلی، چشمانداز موفقیت این سیاستها را با تردید مواجه کرده است.
در جمعبندی این تحلیل آمده است که اگرچه جسارت و بخت در گذشته به ترامپ کمک کردهاند، اما تداوم این رویکرد بدون مدیریت ریسک میتواند موقعیت سیاسی او را تضعیف کند. به گفته نویسنده، موفقیت در چنین شرایطی مستلزم تطبیق با شرایط متغیر است. موضوعی که به باور تحلیلگران، چالش اصلی پیش روی ترامپ در ادامه مسیر خواهد بود.
آتشبس شکننده میان اسرائیل و لبنان در حالی ادامه دارد که دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم میکنند. حزبالله میگوید تا وقتی «اسرائیل آتشبس را نقض کند»، به حملات خود علیه اسرائیل ادامه میدهد، ارتش اسرائیل نیز در بیانیهای گفت همچنان به مواضع حزبالله در جنوب لبنان حمله میکند.
دفتر نخستوزیر اسرائیل یکشنبه ششم اردیبهشت اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو به ارتش این کشور دستور داد که «اهداف حزبالله در لبنان را با قدرت هدف قرار دهد.
در این بیانیه آمده است که این دستور در واکنش به حملات راکتی و پهپادی حزبالله در بامداد یکشنبه به نیروهای اسرائیلی درون مرزهای لبنان و همچنین حمله به شهرهای شمالی اسرائیل صادر شد.
ارتش اسرائیل نیز عصر یکشنبه دستورهای تازهای برای تخلیه بخشهایی از جنوب لبنان صادر کرد و از ساکنان هفت شهرک که فراتر از «منطقه حائل» قرار دارند خواست که خانههایشان را ترک کنند. این شهرکها در منطقهای قرار دارد که اسرائیل پیش از آتشبس جاری اشغال کرده بود و اکنون به عنوان خط مقدم دفاعی در اختیار دارد.
سخنگوی ارتش اسرائیل در بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «حزبالله آتشبس را نقض میکند و اسرائیل علیه آن اقدام خواهد کرد. او از مردم خواست از این شهرکها دور شوند و به سمت شمال و غرب بروند.»
حزبالله، گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی، نیز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد تا هنگامی که اسرائیل به «نقض آتشبس» ادامه دهد، حملات خود به نیروهای اسرائیلی درون مرزهای لبنان و همینطور به شهرکهای شمال اسرائیل را متوقف نخواهد کرد.
در بخشی از این بیانیه آمده بود که حزبالله منتظر مذاکرات و سیاستی که «بیاثر بودن آن ثابت شده» نخواهد ماند و به مقامهای لبنانی که «در حفاظت از کشور ناکام ماندهاند» تکیه نخواهد کرد.
مراسم خاکسپاری سه جنگجوی حزبالله در روستال الحلوسیه در جنوب لبنان، شنبه پنجم اردیبهشت ۱۴۰۵ - رویترز
ارتش اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود که سه پهپاد شلیکشده از سوی لبنان را پیش از آنکه وارد خاک اسرائیل شوند، رهگیری کرده است.
پس از آن، حزبالله مسئولیت حملات را به عهده گرفت و اعلام کرد که به نیروهای اسرائیلی در خاک لبنان و همچنین به نیروهای امدادی که برای تخلیه آنها آمده بودند، حمله کرده است.
ارتش اسرائیل نیز در آخرین ساعات شنبه پنجم اردیبهشت اعلام کرد ساختمانهای مورد استفاده حزبالله، از جمله یگان رضوان این گروه را که برای اهداف نظامی استفاده میشد و همچنین یک انبار مورد استفاده برای نگهداری تسلیحات را در جنوب منطقه حائل -موسوم به خط مقدم دفاعی- هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل در این بیانیه نوشت که این ساختمانها در پی استفاده حزبالله از آنها برای «پیشبرد طرحهای تروریستی علیه نیروهای ارتش اسرائیل» منهدم شدند.
ساعاتی پیش از صدور این بیانیه نیز اعلام شده بود که ارتش اسرائیل به سکوهای آماده پرتاب موشک متعلق به حزبالله در جنوب لبنان حمله کرده است.
آتشبس اسرائیل و لبنان با میانجیگری آمریکا از ۲۷ فروردین آغاز شد. دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در شبکه اجتماعی تروث سوشال این آتشبس را اعلام کرد و نوشت: « «اسرائیل دیگر لبنان را بمباران نخواهد کرد. آنها از سوی ایالات متحده از این کار منع شدهاند.»
متن رسمی آتشبس که وزارت خارجه آمریکا آن را منتشر کرد، حق اقدام نظامی اسرائیل در چارچوب «دفاع از خود» را حتی در دوران آتشبس محفوظ میداند.
وبسایت خبری آکسیوس همان روز اعلام کرد که مقامهای اسرائیلی پس از انتشار پست ترامپ از کاخ سفید توضیح خواستند زیرا این اظهارات باعث نگرانی در سطح عالی در تلآویو شده بود.
سوم اردیبهشت، سه روز پیش از پایان مهلت اولیه آتشبس، در شبکه اجتماعی تروثسوشال از تمدید سههفتهای آن خبر داد و تاکید کرد آمریکا قرار است برای حفاظت در برابر حزبالله به لبنان کمک کند.
هرچند این آتشبس به کاهش چشمگیر خصومتها میان دو طرف منجر شده است، اما طرفین همچنان به یکدیگر حمله و یکدیگر را به نقض آتشبس متهم میکنند. از سوی دیگر، ایجاد یک منطقه حائل امنیتی درون مرزهای لبنان در جنوب این کشور بهدست ارتش اسرائیل انتقادهایی را به همراه داشته است. منتقدان از این اقدام اسرائیل بهعنوان نقض حاکمیت لبنان یاد میکنند.
رسانه آمریکایی آکسیوس به نقل از دو مقام اسرائیلی و یک مقام آمریکایی گزارش داد که اسرائیل در ابتدای جنگ ایران یک سامانه دفاع هوایی گنبد آهنین را همراه با نیروهایی برای راهاندازی آن به امارات متحده عربی ارسال کرد.
آکسیوس به نقل از مقامهای اسرائیلی نوشت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پس از تماس با محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، به ارتش اسرائیل دستور داد یک سامانه گنبد آهنین به همراه رهگیرها و دهها نیروی عملیاتی به امارات فرستاده شوند.
به گفته یک مقام ارشد اسرائیلی، این نخستین بار است که اسرائیل یک آتشبار گنبد آهنین را به کشور دیگری میفرستد. بهجز آمریکا و اسرائیل، امارات نخستین کشوری است که این سامانه در آن مورد استفاده قرار گرفته است.
یک مقام اسرائیلی دیگر گفت این سامانه در جریان جنگ دهها موشک شلیکشده از سوی ایران را رهگیری کرده است.
به نوشته آکسیوس، مقامهای اسرائیلی و اماراتی میگویند از آغاز جنگ، دو کشور از نظر نظامی و سیاسی هماهنگی نزدیکی داشتهاند و همکاریهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی میان دو کشور در طول جنگ به سطحی بیسابقه رسیده است.
پیشتر گزارشی درباره استقرار سامانه گنبد آهنین در امارات متحده عربی منتشر نشده بود.
از آغاز جنگ، امارات بیش از هر کشور دیگری در منطقه هدف حملات جمهوری اسلامی قرار گرفته است و بر اساس اعلام وزارت دفاع امارات، جمهوری اسلامی حدود ۵۵۰ موشک بالستیک و کروز و بیش از ۲۲۰۰ پهپاد به سوی امارات شلیک کرده است.
بیشتر این موشکها و پهپادها رهگیری شدند، اما برخی به اهداف نظامی و غیرنظامی در این کشور اصابت کردند. حملات گسترده جمهوری اسلامی به که امارات، این کشور را وادار کرد از متحدان خود درخواست کمک کند.
به گزارش آکسیوس، نیروی هوایی اسرائیل همچنین حملات متعددی برای نابودی موشکهای کوتاهبُرد مستقر در جنوب ایران انجام داده؛ موشکهایی که به گفته این رسانه، پیش از آنکه بتوانند امارات و دیگر کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دهند، منهدم شدند.
استقرار نیروهای اسرائیلی در خاک امارات از نظر سیاسی در منطقه خلیج فارس، بهویژه نزد مردم این کشور، حساسیتبرانگیز تلقی میشود؛ اما مقامهای اماراتی میگویند جنگ با جمهوری اسلامی نگاه بسیاری از مردم را تغییر داده است. یکی از این مقامها گفت هر طرفی که به حفاظت از امارات در برابر حملات جمهوری اسلامی کمک کند، با نگاه مثبتی دیده خواهد شد.
پیشتر انور قرقاش، وزیر مشاور امارات متحده عربی، گفته بود که کشورهای خلیج فارس جمهوری اسلامی را «دشمن اصلی» میدانند. او افزود در حالی که برخی جوامع عربی اسرائیل را دشمن میدانند، کشورهای خلیج فارس جمهوری اسلامی را بهدلیل حمله به کشورهای منطقه با هزاران موشک و پهپاد، بازیگری غیرقابل اعتماد میدانند.
آکسیوس افزود در همین حال، تصمیم نتانیاهو برای به اشتراک گذاشتن یک سامانه دفاع هوایی با امارات، در زمانی که خود اسرائیل نیز زیر آتش سنگین قرار داشت، ممکن است سبب واکنشهای منفی در اسرائیل شود.
اسرائیل و امارات در سال ۲۰۲۰ پیمان صلح امضا کردند. با وجود اختلافهایی که از آن زمان بر سر موضوعاتی از جمله غزه میان دو طرف وجود داشته، مقامهای اسرائیلی و اماراتی میگویند این شراکت اکنون بیش از هر زمان دیگری نزدیک است.
طارق العتیبه، مقام سابق شورای امنیت ملی امارات، در مقالهای برای مؤسسه کشورهای عربی خلیج فارس نوشت که اسرائیل یکی از کشورهایی است که برای ارائه «کمک واقعی» به امارات پیشقدم شد.
او نوشت: «در درجه اول، ایالات متحده و اسرائیل ثابت کردهاند که متحدان واقعی هستند؛ از طریق ارائه حمایت با کمکهای گسترده نظامی، اشتراکگذاری اطلاعات و پشتیبانی دیپلماتیک.»
روزنامه تلگراف نوشت نهاد ناظر بر خیریهها در بریتانیا در حال بررسی برخی گزارشها درباره احتمال فعالیت دو موسسه خیریه در این کشور در راستای منافع جمهوری اسلامی است. بر اساس گزارشها، این دو موسسه به بستری برای فعالیت حامیان حکومت ایران تبدیل شدهاند.
تلگراف افزود این دو موسسه که دفتر آنها در لندن قرار دارد، با اتهام حمایت از چهرههای نزدیک به جمهوری اسلامی و گروه حماس روبهرو هستند.
طبق این گزارش، یکی از این دو خیریه «دارالحکمه» نام دارد و متهم است فردی را ترویج کرده که سابقه تمجید از علی خامنهای، دیکتاتور پیشین ایران، را در کارنامه دارد.
همچنین خیریه دیگری با نام «بنیاد اسلامی ابرار» متهم شده که تریبون خود را در اختیار یکی از حامیان «روز قدس» و حمله هفتم اکتبر به اسرائیل قرار داده است.
کمیسیون خیریه بریتانیا پیشتر با انتشار دستورالعملی جدید، به خیریهها هشدار داد در خصوص فعالیتهای مرتبط با جمهوری اسلامی با احتیاط عمل کنند. این نهاد همچنین تاکید کرد در صورت مشاهده هرگونه ارتباط با افراطگرایی یا تروریسم، وارد عمل خواهد شد.
در سالهای اخیر، افزایش تهدیدات جمهوری اسلامی در اروپا، بهویژه در بریتانیا، به نگرانیها درباره گسترش دامنه نفوذ حکومت ایران دامن زده است.
شبکه البیسی جمعه چهارم اردیبهشت گزارش داد روند بهکارگیری شهروندان بریتانیایی از سوی عوامل حکومت ایران برای انجام عملیات خرابکارانه با شتابی قابل توجه در جریان است.
پیشتر در ۹ فروردین، تلگراف نوشت پرستیوی، شبکه خبری انگلیسیزبان صداوسیمای جمهوری اسلامی، از دفتر خود در لندن بهعنوان پوششی برای جذب مهره استفاده میکند.
به گزارش تلگراف، کمیسیون خیریه بریتانیا در حال بررسی گزارشهایی است که از احتمال نقض قوانین از سوی این دو خیریه حکایت دارند؛ زیرا اعطای تریبون به افرادی که «از تروریسم حمایت یا تمجید میکنند یا به خشونت و نفرت دامن میزنند»، تخلف محسوب میشود.
بر اساس شکایت رسیده به این کمیسیون، موسسه دارالحکمه «بهطور منظم» به احمد الوادعی، واعظ شیعه و از حامیان جمهوری اسلامی، تریبون میدهد. او در ماههای اخیر دستکم سه بار در برگزاری مراسم مذهبی این موسسه مشارکت داشته است.
همچنین، حضور او در تجمعات به نفع حکومت ایران، در دست داشتن پرچم جمهوری اسلامی، سر دادن شعار «زندهباد خامنهای» و شرکت در مراسم یادبود ابراهیم رئیسی مستند شده است.
الوادعی ۳۰ ساله در برخی مصاحبهها خود را «سرباز اسلام» معرفی کرده و گفته بدون جمهوری اسلامی، «هیچ مقاومتی وجود ندارد و فلسطینیها امروز زنده نخواهند ماند».
او در مصاحبه با تلگراف تایید کرد از جمهوری اسلامی پشتیبانی میکند، اما گفت «افراطگرا» نیست.
طبق شکایت رسیده به کمیسیون خیریه بریتانیا، این نگرانی وجود دارد که برنامههای سخنرانی الوادعی در موسسه دارالحکمه به بستری برای تبلیغ حکومت ایران تبدیل شود.
این نخستین بار نیست که موضوع نفوذ جمهوری اسلامی در موسسات خیریه بریتانیا خبرساز میشود.
پیشتر در خرداد ۱۴۰۴، کمیسیون خیریه بریتانیا در بیانیهای «مرکز اسلامی انگلیس» در لندن، وابسته به دفتر علی خامنهای، را بهدلیل انتشار ویدیوهایی در «حمایت از پیامهای تروریستی و دعوت به نابودی اسرائیل» توبیخ کرد و خواستار اعمال نظارت بر فعالیتهای آنلاین و محدود کردن دعوت از سخنرانان در این مرکز شد.
تلگراف در ادامه گزارش داد شکایت دیگری علیه بنیاد اسلامی ابرار در کمیسیون امور خیریه بریتانیا به ثبت رسیده است.
بر پایه این شکایت، بنیاد ابرار در برنامههای خود از سخنرانانی دعوت کرده که پیشینهای از «طرح اظهارات یهودستیزانه، ترویج دیدگاههای افراطی یا حمایت از تروریسم» داشتهاند.
در یک مورد، این بنیاد ژوئن ۲۰۲۴ بهطور مشترک میزبان نشستی بود که بتول صبیتی، تحلیلگر سیاسی نزدیک به جمهوری اسلامی، در آن حضور داشت. او پیشتر حمله هفتم اکتبر حماس را «انتقامی بیسابقه» توصیف کرده و از آن تمجید کرده بود.
صبیتی بهطور مستمر با روزنامه تهران تایمز و شبکه پرستیوی همکاری میکند.
او در جریان تظاهراتی در ماه مارس سال جاری، از روز قدس بهعنوان «چالشی جهانی علیه موجودیت اشغالگر اسرائیل» یاد کرد و افزود: «این موضوع به جبران بزرگترین ننگ تاریخ بازمیگردد.»
در واکنش به این گزارشها، سخنگوی کمیسیون امور خیریه بریتانیا تاکید کرد: «ما هرگونه ارتباط ادعایی میان یک نهاد خیریه و افراطگرایی یا تروریسم را با نهایت جدیت بررسی میکنیم. چنین ارتباطاتی نفرتانگیز است و اعتماد بنیادینی را که خیریهها بر آن استوار هستند، تضعیف میکند.»
در مرداد سال گذشته، سازمان پیشاهنگی بریتانیا برگزاری اردوی تابستانی کودکان را که با حمایت یک خیریه حامی رهبر جمهوری اسلامی برنامهریزی شده بود، بهدلیل «خطرات امنیتی» لغو کرد.